Angstaanjagend normaal: Over oorlogsmisdadigers, genocideplegers en terroristen

by Alette Smeulers

De aanslagen van 11 september, die in Madrid, Londen, Parijs en Brussel; de genocides in nazi-Duitsland, Cambodja en Rwanda; de oorlogen in Oekraïne en Gaza; keer op keer vragen we ons waarom zou iemand zoiets doen? Wie zijn deze mensen? In Angstaanjagend normaal beschrijft hoogleraar Alette Smeulers, op basis van dertig jaar onderzoek, de daders van oorlogsmisdrijven, genocide en terrorisme. Van dictators tot tussenpersonen, van uitvoerders tot Smeulers laat zien wat hen drijft tot extreem geweld. Een indrukwekkend boek dat verplichte kost is voor zowel wetenschappers als beleidsmakers, maar ook voor iedereen die deze tijd probeert te begrijpen.

683 pages, Kindle Edition

Published October 6, 2025

Reviews

[Schelley · Rating 4 out of 5]

Alette Smeulers is hoogleraar criminologie en heeft al decennia onderzoek gedaan naar oorlogsmisdadigers, genocideplegers en terroristen. Haar werk draait om het begrijpen van daderschap in extreme situaties: van dictators tot uitvoerders op de grond. Ze combineert academische diepgang met een drive om complexe thema’s toegankelijk te maken voor een breder publiek.

Dit boek van 684 pagina’s is inderdaad een stevige pil, maar verrassend genoeg leest het niet log en zwaar. Smeulers neemt je mee langs de gruwelen van de 20e en 21e eeuw: van de Holocaust en Rwanda tot de aanslagen in Madrid en Brussel. Wat mij vooral raakte, is hoe ze laat zien dat daders vaak geen monsters zijn, maar mensen die onder bepaalde omstandigheden verschrikkelijke keuzes maken. Dat maakt het verhaal niet alleen informatief, maar ook confronterend. Je krijgt het gevoel dat je steeds dieper in een spiegel kijkt: hoe ver zou jij zelf gaan als de druk groot genoeg werd? Het boek is dus niet enkel een opsomming van feiten, maar een zoektocht naar de menselijke kant achter onmenselijke daden.

De schrijfstijl is helder en toegankelijk, ondanks de zware materie. Smeulers schrijft niet droog-wetenschappelijk, maar in een toon die je bij de les houdt. Soms merk je wel dat bepaalde passages wat herhalend zijn; ze wil haar punt stevig onderbouwen, maar dat kan de vaart eruit halen. De “personages” zijn in dit geval echte mensen: dictators, tussenpersonen, uitvoerders. Ze worden niet geromantiseerd, maar nuchter geportretteerd. Toch miste ik af en toe meer persoonlijke anekdotes of verhalen die de lezer nog dichter bij de daders brengen. Het blijft soms wat afstandelijk, alsof je door een museum loopt met bordjes vol uitleg, maar zonder dat je de stemmen van de mensen zelf hoort.

Angstaanjagend normaal is een lijvig maar meeslepend werk dat je laat nadenken over de dunne lijn tussen menselijkheid en gruwel, al had het met wat meer variatie en minder herhaling nóg krachtiger kunnen zijn.

[Daan · Rating 5 out of 5]

Zeer volledig werk over daderschap. Duidelijke opbouw en veel voorbeelden om de theorie te verduidelijken. De conclusie zou iedereen moeten meekrijgen in zijn/haar leven. Ik had verwacht dat het boek meer aandacht zou krijgen in bijvoorbeeld de pers. Dit is volgens mij een standaardwerk.