Επιστολές προς Γαλάτεια

by Νίκος Καζαντζάκης, Άρης Δικταίος (Editor)

Με ξεχωριστή ικανοποίηση παρουσιάζουμε στη σειρά των Απάντων του Καζαντζάκη, τις "Επιστολές προς τη Γαλάτεια". Τις επιστολές αυτές τις είχε απευθύνει ο Νίκος Καζαντζάκης στην πρώτη σύζυγό του, από το 1920 ως το 1923, εποχή που η ατμόσφαιρα της Ευρώπης, ηλεκτρισμένη, ξεπετούσε αστραπές δεξιά κι αριστερά κ' έκανε να δονείται κάθε αληθινά πνευματικός άνθρωπος.

Με την έκδοση αυτή δεν παρέχουμε μόνο μια πνευματική χαρά στους πολυπληθείς αναγνώστες του αγαπημένου συγγραφέα. Τα κείμενα τούτα, πιο πολύ ίσως από οποιαδήποτε άλλα, είναι αποκαλυπτικά ντοκουμέντα τόσο του Ανθρώπου όσο και του Έργου του, γιατί φανερώνουν, πέρα από τον προσωπικό χαρακτήρα της καθημερινής έγνοιας του, την αγωνιώδη σκέψη του και την άγρυπνη συνείδησή του. Ο εκδότης ακόμη εκτελεί, κατά κάποιον τρόπο, και μια παλαιότερη επιθυμία του ίδιου του Νίκου Καζαντζάκη: Να δημοσιεύσει μια σειρά βιβλία σε τύπο επιστολών, με τον τίτλο "Γράμματα στη γυναίκα μου" (βλέπε επιστολή 1 Μαΐου 1923).

Ο ίδιος μας είχε ομολογήσει ότι μέσα στις επιστολές αυτές, που βλέπουν σήμερα (ένα χρόνο μετά το θάνατό του...) το φως της δημοσιότητας, υπάρχουν μερικές από τις ωραιότερες σελίδες που είχε γράψει. Ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι τα εμπόδια δεν ήσαν λίγα για ένα τέτοιο εγχείρημα. Χρειάστηκε, όπως και στην εμφάνιση των άλλων έργων της σειράς Καζαντζάκη, θάρρος και επιμονή, για να υπερνικηθούν ενδοιασμοί, αντιρρήσεις, και δυσκολίες κάθε λογής.

Διαβάζοντας κανείς τις "Επιστολές προς τη Γαλάτεια" το βλέπει καθαρά πως ο άνθρωπος που τις έγραψε δεν έχει να κρύψει τίποτα· γιατί μέσα σ' αυτές δεν εκφράζει τίποτα που να μη μπορούσε να το διακηρύξει δημόσια, αν χρειαζόταν. Κι όταν μιλάει για πρόσωπα γνωστά, με τούτον ή εκείνο τον τρόπο, κι όταν αναφέρεται στο ελληνικό κοινό εκείνης της εποχής, δεν σκανδαλοθηρεί αλλά εποπτεύει· κακοφανισμένος και πικραμένος συχνά, ενθουσιασμένος κάποτε, πάντα όμως υπεύθυνα, σαν αληθινός πνευματικός άνθρωπος.

Επειδή θεωρήσαμε απαραίτητα ορισμένα κατατοπιστικά σχόλια για τον αναγνώστη, όπως γίνεται με κάθε επιστολογραφία, αναθέσαμε την υπεύθυνη αυτή δουλειά στον ποιητή και κριτικό κ. Άρη Δικταίο, συντοπίτη και φίλο τόσο της Γαλάτειας όσο και του Νίκου Καζαντζάκη.

(Αθήνα, Οχτώβρης 1958, Ο εκδότης, από τον πρόλογο της έκδοσης)

