De prullenmand heeft veel plezier aan mij. Schrijversportretten toen en nu

by Thomas Heerma van Voss

Thomas Heerma van Voss interviewde schrijvers die in 1977 een zelfportret tekenden voor De Revisor – en schreef daar onbedoeld een halve eeuw smakelijke literatuurgeschiedenis mee.

Met o.a. Judith Herzberg, Jan Siebelink en Mensje van Keulen. Hoe zagen de hemelbestormers zichzelf en hoe kijken ze bijna vijftig jaar later terug?

We bundelen de krachten met het Literatuurmuseum en De Revisor: er komt een Revisor-nummer met een reeks portretten van schrijvers van nu.

Genres: Nonfiction

192 pages, Hardcover

Published August 15, 2025

About the author

Thomas Bram Heerma van Voss is een Nederlands schrijver. Hij is de zoon van het schrijvende echtpaar Arend Jan Heerma van Voss en Christien Brinkgreve en de broer van schrijver Daan Heerma van Voss.

Thomas Bram Heerma van Voss is a Dutch writer. He is the son of a married couple, Arend Jan Heerma van Voss en Christien Brinkgreve and a brother to author Daan Heerma van Voss

Reviews

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 5 out of 5]

Echt een superleuk tijdsbeeld van de literaire wereld rondom de jaren 70 en 80. In de superheerlijke, literaire, bescheiden gevatte stijl van Thomas Heerma van Voss. Ik heb eigenlijk van al de besproken auteurs niks gelezen, ik denk omdat het een heel andere generatie is, zo zeggen zij ook bijna allemaal dat ze juist niks van nu lezen omdat vroeger alles zo anders was en ze zich daar veel meer mee kunnen inleven (lijkt me toch pijnlijk voor jonge schrijver Thomas Heerma van Voss).
Maar ik las dit vooral met plezier om dat tijdsbeeld, hoe uitgevers toen lekker alles uitgaven omdat ze toch genoeg geld hadden, hoe literaire tijdschriften zo een grote rol speelden (wordt ook duidelijk in Thomas Heerma van Voss’ vorige boek Het archief), hoe alle schrijvers elkaar kenden en voortdurend feestjes hadden, hoe ‘alles mocht’, zeggen ze allemaal.
Bijna al deze schrijvers hebben door dat uitgevers nu niks meer met hun te maken willen hebben (omdat ze te oud zijn en niet meer relevant in hun eigen woorden) en ze laten weten dat ze zo blij zijn met de aandacht van een jonge schrijver. De dankbaarheid spat van de pagina’s af. Echt erg leuk om te lezen.

[Fem]

❤️

[Ferry Visser · Rating 5 out of 5]

