Ierland

by Peter Vandermeersch

Ierland is een land van verhalen, en in dit boek worden ze verteld. Geen klassieke reisgids die je naar de Cliffs of Moher of het Titanic Museum leidt, maar een zoektocht naar de ziel van Éire. Peter Vandermeersch, die Ierland zowel professioneel als persoonlijk kent, duikt diep in de geschiedenis, cultuur en paradoxen van het land.

Van barden tot Sinéad O’Connor, van The Troubles tot rugby, van de Diaspora tot de pint in de pub – dit boek ontrafelt de gelaagde identiteit van Ierland. Het laat zien hoe een natie gevormd wordt door taal, literatuur, religie, muziek en een diepgewortelde verteltraditie.

Met een scherpe blik en literaire pen brengt Vandermeersch Ierland tot leven. Een land dat tegelijkertijd trots en bescheiden is, hypermodern en oertraditioneel, één en verdeeld. Dit is Ierland, in al zijn complexiteit en charme.

Céad míle fáilte – honderdduizend keer welkom in dit verhaal.

Genres: Nonfiction, Ireland

592 pages, Hardcover

Published September 15, 2025

Reviews

[Tom D'Hauwer]

Wie dit boek leest, leert Ierland kennen, misschien zelfs beter dan de Ieren zelf. Van politiek tot mode, van kunst tot geschiedenis, van schandalen tot misdaad: Peter Vandermeersch diept het allemaal uit. Het boek is zeer toegankelijk geschreven en aangenaam om te lezen. Je kunt het in volgorde lezen, maar je kunt ook gemakkelijk de thema's uitkiezen die je het meest interesseren. Voor wie Ierland wil bezoeken, is dit boek een must. Voor wie nog geen plannen heeft, zal het lezen ervan ongetwijfeld het verlangen aanwakkeren om er wel te maken.

[Marie-Paule]

Een schrijver die enorm veel weet en kent van Ierland. En iemand die van Ierland houdt. Dat voel je overduidelijk in dit boek.
Toch is het boek naar mijn bescheiden mening een gemiste kans, omdat er is gekozen voor korte hoofdstukjes verdeeld over - enigszins - willekeurig gekozen thema’s. Daardoor mist het boek samenhang. , waardoor de boeiende geschiedenis van Ierland onvoldoende uit de verf komt.

[Rianne Walet]

Entertaining and enlightening at the same time. There are some unnecessary redactional errors that disrupt the storytelling from time to time, but great book to get a bit more insight into a complex country.

[Janne Vanhemmens]

Niets te weinig, weinig te veel. Leest vlot en gaf een ongelooflijke meerwaarde aan mijn reis door het land.

[Tim]

Een prachtig boek over Ierland. Hoewel ik er al jaren kom kwam ik toch veel dingen tegen die ik nog niet wist. Vooral veel over de geschiedenis en met name de troubles. Mijn eerste bezoek aan Ierland was in 2014. Er was hier en daar nog wel wat zichtbaar van die tijd maar nu ik erover heb gelezen werd het nog echter. Peter beschrijft alles heel fijn en helder, hij laat niets achterwege en vermeld zijn bronnen netjes. Voor iedereen die graag naar Ierland toe gaat of meer wil weten van Ierland is dit boek echt een aanrader!

[Bart Michiels]

Een bijzonder uitgebreid boek, waar duidelijk enorm veel research in is gekropen. Vandermeersch schrijft met veel passie over zowel de Ierse glorie als de tekortkomingen, en dat voel je doorheen het hele boek.

Bij wijlen is de toon gekscherend, maar op de belangrijke thema’s wordt er voldoende diep gegraven. De passages over de houding van Ierland tegenover bijvoorbeeld abortus vond ik bijzonder interessant, net omdat ze tonen hoe diep het Iers katholicisme ingeworteld zit in diens maatschappelijke uitdagingen.

Ik heb dit boek niet proberen lezen als een pageturner (dat is het ook allerminst). Sommige onderdelen sloten gewoon minder aan bij mijn eigen interesses en die heb ik dan ook zonder al te veel schuldgevoel overgeslagen. Maar dat doet niets af aan de indruk van een bijzonder grondig en passioneel werk.

Voor wie Ierland beter wil begrijpen, is dit een rijke kennismaking.

[Sebastian]

Wat een monumentaal boek is het geworden. Duidelijk veel werk van gemaakt. Zelf grote fan van Ierland maar wel geschrokken over het werkelijke verleden van het land en de snelheid waarmee het land veranderd is. Zeker de laatste 10 jaar. Hierdoor is niet meer het Ierland waar ik verliefd op ben maar misschien is het er nog.

