What do you think?
Rate this book
Achter de donkere wouden
Achter de donkere wouden is een ode aan een zoon en een aanklacht tegen de wereld waar de liefde en de woede van afspat.
‘Het heeft me twintig jaar gekost om de kracht te vinden Achter de donkere wouden te schrijven, een roman over ons leven in Georgië en Rusland, over wat er met mijn zoon gebeurde tijdens de laatste nacht van zijn leven, wie mijn jongen ontvoerde en vermoordde, waarom zoiets afschuwelijks kon gebeuren. Maar ook over wat een prachtige jongen hij was, nog steeds is, en voor altijd zal blijven.’ – Aleksandr Skorobogatov
‘Met deze prachtige, tragische roman heeft Skorobogatov zijn plek in de grootse Russische traditie verdiend.’ – Le Figaro over Sergeant Bertrand
‘Een onvergetelijk en oergeestig avontuur, en een ontroerende ode aan de kleine man, die het al moeilijk genoeg heeft in het leven.’ – •••• NRC over De wasbeer
‘Aleksandr Skorobogatov geldt als een van de interessantste postcommunistische Russische auteurs.’ – De Standaard der Letteren
‘Het heeft me twintig jaar gekost om de kracht te vinden Achter de donkere wouden te schrijven, een roman over ons leven in Georgië en Rusland, over wat er met mijn zoon gebeurde tijdens de laatste nacht van zijn leven, wie mijn jongen ontvoerde en vermoordde, waarom zoiets afschuwelijks kon gebeuren. Maar ook over wat een prachtige jongen hij was, nog steeds is, en voor altijd zal blijven.’ – Aleksandr Skorobogatov
‘Met deze prachtige, tragische roman heeft Skorobogatov zijn plek in de grootse Russische traditie verdiend.’ – Le Figaro over Sergeant Bertrand
‘Een onvergetelijk en oergeestig avontuur, en een ontroerende ode aan de kleine man, die het al moeilijk genoeg heeft in het leven.’ – •••• NRC over De wasbeer
‘Aleksandr Skorobogatov geldt als een van de interessantste postcommunistische Russische auteurs.’ – De Standaard der Letteren
- GenresRoman
186 pages, Paperback
Published September 3, 2025
About the author
Aleksandr Skorobogatov
10 books113 followersAleksandr Skorobogatov was born in Grodno in what is now Belarus and has lived and worked in Antwerp, Belgium, since the 1990s. He is widely regarded as one of the most original Russophone writers of the post-communist era. An heir to Dostoevsky, Gogol, Bulgakov and Nabokov – the surreal line of the Russian literary canon – his novels have been published to great acclaim in Russian, Croatian, Danish, Dutch, English, French, Italian, Greek, Serbian and Spanish.
His cult novel Russian Gothic (originally Sergeant Bertrand) received the International Literary Award Città di Penne for its Italian edition and the Best Novel of the Year Award from Yunost, and was praised by The New York Times as “a lambent portrait of madness.” His novel Cocaine (2017) won Belgium’s Cutting Edge Award for Best Book International, and The Raccoon (2020) confirmed his reputation for darkly comic, visionary fiction; the newspaper De Tijd has called him “the best Russian writer of the moment.”
His most recent novel, Achter de donkere wouden (Through the Dark Woods), first published in his own Dutch translation by De Geus in 2025, has become a much-discussed bestseller in the Low Countries. This searing autofiction about the kidnapping and murder of his fifteen-year-old son has been hailed in the press as both a heartbreaking elegy and a furious indictment of the moral collapse of post-Soviet Russia; the English edition, Through the Dark Woods, will be published as a lead title by Old Street Publishing in 2026.
Skorobogatov is the laureate of the 74th Ark Prize of the Free Word (2024), awarded for his outspoken essays on the dictatorships of Belarus and Russia, and of the KU Leuven Honorary Medal (2025), bestowed for his literary oeuvre and his penetrating analyses of Russia’s war logic and Western indifference. He is a member of PEN Vlaanderen.
His cult novel Russian Gothic (originally Sergeant Bertrand) received the International Literary Award Città di Penne for its Italian edition and the Best Novel of the Year Award from Yunost, and was praised by The New York Times as “a lambent portrait of madness.” His novel Cocaine (2017) won Belgium’s Cutting Edge Award for Best Book International, and The Raccoon (2020) confirmed his reputation for darkly comic, visionary fiction; the newspaper De Tijd has called him “the best Russian writer of the moment.”
His most recent novel, Achter de donkere wouden (Through the Dark Woods), first published in his own Dutch translation by De Geus in 2025, has become a much-discussed bestseller in the Low Countries. This searing autofiction about the kidnapping and murder of his fifteen-year-old son has been hailed in the press as both a heartbreaking elegy and a furious indictment of the moral collapse of post-Soviet Russia; the English edition, Through the Dark Woods, will be published as a lead title by Old Street Publishing in 2026.
