Duch nadziei i inne eseje

by Byung-Chul Han

Kolejny po Społeczeństwie zmęczenia i Kryzysie narracji zbiór tekstów Byung-Chul Hana, jednego z najchętniej czytanych i dyskutowanych komentatorów współczesności. W Duchu nadziei i innych esejach autor skupia się na problemach hiperaktywności, samotności i strachu, z którymi zmaga się społeczeństwo XXI wieku, oraz wskazuje możliwe drogi ratunku. W ostatnim czasie coraz mocniej konfrontowani jesteśmy z nowymi scenariuszami pandemią, kolejną wojną światową, katastrofą klimatyczną. Koniec świata lub koniec ludzkiej cywilizacji przywoływany jest z coraz większą natarczywością. Przekazy te wywołują strach i resentyment, w wyniku którego zanikają solidarność i empatia, a tworzy się przestrzeń dla ruchów antydemokratycznych. Zebrane w tym zbiorze eseje pokazują, że aby skutecznie przeciwstawić się logice strachu, produktywności i kontroli, które rządzą współczesnym światem, musimy zwrócić się ku nadziei, kontemplacji i rytuałom tworzącym wspólnotowy sens. Tytułowemu esejowi towarzyszą w tym tomie teksty O znikaniu rytuałów. Topologia współczes ności i Vita contemplativa albo o bezczynności . Tytuł Der Geist der Hoffnung. Wider die Gesellschaft der Angst Tł Rafał Pokrywka Projektant okł Marcin Hernas

252 pages, Paperback

Published July 1, 2025

About the author

Byung-Chul Han, also spelled Pyŏng-ch'ŏl Han (born 1959 in Seoul), is a German author, cultural theorist, and Professor at the Universität der Künste Berlin (UdK) in Berlin, Germany.

Byung-Chul Han studied metallurgy in Korea before he moved to Germany in the 1980s to study Philosophy, German Literature and Catholic theology in Freiburg im Breisgau and Munich. He received his doctoral degree at Freiburg with a dissertation on Martin Heidegger in 1994.

In 2000, he joined the Department of Philosophy at the University of Basel, where he completed his Habilitation. In 2010 he became a faculty member at the HfG Karlsruhe, where his areas of interest were philosophy of the 18th, 19th and 20th century, ethics, social philosophy, phenomenology, cultural theory, aesthetics, religion, media theory, and intercultural philosophy. Since 2012 he teaches philosophy and cultural studies at the Universität der Künste Berlin (UdK), where he directs the newly established Studium Generale general-studies program.

Han is the author of sixteen books, of which the most recent are treatises on what he terms a "society of tiredness" (Müdigkeitsgesellschaft), a "society of transparency" (Transparenzgesellschaft), and on his neologist concept of shanzai, which seeks to identify modes of deconstruction in contemporary practices of Chinese capitalism.

Han's current work focuses on transparency as a cultural norm created by neoliberal market forces, which he understands as the insatiable drive toward voluntary disclosure bordering on the pornographic. According to Han, the dictates of transparency enforce a totalitarian system of openness at the expense of other social values such as shame, secrecy, and trust.

Until recently, he refused to give radio and television interviews and rarely divulges any biographical or personal details, including his date of birth, in public.

Han has written on topics such as attention deficit hyperactivity disorder, borderline, burnout, depression, exhaustion, internet, love, pop culture, power, rationality, religion, social media, subjectivity, tiredness, transparency and violence.

Reviews

[Monika · Rating 3 out of 5]

Nie zgadzam się z panem Byung-Chul Hanem w wielu kwestiach. Mimo to (a może właśnie dzięki temu) jego eseje wywołują we mnie sporo poruszenia zwojów mózgowych.

Najnowszy zbiór esejów, wydanych przez @krytykapolityczna , to trzy teksty z lat 2019-2023.

Byung Chul Han robi to, co lubi (?) najbardziej - krytykuje zachodzące obecnie zmiany. A to że brakuje rytuałów, które scalają społeczeństwo, a to że obecnie panuje przymus działania a bezczynności już nikt nie uprawia. Autor często przywołuje etymologię słów i z niej wywodzi zapomniane powiązania, znaczenia i definicje (pathos=paschein ?!?!) co przypomina mi moje prace na studiach.

Niestety ostatni rozdział o nadziei rozczarował mnie najbardziej - liczyłam tu na więcej, a dostałam wypis z Heideggera i Derridy.