[Jorunn van Putten]

Dit boek schept een zeer boeiend en duidelijk beeld van Ierland! Ik laat de ene ster puur vallen omdat ik sommige stukken binnen het sport- en economiedomein zelf niet heel boeiend vond en dus met 1 oog dicht heb overgeslagen, maar dat ligt echt aan mijn persoonlijke interesses.

[Bastiaans Joep]

Het perfecte reisgezelschap als beginner in Ierland. Het is een heel erg compleet boek met korte verhalen per thema, scherp en humoristisch geschreven. Zorgt ervoor dag je Ierland beter begrijpt en maakt een reis nog.

[Dolf Patijn]

Ierland van Peter Vandermeersch ligt bij mij natuurlijk onder een vergrootglas aangezien ik inmiddels 26 jaar in Ierland woon.

Het boek bestaat uit een aantal overkoepelende thema’s: dagelijks leven, geschiedenis en politiek, maatschappij, populaire cultuur, kerk en staat, sport, the troubles, business en economie en misdaad. Daarna een epiloog, een glossarium, tijdlijnen en een beknopte bibliografie. Elk thema heeft weer verschillende hoofdstukjes.

Meteen in het begin van het boek heeft hij het naar mijn mening niet helemaal bij het juiste eind. Vandermeersch zegt dat de Engelse benaming voor de Ierse taal Gaelic is. Mijn Ierse vrouw heeft mij uitgelegd dat Gaelic de benaming is voor Schots en dat "Irish" de juiste benaming in het Engels is voor de Ierse taal. In dit geval snapt ze het wel want de vrouw van Vandermeersch komt uit Noord-Ierland en de Ierse taal zoals die in Noord-Ierland wordt gesproken heeft meer verwantschap met het Schots. Daarnaast zegt hij dat Baile of de Engelse verbastering Bally, huis betekent. Dit is niet helemaal juist. Het is een contextuele fout. Het Ierse woord voor huis is "Teach" en in Kerry "Tigh". Het Ierse "Slán abhaile" betekent "wel thuis", waarbij "thuis" meer een bredere betekenis heeft en niet een gebouw betreft. Baile of Bally in de context van plaatsnamen heeft een goede Engelse vertaling "Townland" en kan naar het Nederlands waarschijnlijk het beste met buurtschap, gemeenschap of bebouwde kom worden vertaald. In het Nederlands is er ook de distinctie tussen huis als gebouw en "ik ga naar huis" in bredere betekenis zoals wanneer je bijvoorbeeld aan het eind van een verblijf in het buitenland zegt "ik ga terug naar huis". Het klinkt misschien als muggenziften maar ik vind dit soort taalkundige nuances juist interessant en het kan met vertaling van bijvoorbeeld boeken soms een groot verschil uitmaken in de bedoeling van een auteur.

Wel geeft hij in het begin een aardig algemeen overzicht waarin hij echter naar mijn mening een aantal zaken veel te kort belicht zoals eten en drinken waar hij in andere hoofdstukjes wel weer wat op terug komt maar, zoals ik al zei; het is allemaal wat rommelig ondanks de opdeling in thema’s.

Positief is dat hij aandacht besteed aan Iers design en Ierse mode. Hij geeft ook een redelijk goed overzicht van de literatuur. De Ierse film komt aan bod alhoewel hij daar wel een aantal erg goede films in mist. Het stukje over filmcensuur had er uitgemogen (of in één zin benoemd) want dat zag je in de meeste katholieke landen. Denk alleen maar aan de scene in de film Cinema Paradiso waarin een priester met een bel in de zaal zit en iedere keer wanneer de bel klinkt dat stukje eruit moet worden geknipt.

In geschiedenis gaat hij naar mijn mening niet ver genoeg terug. Brehon laws, hoe de Engelse overheersing begon, Ierland als centrum van kennis, hoe het Ierse landschap veranderde met de Engelse overheersing, enz. kom je niet in het boek tegen.

In het thema maatschappij komen een aantal speciale zaken aan bod zoals de referenda over scheiding, abortus en homohuwelijk. Dat wordt op een verhelderende en goede manier belicht. Ook de rol van de vrouw en hoe tweeslachtig Ierland hier nog steeds in staat wordt goed gebracht. Hij slaat echter weer door en gaat veel te gedetailleerd in op een zaak van een parlementslid die van een schommel viel en het hotel aanklaagde.