Mede dankzij Jan Siebelink ben ik Nederlandse literatuur gaan waarderen. Ik heb genoten van zijn schrijversportret dat Thomas Heerma van Voss trefzeker, realistisch en geweldig heeft beschreven. Enkele namen uit het boek waren bekend, de meeste echter niet, dus werd het lezen van ‘De Prullenmand heeft veel plezier aan mij’ een leerzame ervaring.
Om te beginnen heb ik genoten van ieder schrijversportret. Trefzeker heeft de auteur een helder en intrigerend beeld van de schrijver neergezet. Een ijzersterk voorbeeld hiervan is dat van Judith Herzberg waarin het contrast tussen de eenvoud van haar bestaan met haar veelzijdigheid als schrijver beeldend ijzersterk onder de aandacht van de lezer wordt gebracht.
Daarnaast is ‘De prullenmand beleeft veel plezier aan mij’ een boek waarin de dynamiek van het auteurschap op verschillende manieren aan bod komt. In mijn ervaring laten deze schrijversportretten zien dat authenticiteit als auteur belangrijk is. Het gaat niet om de veranderingen in de markt en daarin mee te gaan, maar om de boodschap van je verhalen, romans of gedichten.
De gevolgen die hieruit voortkomen zijn voor iedere schrijver verschillend. Waar de een nog steeds gelezen wordt, brengt de ander zijn werk uit in eigen beheer of werkt als een lange tijd aan een manuscript. Dat laat voor mij zien dat het auteur zijn misschien wel het meest dynamische beroep is dat er bestaat.
Er is een portret in het boek waar ik een extra van genoten heb, namelijk Jan Siebelink. Lezingen en signeersessies van deze schrijver heb ik een aantal keer meegemaakt. Tijdens het lezen van dit schrijversportret kwamen de herinneringen van de ontmoetingen met Jan Siebelink naar boven en dat gaf voor mij extra waarde aan dit hoofdstuk.
Wat is de meerwaarde van ‘De prullenmand heeft veel plezier aan mij’? Het is een soort moderne literatuurgeschiedschrijving. Er komen schrijvers aan het woord die ieder op zijn of haar manier een bijdrage heeft geleverd aan de literatuur. De toegankelijkheid en de humor waarmee de portretten zijn beschreven brengen de schrijver ook als mens onder de aandacht. Waar literatuurgeschiedenis feitelijk is, maakt deze mustread van Thomas Heerma van Voss ze menselijk. Geweldig!
En het boek laat zien dat er een spanningsveld is tussen de artistieke en commerciële kant van het boekenvak. Op iedere schrijverschool zou dit boek daarom vakliteratuur moeten zijn, omdat de ontwikkelingen in het boekenvak zoals die beschreven worden in het boek, de vraag oproepen of je als schrijver authentiek wilt blijven aan je eigen geluid, of meegaat met de ontwikkelingen in de markt.
En zo wordt ‘De prullenmand heeft veel plezier aan mij’ een boek dat achttien intrigerende schrijversportretten bevat. Op een toegankelijke manier komen thema’s als schrijven, het boekenvak en de vergankelijkheid van roem op een treffende en ontroerende manier aan bod. Vooral het interview met Jan Siebelink, een schrijver dankzij wie ik de Nederlandse literatuur ging waarderen, had een extraatje dankzij de herinneringen aan de lezingen en meet en greets.

[Myrthe]

Een boek dat prettig wegleest, een beeld schetst van de literaire wereld van toen en nu en vooral ook een inkijkje biedt in de levens van verschillende schrijvers, van wie er voor mij nog verrassend veel bekend zijn!

“Het waren niet zomaar schrijvers die overleden, het waren afgezanten en getuigen van voorbije periodes binnen de literatuur.”

“….: ze vormden een klein en arbitrair maar toch prettig concreet ijkpunt in de Nederlandse letteren.”

[Marleen · Rating 5 out of 5]

In alle eerlijkheid heb ik nog nooit een boek van de geïnterviewde schrijvers gelezen en dat bleek helemaal geen probleem. Thomas Heerma van Voss is een geweldige mensenkijker en schrijft zo raak dat de interviews met deze hoogbejaarde auteurs van de pagina’s afspatten: geestig, ontroerend en soms ronduit vreemd. De hoofdstukken openen met briljante zinnen als “Laatst heb ik alle familiefoto’s alvast vernietigd”, “We begrijpen dat u iets bedoelt, alleen we begrijpen niet wat” en “Eigenlijk hebben we het nu over de geschiedenis van mijn verdwijning”. In elk hoofdstuk duiken weer van die zinnen op die je laten nadenken of hardop laten lachen.

Een boek vol leven. Over het mens-zijn in al haar maffe verschijningsvormen. Wat mij betreft een absolute aanrader.

Vijf hartjes van Marleen.

[Riet Bots · Rating 5 out of 5]

Dit is een origineel, qua taal zeer goed geschreven en inhoudelijk superinteressant boek, eigenlijk gewoon een tijdsdocument. Het zijn eigenlijk geen interviews met auteurs (die 50 jaar geleden een portret van zichzelf tekenden voor het literaire tijdschrift Raster) maar eerder verslagen over die interviews. Voor iedere auteur een andere invalshoek, alle auteurs worden zeer respectvol benaderd en beschreven, het is gewoon zalig om voor het slapengaan één ontmoeting te lezen. Ik vond alle verslagen boeiend, Nooteboom iets pakkender omdat ik die goed ken, maar in iedere tekst zat iets nieuws en verrassends. Het boek is uitgegeven door das Mag, gebonden, mooi papier, mooie cover en fantastische binnencovers! Prachtig!

[Karen · Rating 5 out of 5]

Wat een prachtige bundel! Zó jammer dat het uit is. Ik had er nóg wel 18 willen lezen. Thomas Heerma van Voss kan geweldig interviewen, alle aandacht naar de geïnterviewde, maar voldoende naar zichzelf om als lezer te blijven beseffen dat we meekijken door de ogen van de interviewer, een fijne interviewer in dit geval, eentje met nieuwsgierigheid en mededogen. Mooie verhalen over de enorme veranderingen in het literaire bedrijf, maar vooral over ouder worden. De heimwee ervan, het verlangen naar iets, nog steeds.

