Göbeklitepe… Bilinen en eski tapınak mı, bir gözlemevi mi, yoksa kayıp bir medeniyetin sessiz çığlığı mı? Arkeologları bile şaşkına çeviren bu devasa yapı kompleksi, insanlık tarihine dair bildiğimiz her şeyi sorgulatıyor. Tarımın değil, inancın uygarlığı başlattığı bir dünya düşünün. İşte tam da orada başlıyor bu kitap. Damla Selin Tomru, hem bir araştırmacı hem bir gezgin olarak Göbeklitepe’nin izini sürüyor; akademik bulgularla spiritüel sezgileri ustalıkla harmanlıyor. Konunun uzmanlarıyla yapılan röportajlar, bugüne dek gizli kalmış birçok detayı gün yüzüne çıkarıyor. Bu kitap yalnızca bilgi sunmuyor; sizi 12000 yıl önce temeli atılmış bir sorunun tam kalbine davet ediyor: İnsan, neye inanarak medeniyet kurmaya başladı? Göbeklitepe ve Neolitik Gizemleri, bir arkeoloji anlatısından çok daha fazlası. Medeniyetin beşiği Mezopotamya’da başlayan bir arayış… Ve belki de yepyeni bir başlangıç…
Göbeklitepe ve Şanlıurfa Arkeoloji Müzesini gezdikten sonra okuduğunuzda kitapta bahsedilen öğelerin ve yerlerin neredeyse hepsini görmüş olacağınız için daha anlamlı olabilecek bir kitap. Kitap farklı perspektiflerden henüz anlamı çözülememiş olan yapıların ve yaşayışların nasıl ve neden olduğunu açıklamaya çalışan kişilere söz veriyor. Kitapta sık sık vurguladığı gibi henüz konsensus oluşan bir görüş olmadığı için mümkün olduğunca tüm görüşlerin olasılıklarını değerlendirmeye inanılıyor. Ancak bilginin kanıtlara dayandırılmadığı, belirli bir alanda çalışarak ve görmek istediklerini görüp diğer kanıtları görmezden gelerek oluşturulan görüşlerin yanıltıcılığı da kitapta yer buluyor. Her durumda Göbeklitepe ve diğer taş tepeler henüz anlayamadığımız bir çok mesajla dolu ve kitap da bu yüzden güzel.
Kitap çok güzel bir konu üzerine kurulu aslında ama çok dağılmış yazar. Röportajları desteklemek için yazıldığı söyleniyor ancak bir inceleme yazısı mı kişisel bir yorumlama yazısı mı anlamadım. Okurken çok fazla dağıldım ve imgeler gözümde bir türlü koordine olmadı. Sanırım sekans sekans ya da kronolojik bir sıra takip edilmeliydi bilmiyorum. Ama okumak Göbeklitepe konusunda ekstra bir bakış açısı katmadı maalesef
Arkeologlardan ve diğer araştırmacılardan yapılan alıntılar dışında kitapta ilgi çekici bir yan göremedim maalesef. Gitmeden önce bilgilenmek adına okunacak kitaplardan değil, zaman kaybı.