Het hoofdstukje “Nothing Compares To You” gaat over (populaire) Ierse muziek. Hij geeft aan dat het moeilijk is om te kiezen wat er in het boek moet komen en dat hij dus maar van zijn persoonlijke voorkeuren uitgaat. Geen woord dus over het belang van de Clancy Brothers en de Dubliners voor het weer populair maken van de ballads in de jaren 60 en 70 van de 20e eeuw, De Dannan (waarin vele Ierse muziekgrootheden hebben deelgenomen, waaronder Mary Black, Dolores Keane, Tommy Fleming en Andy Irvine.), Planxty (alleen terloops genoemd) en de Bothy Band voor het weer populair maken van de Ierse traditionele muziek in de jaren 70 van de 20e eeuw. De Ierse traditionele muziek is nog steeds erg populair, ook bij jongeren en een organisatie die daar mede voor heeft gezorgd en aan werkt is Comhaltas Ceoltóirí Éireann. Aan die organisatie zitten ook mindere kanten maar al dit is waarschijnlijk te ver verwijderd van Peter’s belevingswereld. Dat is jammer want het is wel heel erg van belang voor hoe de Ierse muziek zich heeft ontwikkeld en je hoeft er echt geen boek mee te vullen, want even wat onderzoek en je had er een aantal zinnen aan kunnen wijden.

Het thema kerk en staat is goed maar het had korter gekund. Hij gaat soms weer te uitgebreid in op individuele gebeurtenissen. Hetzelfde geldt voor sport. Het verhaal van Conor McGregor had er van mij helemaal uit gemogen, net zoals het verhaal over George Best. Het thema “The Troubles” is erg goed maar had veel korter gekund naar mijn mening.

In het thema Business en Economie gaat hij weer in op allerlei individuele affaires en mensen zoals verhalen over CEO’s en financiële personen zoals Tony O’Reilly en Michael Smurfit, Patrick en John Collison van het bedrijf Stripe die ik in ieder geval niet interessant vond. Dat had allemaal veel korter gekund. Een aantal van die verhalen had hij er wat mij betreft uit kunnen laten. Dit soort dingen doet hij constant: ingaan op individuele zaken die weinig toevoegen, zo ook in het thema over misdaad waar hij een hoop oude koeien uit de sloot haalt die totaal niet interessant zijn voor de gemiddelde Ierlandbezoeker terwijl hij geen aandacht geeft aan het opkomend extreem rechts, aanslagen op asielzoekerscentra, racistische aanvallen op mensen en een verharding in de samenleving die men ook in andere landen ziet maar die men vaak niet met “die lieve Ieren” associeert. Ook onder het thema maatschappij komt het niet aan bod. Hij gaat daar echter wel (terecht) uitgebreid in op de discriminatie van travellers.
In de epiloog komt hij op een aantal gebeurtenissen terug die al zeer uitgebreid in het boek zijn behandeld. Dat vond ik overbodig.

Al met al vind ik het een in kwaliteit zeer wisselend en vrij rommelig boek met een aantal zeer interessante en soms ook grappige annekdotes maar met teveel uitgesponnen individuele affaires die mij voor de gemiddelde Ierlandganger niet zo interessant lijken. Het is trouwens vreemd dat hij geen van alle sappige omroepschandalen bij RTE heeft benoemd waar ook wel wat grappige dingen over te vertellen zijn. Het is vooral VanderMeersch’ persoonlijke blik op Ierland met mensen en affaires die hem waarschijnlijk vanuit zijn krantemankijk fascineren maar waarbij ik af en toe zoiets had van “ja maar nu weet ik het wel”. Veel van de zaken kende ik natuurlijk ook al. Daarbij miste ik naast de oudere geschiedenis en hoe die op verschillende manieren nog steeds doorspeelt onder andere het thema natuur met verhalen over Ierse natuur en natuurbehoud, hoe Ierland’s natuur onder druk staat door bijvoorbeeld fish farms, overbegrazing, invasieve plantensoorten, de commerciële bossen met alleen maar Sitka sparren, het gebruik van pesticiden hierbij, enz. Hij benoemt eigenlijk alleen het turfsteken. Er zijn ook allerlei initiatieven voor herbebossing met inheemse boomsoorten en in fragiele natuurgebieden zoals the Burren in County Clare is men heel bewust bezig met het zorgvuldig beheren van de natuur in het National Park en er zijn veel meer erg goede initiatieven. De ontwikkeling van Greenways voor fietsers en wandelaars en de groeiende populariteit van het hiken en de problemen die dat soms met zich mee brengt: al dat soort meer en minder positieve onderwerpen vind ik niet terug in het boek. Waarschijnlijk zijn dit zaken die verder van hem afstaan en waar hij zich minder in thuis voelt. Het is echter daardoor naar mijn mening als een boek over Ierland erg onvolledig. Het boek had daarom misschien beter “Mijn Ierland” kunnen heten.

