What do you think?
Rate this book
ترانه های شرقی
سال نشر: 1336
ترجمه ای است از اثر فرانس توسن طبع شده به سال 1911 در پاریس. به نظر می رسد که این شعرها را از آثار شعرای عرب به فرانسه بازگردانده است.
نوسن در زمینه ی ترجمه نیز آثار چندی دارد، من جمله: ترجمه ی برخی از رباعیات خیام، گلستان سعدی و همینطور بخش هایی از رامایانا به فرانسوی.
در آغاز اثر نیز شجاع الدین شفا در دو صفحه به اختصار اشاره ای به این اثر کرده است و آن را ادامه ی راهی دانسته که خود با ترجمه ی اشعار بیلیتیس پیموده است.
ترجمه ای است از اثر فرانس توسن طبع شده به سال 1911 در پاریس. به نظر می رسد که این شعرها را از آثار شعرای عرب به فرانسه بازگردانده است.
نوسن در زمینه ی ترجمه نیز آثار چندی دارد، من جمله: ترجمه ی برخی از رباعیات خیام، گلستان سعدی و همینطور بخش هایی از رامایانا به فرانسوی.
در آغاز اثر نیز شجاع الدین شفا در دو صفحه به اختصار اشاره ای به این اثر کرده است و آن را ادامه ی راهی دانسته که خود با ترجمه ی اشعار بیلیتیس پیموده است.
118 pages, Unknown Binding
First published January 1, 1921
1 person is currently reading
5 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 2 of 2 reviews
November 9, 2017
Il fascino misterioso del tempo
È incredibile come alcuni libri, prima di giungere a noi, compiano strani e misteriosi giri, difficili poi da ricostruire e spiegare. È il caso di questa pubblicazione che porta il curioso titolo “Il giardino delle carezze” e sulla cui prima pagina spicca il fregio di un versetto del Corano.
Fin qui niente di eccezionale, se non il fatto che il libro in questione risale al lontano 1921 e di esso sono state stampate, come precisa una nota, solo venticinque copie! Il suo autore era un orientalista francese, tale Franz Toussaint (1879-1955), fine conoscitore di arabo, persiano e altri idiomi orientali e, a quanto risulta, discretamente famoso ai suoi tempi. Non è ben chiaro se il libro – e in ciò consiste parte del suo affascinante mistero – sia o meno una traduzione dalla lingua araba di un manoscritto rinvenuto a Timbuctù o in altri antichi centri carovanieri. Qualunque sia la verità, per riprendere le parole della sua bella introduzione, l’opera è “[…] un delizioso fiore di Galilea, un sottile profumo del Libano, l’ombra inafferrabile di una altissima palma di Etiopia, un misterioso frutto d’Arabia pieno di oblio e di incanto.”
Non si tratta di un libro di poesie, ma la sua prosa è molto poetica e intrisa di un perfetto stile orientaleggiante. Suddiviso in brevi e brevissimi paragrafi, il testo si compone di scene e scenari in apparenza slegati fra loro, accomunati però dal tema dell’amore spesso declinato in termini esplicitamente erotico-sensuali. Il tutto – sorriderà qualcuno – sullo sfondo di un Islam carico della propria distintiva ritualità, a riprova di quanto abbiamo avuto modo di constatare finora: in passato il mondo musulmano, a differenza di quello cristiano in generale (salvo eccezioni), non era sessuofobico né bacchettone e al suo interno poeti e narratori non subivano censure di sorta, poco importava se avessero scritto di amori leciti o addirittura illeciti. Il giardino delle carezze è una squisita e raffinata metafora dell’amore, passionale e dolce nello stesso tempo, che l’incendio di uno sguardo o il profumo di una donna rimasto tra le pieghe di un velo abbandonato basta a evocare.
“Tu sei il mio universo, con le colline e i giardini, con le sorgenti e le messi. Io vorrei avere mille bocche, vorrei non aver mai sonno.”
“L’aurora fioriva già nel cielo quando le nostre bocche si separarono.”
“Brahim, l’astronomo, è molto sapiente. Egli sa verso quale punto del cielo una cometa si dirige, ma ignora dove la sua donna vede, ogni sera, l’amante.”
“Sotto un’ultima carezza, l’argilla si affusolò, e io ammirai il vaso che nasceva, simile al tuo corpo, quando tu ti levi dal nostro letto, trasognata e nuda.”