Skorobogatov is the laureate of the 74th Ark Prize of the Free Word (2024), awarded for his outspoken essays on the dictatorships of Belarus and Russia, and of the KU Leuven Honorary Medal (2025), bestowed for his literary oeuvre and his penetrating analyses of Russia’s war logic and Western indifference. He is a member of PEN Vlaanderen.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 55 reviews
February 19, 2026
'Ver, ver weg, achter de donkere wouden en diepe zeeën, leefde een jongen met gouden haar, en het gouden haar viel in een zachte, grote golf. De jongen droeg het lang omdat het verschrikkelijk mooi was en hem ongelooflijk goed stond. De zon aan de hoge hemel kon niet genoeg van hem krijgen, en uit de donkere bossen verschenen allerlei dieren om hem te bewonderen' p.43-44Een liefdevol onthutsend boek, de hemelse schoonheid van dingen die je het liefst niet wilt lezen en zeker niet wilt meemaken. Voor Aleksandr Skorobogatov, vermoed ik, was dit boek onontkoombaar. Ik heb meerdere boeken van hem gelezen, prachtige boeken, allemaal zeer verschillend, allemaal zeer Russisch. Eigentijds en tegelijkertijd alsof de wereld sinds de tijd van Tolstoj stilstond. Heel af en toe liet hij doorschemeren dat zijn zoon om het leven kwam. Zijn onbeschrijfelijke woede en pijn waren voelbaar. En nu zien ze het daglicht. Het kon niet anders. Wat op het papier staat overspoelt je.
Een boek over wat er gebeurde, over wat er was, wat er niet was en wat er nooit meer zal zijn. Over het lijden, het verdriet en de vernietigende boosheid. Over het immense verlies en de onbegrensde leegte. En de schuld. Vooral de schuld. Van hem zelf. Dit uiterst persoonlijke ervaring in literatuur te vertalen is een enorme opgave. En het is Skorobogatov gelukt. Wonderschoon, ruw en rauw. Rouw.
Op de eerste pagina staat: ‘Voor elk kind dat ons ontnomen is’.
P.S. Als ik me niet vergis is dit zijn eerste roman zonder vermelding van een vertaler. Hij woont sinds 1992 in Vlaanderen. Ik kan me goed voorstellen dat het schrijven van dit boek in het Nederlands, en juist niet in het Russisch, noodzakelijk was om de nodige distantie van de werkelijkheid te kunnen houden. Of in andere woorden: Om dit boek überhaupt te kunnen schrijven.
Premier Deuil / William-Adolphe Bouguereau, 1888 (Wikimedia Commons)
Citaten
'Veel werd gewist door de tijd, de vader en beul van herinneringen.' p.10
'Wanneer ik ondraaglijk eenzaam en ondraaglijk bang ben, wanneer ik geen krachten meer heb om te leven, weet je tot wie ik me dan wend voor hulp?
Ja. Juist.
Tot jou.
En jij, mijn vrijgevige, mijn onbevreesde jongen, glimlachend met je mooie, tedere, enigszins beschaamde, kinderlijke glimlach, steekt je hand naar mij uit: wees niet bang, vader, als ik het aankon, kun jij dat ook.' p.21
'Zij was het. Ze kalmeerde me. Ze kwam naast me zitten, omhelsde me. Was het mogelijk om een nog grotere mate van vernedering te bereiken, om nog zieliger, walgelijker te worden, om geen man, maar een vod te zijn, een sukkel die zich de longen uitschreeuwde, die zijn snot inslikte, die tranen met tuiten huilde, een zielige, verachtelijke verrader, een onmens.' p.42
'Ik viel buiten de wereld, ik bestond naast de wereld, die ik zag, hoorde, voelde, ervaarde met alle zintuigen die een mens gegeven zijn, maar maakte er geen deel meer van uit.' p.92
'terwijl ik probeerde te overleven en stand te houden, vernietigde ik herinneringen, zoals een moordenaar alle bewijsmateriaal vernietigt, en nu dat ik het overleefd heb en stand heb gehouden, verbijstert het me dat er toch iets in mijn geheugen is achtergebleven.' p.94
Read
September 20, 2025Het boek dat niet gelezen wil worden
‘Je zoon ligt in de grond te rotten’, zindert het in het hoofd van Skorobogatov, de uit Wit-Rusland afkomstige Antwerpse schrijver wiens voorgaand werk al aantoonde dat de waanzin nooit veraf is. Lees ‘De wasbeer’ of ‘Cocaïne’. Met ‘Achter de donkere wouden’, zijn meest rauwe roman tot hiertoe, verklaart Skorobogatov enigszins de sluimerende literaire roes uit zijn eerdere romans. Schrijven om te vergeten.
Met verve vervul ik het vernietigen van de herinnering, schrijft hij. En toch duikt hij die herinneringen in en gaat hij de confrontatie aan met het trauma. Autofictie waarin de wonden en littekens met de wereld gedeeld worden. In de woorden van Lize Spit: ‘Wie leeft moet door de dingen heen bijten, moet met de zaklamp in de donkerte durven schijnen, juist daar waar in de bosjes het gekraak klinkt.’
Skorobogatov trekt de donkerste wouden van zijn ziel in en wij lezen mee. In zekere zin is dit een boek dat niet gelezen wil worden. Mijn vaderhart smelt, bloedt en spat uiteen bij het lezen van deze bladzijden. Ik vind het dan ook bijna pervers om hier een literair oordeel aan te koppelen. Wie zo’n gruwelijk verhaal op zo’n kwetsbare en gedurfde manier kan neerschrijven mag niet in een simplistisch sterrensysteempje geperst worden.