[Casper Veen · Rating 4 out of 5]

Vermakelijke en inspirerende reeks interviews

[KraakDeCanon]

Genoten van dit nieuwe boek van Thomas Heerma van Voss, vooral van de interviews met Mensje van Keulen (°1946), Judith Herzberg (°1934) en Lidy van Marissing (°1942). Ah, en wat was het fijn geweest om ook dat met Marga Minco te lezen. Zó oud geworden, maar helaas te vroeg gestorven om aan dit boek te kunnen meewerken. Thomas Heerma van Voss portretteerde de auteurs heel mooi, gevoelig en raak, met oog voor couleur locale, en tegelijkertijd met een gezonde afstand.

Schrijvers die besluiten met schrijven op te houden (of die in elk geval niet meer publiceren) fascineren mij enorm. Daarom was ik zo geraakt door het interview met Van Marissing. Tijdens dat gesprek zegt ze over haar schrijverschap: 'Het zit er gewoon niet meer in, dat was een totaal ander leven. Ik mis het wel, ja, natuurlijk. Verbeelding was altijd belangrijk voor me. Nu moet ik me maar verbeelden hoe het was, dat schrijven.' Ik werd overspoeld door weemoed toen ik dat las.

Om eerlijk te zijn had ik nog nooit wat van Lidy van Marissing gelezen. Ik kende haar naam wel, en ooit had ik enkele van haar boeken in de kast staan. Haar experimentele debuutroman 'Ontbinding' uit 1972 was daar eentje van. Ooit deed ik het van de hand, dom van me. Maar na het lezen van 'De prullenmand...' heb ik gelijk 'De verwerping van het stilzitten' gekocht:

NERGENS ANDERS

door steeds meer webben
ingesponnen, behangen, met tijd grijs
bestrooid, met hete lucht gevuld en
opgeblazen, verstrikt in onzichtbare draden ben je
zowel adem als stof

gedachte in gedachte (droom
in droom), gat in leegte, golf in
zee, wolk ik wolk om te blijven
waar je nooit geweest, wie je nooit
was, gevoelde gedachte (gedacht gevoel)

'het denken voltrekt zich in
de taal en nergens anders, zei
hij snedig, waarop zij
zei: was hier maar iemand
die zachtjes ging zingen'

[Femke · Rating 5 out of 5]

4.5 ster

[Xavier Roelens · Rating 3 out of 5]

Mooi hoe het toeval (welke van de 79 personen die in 1977 een zelfportret maakten voor een nummer van het literaire tijdschrift De Revisor leefden vandaag nog en kon hij interviewen?) en een groot doorzettingsvermogen (mailen, bellen, briefjes onder de deur, tot een reis naar Menorca om Nooteboom te spreken) tot een bijzonder resultaat geleid heeft.
De gesprekken lezen vlot. Het diepste blijven me die met Nooteboom, Siebelink en Kal bij. De gesprekken hadden ook gerust nog langer mogen zijn. Heerma van Voss vat geregeld samen wat er gezegd werd, wat me nieuwsgierig maakt na het volledige gesprek.

[Ruben]

Vlotte portretten van (soms wat minder vlotte) auteurs. Wat heb ik geleerd? Dat vroeger alles beter was, althans voor de geïnterviewde auteurs. Er was meer subsidie, je kon makkelijker de overheid oplichten (H.C. ten Berge), of je moest geluk hebben dat zowel je ouders als de literaire wereld heil in je zagen (Mensje van Keulen).

[Steven · Rating 5 out of 5]

Voor iedereen is er een tijd waar hij of zij naar terugverlangt. Je hoeft niet eens per se zelf in die tijd te hebben geleefd om toch weemoedig te worden van een bepaalde historische periode. Zelf had ik graag in de jaren ‘60 geleefd als beginnend student. Alle maatschappelijke omwentelingen, de muziek, vrije liefde en veranderende moraal - wat moet dat een spannende en hoopvolle tijd zijn geweest om jong te zijn.

Voor een schrijver is die nostalgische periode de jaren ‘70; literaire bladen hadden nog abonnees, uitgevers liepen achter schrijvers aan in plaats van andersom en mensen lazen een veelvoud van wat ze nu lezen.