Mi viene da sorridere pensando a coloro che, magari di nascosto, facevano letture di tal genere nell’Italia dei primi anni Venti del secolo scorso e mi domando a chi, nello specifico, sia appartenuta questa copia; e chissà dove saranno adesso le altre ventiquattro, sempre che sopravvivano ancora. Così come, nel contempo, mi emoziono a sfogliare queste pagine ormai fragili e ingiallite di quasi cento anni fa, dove il tempo ha lasciato impietoso segno del suo pur silenzioso passaggio.
Non importa come, fortunosamente, ne sia venuta in possesso; ciò che conta, infine, è soltanto l’inestinguibile fascino di quel mondo lontano e perduto là immortalato per sempre.
È incredibile come alcuni libri, prima di giungere a noi, compiano strani e misteriosi giri, difficili poi da ricostruire e spiegare. È il caso di questa pubblicazione che porta il curioso titolo “Il giardino delle carezze” e sulla cui prima pagina spicca il fregio di un versetto del Corano.
Fin qui niente di eccezionale, se non il fatto che il libro in questione risale al lontano 1921 e di esso sono state stampate, come precisa una nota, solo venticinque copie! Il suo autore era un orientalista francese, tale Franz Toussaint (1879-1955), fine conoscitore di arabo, persiano e altri idiomi orientali e, a quanto risulta, discretamente famoso ai suoi tempi. Non è ben chiaro se il libro – e in ciò consiste parte del suo affascinante mistero – sia o meno una traduzione dalla lingua araba di un manoscritto rinvenuto a Timbuctù o in altri antichi centri carovanieri. Qualunque sia la verità, per riprendere le parole della sua bella introduzione, l’opera è “[…] un delizioso fiore di Galilea, un sottile profumo del Libano, l’ombra inafferrabile di una altissima palma di Etiopia, un misterioso frutto d’Arabia pieno di oblio e di incanto.”
Non si tratta di un libro di poesie, ma la sua prosa è molto poetica e intrisa di un perfetto stile orientaleggiante. Suddiviso in brevi e brevissimi paragrafi, il testo si compone di scene e scenari in apparenza slegati fra loro, accomunati però dal tema dell’amore spesso declinato in termini esplicitamente erotico-sensuali. Il tutto – sorriderà qualcuno – sullo sfondo di un Islam carico della propria distintiva ritualità, a riprova di quanto abbiamo avuto modo di constatare finora: in passato il mondo musulmano, a differenza di quello cristiano in generale (salvo eccezioni), non era sessuofobico né bacchettone e al suo interno poeti e narratori non subivano censure di sorta, poco importava se avessero scritto di amori leciti o addirittura illeciti. Il giardino delle carezze è una squisita e raffinata metafora dell’amore, passionale e dolce nello stesso tempo, che l’incendio di uno sguardo o il profumo di una donna rimasto tra le pieghe di un velo abbandonato basta a evocare.
“Tu sei il mio universo, con le colline e i giardini, con le sorgenti e le messi. Io vorrei avere mille bocche, vorrei non aver mai sonno.”
“L’aurora fioriva già nel cielo quando le nostre bocche si separarono.”
“Brahim, l’astronomo, è molto sapiente. Egli sa verso quale punto del cielo una cometa si dirige, ma ignora dove la sua donna vede, ogni sera, l’amante.”
“Sotto un’ultima carezza, l’argilla si affusolò, e io ammirai il vaso che nasceva, simile al tuo corpo, quando tu ti levi dal nostro letto, trasognata e nuda.”
Mi viene da sorridere pensando a coloro che, magari di nascosto, facevano letture di tal genere nell’Italia dei primi anni Venti del secolo scorso e mi domando a chi, nello specifico, sia appartenuta questa copia; e chissà dove saranno adesso le altre ventiquattro, sempre che sopravvivano ancora. Così come, nel contempo, mi emoziono a sfogliare queste pagine ormai fragili e ingiallite di quasi cento anni fa, dove il tempo ha lasciato impietoso segno del suo pur silenzioso passaggio.
Non importa come, fortunosamente, ne sia venuta in possesso; ciò che conta, infine, è soltanto l’inestinguibile fascino di quel mondo lontano e perduto là immortalato per sempre.
January 17, 2015
کتاب ترجمه ی کاملی از کتاب مبدأ نیست. از 146 شعر کتاب اصلی - چاپ 1921 - تنها 116 شعر در این کتاب ترجمه شده اند .
