Een tijd als deze

by Sarah van der Maas

Chaos, schuld en identiteit staan centraal in 'Een tijd als deze' van Sarah van der Maas, een roman die zich afspeelt tijdens de ineenstorting van het Derde Rijk. Na een valse moordaanklacht keert het lot zich tegen een nationaalsocialistische architect. Hij slaat op de vlucht, neemt de identiteit aan van een dode chauffeur en ontfermt zich noodgedwongen over het mysterieus zwijgende meisje dat hij nu naar Berlijn moet brengen. Hun tocht door een wereld die letterlijk instort, dwingt hem niet alleen zijn dromen maar ook zijn overtuigingen te herzien.
'Een tijd als deze' verbeeldt op indringende wijze de innerlijke strijd van een man die zijn geloof in een gedoemde ideologie ziet afbrokkelen, en roept vragen op over de menselijke neiging om zich vast te klampen aan illusies, zelfs wanneer de werkelijkheid onmiskenbaar het tegendeel bewijst.

Genres: Roman

404 pages, Kindle Edition

Published August 26, 2025

Reviews

[Carin Slotboom-Meijers · Rating 4 out of 5]

Een mooi, ontroerend en tot nadenken stemmend boek: het leven is niet zwart-wit, dat weten we natuurlijk, maar Sarah van der Maas maakt de dilemma’s voelbaar en voorstelbaar.

[Arnold Huijgen · Rating 4 out of 5]

Prachtig hoe de weg van de hoofdpersoon samenloopt met zondagen van het kerkelijk jaar. Vaak treffende beschrijvingen, een enkele wat gewild. Mooi hoe de Duitse ondergang in 1945 van een andere kant wordt belicht waardoor wat je ervan weet, wordt gekanteld. Wel mist het boek voor mij vaart en kom ik de binnenwereld van de hoofdpersoon niet echt helemaal binnen.

[Wilma Hartman · Rating 4 out of 5]

Sarah van der Maas studeerde geschiedenis en verdiepte zich met name in de algemene en sociale geschiedenis. Ze is auteur en freelance tekstschrijfster. Je komt haar iedere maand tegen in de rubriek Schoonheid van het Reformatorisch Dagblad. Ze schrijft al heel haar leven en won diverse verhalenwedstrijden. Nooit meer wachten was haar eerste roman. Ik ben benieuwd naar haar nieuwe historische roman Een tijd als deze. De kaft doet niet heel historisch aan. Een zwart-wit foto met de titel in best moderne kleuren, groen en oranje, doet eerder aan een psychologische roman denken.

Gottfried Luitpold, een nationaalsocialistische beeldhouwassistent, woont in Neurenberg maar reist het hele land door om ontwerpen te maken voor beeldhouwwerken die Julius Schelhaas als beeldhouwer uitvoert om een gebouw te versieren. Gottfried is vrijgezel en is overtuigd nationaalsocialist.

“Het stak hem dat Kagerhuber zijn trouw aan de Partij niet serieus scheen te nemen. Natuurlijk, er waren momenten waarop ook hij goedmoedig de spot met de politiek dreef; maar plaagde je niet altijd wie je liefhad? Moest je soms eerst een Jood of communist aangeven voordat je jezelf als een goed nationaalsocialist mocht beschouwen?”

Het verhaal speelt zich af eind 1944 wanneer het Duitse leger steeds meer verliezen gaat leiden. Een vraag van mevrouw Wiessler, een kleinigheid zo lijkt het, zet zijn wereld op z’n kop. Hij slaat op de vlucht en probeert uiteindelijk Berlijn te bereiken. Zijn nationaalsocialistische overtuigingen wankelen.

“”Zeker, zeker” zei hij. “Maar hoelang moet een man trouw blijven aan een ideaal waarin hij niet langer gelooft? Zelfs de Spaanse inquisitie liet haar ketters niet op de brandstapel sterven wanneer ze het kruisbeeld maar kusten.””

Sarah van der Maas heeft een uniek verhaal neergezet dat zich afspeelt in de nadagen van het Duitse Rijk en belicht een overtuigd nationaalsocialist die zijn overtuigingen ziet wankelen door dingen die hem overkomen. De persoonlijke ontwikkeling van Gottfried is zo goed beschreven. Haar schrijfstijl is heel beeldend, zelfs emoties weet ze uniek te beschrijven.

“Zijn woorden kabbelden door de kamer en zetten alles op hun plaats terug.”

En

“Nu zij er niet meer was om de deuren achter zich te sluiten, rolden pa’s waanbeelden ongehinderd de kamers in en uit.“

Wat ook bijzonder is, is dat het lijkt of de katholieke kalender gebruikt wordt om een datum aan te geven. Het boek begint bij Allerkinderen, rond oud en nieuw, en gaat zo door. Zo komt aswoensdag voorbij en vervolgens de verschillende zondagen in de lijdenstijd, de tijd voor Pasen. Het lijkt niet te passen bij het nationaalsocialisme. De lijdenstijd is een tijd van bezinning, reflectie en overdenking. Dat past wel heel goed bij de periode van het leven van Gottfried die hier beschreven wordt.

Het verhaal wordt chronologisch verteld en speelt zich af in verschillende delen van het Duitse Rijk. Er zijn terugblikken naar de jeugd van Gottfried en hoe hij beeldhouwassistent is geworden. Zo krijg je een compleet beeld van Gottfried en zie je ook zijn ontwikkeling. Zoals op de achterflap vermeld staat, staan chaos, schuld en identiteit centraal en dat heeft Sarah van der Maas knap in een verhaal geweven. Ik dacht bij elke keuze die Gottfried maakte, zou ik die keuze ook gemaakt hebben?

Dit is een vrij unieke historische roman met veel ruimte voor de psychologie achter de hoofdpersoon. Ik heb genoten van deze roman en geef daarom 4 sterren.

[Aartjan ter Haar · Rating 3 out of 5]

Het doet niets aan het verhaal af, maar het klopt niet dat Irma, het jonge meisje dat niet praat, een verstandelijke beperking zou hebben. Verkeerde beeldvorming in enkele recensies door verwarring met psychische aandoeningen (oorlogstrauma?).
Wat wel vraagtekens oproept en echt wat afdoet aan het boek, is waarom er niet naar Action T4 verwezen wordt. T4 is het eugenetische programma van nazi-Duitsland dat zich richtte op gehandicapten en mensen met psychische aandoeningen. Misschien las ik er over heen, maar het was toch echt de bedoeling dat mensen met psychische problemen gedood zouden worden.

[Diwi · Rating 4 out of 5]

Heel boeiend. Had ik niet verwacht, ik denk vanwege kaft en titel maar werkelijk in één ruk uitgelezen.

[Jacqueline · Rating 4 out of 5]

Prachtig. Heb geprobeerd om langzaam te lezen om zo elke gebeeldhouwde zin tot zijn recht te laten komen.

[Rozemarijn Swijnenburg · Rating 4 out of 5]

Een tijd als deze van Sarah van der Maas is een meeslepend boek. De personages komen echt over en het verhaal leest vlot.
Toch vond ik het best bijzonder dat de lelijke en donkere kant (vernietigingskampen) van de oorlog niet echt een plek in het boek krijgt.