Aleksandrs zoon werd op een vreselijke manier slachtoffer van een ranzige vorm van zinloos geweld. De vragen stapelen zich op. Samen met de pijn, de woede, het verdriet en de schuld. 'Dit is mijn rechtszaak, mijn tribunaal', meent de schrijver als hij de zaal binnenstapt. Geen haat ten opzichte van de daders in hun kooi maar pure zelfverwerping en zelfhaat. Aanvankelijk laat de roman ons als lezer in het duister tasten. Pas na meer dan 50 bladzijden staat voor het eerst de vraag te lezen: Hoe hadden mensen jou, zo zuiver en weerloos, dit kunnen aandoen?
Bestaan er duivels op aarde? Wat drijft mensen ertoe geweld te plegen? In een vreselijke flashback lezen we over een buurtjongetje dat een zwerfhond van vijf hoog naar beneden gooide en een gevangen muis tergend traag verbrandde. Er liep een huivering over mijn rug toen ik terugdacht aan die Netflixshow Don't F**k with Cats: Hunting an Internet Killer.
Maar het allermeest werd ik misschien nog geraakt door de treurende Vuurleeuw, een personage uit de verhaaltjes die Aleksandr voor het slapengaan vertelde. Of had willen vertellen. De Vuurleeuw die treurt om de vermoorde Ladoshka is zowat het meest zielige beeld dat ik ooit in een boek tegenkwam.
De schrijver blijft enigszins hoopvol. Zolang hij nog kan schrijven heeft hij immers nog Levenswater. In literatuur kan alles. Bestaat troost. Bestaat verlossing. Afsluiting. Maar in deze roman neemt de onomstootbare hardheid van de realiteit het over. En de sprookjes vertonen barsten. Het hoornvlies van de Vuurleeuw knakt en daar komen de wormen al tevoorschijn.
‘Je zoon ligt in de grond te rotten’, zindert het in het hoofd van Skorobogatov, de uit Wit-Rusland afkomstige Antwerpse schrijver wiens voorgaand werk al aantoonde dat de waanzin nooit veraf is. Lees ‘De wasbeer’ of ‘Cocaïne’. Met ‘Achter de donkere wouden’, zijn meest rauwe roman tot hiertoe, verklaart Skorobogatov enigszins de sluimerende literaire roes uit zijn eerdere romans. Schrijven om te vergeten.
Met verve vervul ik het vernietigen van de herinnering, schrijft hij. En toch duikt hij die herinneringen in en gaat hij de confrontatie aan met het trauma. Autofictie waarin de wonden en littekens met de wereld gedeeld worden. In de woorden van Lize Spit: ‘Wie leeft moet door de dingen heen bijten, moet met de zaklamp in de donkerte durven schijnen, juist daar waar in de bosjes het gekraak klinkt.’
Skorobogatov trekt de donkerste wouden van zijn ziel in en wij lezen mee. In zekere zin is dit een boek dat niet gelezen wil worden. Mijn vaderhart smelt, bloedt en spat uiteen bij het lezen van deze bladzijden. Ik vind het dan ook bijna pervers om hier een literair oordeel aan te koppelen. Wie zo’n gruwelijk verhaal op zo’n kwetsbare en gedurfde manier kan neerschrijven mag niet in een simplistisch sterrensysteempje geperst worden.
Aleksandrs zoon werd op een vreselijke manier slachtoffer van een ranzige vorm van zinloos geweld. De vragen stapelen zich op. Samen met de pijn, de woede, het verdriet en de schuld. 'Dit is mijn rechtszaak, mijn tribunaal', meent de schrijver als hij de zaal binnenstapt. Geen haat ten opzichte van de daders in hun kooi maar pure zelfverwerping en zelfhaat. Aanvankelijk laat de roman ons als lezer in het duister tasten. Pas na meer dan 50 bladzijden staat voor het eerst de vraag te lezen: Hoe hadden mensen jou, zo zuiver en weerloos, dit kunnen aandoen?
Bestaan er duivels op aarde? Wat drijft mensen ertoe geweld te plegen? In een vreselijke flashback lezen we over een buurtjongetje dat een zwerfhond van vijf hoog naar beneden gooide en een gevangen muis tergend traag verbrandde. Er liep een huivering over mijn rug toen ik terugdacht aan die Netflixshow Don't F**k with Cats: Hunting an Internet Killer.
Maar het allermeest werd ik misschien nog geraakt door de treurende Vuurleeuw, een personage uit de verhaaltjes die Aleksandr voor het slapengaan vertelde. Of had willen vertellen. De Vuurleeuw die treurt om de vermoorde Ladoshka is zowat het meest zielige beeld dat ik ooit in een boek tegenkwam.
De schrijver blijft enigszins hoopvol. Zolang hij nog kan schrijven heeft hij immers nog Levenswater. In literatuur kan alles. Bestaat troost. Bestaat verlossing. Afsluiting. Maar in deze roman neemt de onomstootbare hardheid van de realiteit het over. En de sprookjes vertonen barsten. Het hoornvlies van de Vuurleeuw knakt en daar komen de wormen al tevoorschijn.