In dit boek interviewt Heerma Van Voss schrijvers die in die periode, eind jaren ‘70, opkwamen of successen beleefden. Allen tekenden ze hun zelfportret voor De Revisor. De nog levende schrijvers worden in dit boek door HVV bezocht.

Hoe kijken ze terug op die periode waarin ze hun zelfportret tekenden? En wat houdt ze nu bezig? Schrijven ze nog?

Het contrast tussen die gouden jaren en het heden is soms wrang, vaak grappig en altijd ontroerend. Hoe gaat een schrijver om met afnemende belangstelling? Wat doet dat met ze? In die zin is het ook een boek over afscheid nemen en verdwijnen.

Een ideaal nachtkastjes-boek. Ook nog eens schitterend uitgegeven.

[Willem]

Thomas Heerma van Voss is een fijne schrijver. De interviews zijn opgetekend in de voor hem kenmerkende, observerende rustieke stijl. Wat een werk heeft hij erin gestopt om al deze schrijvers te benaderen en te interviewen. Qua thematiek lijkt het ook op Het Archief. Vergankelijkheid, relativering en de literaire wereld worden beschouwd. Droog en humoristisch ogeschreven.

[Marit · Rating 4 out of 5]

verdrietig, troostrijk, vurig en zo jong debuteren!!!

[Charlotte · Rating 5 out of 5]

Prachtig, ontroerend, mooi.

[Amber Brabander · Rating 5 out of 5]

Misschien lichtelijk bevooroordeeld als onderdeel van team Literatuurmuseum...

[Laurens · Rating 5 out of 5]

Héér-lijk. De prullenmand heeft veel plezier aan mij is een ode aan het schrijverschap en tegelijkertijd een ontnuchterende leeservaring – schrijvers, het zijn net mensen. Deze interviews bieden een mooie en bij vlagen humoristische reflectie op een tijdperk waarin ik nog niet bestond, een tijd waarin literatuur nog enig aanzien genoot en waarin de kans om een hemelbestormer te worden nog binnen handbereik lag, maar de tijden zijn veranderd en de (nog levende) schrijvers die Thomas Heerma van Voss sprak zijn weliswaar ouder geworden – wijzer in sommige gevallen – maar nog altijd ambitieus en vol leven. Althans, de meeste van hen; geen van hen vervalt in regelrecht defaitisme. Daarmee is het ook een hoopgevend monument aan de ingrijpende kracht van literatuur en kunst in bredere zin: lees, leer en leef met geheven hoofd.

[Mareanne · Rating 4 out of 5]

Wat sombere interviews met schrijvers die rond begin jaren 70 debuteerden: ze hebben weinig vertrouwen in de toekomst van boeken. Maar nieuwsgierigheid van de interviewer maakt veel goed. En leuk dat de titel uitspraak van Judith Herzberg is.

[Geert Snijders · Rating 4 out of 5]

In 1977 tekenden 18 schrijvers zelfportretten op verzoek van literair tijdschrift Revisor. Thomas Heerma van Voss bezoekt een aantal van deze schrijvers op om met hen te praten over het schrijverschap, over hoe ze terugkijken op hun loopbaan, en over het nu met hen gaat. De getekende zelfportretten vind ik leuk. In de jaren zeventig groeide ik zelf op van puber tot jongvolwassene. Het boek geeft een mooi beeld van die jaren. De schrijvers zijn allemaal inmiddels bejaard. Ze voelen dat ze aan het verdwijnen zijn in de mist van de tijd. Ze blijven doorschrijven ook al hebben ze geen uitgever meer. De meesten zijn blij dat een jonge schrijver belangstelling voor hen toont. Vrijwel alle schrijvers zijn aardig. Ze spreken boeiend over hun vak. Ze zijn vaak trots op wat zij geschreven hebben, maar ook bescheiden over hun plaats in de literatuur. Goed idee dit boek. Ik heb het met veel plezier gelezen.