301 pages, Paperback

First published October 1, 1958

About the author

Ο Νίκος Καζαντζάκης (English: Nikos Kazantzakis) υπήρξε ένας από τους πιο πολυσχιδείς και δημιουργικούς Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα, γνωστός για το πλούσιο συγγραφικό του έργο που εκτείνεται από το μυθιστόρημα και την ποίηση έως το θέατρο, τη φιλοσοφία και τη μετάφραση, αλλά και για τη βαθιά στοχαστική του διάθεση που διαμόρφωσε τη δική του κοσμοθεωρία. Γεννημένος στο Ηράκλειο Κρήτης, μεγάλωσε σε μια εποχή πολιτικών αναταραχών και κοινωνικών αλλαγών, οι οποίες επηρέασαν έντονα την προσωπικότητα και την πνευματική του πορεία. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και συνέχισε μεταπτυχιακές σπουδές στο Παρίσι, όπου μαθήτευσε κοντά στον Ενρί Μπερξόν και ήρθε σε επαφή με τις σύγχρονες φιλοσοφικές και λογοτεχνικές τάσεις. Από τα πρώτα του κιόλας έργα φάνηκε η ανησυχία του για τα μεγάλα υπαρξιακά ερωτήματα, η αναζήτηση νοήματος μέσα από τη θρησκεία, την τέχνη, την επιστήμη και την πολιτική. Ταξίδεψε σε πολλές χώρες, όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Ρωσία, η Ιαπωνία, η Κίνα και η Αγγλία, και κάθε του ταξίδι κατέγραφε εντυπώσεις που μετουσίωνε σε έργα γεμάτα ζωντάνια, στοχασμό και αλληγορία. Πολιτικά δραστήριος, διατέλεσε για μικρό διάστημα υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου στην κυβέρνηση Σοφούλη και ασχολήθηκε με θέματα εκπαίδευσης και πολιτισμού, ενώ συνεργάστηκε και με διεθνείς οργανισμούς όπως η UNESCO. Η πνευματική του παραγωγή είναι τεράστια: τα μυθιστορήματα «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά», «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», «Καπετάν Μιχάλης», «Ο τελευταίος πειρασμός» και «Ο φτωχούλης του Θεού» είναι έργα που γνώρισαν παγκόσμια αναγνώριση και μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες, μεταφέροντας τη φωνή της ελληνικής ψυχής σε διεθνές κοινό. Ιδιαίτερα ο «Ζορμπάς» έγινε παγκόσμιο λογοτεχνικό και πολιτιστικό σύμβολο, χάρη και στη διάσημη κινηματογραφική του μεταφορά. Παράλληλα, ασχολήθηκε με την ποίηση, με κορυφαίο του έργο την «Οδύσεια», ένα μνημειώδες επικό ποίημα σε 33.333 στίχους, το οποίο εκφράζει την αδιάκοπη αναζήτηση του ανθρώπου για ελευθερία και υπέρβαση. Στον τομέα της μετάφρασης, προσέφερε σημαντικά έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας στο ελληνικό κοινό, μεταφράζοντας μεταξύ άλλων την «Θεία Κωμωδία» του Δάντη και έργα του Ομήρου, του Νίτσε και του Δαρβίνου. Ο Καζαντζάκης διαμορφώθηκε πνευματικά από ποικίλες επιρροές: τον χριστιανισμό, τον βουδισμό, την αρχαία ελληνική σκέψη, τον υπαρξισμό, τη φιλοσοφία του Μπερξόν, αλλά και τις εμπειρίες του από την πολιτική και την κοινωνία. Η σκέψη του χαρακτηρίζεται από την ένταση ανάμεσα στην ύλη και το πνεύμα, την ανάγκη να υπερβεί κανείς τα όριά του και να αγωνιστεί για ελευθερία, αλήθεια και δημιουργία. Προκάλεσε πολλές φορές αντιδράσεις για τις τολμηρές του ιδέες, ιδίως σε σχέση με τη θρησκεία, με αποτέλεσμα η Ορθόδοξη Εκκλησία να καταδικάσει ορισμένα έργα του. Ωστόσο, η πνευματική του δύναμη και η λογοτεχνική του αξία αναγνωρίστηκαν διεθνώς. Υπήρξε υποψήφιος επανειλημμένα για το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, χωρίς όμως να το κερδίσει, αν και η παγκόσμια απήχηση του έργου του τον καθιστά έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της εποχής του. Στην προσωπική του ζωή, παντρεύτηκε δύο φορές και βρήκε στο πλευρό της Ελένης Καζαντζάκη μια σύντροφο που στήριξε και διέσωσε το έργο του. Πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ταξιδεύοντας και γράφοντας ακατάπαυστα, μέχρι τον θάνατό του στο Φράιμπουργκ, ενώ η σορός του αναπαύεται στο Ηράκλειο. Η επιγραφή στον τάφο του, «Δεν ελπίζω τίποτα, δεν φοβάμαι τίποτα, είμαι λεύτερος», συνοψίζει με τον πιο λιτό και δυνατό τρόπο την κοσμοθεωρία του. Ο Καζαντζάκης άφησε μια παρακαταθήκη που υπερβαίνει τα σύνορα της Ελλάδας, με έργα που αγγίζουν τον πυρήνα της ανθρώπινης ύπαρξης, και εξακολουθεί να εμπνέει αναγνώστες, στοχαστές και καλλιτέχνες σε όλον τον κόσμο, αποτελώντας έναν αληθινά οικουμενικό συγγραφέα που έδωσε νέα πνοή στη νεοελληνική λογοτεχνία.

Reviews

[Kyriaki K.K · Rating 5 out of 5]

"Τραγουδούμε αν και ξέρομε πως δεν υπάρχει αφτί να μας ακούσει, δουλέβομε και δεν υπάρχει αφέντης σα βραδιάσει να μας πλερόσει το μεροκάματο. Είμαστε απελπισμένοι, γαλήνιοι και λέφτεροι. Αφτός είναι ο αληθινός ηρωισμός, ο ανότατος μου φαίνεται άθλος του ανθρώπου."

[Dora · Rating 4 out of 5]

Κάποια γράμματα είναι αριστούργημα!! Κάποια σε ξενερώνουν τελείως, αλλά μετά σκέφτομαι πόσο δύσκολη η επικοινωνία ενός ζευγαριού μόνο με αλληλογραφία .... Να περιμένεις μιαν απάντηση το 1922.... Κ το shock!! Λευκός γάμος... θα το τσεκάρω κι αλλού