January 9, 2026
Een boek dat nooit had geschreven moeten worden over een kind dat nooit vermoord had moeten worden - over een kind dat nooit gemarteld had moeten worden…
een boek dat we nooit zouden moeten lezen.
‘En daarom vraag ik me steeds weer af: was het juist, was het rechtvaardig, was het menselijk dat ik geen haat jegens hen voelde, dat ik toen geen enkele bijkomende wraak wilde, en nog steeds niet?’ vraagt Aleksandr Skorobogatov zich af na het proces waarop alle gruwelen over die allerlaatste avond van zijn zoon op tafel liggen…
Al die emoties, van ontzetting, schuld, zelfverwijt, wanhoop, ongeloof, woede en walging en immens eindeloos verdriet, probeert de auteur meer dan twintig jaar na de feiten van zich af te schrijven -
leidt het tot een catharsis?
Ik hoop uit de grond van mijn hart voor hem van wel -
hij slaagt erin de moordenaars van zijn zoon niet te haten - en dat heeft niks met juistheid, rechtvaardigheid te maken, volgens mij, maar met grootsheid want hoe anders stop je een spiraal van geweld?
Ik hoop vooral dat de auteur er op termijn ook in slaagt zichzelf te vergeven.
een boek dat we nooit zouden moeten lezen.
‘En daarom vraag ik me steeds weer af: was het juist, was het rechtvaardig, was het menselijk dat ik geen haat jegens hen voelde, dat ik toen geen enkele bijkomende wraak wilde, en nog steeds niet?’ vraagt Aleksandr Skorobogatov zich af na het proces waarop alle gruwelen over die allerlaatste avond van zijn zoon op tafel liggen…
Al die emoties, van ontzetting, schuld, zelfverwijt, wanhoop, ongeloof, woede en walging en immens eindeloos verdriet, probeert de auteur meer dan twintig jaar na de feiten van zich af te schrijven -
leidt het tot een catharsis?
Ik hoop uit de grond van mijn hart voor hem van wel -
hij slaagt erin de moordenaars van zijn zoon niet te haten - en dat heeft niks met juistheid, rechtvaardigheid te maken, volgens mij, maar met grootsheid want hoe anders stop je een spiraal van geweld?
Ik hoop vooral dat de auteur er op termijn ook in slaagt zichzelf te vergeven.
March 6, 2026
Ik moest na het lezen eerst bijkomen, maar nu heb ik een hele bespreking van dit indrukwekkende boek. https://bettinaschrijft.blogspot.com/...
(ik zag dat ik per ongeluk de voornaam van de auteur verkeerd had gespeld, ondertussen heb ik dit in het stukje aangepast, zo suf).
(ik zag dat ik per ongeluk de voornaam van de auteur verkeerd had gespeld, ondertussen heb ik dit in het stukje aangepast, zo suf).
January 13, 2026
Wat een onthutsend boek is 'Achter de donkere wouden'. Deze autobiografische roman vertelt het verhaal van een vader die achterblijft wanneer zijn zoon in Rusland op vijftienjarige leeftijd gruwelijk vermoord wordt. Het boek schuwt de grote emoties niet, raakt zelfs even aan de waanzin. Het is een boek dat gutst, dat bloedt, hakt en kokhalst en dat me uiteindelijk achter die donkere wouden neersloeg. Heel sterk!
October 5, 2025
Er zijn boeken die vragen om in één ruk uitgelezen te worden. Dit is er zo één.
Dit boek is een monument voor een overleden zoon, een bitterzoet treurdicht. Het is een eerlijk vreselijk relaas van een zoon die vermoord wordt en een vader die rouwt. Je staat mee in het mortuarium, je kijkt de moordenaars in de ogen tijdens het proces. En tegelijk is het ook vreselijk eerlijk omdat Aleksandr Skorobogatov de lezer meeneemt in zijn donkere wouden van schuldgevoel, van machteloosheid, en van tomeloze vaderliefde.
Ik vroeg me af of ik dit wel kon lezen, of het niet te zwaar ging zijn. Gaandeweg voelde het alsof je luistert naar een net teruggevonden vriend die je al jaren niet meer zag en die zijn hart uitstort tijdens een lange herfstavond waarop de donkerte doorweegt, alles verstilt en eindelijk de woorden gesproken kunnen worden die al zo lang klaar lagen om hun weg naar buiten te vinden. Als lezer neem je langzaam maar zeker een deeltje van deze elegie in je op, in de hoop dat het de pijn kan verzachten van de schrijver.
Sommige zinnen spelen met herhaling, waardoor het boek een bezwerende aura over zich heen krijgt. De donkere stukken worden minder hard door mooie herinneringen en het verhaal van de Vuurleeuw. Dit boek moest er komen, je voelt de hoogdringendheid in elke zin. En dat maakt het zo bijzonder.
