Dziecięca choroba liberalizmu

by Rafał Woś

Spojrzenie na naszą gospodarkę z zupełnie innej perspektywy. Rafał Woś, dziennikarz i publicysta ekonomiczny "Dziennika Gazety Prawnej" proponuje wyjść poza ekonomiczne i polityczne dogmaty, które dominują od lat w Polsce, poza przeświadczenie, że wzrost gospodarczy zależy tylko od taniej siły roboczej. Bogaty Zachód również kiedyś myślał, że czysty liberalizm to najlepsza i najszybsza droga rozwoju. Potem jednak zobaczył, że to wcale nie jest takie oczywiste... Książka Dziecięca choroba liberalizmu zwraca uwagę na konkretne deficyty i patologie polskiego życia gospodarczego. I stara się zasiać w głowach czytelników wątpliwości. Czy model ekonomiczny, w którym warunki dyktuje kapitał nastawiony tylko na maksymalizację zysków i minimalizację kosztów, to rzeczywiście najlepsze rozwiązanie? Czy nie jest tak, że lekarstwa podawane od 25 lat polskiej gospodarce naprawdę jej (i nam) nie pomagają? Owszem, leczą jedno, ale mają wiele groźnych skutków ubocznych. Choćby uelastycznienie zatrudnienia, niskie płace - działają nie tylko na niekorzyść społeczeństwa, ale także kapitału, bo osłabiają popyt.

Dziecięca choroba liberalizmu, na którą według autora cierpi nasz kraj, zrodziła się na specyficznym splocie dwóch czynników. Bankructwa Polski w latach osiemdziesiątych i światowej dominacji neoliberalnego konsensusu waszyngtońskiego. Polska odgrywająca w systemie światowym rolę kraju peryferyjnego nie miała szans, by przed liberalnym bakcylem się obronić. Nasze elity zakochały się w (neo)liberalizmie, nauczyły się z niego korzystać i z czasem nie potrafiły już wyobrazić sobie innej drogi rozwoju kraju. Dziś jednak Niemcy, Skandynawowie, Kanadyjczycy, nawet Anglosasi wyleczyli się ze swojej wersji dziecięcej choroby. Teraz czas na nas, by wyrosnąć z wersji liberalizmu prostackiego, moralnie wątpliwego oraz ekonomicznie nieefektywnego.

Genres: Nonfiction, Economics

292 pages, Paperback

First published September 1, 2014

Reviews

[Mikolaj · Rating 4 out of 5]

Świetnie i przystępnie napisana książka, która przypomina, że w gospodarce nie tylko moneta ma dwie strony oraz, że nie ma jedynie słusznej drogi. Autor dokonuje krytyki obowiązującego od lat 90. w polskiej gospodarce paradygmatu neoliberalnego i omawia propozycje rozwiązań na czasy po wielkim kryzysie finansowym pocz. XXI w. Głównie skupia się na problemie pracy, podatków i zabezpieczenia emerytalnego oraz braku zabezpieczeń socjalnych istniejących w innych gospodarkach Zachodu. Do tego dochodzą bardzo ciekawe rozdziały na temat błędów planowania przestrzennego oraz o przydatności myśli ekonomisty Michała Kaleckiego w dzisiejszej sytuacji makroekonomicznej.

"Kto tu jest suwerenem: rynki czy obywatele?"

[Paweł · Rating 3 out of 5]

Trafne zdiagnozowanie wypaczeń w realizowanym w Polsce od ćwierćwiecza systemie "gospodarki rynkowej". Jak dziki to model, wiedzą w tym kraju miliony. O tym, że kapitalizm można realizować w sposób przyjaźniejszy dla ludzi, wiedzą ci, którzy po otwarciu unijnych granic wyjechali i wracać na Zieloną Wyspę nie chcą. Wiedzą to również nieliczni ekonomiści, którzy, niestety, są zakrzykiwani przez wyznawców obowiązującego obecnie systemu. Szkoda, że ci ostatni zdają się nie dostrzegać, że ich program po 25 latach przyniósł mizerne skutki dla milionów, ale tak to już jest, że beneficjenci systemu nie widzą potrzeby zmian.
Dyskusja, której odpryskiem jest ta książka, toczy się w świecie dojrzałego kapitalizmu już od kilkudziesięciu lat, jednak trudno się oprzeć wrażeniu, że do politycznych (a więc decydenckich) głów w PL dotrze po kolejnych kilkudziesięciu. Chyba, że do tego czas rozsypujący się system obecnej dystrybucji wypracowanych zysków, runie doszczętnie.

[Arek Trzepacz · Rating 5 out of 5]

Bardzo ciekawe podsumowanie transformacji w Polsce po 1989 roku. Wytyka wady wolnego rynku i budzi refleksje czy rzeczywiście droga, którą obrała Polska jest dobra (niskie podatki, tania siła robocza) - zwłaszcza, że zachodnie państwa kroczą zupełnie inną (często prowadząc zakrojoną na dużą skalę politykę socjalną, tak w naszym kraju wyszydzaną).

[Anna · Rating 4 out of 5]

Duży plus za bardzo przystępny język.

[Peter Wiggin · Rating 5 out of 5]

Po raz kolejny jestem zafascynowany Wosiem. Ta książka pokonała moją tegoroczną blokadę czytelniczą.

Świetnie napisana i zwarta. Ogromną ilość ciekawych pomysłów i wspartych aktualna dla okresu literaturą i badaniami.

Kilka moich myśli:
- dlaczego pomimo studiów na uczelni ekonomicznej nigdy nie słyszałem o Kaleckim?
- dlaczego podczas studiów na uczelni ekonomicznej w latach gdy ukazała się ta książka, nikt nie przekazywał nam cytowanych tutaj, świeżych badań ekonomicznych?
- po 8 latach książka nabiera ciekawej perspektywy. Gdzie prawicowa, krytykowana władza realizuje przynajmniej niektóre proponowane zmiany. Chciałbym usłyszeć, co myśli o tym autor, któremu bliżej do lewicy.

Moje zaciekawienie Wosiem mocno wzrosło po tej lekturze i na pewno będę śledził jego publicystykę bardziej uważnie.

[Kofeina · Rating 5 out of 5]

Każda osoba, która uważa, się za inteligenta powinna uznać tę książkę za pozycję obowiązkową. Mamy inne, trudne czasy. Uczmy się budować nowy kraj, który nie zapomina o tych najsłabszych. Niektóre książki nie są ważne dlatego, że są piękne, są ważne, bo poszerzają nasze horyzonty.

[Paweł]

.