Możecie z tej opinii powyżej wyczytać wiele krytyki dla tych zbiorów ale mimo to naprawdę bardzo polecam czytanie pana Byung-Chul Hana, żeby sobie poćwiczyć mózg.

[Karol Kleczka · Rating 4 out of 5]

Najnowszy zbiór tekstów Byung-Chul Hana to książka nierówna, chociaż całościowo się broni. Z trzech esejów zdecydowanie najsłabiej wypada pierwszy, bo zostaje wyraźnie rozbity. Wejście do tekstu przez problem wyparcia rytuałów i dyskusja z pseudorytualami egocentrycznymi ważna, niemniej potem, gdy Han przechodzi do gier, następuje pęknięcie i powtórzenie tego, co już w innych miejscach kilkukrotnie wyraził. Drugi tekst o vita contemplativa się broni i oferuje ciekawą opcje filozoficznej drogi życia opartej o bezczynność. To jednak raczej projekt pewnej utopii ducha, przy codziennej siermiędze trudno sobie na to pozwolić, ale inspirującej, zwłaszcza przy końcowych fragmentach o Arystotelesie. Dowartościowanie kontemplacji jako narzędzia o wymiarze nie tylko indywidualnym, ale społecznym jest piękne i potrzebne. Trzeci esej o nadziei czyta się z największą chyba przyjemnością, chociaż konkluzje są dość proste: nadzieja to nie goły optymizm, ale poczucie sensu tam, gdzie go nie ma.

Ja Hana lubię, uważam, że to myśliciel potrzebny, nawet jeśli miejscami to nie są ogromnie odkrywcze rzeczy. Ale takie myślenie pozwala na pewne zatrzymanie i skoncentrowanie uwagi w świecie, który uwagę rozprasza.

[Eryk · Rating 4 out of 5]

Napawa spokojem i mimo, że była to trudna przeprawa to jestem za nią wdzięczny.

[Mateusz · Rating 4 out of 5]

[4.5]
ołóweczek net

[ellen · Rating 4 out of 5]

Może przyjdzie jeszcze czas na dłuższą recenzję, jednak na ten moment mogę powiedzieć tyle, że niestety podobnie jak inni czytelnicy odczuwam duży dysonans pomiędzy pierwszymi dwoma esejami a ostatnim, notabene tytułowym. O ile idee przedstawione w dwóch pierwszych tekstach, jakkolwiek abstrakcyjne, wydawały się mi bliskie, namacalne, doświadczalne w moim otoczeniu i życiu i skłaniające do refleksji nad nimi, o tyle ostatni tekst zupełnie do mnie nie trafił. Czytając go czułam, jakbym siłowała się z autorem, jakby on próbował mi na wszelkie możliwe w języku sposoby wpoić zbudowaną przez niego ideę, która jednak w moim odbiorze im szerzej opisywana, tym bardziej pusta, pozbawiona treści się wydawała. Może to moja słabość i ślepota, ale jak dla mnie nadzieja w takiej postaci, w jakiej opisuje ją autor, nie istnieje. Czy kiedykolwiek istniała i czy jest możliwa? Najwyraźniej nie w granicach mojej percepcji. Nie znam nadziei bezczasowej, ponad-ludzkiej i - zwłaszcza - bezprzedmiotowej. Jeżeli ludzkość kiedyś znała taką ideę, to ja nigdzie je nie znalazłam.

[Franek Grudnik · Rating 3 out of 5]

Podziwiam erudycję autora: zbiór pełen jest obszernych passusów z dzieł ważnych myślicieli i myślicielek, pokroju Arendt, Heideggera, Blocha, Kierkegaarda czy Benjamina. Autor czasem jedynie rekapituluje ich refleksje, ale częściej wdaje się w polemikę, odczytując ich prace krytycznie. Mnogość odniesień jednak nie zawsze wpływa korzystnie na zrozumiałość danego eseju, co w połączeniu ze specyficznym, pełnym filozoficznych pojęć językiem skutkuje ogólną zawiłością. Rozumiem, co autor chciał przekazać — potrzebę odzyskania wspólnotowości, spokojnej kontemplacji i głębiej osadzających w świecie rytuałów — lecz przyjęta poetyka skutecznie utrudnia czerpanie przyjemności z lektury. Z jednej strony skłania to do uważnej lektury, z drugiej zaś powoduje, że apel Hana nie jest do końca czytelny.

[lubię mieć książki · Rating 3 out of 5]

3,5