Dit boek is een monument voor een overleden zoon, een bitterzoet treurdicht. Het is een eerlijk vreselijk relaas van een zoon die vermoord wordt en een vader die rouwt. Je staat mee in het mortuarium, je kijkt de moordenaars in de ogen tijdens het proces. En tegelijk is het ook vreselijk eerlijk omdat Aleksandr Skorobogatov de lezer meeneemt in zijn donkere wouden van schuldgevoel, van machteloosheid, en van tomeloze vaderliefde.
Ik vroeg me af of ik dit wel kon lezen, of het niet te zwaar ging zijn. Gaandeweg voelde het alsof je luistert naar een net teruggevonden vriend die je al jaren niet meer zag en die zijn hart uitstort tijdens een lange herfstavond waarop de donkerte doorweegt, alles verstilt en eindelijk de woorden gesproken kunnen worden die al zo lang klaar lagen om hun weg naar buiten te vinden. Als lezer neem je langzaam maar zeker een deeltje van deze elegie in je op, in de hoop dat het de pijn kan verzachten van de schrijver.
Sommige zinnen spelen met herhaling, waardoor het boek een bezwerende aura over zich heen krijgt. De donkere stukken worden minder hard door mooie herinneringen en het verhaal van de Vuurleeuw. Dit boek moest er komen, je voelt de hoogdringendheid in elke zin. En dat maakt het zo bijzonder.
September 24, 2025
Ik vraag me af of Aleksandr Skorobogatov dit boek rechtstreeks in het Nederlands geschreven heeft, zijn tweede, ‘verworven’ taal. Ik vermoed van wel. Om dit boek te schrijven heeft hij moed moeten verzamelen, twintig jaar lang. Tegelijk heeft hij - veronderstel ik - de taal geleerd en als het ware ook de moed verzameld om er dit hartverscheurende verhaal in te schrijven. Zodat de ene ‘moeilijkheid’ helpt om de andere te overwinnen. Ik vind het boek in vele opzichten een overwinning.
Correctie: mijn veronderstelling klopt maar voor een deel. Hij schreef eerst in het Russisch maar heeft het zelf vertaald, samen met zijn vaste vertaalster, in talloze sessies.
Correctie: mijn veronderstelling klopt maar voor een deel. Hij schreef eerst in het Russisch maar heeft het zelf vertaald, samen met zijn vaste vertaalster, in talloze sessies.
September 5, 2025
Hartverscheurend mooi. Als een deken van pijn dat over je gegooid wordt… 💔
December 23, 2025
Wauw wauw wauw❤️🩹
January 10, 2026
Hoe leef je, overleef je, als je weet dat je zoon dood gemarteld is?
Heb ik af en toe een brok in de keel gehad? Ja.
Wat ik herken: het schuldgevoel, jezelf als belangrijkste oorzaak zien van de dood van je kind.
Ik had het niet voor de stukken met de Vuurleeuw. Ik las net hier in de comments dat het een metafoor voor de rouw is. Ik had dat er niet uitgehaald maar nu ik terugdenk...ja...goed gevonden.
Heb ik af en toe een brok in de keel gehad? Ja.
Wat ik herken: het schuldgevoel, jezelf als belangrijkste oorzaak zien van de dood van je kind.
Ik had het niet voor de stukken met de Vuurleeuw. Ik las net hier in de comments dat het een metafoor voor de rouw is. Ik had dat er niet uitgehaald maar nu ik terugdenk...ja...goed gevonden.
February 4, 2026
Het hele boek: een rauwe schreeuw. Hartverscheurend, tragisch.
Read
February 3, 2026De in Wit-Rusland geboren Aleksandr Skorobogatov is een van de interessantste stemmen in de hedendaagse literatuur. Hij deed van zich spreken met grillig groteske romans, waaronder Sergeant Bertrand (1991), dat eerst in het Russisch verscheen. Latere werken, waaronder het hilarische De Wasbeer (2020), verschenen eerst in het Nederlands.
Gedwongen door de oorlogen die zijn vaderland(en) verscheuren, publiceert hij daarover ook af en toe ook een mening in de krant. Die stukjes werden onlangs gebundeld en uitgegeven als Oorlogskronieken.
Maar eerst moest dit van het hart. Achter de donkere wouden is verdriet, schuld en pijn. Voor hij naar België trok, liet Aleksandr een jonge zoon achter in Rusland. Net op het moment dat er terug enig contact tussen hen was, werd die zoon op gruwelijke wijze vermoord, zinloos geweld, uitschot, zijn lichaam gedumpt in een gracht.
Deze “roman” is een gesprek, inmiddels al twintig jaar later (zoef! wat vliegt de tijd!), van Aleksandr Skorobogatov met zijn vermoorde zoon, een poging tot begrijpen van wat er daar fout gelopen is in dat donkere woud, over het tragische lot van zijn zoon, het proces, de confrontatie met de daders en zijn eigen verdomde, afwezige vaderschap…de ellende. Helemaal in het reine, helemaal verwerkt wordt dit nooit.
Wat vang je dan aan als recensent, met zo’n brok verdriet? Moet ik hier echt kleuterachtig sterretjes voor geven?
Gedwongen door de oorlogen die zijn vaderland(en) verscheuren, publiceert hij daarover ook af en toe ook een mening in de krant. Die stukjes werden onlangs gebundeld en uitgegeven als Oorlogskronieken.
