Mozes, Messias, Mohammed en het einde der tijden

by Ouweneel

De verhouding tussen Mozes (jodendom), de Messias (christendom) en Mohammed (islam) is ingewikkeld. De wortels ervan liggen in de Bijbelse familie van Abraham. Uit zijn vrouw Hagar werd zijn zoon Ismaël geboren, en uit zijn vrouw Sara zijn zoon Izaäk. Volgens de Bijbel werd Izaäk de verbondspartner van God; uit hem kwam Jakob, en uit Jakob kwamen de twaalf stammen van Israël voort. Maar uit Ismaël kwamen ook twaalf stammen voort. Bovendien werd hij de voorvader van Mohammed, volgens de islam de laatste van Gods vijfentwintig profeten, de man aan wie de Koran werd toevertrouwd die, volgens dezelfde islam, de Bijbel overvleugelde. Waar ligt de prioriteit: bij Mozes en het Oude Testament, bij Jezus en het Nieuwe Testament of bij Mohammed en de Koran? Wat Jezus betreft: volgens de Joden was Jezus een valse Messias. Volgens de christenen was en is Jezus de ware Messias van Israël én de Zoon van God. Volgens de moslims was en is Jezus ‘Messias’ (zonder nadere toelichting), en niet Zoon van God, en wordt Hij overvleugeld door Mohammed. Hoe stellen we vast wie er gelijk heeft? Zal er ooit een tijd komen dat Joden, christenen en moslims – alle drie geestelijke ‘nakomelingen’ van Abraham – elkaar ooit nog eens zullen vinden? Ja, dat zal zijn aan het eind van de tegenwoordige ‘eeuw’: bij de verschijning van de Messias met de wolken van de hemel. Daar gaat dit boek over.

Unknown Binding

First published July 1, 2025

Reviews

[Wouter T. de Reus · Rating 4 out of 5]

Een geweldig boek, met een mooie balans tussen kritiek en waardering. Ouweneel laat helder zien waar hypocrisie en theologische fouten voorkomen binnen de andere twee religies, maar hij schuwt ook niet om misvattingen binnen het christendom zelf aan te kaarten.

Wel zouden de vele haakjes een stuk minder mogen. Soms staan er zelfs haakjes binnen haakjes, wat bepaalde passages onnodig rommelig en minder prettig leesbaar maakt.

[Andries Nieuwenhuize · Rating 3 out of 5]

Een boek dat precies recht doet aan de titel: een vergelijking op bepaalde punten tussen de drie 'Abrahamitische' godsdiensten, geconcentreerd rondom de genoemde 'personen' uit de titel. Wie broeder Willem kent (hij heeft zich ooit zo aan mij voorgesteld) leest niet veel nieuws, of veel herkenbaars (afhankelijk hoe je het wilt zien): zijn these over de engelvorsten, messiaans rijk, etc. Nu is daar een speciale plaats voor de gruwel der verwoesting, waar het boek op uit loopt.

Ouweneel schrijft uit de losse pols. Er lijkt ook niet heel veel redigeerwerk te zijn verricht. Soms kom je een lijst met vergelijkingen tegen waarvan je denkt: wat moet ik hier precies mee? Ook de illustraties zijn soms verhelderend maar een andere keer missen ze toelichting. Zo heeft elk van de religies een eigen taal en schrift. Dat is mooi om een voorbeeld van af te drukken. Maar de kunst is om daar iets mee aan te (kunnen) geven. Dat wordt in het boek niet geboden.

De kracht van het boek zit 'm in de kennis van de schrijver die vrij soepel door de materie heen loopt. Naast zijn inzicht over het christendom en jodendom heeft hij zich ook in de islam verdiept, zo lijkt het. Wie zijn boeken leest, of zijn lezingen wel eens gevolgd heeft, weet dat Ouweneel graag overeenkomsten zoekt. Dat zet in het begin van het boek nogal de toon. Er is op dat vlak veel te vermelden aan parallellen en overeenkomsten. De vraag blijft echter: wat betekent een bepaalde parallel of overeenkomst nu precies? Bijvoorbeeld dat de Messias 30, Mohammed 40 en Mozes 80 was aan het begin van hun bediening. Wordt daarmee iets gezegd of is het puur een constatering? Het midden van het boek is het meest verhelderend, waar de auteur de wat voorzichtige beschouwing achter zich laat en wat meer van zich laat horen.

Het boek biedt voor veel christenen/gelovigen/geïnteresseerden nieuwe inzichten (wie heeft nu minder moeite met wie) al blijft het de vraag in hoeverre een moslim of een J/jood het met de lezing eens zouden zijn. (Aangenomen dat we zo eenvoudig kunnen stellen.) Ik verwacht dat als alle drie hetzelfde boek zouden schrijven, we drie compleet verschillende uitwerkingen zullen krijgen. Het zou wel boeiend zijn waar ze dan wel elkaar konden vinden, naast Abraham al gemeenschappelijke vader. En dat inzicht wordt in dit boek niet geboden.

In de bijlage komt, naast een mooie woordenlijst, nog (uiteraard) wat genealogie om de hoek kijken. Het is de schrijver vergeven :)

[Johan van Heusden · Rating 3 out of 5]

Interessant om de links tussen de 3 wereldgodsdiensten te zien, vooral intrigerend hoe het imago van de islam bepaald wordt door terroristische groepen terwijl de koran heel positief over Jezus en de Joden in het algemeen blijkt te spreken (zeker in het begin)

De vele toevoegingen tussen haakjes maken het lezen wat vermoeiend, het boek leest daardoor niet echt prettig

[Frans · Rating 4 out of 5]

Een heel toegankelijk geschreven en informatief boek over islam, jodendom en christendom, hun onderlinge verschillen maar ook hun onderlinge overeenkomsten. Het boek getuigt ook wat betreft de toekomstverwachting (c.q. de eschatologie) op een aantal (maar zeker niet alle) punten van enigszins gewijzigde inzichten bij de auteur

[Alice]

At page 186. To be continued.