[Bram · Rating 4 out of 5]

Interviews met achttien oude en nog veel oudere schrijvers (de jongste is bij verschijning van deze bundeling drieënzeventig) die veelal niet meer worden uitgegeven. Thomas Heerma van Voss interviewde de schrijvers omdat ze in 1977 een zelfportret aanleverden voor literair tijdschrift De Revisor (waar hij zelf overigens decennia later redacteur van was).
De zelfportretten, die dus de aanleiding vormen voor de gesprekken, verschenen destijds verspreid over twee afleveringen van De Revisor onder de titels ‘Schrijvers tekenen zichzelf’ (afl. 2, april 1977) en ‘Nog meer schrijvers tekenen zichzelf’ (afl. 5, oktober 1977). Eind 1977/begin 1978 verschenen diezelfde portretten, opgeteld 79 stuks, gezamenlijk in een boekje: Schrijvers tekenen zichzelf, in 1980 gevolgd door een uitgebreide uitgave met dezelfde titel met in totaal 138 portretten.
Het eerste boekje (met 79 schrijversportretten) vormde de basis voor De prullenmand heeft veel plezier aan mij. Heerma van Voss interviewde alle nog levende schrijvers die in die uitgave staan. Niet eenvoudig, blijkt uit de prettig leesbare gespreksverslagen. Lang niet alle schrijvers waren even benaderbaar.
Heerma van Voss’ interviews verschenen eerder op een website van het Literatuurmuseum en zijn daar nog steeds te lezen. Veel plezier aan beleefd.

[Marijn van den Berg · Rating 5 out of 5]

Prachtige boeketjes over het schrijverschap, ouderdom, beroemdheid en eenzaamheid. Grote aanrader!

[Nanda · Rating 5 out of 5]

Prachtig om zoveel te lezen over dé literatuurlegendes van de vorige eeuw als jonge literatuurliefhebber. Interessant hoe ze allemaal terugkijken op hun leven en carrière, en ook ontroerend.

[Jasper Smit · Rating 5 out of 5]

ik vond dit heel mooi én best confronterend.

Het gaat bijna terloops over zoveel: over oud worden en dat al het werk waar je je ziel en zaligheid in hebt gelegd, zomaar wordt vergeten. Uiteindelijk doe je het toch toch vooral voor jezelf, en ben je je eigen fan. Is dat hoogmoed? Wat doet jaloezie en onzekerheid?

Maar waarom zou je schrijven als je niet blijft maar verdwijnt? Is het willekeur? Wat doet er echt toe?

De ontmoetingen zijn met zo'n mooi oog voor humor en liefde geschreven. Ik kende alleen de naam van een paar schrijvers, verder weet ik niks van deze mensen. En misschien juist daardoor liep ik heel onbevangen tegen ze op. prachtig.

[Ralf De Jong · Rating 4 out of 5]

‘Raster was een van de weinige programmatische tijdschriften,’ zegt Ten Berge. Na een korte stilte: ‘Ik kan me niet meer goed herinneren welke uitgangspunten we precies hanteerden, maar ik had een paar duidelijke, ik heb daarover geschreven.’

Je hoort vaak dat vroeger alles beter was, zeker als het gaat over de Nederlandse literatuur. Hoewel de geïnterviewde schrijvers allemaal beamen dat het vroeger inderdaad beter was, vroeg ik mij steeds vaker af of die stelligheid niet een manier was om iets te vergeten. In die zin zijn het zeer respectvolle en innemende interviews met schrijvers die zich onwillekeurig afvragen of het nu de moeite is geweest, al dat schrijven en dichten. Dat maakt hen kwetsbaar en in die kwetsbaarheid - zoals in het citaat van Ten Berge - zit de kracht van deze bundel.

[Bas Evers · Rating 4 out of 5]

Deze verzameling schrijversportretten is om verschillende redenen subliem. Conceptueel steekt het goed in elkaar omdat de aanleiding tot schrijven glashelder is: hoe kijkt men terug op het eigen schrijverschap na 50 jaar? Heerma van Voss rijgt alle interviews als een lappendeken naadloos aan elkaar met een toegankelijke en soepele stijl. Persoonlijke favorieten zijn de illustere Jan Kal, met een hoog 'Catch me if you can' gehalte, en Cees Nooteboom: hemel en aarde zijn bewogen om de man met mythische proporties te schaken voor een gesprek.

Dan hangt er een subtiele, rode draad van weemoed en nostalgie door het boek. Met de nodige valse romantiek waan je je een Nederlands, debuterende schrijver eind jaren 70. De prompt aan de achterzijde is veelzeggend: "Volgens mij was het allemaal makkelijker, minder puriteins. Er werd een feestje gehouden, daar kwam een Amerikaan die geen slaapplaats had, en de volgende ochtend lag hij naast je.'

