Co ma piernik do wiatraka i inne językowe rozkminy

by Weronika Zych, Marcin Wierzchowski (Illustrator)

O co chodzi twojemu znajomemu, gdy mówi, że znacie się jak łyse konie, mimo że macie włosy?

Dlaczego podczas kłótni rodzice twierdzą, że stajesz okoniem, a ty przecież leżysz na kanapie i scrollujesz telefon?

I czemu wszyscy chcą zbijać kokosy, skoro arbuzy są sto razy lepsze?

Nie masz zielonego pojęcia. Ale w sumie to czemu nie żółtego albo… czerwonego?!

Razem z FireVerką ogarnij wszystkie najdziwniejsze powiedzenia i zwroty z księżyca. Odkryj tajemnice kociej mordy, niebieskich migdałów i puszczania bąków.

Językowe rozkminy czas zacząć!

256 pages, Paperback

First published September 10, 2025

Reviews

[Adam Mirek · Rating 5 out of 5]

kocham język polski i językowe rozkminy jak te!

[Aellirenn Czyta · Rating 4 out of 5]

„Co ma piernik do wiatraka” to książka, która udowadnia, że język polski jest trochę jak ta jedna ciotka na imieninach – niby wszystko o niej wiesz, ale nagle wyskoczy z historią sprzed wieku i siedzisz z otwartą buzią.

Autorka bierze na tapet nasze codzienne powiedzonka i rozkłada je na czynniki pierwsze – i nagle okazuje się, że za każdym „nie interesuj się, bo kociej mordy dostaniesz” czy „filipem wyskakującym z konopii” stoi całkiem konkretna anegdota, historia czy tradycja.

Najlepsze jest to, że nie ma tu sztywnego wykładu, tylko lekki, żartobliwy i bardzo młodzieżowy styl. Czyta się to jak pogaduchy z kumplem, który zna tysiąc dziwnych faktów i rzuca nimi przy każdej okazji. Warto też zwrócić uwagę na ilustracje, bo są przekozackie ☺️

Ta książka wciąga, bawi i sprawia, że patrzy się na nasz język trochę jak na dobrego znajomego, który ciągle kryje w rękawie nowy żart.

Ps. Muszę jednak dorzucić łyżkę dziegciu do tej beczki miodu, bo w książce o języku nie godzi się używać pleonazmów. Za nieszczęsną „kartkę papieru” daję minusa 😉

[Maciej · Rating 3 out of 5]

„Co ma piernik do wiatraka i inne językowe rozkminy” Weroniki Zych to lekka i humorystyczna podróż przez świat polskich związków frazeologicznych. Autorka, znana z Instagrama jako Fireverka, zebrała i objaśniła niemal sto powiedzeń – od tych dobrze znanych, jak „żyć na kocią łapę”, po rzadziej używane, np. „dostać kociej mordy”. Każdy z nich opisany jest w przystępny sposób, z dużą dawką młodzieżowego humoru i odniesieniami do codziennych sytuacji. To sprawia, że książkę czyta się szybko, niemal jak rozmowę z koleżanką, która przy kawie rzuca barwnymi anegdotami. Całość uzupełniają ilustracje i quizy, które dodają publikacji lekkości i wizualnego uroku.

Jednak za tą atrakcyjną formą kryją się pewne braki. Wyjaśnienia są często dość skrótowe i pozostawiają uczucie niedosytu – etymologia i historyczne konteksty, które mogłyby dodać głębi, pojawiają się raczej marginalnie. Czasem narracja przypomina raczej scenki rodzajowe niż faktyczne analizy, co z jednej strony bawi, z drugiej – sprawia wrażenie pośpieszności i powierzchowności. Dorosły czytelnik, szczególnie pasjonat języka, może oczekiwać więcej konkretów i niuansów, zamiast młodzieżowej swady i żartów.

Trudno więc traktować tę książkę jako poważne kompendium. To raczej literacka rozrywka, skierowana przede wszystkim do młodszej publiczności, dla której frazeologizmy brzmią jak dziwactwa dziadków i warto je odczarować. Dla dorosłych – może to być lekka ciekawostka, ale nie pozycja, do której się wraca. Mimo tych ograniczeń Weronice udało się coś istotnego: pokazać, że język jest żywy, pełen humoru i nieustannie zaskakujący.

