Wat ik haar niet vertelde

by Sigrid Bousset

Dit is het verhaal van een turbulent schrijversleven, dat van Ivo Michiels, onvermoeibare vernieuwer in literatuur, film en kunst, maar diep getekend door oorlog, schuld en angst. Sigrid Bousset kende hem van dichtbij sinds haar twaalfde en dringt diep tot zijn leven en werk door. Welke verborgen last droeg hij met zich mee? Welke rol speelde hij nu echt in de Tweede Wereldoorlog?
Wie is zijn zoon, in 1944 in Duitsland verwekt? Wat met de vrouw die haar leven aan hem gaf? Hoeveel heeft hij verhuld en toch geschreven?
Sigrid Bousset legt de intieme drijfveren bloot van een man vol geheimen. Ze zocht naar het onvertelde, en vond meer dan Ivo Michiels zelf ooit prijsgaf. Tegelijk schetst ze een beeld van de tijd waarin zij zelf opgroeide, omgeven door mannelijke schrijvers met vrouwen in de schaduw. Een onverwacht breed en diepmenselijk panorama opent zich. Een boek over wat nooit volledig uitspreekbaar is, dat bijna leest als een roman.

475 pages, Kindle Edition

Published October 16, 2025

Reviews

[Wim Oosterlinck]

Cultuurmanager en schrijver Sigrid Bousset heeft een uitzonderlijke biografie geschreven over de Vlaamse experimentele schrijver Ivo Michiels: Wat ik haar niet vertelde. Sigrid Bousset is de dochter van literatuurkenner Hugo Bousset; haar vader was bevriend met de schrijver. Ze kende Ivo Michiels dus al van in haar kindertijd. In deze biografie is ze zelf dan ook sterk aanwezig. Niet zozeer als toeschouwer, maar als gesprekspartner die nooit antwoorden kreeg op de vragen die ze hem stelde. We lezen in deze biografie over het verborgen oorlogsverleden van Ivo Michiels, over zijn zoon met wie hij jarenlang geen contact had. Sigrid Bousset zegt in dit boek dat het experimentele proza van Ivo Michiels, de aandacht voor structuur en de nadruk op de tekst-omwille-van-de-tekst een manier was om zijn schuldgevoel rond de oorlog te omzeilen, om erom heen te schrijven, het te verstoppen.

En dan is er Christiane, de veel jongere vrouw van Ivo Michiels. Zij trouwde met hem en stelde haar leven in dienst van de schrijver, in het boek geïllustreerd door enkele pijnlijke passages. Sigrid Bousset trouwde zélf met een oudere schrijver – Stefan Hertmans – en bouwde een carrière uit als literatuurmanager en organisator van literaire evenementen, ook min of meer een leven in dienst van schrijvers, zou je kunnen zeggen. Wat ik haar niet vertelde is behalve een opzienbarende biografie van een legendarisch Vlaams schrijver tegelijk een diepe blik in de eigen ziel van de biografe, die een aanzet geeft voor ferme zelfreflectie. Aanrader.

[Guido · Rating 4 out of 5]

'Is dat wat de biograaf mag doen, moet doen, aan het licht brengen wat de schrijver niet gezegd kreeg, in de hoop begrip te vinden voor de worsteling die een heel creatief leven in beslag had genomen?'
'De schrijver' is in dit geval Ivo Michiels, maar de vraag - die eigenlijk geen vraag is maar een voorzichtig geformuleerde stelling - is evengoed van toepassing op àlle biografieën. Zie bv. ook 'En altijd is het de vrouw' van Kristien Hemmerechts, over het bewogen leven van Leopold Flam: ook in dat boek de demasqué van een zorgvuldig toegedekt geheim, het doorprikken van een even zorgvuldig opgebouwd imago. Angst en schuldgevoel. En vrouwen, dat ook.