Maar eerst moest dit van het hart. Achter de donkere wouden is verdriet, schuld en pijn. Voor hij naar België trok, liet Aleksandr een jonge zoon achter in Rusland. Net op het moment dat er terug enig contact tussen hen was, werd die zoon op gruwelijke wijze vermoord, zinloos geweld, uitschot, zijn lichaam gedumpt in een gracht.
Deze “roman” is een gesprek, inmiddels al twintig jaar later (zoef! wat vliegt de tijd!), van Aleksandr Skorobogatov met zijn vermoorde zoon, een poging tot begrijpen van wat er daar fout gelopen is in dat donkere woud, over het tragische lot van zijn zoon, het proces, de confrontatie met de daders en zijn eigen verdomde, afwezige vaderschap…de ellende. Helemaal in het reine, helemaal verwerkt wordt dit nooit.
Wat vang je dan aan als recensent, met zo’n brok verdriet? Moet ik hier echt kleuterachtig sterretjes voor geven?
November 9, 2025
Hm. Tegenstrijdige gevoelens.
Puur literair is dit een erg overtuigend en zelfs overrompelend boek, maar als je schrijft over dingen die ook in de werkelijkheid buiten het boek zijn gebeurd, mag je als lezer ook wel een soort intellectuele eerlijkheid verwachten, en die is toch een beetje zoek.
Dit verhaal roept cruciale objectieve vragen op (zoals: waarom is S. nu eigenlijk weggegaan?) die de auteur ofwel gewoon ontwijkt, ofwel weigert hij expliciet ze te beantwoorden, ofwel verbergt hij ze achter een rookgordijn van grootspraak en literaire toeters en bellen. Ik werd daar erg wantrouwig van, wat jammer is, want in essentie is dit een donkere emotionele trip die stevig schuurt en snijdt.
Puur literair is dit een erg overtuigend en zelfs overrompelend boek, maar als je schrijft over dingen die ook in de werkelijkheid buiten het boek zijn gebeurd, mag je als lezer ook wel een soort intellectuele eerlijkheid verwachten, en die is toch een beetje zoek.
Dit verhaal roept cruciale objectieve vragen op (zoals: waarom is S. nu eigenlijk weggegaan?) die de auteur ofwel gewoon ontwijkt, ofwel weigert hij expliciet ze te beantwoorden, ofwel verbergt hij ze achter een rookgordijn van grootspraak en literaire toeters en bellen. Ik werd daar erg wantrouwig van, wat jammer is, want in essentie is dit een donkere emotionele trip die stevig schuurt en snijdt.
April 2, 2026
Intens, emotioneel, hard, indroevig, onvoorwaardelijke liefde, schuldgevoel, 20 jaar, vader/zoon, aangrijpend,bodemloos verdriet,
October 2, 2025
Een van de meest onthutsende boeken die ik in lange tijd las. Skorobogatov richt zich in zijn boek rechtstreeks tot zijn vermoorde zoon. Deze stilistische ingreep zorgt ervoor dat dat woorden van deze voor het leven verwonde vader inslaan als bommen.
De zinnen van Skorobogatov pulseren van liefde en woede, van wroeging en trots. Dit boek is een oproep om mens te zijn onder de mensen en je ogen niet te sluiten als het kwaad je pad kruist.
De zinnen van Skorobogatov pulseren van liefde en woede, van wroeging en trots. Dit boek is een oproep om mens te zijn onder de mensen en je ogen niet te sluiten als het kwaad je pad kruist.
January 2, 2026
Wat een ongekend pijnlijk verhaal van een afwezige vader. Een totaal in stukken gescheurde man trekt je in de diepzee van zijn gevoelens over zijn zoon die vermoord is.
November 28, 2025
Dit hartbrekende boek had nooit geschreven of gelezen mogen worden.
Ik was op de voorstelling van dit boek en heb het ondertussen ook gelezen. De Witrussisch-Russische auteur Aleksandr Skorobogatov woont in Antwerpen en werkt al meer dan dertig jaar in België.
Zijn debuutroman Sergeant Bertrand bereikte wereldwijd miljoenen lezers, een aantal dat Belgische auteurs kan doen duizelen. In 2015 verscheen het ontzettend mooie Portret van een onbekend meisje , in 2017 het als in een roes geschreven Cocaïne en in 2020 het absurde hilarische boek De wasbeer. In 2024 ontving hij de Arkprijs van het Vrije Woord voor het publiekelijk aan de kaak stellen van het regime van de Russische president Poetin en diens voortdurende oorlog die Rusland voert in Oekraïne.
Nu is er weer een bijzonder boek, over het verlies van het meest dierbare voor deze auteur: zijn 15-jarige zoon Vladimir op een fatale nacht in Rusland in 2002. Dat Rusland had Skorobogatov verlaten nadat hij van de moeder van zijn zoon gescheiden was en naar Antwerpen was getrokken toen Vladimir 5 jaar oud was.
Vadimir is om het leven gekomen in één fatale nacht toen een groepje “hooligans” in opdracht van een Russisch-orthodoxe “priester” op zoek ging naar satanisten, volgens hem jongens van 13-14-15 jaar die samen optrekken en plezier hebben wat niet zou stroken met de strenge Russisch-orthodoxe kerk. Zonder enige reden zijn jongens door deze “sekte” ontvoerd, gefolterd en vermoord, en dit werd ook het lot van Vladimir.