Przyjemność 3,5/5
Styl: 2,6/5
Historia: 3/5

Ocena: 3,06/5
goodreads - 3/5
thestorygraph - 3/5
lubimyczytac - 6/10

[Ewelina · Rating 5 out of 5]

Często się słyszy :
• „Piszesz jak kura pazurem” chociaż nie ma się pazurów,
• „Znać się jak łyse konie” chociaż ma się włosy,
• „Głośno jak w ulu” chociaż nigdzie nie ma pszczół.
Czas więc dowiedzieć się co „ma piernik do wiatraka” i „ gdzie pieprz rośnie”. Te i o wiele więcej związków frazeologicznych dzieci poznają z książki Weroniki Zych, która w sposób zabawny i ciekawy objaśnia wiele zagwozdek językowych. Sama byłam zaskoczona, że jest ich aż tyle.
Z książki dowiemy się również czym zajmuje się Etymolog, co to jest związek frazeologiczny i anagramy, i skąd się wzięły powiedzenia.
Po przeczytaniu tej książki dzieci będą już wiedzieć dlaczego zły humor można nazwać muchami w nosie, a nie pszczołami w kolanie, i dlaczego z konopi wyskakuje Filip, a nie Marcin czy Kuba.
Książka napisana jest w sposób humorystyczny i bardzo ciekawy. Wyjaśnia wiele powiedzeń, których używamy na co dzień, a nigdy nie zastawiamy się, skąd pochodzą i co dokładnie znaczą.
Książka na pewno będzie ciekawym prezentem dla tych dzieci, które zadają dużo pytań i są ciekawe świata. Polecam!

[daj.nura.w.ksiazki · Rating 5 out of 5]

📖✒️

Zastanawialiście się kiedyś dlaczego mówimy, że nie mamy o czymś zielonego pojęcia, a nie na przykład szarego? Albo dlaczego myślimy o niebieskich migdałach skoro są brązowe? A może ciekawi Was skąd bierze się powiedzenie ,,sam jak palec", skoro przecież jest pięć palców, jeden obok drugiego? I co ma piernik do wiatraka (oprócz mąki)? 🤔

Jeśli są to kwestie, które spędzają Wam sen z powiek, nie odchodźcie! Mam książkę w sam raz dla Was.

📚✨

,,Co ma piernik do wiatraka" to przewodnik po ciekawych i często szalonych frazeologizmach języka polskiego. Autorka w lekki i zabawny sposób odsłania przed nami tajemnice wyrażeń, które powtarzamy na co dzień, a nad którymi częstow ogóle się nie zastanawiamy.

Książka podzielona jest na części, dzięki czemu możecie poznawać znaczenie i pochodzenie frazeologizmów w ciekawy, uporządkowany sposób, a zabawne ilustracje sprawią, że będzie to prawdziwa przyjemność, gwarantuję Wam!

📝📌

[współpraca reklamowa z @znakemotikon]

[bookbyangel · Rating 4 out of 5]

[współpraca reklamowa]
Książka składa się z krótkich opowiadań, w których sprytnie wpleciono polskie zwroty i powiedzenia. Wszystko jest wyjaśnione w prosty, zabawny sposób, więc nauka staje się przyjemnością. Dużą rolę odgrywają ilustracje – jest ich mnóstwo, co sprawia, że całość wygląda atrakcyjnie i nie przypomina suchego słownika frazeologicznego.

To świetna propozycja zarówno dla młodszych, jak i starszych czytelników, którzy chcą wzbogacić słownictwo i przy okazji dobrze się bawić.

[Justka · Rating 4 out of 5]

4,5☆

Rewelacyjna! Napisana lekko i dowcipnie, a można nauczyć się z niej o wiele więcej, niż z niejednego podręcznika. Ilustracje dopełniały tekst i sprawiały, że informacje dotyczące etymologii związków frazeologicznych łatwiej wchodziły mi do głowy. Na pewno będę wracać do tej książki i będę ją wszystkim gorąco polecać!

[PaStUsZkA · Rating 4 out of 5]

Bardzo ciekawa pozycja, jeśli kogoś interesuje język polski. Można się dowiedzieć dlaczego mówi się "myśleć o niebieskich migdałach", albo "nocny marek". Niestety nie byłam docelowym wiekowo czytelnikiem i to czuć. Książka opera się na historiach około szkolnych, więc będzie świetna dla uczniów w podstawówce. Chętnie przeczytałabym książkę autorki dla starszych czytelników.

[Roksana · Rating 1 out of 5]

Przez cały czas liczyłam, że książka jednak okaże się dobra, ale wtedy Marcin nazwał swój podcast "skibidi szkoła"

PS. ta jedna gwiazdka to za nawiązanie do "Wesela"

[Renata Szewczyk · Rating 5 out of 5]

Fajna książka o frazeologizmach dla dzieci, super wytłumaczone, młodzieżowym językiem.

[Olga · Rating 3 out of 5]

Ciekawostki i etymologia super, ale napisane jednak dla młodszego odbiorcy

[Jakub · Rating 4 out of 5]

Dla młodszego czytelnika będzie to idealna pozycja