کتاب تلاش دارد حال و هوای عربی-اسلامی را به خواننده منتقل کند؛ تا بدانجا که خواننده فرض کند این اشعار ترجمه ی اشعاری عربی هستند - در نسخه ی 1919 در زیر عنوان نوشته شده است "ترجمه از عربی" اما در نسخه ی 1921 که من دارم خبری از این نوشته نیست. حتی متن اصل کتاب هم مؤید این معنا است، به این دلیل که فاقد ظرافت یا ریزه کاری های زبانی، مثل آهنگین بودن، است - سادگی خاصی دارد که "گویی" صرف ترجمه است.
با خواندن اشعار منی که در فرهنگ اسلامی بزرگ شده ام بسیار اموری را می یابم که رخ دادنش در جهان اسلام بسیار عجیب و نامعمول است . به همین دلیل بعید می دانم که این اشعار واقعا ترجمه باشند. حداکثر بازآفرینی هایی هستند بر مبنای میراثی عربی . چنین چیزی غیر عادی هم نیست؛ مثلا پیر لوئیس در کتاب ترانه های بیلیتیس، همین کار را کرد و اشعاری را بر مبنای میراثی یونانی شکل داد و به بیلیتیس نسبت داد. اصولا این جعل آثار در سنت رمانتیک کم سابقه نیست.
ترجمه ترجمه ی متوسطی است . اگر دقیق تر بگویم آنجا که مترجم متن را ترجمه کرده است، ترجمه عموما ترجمه ی خوبی است! اما مشکل این است که در مواردی متن اصلی را ترجمه نکرده و این کار گاهی معنا را مبهم یا حتی مخدوش ساخته ( البته این موارد در کل زیاد نیستند ). ترجمه تحت اللفظی نیست اما افزایش ها و توضیحات عموما به زیبایی آن برای من مخاطب فارسی زبان افزوده است .
جالب تر و عجیب تر از همه حذفیات این ترجمه است - نمی توان مشکل را به نبود سواد ترجمه نسبت داد ( چون بقیه ی بخش ها آسان تر نیستند )، همچنین مشکلات اخلاقی هم نمی تواند دلیل باشد ( چون اشعار یا بخش های حذف شده تا آنجا که من دیدم اصولا غیر اخلاقی نیستند! ).
مترجم خصومت خاصی نسبت به اسامی خاص اعمال کرده، گاهی اسامی مکان ها - مثلا حجاز -، گاهی اسمی انسان ها - چه مرد و چه زن - و گاهی اسامی گل ها و ... را ذکر نمی کند. البته عجیب آن است که در این ذکر نکردن ها یکدست عمل نکرده است - در اوایل کتاب بیشتر با حذف اسامی خاص روبروئیم!
من واقعا تاسف خوردم که بدون دلیل واضحی اشعار یا بخش هایی - هر چند معدود - حذف شده اند ( مواردی که اضافه کردنشان اصلا کاری نداشت ). عجیب تر اینکه مثلا در یک مورد نصف شعر ترجمه نشده است! ( باز هم بدون دلیل روشنی! ). پس به طور کلی در قبال این ترجمه می گویم: حیف! مترجم قادر بوده است که همه را ترجمه کند اما نکرده! آن هم بخش های اندکی را که به سرعت می شد ترجمه کرد!
از این جهت خود را در قضاوت در مورد ترجمه محق می دانم که چز 4 شعر، از 116 شعر، اصل فرانسوی همه ی اشعار دیگر را خوانده ام. کتاب اصلی که مبنای این حرف ها و مقایسه ی من است این کتاب است:
با همه ی این احوالات نباید گمان کرد که باید از این ترجمه دوری کرد! به نظرم این کتاب برای کسانی که در پی یک سادگی احساسی هستند حتی در ترجمه هم جذابیت زیادی دارد! ( خصوصا اینکه در اصل متن آرایه های لفظی و ظاهری ای وجود ندارد که در ترجمه نابود گردند )
من در میان اشعار این کتاب اشعار "لبخند او"، "مشعل من"، "نبرد"، یادگار"، "عطر فروش"، "فراموشی"، "عقل"، "دسته گل"، "کوزه گر"، نخستین بوسه"، "بوسه شبانگاه"، "خواب تو"، معبد"، "در انتظار او"، "عطر گیسوی او"، "میوه اندام او"، "شهریار عشق"، "تنهایی"، "شوهر دایه"، "پیروزی هوس"، "ترانه" و "برسنگ مزار" را بیش از همه پسندیدم و البته تقریبا با همه ی اشعار حس خوبی را تجربه کرده ام.