Skorobogatov probeert de daders van de moord op zijn zoon te begrijpen. De moordenaars kregen uiteindelijk 20 jaar gevangenisstraf, maar de priester in kwestie werd nooit bestraft wegens gebrek aan bewijslast. Vladimir werd het slachtoffer omdat hij samen met een vriend van hem werd aangevallen, die toen hij met een fles werd aangevallen en zijn evenwicht had verloren, sneller samen met de rest van de vriendengroep het donkere bos wist in te vluchten. Vladimir bleef staan, en Sacha blijft zich in zijn boek afvragen waarom en waarom.
Skorobogatov ging gebukt onder een schuldgevoel na dit verlies omdat hij zo lang geen contact meer had gehad met zijn zoon en hij er niet was om zijn zoon te redden van dit vreselijke lot. Het heeft 20 jaar geduurd vooraleer hij dit boek kon schrijven. In het besef de geliefde zoon niet meer tot leven te kunnen wekken, doet Aleksandr net dit voor zijn lezers door de brieven die hij met hem uitwisselt te delen, en hem zo ook terug dichter bij hem zelf te brengen.
Het deed de auteur op een of andere manier deugd, om zijn zoon terug bij hem te hebben en dat hij in een boek blijft verder leven. De ontstellende woorden die naar het hoe en het waarom zoeken, de gruwel beschrijven en tegelijkertijd dit ontzettende verlies en alle daarbij opduikende gevoelens op zulk een prachtige wijze uiten, blijft lang nazinderen bij iedereen die dit al las.
De opdracht van het boek luidt “Voor elk kind dat ons ontnomen is”. Als je daar even bij stilstaat in deze tijden…
Ik was op de voorstelling van dit boek en heb het ondertussen ook gelezen. De Witrussisch-Russische auteur Aleksandr Skorobogatov woont in Antwerpen en werkt al meer dan dertig jaar in België.
Zijn debuutroman Sergeant Bertrand bereikte wereldwijd miljoenen lezers, een aantal dat Belgische auteurs kan doen duizelen. In 2015 verscheen het ontzettend mooie Portret van een onbekend meisje , in 2017 het als in een roes geschreven Cocaïne en in 2020 het absurde hilarische boek De wasbeer. In 2024 ontving hij de Arkprijs van het Vrije Woord voor het publiekelijk aan de kaak stellen van het regime van de Russische president Poetin en diens voortdurende oorlog die Rusland voert in Oekraïne.
Nu is er weer een bijzonder boek, over het verlies van het meest dierbare voor deze auteur: zijn 15-jarige zoon Vladimir op een fatale nacht in Rusland in 2002. Dat Rusland had Skorobogatov verlaten nadat hij van de moeder van zijn zoon gescheiden was en naar Antwerpen was getrokken toen Vladimir 5 jaar oud was.
Vadimir is om het leven gekomen in één fatale nacht toen een groepje “hooligans” in opdracht van een Russisch-orthodoxe “priester” op zoek ging naar satanisten, volgens hem jongens van 13-14-15 jaar die samen optrekken en plezier hebben wat niet zou stroken met de strenge Russisch-orthodoxe kerk. Zonder enige reden zijn jongens door deze “sekte” ontvoerd, gefolterd en vermoord, en dit werd ook het lot van Vladimir.
Skorobogatov probeert de daders van de moord op zijn zoon te begrijpen. De moordenaars kregen uiteindelijk 20 jaar gevangenisstraf, maar de priester in kwestie werd nooit bestraft wegens gebrek aan bewijslast. Vladimir werd het slachtoffer omdat hij samen met een vriend van hem werd aangevallen, die toen hij met een fles werd aangevallen en zijn evenwicht had verloren, sneller samen met de rest van de vriendengroep het donkere bos wist in te vluchten. Vladimir bleef staan, en Sacha blijft zich in zijn boek afvragen waarom en waarom.
Skorobogatov ging gebukt onder een schuldgevoel na dit verlies omdat hij zo lang geen contact meer had gehad met zijn zoon en hij er niet was om zijn zoon te redden van dit vreselijke lot. Het heeft 20 jaar geduurd vooraleer hij dit boek kon schrijven. In het besef de geliefde zoon niet meer tot leven te kunnen wekken, doet Aleksandr net dit voor zijn lezers door de brieven die hij met hem uitwisselt te delen, en hem zo ook terug dichter bij hem zelf te brengen.
Het deed de auteur op een of andere manier deugd, om zijn zoon terug bij hem te hebben en dat hij in een boek blijft verder leven. De ontstellende woorden die naar het hoe en het waarom zoeken, de gruwel beschrijven en tegelijkertijd dit ontzettende verlies en alle daarbij opduikende gevoelens op zulk een prachtige wijze uiten, blijft lang nazinderen bij iedereen die dit al las.
