Σ' αυτό το βιβλιαράκι ο Μαξ Έξελµαν συγκεντρώνει μερικές σκέψεις των Στωικών φιλοσόφων, οι οποίοι αποδεικνύονται σταθερά επίκαιροι. Η σοφία τους µπορεί να ανοίξει δρόµους στη σκέψη µας, να θεραπεύσει την ψυχή µας και να µας βοηθήσει να δούµε τη ζωή µας µε καινούριο βλέµµα, να γίνουµε καλύτεροι και πιο ευτυχισµένοι. Η φιλοσοφία των Στωικών µπορεί να συνοψιστεί στην πρόταση που αναφέρεται στα προγράµµατα των 12 βηµάτων -"Θεέ µου, δώσε µου τη δύναµη να αλλάξω αυτά που µπορώ, την υποµονή να αντέξω αυτά που δεν µπορώ και τη σοφία για να διακρίνω τη διαφορά µεταξύ τους"-, αλλά την υπερβαίνει. Στοιχεία της στωικής φιλοσοφίας συναντάµε στον Κοµφούκιο, στον Βούδα, στις αντιλήψεις του New Age. O Μαξ Έξελµαν αναλύει µε απλό τρόπο τις µεγάλες αξίες που έχουν επηρεάσει τον σύγχρονο άνθρωπο, αλλά που βρίσκουν διαρκώς εµπόδια στις παρενέργειες και στα κενά του πολιτισµού.
Δεν πρόκειται για κακό βιβλίο, αλλά δεν θα το πρότεινα ως εισαγωγικό ή ελαφρύ ανάγνωσμα περί στωικισμού. Πρόκειται για 61 αποφθέγματα με σύντομες επεξηγήσεις, οι οποίες είναι εύπεπτες μεν, αλλά σε αρκετά σημεία αρκετά επιφανειακές ή "λαϊκές", αν μου επιτρέπεται η έκφραση. Ίσως ο συγγραφέας προσπάθησε να είναι προσιτός σε ένα ευρύ φάσμα του αναγνωστικού κοινού, αλλά αυτό κάνει το συνολικό του έργο κάπως "πρόχειρο" για εμένα. Είναι προτιμότερο, κατά τη γνώμη μου, αν κάποιος ψάχνει κάτι αντίστοιχο, να διαβάσει το "Η Τέχνη των Στωικών".
Αυτό που έχει σημασία δεν είναι το τι σου συμβαίνει, αλλά το πώς αντιδράς σε ό,τι σου συμβαίνει. Προτού ξεκινήσεις ένα ταξίδι εκδίκησης, σκάψε δυο τάφους. Σοφός είναι ο άνθρωπος που, αντί να θρηνεί για όσα δεν έχει, χαίρεται για όσα έχει. Αναζητήστε πρότυπα, αναζητήστε παραδείγματα. Οι άνθρωποι δεν ταράζονται από τις καταστάσεις, αλλά από την άποψή τους γι’ αυτές. Μάθε να λες «όχι». Ο Θεός είτε θέλει να καταργήσει το Κακό αλλά δεν μπορεί, είτε δεν θέλει. Όταν κάποιος καυχιέται «Είμαι σοφός, συναναστρέφομαι σοφούς», απάντησέ του «Κι εγώ συναναστρέφομαι ωραίους, αλλά ωραίος δεν είμαι». Όποιος προοδεύει δεν ρίχνει ευθύνες σε κανέναν. Να αγαπάς σαν μετανάστης. Η λογική είναι πάνω απ’ όλα.
Ένα βιβλίο με ρήσεις φιλοσόφων, συνήθως δυο - τρεις γραμμές και μετά από κάτω μια "εξήγηση" που μπορεί να είναι από μισή σελίδα, μέχρι τρεις ή κάτι τέτοιο. Οι ρήσεις είναι ενδιαφέρουσες. Η ανάλυση που ακολουθεί (που δεν είναι ανάλυση και μάλλον είναι πιο σωστή η λέξη "εξήγηση" που χρησιμοποίησα στην αρχή) είναι τόσο απλοϊκά γραμμένη που θα μπορούσε να το διαβάσει ο δεκάχρονος γιός μου. Υπήρχαν πολλές φορές που αναρωτιόμουν "αλήθεια, υπήρχε ανάγκη να το εξηγήσει αυτό;". Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό - για κάποιους ίσως να είναι και ιδανικό. Αλλά στην δική μου περίπτωση λειτούργησε αποτρεπτικά. Αντί η φράση να είναι το έναυσμα που θα απογειώσει την σκέψη μέσω της ανάλυσης, ήταν η κορυφή και μετά ακολουθούσε ένα βαλτώδες, βαρετό κείμενο. Κάποια τα προσπέρασα, διαβάζοντας μόνο την ρήση. Αξίζει τον κόπο να το διαβάσει κανείς, μικρά φοντάν φιλοσοφίας ανάμεσα στις δραστηριότητες της ημέρας, ίσως να είναι καλό για εισαγωγή στην φιλοσοφία σε νεαρές ηλικίες, αλλά τρομερά επίπεδο σαν αίσθηση. Σαν να διαβάζεις ένα κεφάλαιο με τίτλο "τι θέλει να πει το παραμυθάκι" στο τέλος ενός βιβλίου. Δεν μιλάμε για εκλαικευμένη φιλοσοφία, αλλά για "θα-στο-κάνω-νιανιά-φιλοσοφία".