کتاب تلاش دارد حال و هوای عربی-اسلامی را به خواننده منتقل کند؛ تا بدانجا که خواننده فرض کند این اشعار ترجمه ی اشعاری عربی هستند - در نسخه ی 1919 در زیر عنوان نوشته شده است "ترجمه از عربی" اما در نسخه ی 1921 که من دارم خبری از این نوشته نیست. حتی متن اصل کتاب هم مؤید این معنا است، به این دلیل که فاقد ظرافت یا ریزه کاری های زبانی، مثل آهنگین بودن، است - سادگی خاصی دارد که "گویی" صرف ترجمه است.
با خواندن اشعار منی که در فرهنگ اسلامی بزرگ شده ام بسیار اموری را می یابم که رخ دادنش در جهان اسلام بسیار عجیب و نامعمول است . به همین دلیل بعید می دانم که این اشعار واقعا ترجمه باشند. حداکثر بازآفرینی هایی هستند بر مبنای میراثی عربی . چنین چیزی غیر عادی هم نیست؛ مثلا پیر لوئیس در کتاب ترانه های بیلیتیس، همین کار را کرد و اشعاری را بر مبنای میراثی یونانی شکل داد و به بیلیتیس نسبت داد. اصولا این جعل آثار در سنت رمانتیک کم سابقه نیست.
ترجمه ترجمه ی متوسطی است . اگر دقیق تر بگویم آنجا که مترجم متن را ترجمه کرده است، ترجمه عموما ترجمه ی خوبی است! اما مشکل این است که در مواردی متن اصلی را ترجمه نکرده و این کار گاهی معنا را مبهم یا حتی مخدوش ساخته ( البته این موارد در کل زیاد نیستند ). ترجمه تحت اللفظی نیست اما افزایش ها و توضیحات عموما به زیبایی آن برای من مخاطب فارسی زبان افزوده است .
جالب تر و عجیب تر از همه حذفیات این ترجمه است - نمی توان مشکل را به نبود سواد ترجمه نسبت داد ( چون بقیه ی بخش ها آسان تر نیستند )، همچنین مشکلات اخلاقی هم نمی تواند دلیل باشد ( چون اشعار یا بخش های حذف شده تا آنجا که من دیدم اصولا غیر اخلاقی نیستند! ).
مترجم خصومت خاصی نسبت به اسامی خاص اعمال کرده، گاهی اسامی مکان ها - مثلا حجاز -، گاهی اسمی انسان ها - چه مرد و چه زن - و گاهی اسامی گل ها و ... را ذکر نمی کند. البته عجیب آن است که در این ذکر نکردن ها یکدست عمل نکرده است - در اوایل کتاب بیشتر با حذف اسامی خاص روبروئیم!
من واقعا تاسف خوردم که بدون دلیل واضحی اشعار یا بخش هایی - هر چند معدود - حذف شده اند ( مواردی که اضافه کردنشان اصلا کاری نداشت ). عجیب تر اینکه مثلا در یک مورد نصف شعر ترجمه نشده است! ( باز هم بدون دلیل روشنی! ). پس به طور کلی در قبال این ترجمه می گویم: حیف! مترجم قادر بوده است که همه را ترجمه کند اما نکرده! آن هم بخش های اندکی را که به سرعت می شد ترجمه کرد!
از این جهت خود را در قضاوت در مورد ترجمه محق می دانم که چز 4 شعر، از 116 شعر، اصل فرانسوی همه ی اشعار دیگر را خوانده ام. کتاب اصلی که مبنای این حرف ها و مقایسه ی من است این کتاب است:
با همه ی این احوالات نباید گمان کرد که باید از این ترجمه دوری کرد! به نظرم این کتاب برای کسانی که در پی یک سادگی احساسی هستند حتی در ترجمه هم جذابیت زیادی دارد! ( خصوصا اینکه در اصل متن آرایه های لفظی و ظاهری ای وجود ندارد که در ترجمه نابود گردند )
من در میان اشعار این کتاب اشعار "لبخند او"، "مشعل من"، "نبرد"، یادگار"، "عطر فروش"، "فراموشی"، "عقل"، "دسته گل"، "کوزه گر"، نخستین بوسه"، "بوسه شبانگاه"، "خواب تو"، معبد"، "در انتظار او"، "عطر گیسوی او"، "میوه اندام او"، "شهریار عشق"، "تنهایی"، "شوهر دایه"، "پیروزی هوس"، "ترانه" و "برسنگ مزار" را بیش از همه پسندیدم و البته تقریبا با همه ی اشعار حس خوبی را تجربه کرده ام.
Displaying 1 - 2 of 2 reviews