Mijn reis door het Apenland

by J.A. Schasz, Peter Altena (Editor)

Een tijdloze en scherpe satire van de mens
Na een absurde tragedie – zijn vrouw, het dienstmeisje, het paard én de hond zijn tegelijk verdronken – vlucht een man naar het Apenland. Hij belandt daar in een samenleving van apen die vastbesloten zijn zich te ontwikkelen tot beschaafde mensen: door hun staarten af te hakken. Wat volgt is een wervelende tocht langs wilde vergaderingen, bizarre politieke intriges, hilarische misverstanden en collectieve gekte. Wat begon als een bizarre vlucht, groeit uit tot een spiegelpaleis waarin menselijke zwaktes – in aapvorm – genadeloos worden blootgelegd.

Satirische roman van patriot Gerrit Paape
In Mijn reis door het Apenland (1788) steekt de auteur, ‘medisch doctor’ J.A. Schasz (een schuilnaam van de patriot Gerrit Paape), de draak met politieke dwaasheid, groepsdenken, propaganda en menselijke ijdelheid. Zijn satire doet verrassend modern aan en leest als een mix van George Orwell, Franz Kafka en Monty Python, met een vleugje Jonathan Swift.

Hertaald door Paape-biograaf Peter Altena
Met zijn sprankelende hertaling en informatieve nawoord blaast achttiende-eeuwspecialist en Gerrit Paape-biograaf Peter Altena dit briljante werk nieuw leven in. Mijn reis door het Apenland is een tijdloze satire vol filosofische diepgang, maatschappijkritiek, grimmige humor en pijnlijke herkenning. De scène waarin beschreven wordt hoe de apen collectief hun staartjes afhakken, behoort tot de wereldliteratuur. Sinds de heruitgave in 2006 is de oorspronkelijke editie een moderne bestseller: ze is een ‘hit’ in het onderwijs, maar het Apenland nodigde ook theatermakers, filmers, studenten en scholieren uit tot een bezoek. Zij vonden er bovenal machtsmisbruik, dat van alle tijden blijkt.

Genres: School, Classics, Fiction, Literature, Read For School, Dutch Literature, Satire

112 pages, Paperback

First published January 1, 1788

Reviews

[Loranne Davelaar · Rating 3 out of 5]

Het begin was het leukst: hoofdpersoon ziet zijn vrouw, dienstmeid, paard en hond in het water en denkt zo lang na over wie hij het beste kan redden, dat ze allemaal verdronken zijn als hij een keuze heeft gemaakt. Dan vlucht hij weg maar mensen roddelen en dus denkt iedereen dat hij is weggevlogen op een kar getrokken door zeven vuurspuwende draken #goals

[Lena · Rating 2 out of 5]

Reize is al een ervaring an sich, maar Reize lezen met slaaptekort, Feliz Navidad in je hoofd, een kerstfeest dat net een paar uur is afgelopen, een zak stroopkoeken van de Aldi en bijzonder veel behoefte aan koffie, is een ervaring waar Tripadvisor U tegen zegt

[Dagmar · Rating 2 out of 5]

Steeds als ik 'Aapendom' las, las ik Apeldoorn.

[Nadia · Rating 3 out of 5]

In Vwo5 gelezen tijdens een paar lessen. Ik ging wel goed op de satirische dingen en ook de hollandse nuchterheid. Maar het voelde wel als een koortsdroom aan. Ik kan mij er niet veel over herrineren behalve dat het net leek alsof ik zelf in een koortsdroom zat. Misschien ga ik dit boek nogmaals lezen als ik er zin in krijg.

[Céleste · Rating 4 out of 5]

April 2025
Ik las het opnieuw met 4V. De vrijwillige afzetting zorgde er wederom voor dat ik me kostelijk heb vermaakt. Koortsdroom van een verhaal.

-------
Maart 2024
Met een pikpleistertje is alles te verhelpen.

Eindelijk.

Op veel fronten een spiegel voor de huidige maatschappij. Ik heb nog niet alles begrepen, daarom nu 3 sterren. Binnenkort lees ik het opnieuw.

[Ettie Edens · Rating 3 out of 5]

Apen zijn net mensen.
Beetje jammer van het einde.
Oja, ook een beetje jammer van het midden.

[Lobke · Rating 4 out of 5]

Ik ben zo'n fan van dit boek dat ik beloof dat ik het nooit als pasquil in mijn rug zou duwen.

[Cas · Rating 4 out of 5]

Schasz, als dat z'n echte naam is, is een komisch genie. Als sommige grappen zelfs eeuwen later nog goed vallen, heb je zeker iets goeds gedaan!

[Anne Leenderts · Rating 3 out of 5]

Dit boek las echt als een droom. Ging alle kanten op, bleef lang hangen op bepaalde scènes en direct vergeten als ik er langer dan een uur niet meer aan denk.

[Arina]

'Wanneer, zeiden zij, onze Mannen en Minnaars van hunne zinnebeeldige staarten beroofd worden, wat middel schiet ons dan over, om den eisch der Natuur, de vermenigvuldiging van ons geslagt, te voldoen? - Indien men al iets nieuws wilde invoeren, dan behoorde men iets intevoeren, dat algemeen nuttig ware; dat den ganschen Staat tot voordeel, en niemand tot nadeel verstrekte, - Dus, bij voorbeeld, (riep een jong Aapinnetje,) behoorde men liever, in stede van den Staart der Mannen aftekappen, hen er nog één aantezetten.'