[Tom Dautzenberg · Rating 5 out of 5]

Onverwachts een van mijn lievelingsboeken van dit jaar en opeens diep begaan bij het wel en wee van 18 schrijvers waarvan ik de meerderheid niet kende.

[Bruno · Rating 4 out of 5]

Zelf ken ik hooguit een paar van de achttien (ex-)schrijvers die in dit boek zijn opgenomen: Nooteboom natuurlijk, zowat de reden waarom ik dit boek toch heb aangeschaft, en Herzberg en Siebelink, maar daar stopt het zowat. Ik ben niet meteen onbelezen, maar deze schrijvers waren voornamelijk onbekend. Maar laat dit nu net de de rode draad doorheen het boek zijn: de vergankelijkheid. Wie schrijft, heeft in deze tijden van information overload geen enkel garantie meer om te blijven, hoe populair men ooit ook mag geweest zijn. De meesten van de geïnterviewden hebben daar overigens vrede mee.

Tekenend evenwel, niet voor HVV, die vasthing aan de oorspronkelijke lijst van zelfportretterende schrijvers uit De Revisor, maar voor de tijdsgeest, hoe weinig vrouwen er in de lijst waren opgenomen.

In het begin vermeende ik een format van oudbollige nostalgie te bespeuren, maar algauw bleek dat de interviews zoveel meer dan dat waren.

“Ik heb u maar zelden zoveel weten te vertellen over en lachen met een boek dat ge aan het lezen zijt”, aldus TK

En dat was ook zo. Ik vond bij elke schrijver wel iets dat me wat bijbracht. En aan het lachen bracht.

Is dit boek een aanrader? Vanuit literair-historisch perspectief zonder meer, maar voor de gemiddelde lezer die waarschijnlijk, net zoals ik, van de meeste schrijvers niet heeft gehoord, is die urgentie vermoedelijk wat minder. Tenzij diezelfde lezer, alweer net zoals ik, eenzelfde interesse en waardering vertoont voor wat geweest is. Dan ja, absoluut.
—
De titel van het boek is ontleend aan een uitspraak van Judith Herzberg tijdens een gesprek met Heerma van Voss.

[Christine Bonheure · Rating 4 out of 5]

Ik interview ook mensen en weet hoe lastig het is om iemands stem te bewaren in geschreven proza. Het is een kunst de juiste balans te vinden tussen wat iemand zégt, hóé die dat zegt, en de uiteindelijke tekst. Thomas Heerma van Voss beheerst die kunst goed. Hij sprak achttien schrijvers die ooit in de jaren zeventig een zelfportret tekenden voor De Revisor en vatte de woorden van deze nu oudere tot hoogbejaarde literatoren samen in héél mooi proza. De titel “Deze prullenmand heeft veel plezier aan mij” komt trouwens van Judith Herzberg. Zij omschreef dichten als het samenpersen van een grote lap tekst tot iets compacts. Mooie vondst. Wat opvalt: elk gesprek begint voorzichtig. Maar eens de schrijver loskomt, stopt die niet meer. Gepassioneerde monologen over het vak én over de verschraalde uitgeverijwereld, van trouwe partners naar focus op marketing en Return on Investment. Warme portretten. Mooi boek.

[Mees Trouwborst · Rating 5 out of 5]

Na het lezen van Het Archief besloot ik Thomas Heerma van Voss te volgen. Toen dit boek werd aangekondigd was ik direct verkocht. Ik vind het bewonderenswaardig hoe de schrijfstijl van Thomas ook in een reeks interviews zo aanwezig is.

De term schrijversportretten zette mij op een verkeerd been, ik was ervan uitgegaan dat het geschreven portretten waren van hun anno 1977. Helaas waren het echt enkel tekeningetjes en gingen de gesprekken over de schrijvers die terugkeken naar hun carrière en vooruitblikken of recenseren over de dood die hen allemaal lijkt in te halen. Het heeft me vooral met een depressief gevoel achtergelaten. Heeft het allemaal wel zin? Of eindig je sowieso ietwat cynisch en vervreemd, alleen, in een groot huis in Amsterdam Zuid.

Dan is het toch vooral een mooi eerbetoon van een jonge schrijver aan de vaderlandse grondleggers.