De opdracht van het boek luidt “Voor elk kind dat ons ontnomen is”. Als je daar even bij stilstaat in deze tijden…
December 26, 2025
Dit boek vertelt een vreselijk, waar gebeurd verhaal, over Skorobogatov die zijn zoon na 10 jaar eerst terugkrijgt en dan onmiddellijk op gruwelijke wijze voor altijd verliest. Dit is bijna niet vertelbaar. De manier waarop Skorobogatov dit toch aandurft, of misschien is het eerder een dwangmatige drang... maar wat het ook zij, het boek is echt straf. Elk woord doet pijn. Onbeschrijflijk veel pijn. En tegelijk is de taal erg puur, en mooi.
September 12, 2025
Willem Jan Otten heeft weleens geschreven over vreeswekkende films. Dit is een vreeswekkend boek over onvoorstelbaar kwaad en transcendente goedheid. Het is lang geleden dat ik zo gegrepen en ontroerd ben door een boek.
October 5, 2025
Hartverscheurend, louterend en zalvend: dat is het resultaat van twintig jaar rouw, verwerking en puur pentalent.
August 3, 2026
Dit boek breekt je hart. Zeker als je een kind hebt. Gelezen met veel pauzes en tranen.
'Ver, ver weg, achter de donkere wouden en diepe zeeën, leefde een jongen met gouden haar, en het gouden haar viel in een zachte, grote golf. De jongen droeg het lang omdat het verschrikkelijk mooi was en hem ongelooflijk goed stond. De zon aan de hoge hemel kon niet genoeg van hem krijgen, en uit de donkere bossen verschenen allerlei dieren om hem te bewonderen, en zelfs de vissen die in de bodemloze zee leefden, staken hun wonderbaarlijke vissenkoppen uit het water, staarden naar de goudharige jongen zolang ze het uithielden - en om op adem te komen doken ze opnieuw het water in, en op adem gekomen staken ze wederom hun wonderbaarlijke vissenkoppen uit. De jongen was zo knap en gracieus dat me door iedereen om de haverklap gevraagd werd of dat geen meisje bij me was. De zon vroeg het, de bomen vroegen het, de trotse adelaar vroeg het, de olifanten en de luipaarden vroegen het, en een keer zelfs vroeg de leeuw het.'
'Ver, ver weg, achter de donkere wouden en diepe zeeën, leefde een jongen met gouden haar, en het gouden haar viel in een zachte, grote golf. De jongen droeg het lang omdat het verschrikkelijk mooi was en hem ongelooflijk goed stond. De zon aan de hoge hemel kon niet genoeg van hem krijgen, en uit de donkere bossen verschenen allerlei dieren om hem te bewonderen, en zelfs de vissen die in de bodemloze zee leefden, staken hun wonderbaarlijke vissenkoppen uit het water, staarden naar de goudharige jongen zolang ze het uithielden - en om op adem te komen doken ze opnieuw het water in, en op adem gekomen staken ze wederom hun wonderbaarlijke vissenkoppen uit. De jongen was zo knap en gracieus dat me door iedereen om de haverklap gevraagd werd of dat geen meisje bij me was. De zon vroeg het, de bomen vroegen het, de trotse adelaar vroeg het, de olifanten en de luipaarden vroegen het, en een keer zelfs vroeg de leeuw het.'
August 21, 2025
❤️❤️❤️
November 11, 2025
Must read, ook al doet het extra pijn als je zelf vader bent.
October 27, 2025
Five stars? It is exceptional to read a novel written as therapy where the writer shares his trauma and the reader knows far better that he is condemned for life with guilt whatever he undertakes.
This deep emotional novel describes the guilt towards the son he did not see for ten years and who was murdered only ten days after they got in contact again.
Why in the hell did the writer wait ten years? Why did he not " act", whatever the circumstances....and all these questions add guilt upon guilt.
This deep emotional novel describes the guilt towards the son he did not see for ten years and who was murdered only ten days after they got in contact again.
Why in the hell did the writer wait ten years? Why did he not " act", whatever the circumstances....and all these questions add guilt upon guilt.
January 19, 2026
wat een prachtig boek. vanaf hoofdstuk 2 stroomden de tranen over mijn wangen. door de krachtige rauwe stijl komt het verhaal hard binnen. een verhaal dat je nooit hoopt mee te maken met een pijn die herkenbaar en begrijpelijk is. non-fictie wisselt af met fictie en je springt ook in de tijd. maar het verwerken van een verlies is niet rationeel.
December 21, 2025
Best book I've read in 2025, consumed it over the weekend and I know it's going to stay with me for a long time. Incredibly powerful and brave. The writing was clean and honest, no unnecessary purple prose because every word and sentence carried so much weight. Highly recommend.
April 14, 2026
Dit boek heeft de tijd genomen bij de schrijver maar het vraagt ook tijd van de lezer. Adembenemende beschrijvingen van liefde, maar ook van horror. Prachtig eerbetoon van een vader in een poging om stukjes van zijn zoon terug tot leven te brengen
November 10, 2025
Super mooi geschreven.
January 4, 2026
de Vuurleeuw en het levenswater, wat een meesterlijke beschrijving van rauwe rouw. 10 sterren voor dit boek, al wens ik hem toe dat hij het nooit had hoeven schrijven
Displaying 1 - 30 of 55 reviews