[alisha · Rating 2 out of 5]

2 ⭐️ de laatste bladzijde heeft oprecht mijn rating van een prima drie ster naar dit doen kelderen.

opzich was dit best een prima verhaaltje om te lezen. wellicht soms wat langdradig. maar de taal las prima weg en ik was ergens wel benieuwd naar wat er zou gebeuren. maar ik had niet verwacht dat het zo bloederig zou worden…

sommige uitspraken lieten me wel weer herinneren dat dit een oud verhaal is. als die laatste bladzijde er niet was geweest, dan was het einde nog best prima. maar pff, wat naar vond ik het.

[Mirjam Veenhof · Rating 4 out of 5]

"Het ganse Apenland was weldra vervuld van gesprekken, gekrakeel, geharrewar en er ontstonden allerlei partijen, zoals de Afkappianen, de Aanzettisten, de Tweestaartigen, de Enkelstaartigen en dergelijke" - verslag van NOS over de coronacommissie, juni '26.

[Vera · Rating 2 out of 5]

Dit werk is canoniek omdat de Huis Anubis film hierop is gebaseerd, je weet wel, met het was allemaal een droom

[Suzan de Bruijn · Rating 3 out of 5]

Een satirisch verhaal met heerlijke elementen. Ik vind het wel lastig te lezen gezien het taalgebruik en de vele voetnoten. Het voorwoord was goed te lezen, het nawoord is vooral een discussie over wie het werk nu eigenlijk geschreven heeft.

[Tjeerd Groenen · Rating 5 out of 5]

Begin was funny
Einde was relatief ranzig beschreven en was heel snel vertelt. Schrijver zat duidelijk op hallucinogenen 10/10 would recommend!

[Daphne · Rating 4 out of 5]

Monkey covering eye emoji

[Marc Mens · Rating 1 out of 5]

En toen werd ik wakker en het was allemaal een droom. 🐒

[Jonathan Wormsbecher · Rating 4 out of 5]

Leuk als je weet wat er gebeurde toen dit geschreven werd

[Maxylom · Rating 3 out of 5]

De naamloze hoofdpersoon omschrijft de absurditeit van het Aapenland en haar tijdloze politieke praktijken met groffe humor en Hollandsche nuchterheid. Het boek voelt als een politieke satirische cartoon, wat precies de bedoeling is.
De schrijfstijl is niet meeslepend of prikkelend, maar het verhaal is op een wrange manier verhelderend door haar resonantie met het heden ; de politieke en eindeloos bureaucratische poppenkast voelt bekend in zijn apathie en populisme, de naive brutaliteit van het volk pijnlijk accuraat. Dat dit soort praktijken ook drie eeuwen terug speelden voelt bijna troostend.
Een schijnbare klassieker uit de Nederlandse literatuur, die veel van deze gratie verleend uit de politieke en tijdgebonden context van haar creatie.
Het voorwoord door een andere schrijver was misschien het meest vermakelijke deel van het boek.

[Jan Koster · Rating 4 out of 5]

Heerlijke satire over iemand die op de vlucht is omdat hij iets zou hebben misdaan en dat tot steeds grotere proporties wordt opgeblazen. Hij komt terecht in aapenland, waar een discussie gaande is over of apen hun staarten moeten afhakken om meer op mensen te lijken door het enige wat het onderscheid bepaalt weg te halen.
De behoudzuchtigen zijn degenen die nadenken: de gevolgen van die actie zijn niet te overzien. De populisten hebben het hoogste woord en winnen de discussie. Als na een trieste en hilarische afhakceremonie vrijwel alle apen het loodje leggen, blijkt dat degenen die nadenken gelijk hebben gehad, maar het niet hebben gekregen.
De historische parallellen met de roerige situatie in de periode vlak voor 1788, het jaar van verschijnen maken de satire compleet, de analogie met de huidige tijd zijn onmiskenbaar.

[Merel Nijhuis · Rating 3 out of 5]

Geinige satire over of de apen nou wel of niet hun staarten moeten afhakken. Wel enigszins langdradig, aangezien we vooral lezen over de aapvergaderingen, maar er valt wel goed doorheen te komen gezien het maar 90 bladzijden is. Een erg naar einde though, helemaal niet bevredigend. Scheur de laatste bladzijde er uit, trust me. Dan heb je gewoon een vermakelijk boek.

[Marieke Camps · Rating 3 out of 5]

Gek boekje hoor! Wel grappig, beetje veel voetnoten voor woorden die makkelijk begrijpbaar zijn.

[Stijn · Rating 4 out of 5]

Een absurd verhaaltje over maniakale apen, waar de lichaamsgeur van Jean Jacques Rousseau in te ruiken valt.

[Sjors · Rating 4 out of 5]

Heel erg leuk om voor literatuurgeschiedenis voor het vak Nederlands te lezen. Ik heb hem gelezen in combinatie met fabriekskinderen onder maatschappijkritiek.

[Hania · Rating 3 out of 5]

Wrm waren de apen zo freaky

[Noaa · Rating 3 out of 5]

op school gelezen, hele boek niet meegekregen dus idek

[Rox Shahali · Rating 3 out of 5]

Dat einde heeft t verpest

[Zoë Moetwil · Rating 1 out of 5]

I don’t see the moral behind it haha😭

[Paul Groos · Rating 4 out of 5]

Verrassend lollig boek van lang geleden met een helaas maar al te actuele satire op politiek, demagogie, gehoorzaamheid, denkvermogen, intelligentie en nog veel meer dat nog steeds relevant is.

[Julia Florence · Rating 2 out of 5]

Dit boek is echt een koortsdroom