[Tim]

Zo, nu kennen we Ierland wat beter.

Zoals ik ondertussen gewend ben van Borgerhoff & Lamberigts, laten die iets te veel steken vallen als het op redactiewerk aankomt. Er ontbreken nogal wat komma's, bijvoorbeeld, en er staat iets te vaak een andere typfout. Iets meer aandacht had gemogen.

Van Vandermeersch zelf vind ik dat hij wat te veel Engels gebruikt. Dat klinkt ironisch, gezien het onderwerp van het boek, maar het had best wat minder gemogen, zeker omdat het taalgebruik ook niet altijd consistent is en hij soms Engels gebruikt voor een bepaald iets, en dan ineens Nederlands. En een woord als 'report' mag je wat mij betreft gewoon normaal schrijven als 'rapport' of 'verslag', dat dat in het Engels staat maakt het er niet beter of Ierser op, vind ik.
Verder is het wel heel goed geschreven. De hoofdstukken zijn duidelijk, goed van lengte en op het taalgebruik valt verder ook niks aan te merken. Inhoudelijk is het allemaal erg toegankelijk voor iedereen.

Ierland - hoe moeilijk kan een titel zijn? - is niet echt een standaardwerk in dit genre, volgens mij, in de zin dat er ook aandacht uitgaat naar bepaalde thema's die meestal niet aan bod komen in dergelijke 'Introductie tot [land]'-boeken. Het hoofdstuk over misdaad is daar een goed voorbeeld van, volgens mij. En soms vroeg ik me ook wel af of bepaalde zaken er echt toe deden. Zo nu en dan kreeg ik het gevoel dat bepaalde onderwerpen niet echt iets bijdroegen om Ierland en de Ieren beter te leren kennen.
Ook qua structuur kon het soms iets beter - zoals die culturele supplementen tussen elk hoofdstuk, bijvoorbeeld, of dat er met uitzondering van een hoofdstuk over de Troubles nooit echt gefocust wordt op de geschiedenis van het land. Dat zit er natuurlijk wel in, maar helemaal verspreid en versnipperd, niet als apart thema. Maar verder was de inhoud meestal wel erg goed verdeeld en ingedeeld. En buiten die geschiedenis denk ik dat de rest wel allemaal aanwezig was: popcultuur, maatschappij, religie, politiek, sport enzovoorts komen allemaal uitgebreid aan bod.

Je krijgt bij tijd en wijle een nogal ontluisterend beeld van Ierland voorgeschoteld. Voor de volledigheid: het gaat om het eiland, dus niet enkel het land Ierland maar ook Noord-Ierland wordt besproken en geanalyseerd. Van het hoofdstuk over de Troubles weet je natuurlijk op voorhand dat dat geen ontspannende lectuur gaat zijn, en wat misdaad betreft had dat hoofdstuk misschien ook beter niet als laatste kunnen staan, maar het deel over kerk en staat was ook bijzonder negatief en deprimerend, met de ene mistoestand na de andere die vanaf de jaren 90 is boven komen drijven. Dan mogen wij in België vooralsnog van geluk spreken...
Gelukkig zitten er ook genoeg momenten in waarop je wel kan lachen met allerlei gekke en grappige stoten die de Ieren soms uithalen, en sta je soms versteld van hun samenleving. Natuurlijk zul je een aantal dingen wel weten of kennen, maar van sommige cijfers trek je grote ogen en van sommige verhalen kun je nauwelijks geloven dat ze echt gebeurd zijn.

De moeite - maar neem er je tijd voor, het is 600 bladzijdes dik.

[Wesley Naert]

Dit boek staat in de bibliotheek bij reisverhalen.
Maar eens je eraan begint is het zoveel meer ,het neemt je mee door een rijke geschiedenis waar je alles in tegenkomt van grootheden tot afschuw.
Het sterke van het toch wel bijna 600 bladzijden boek is dat het mooi ingedeeld is en geen seconde verveeld.
Veel notities nemen over de onderwerpen die je interessant vindt en dan nog wat opzoeken.
Heerlijk boek !!!!!

[Ingrid]

Dit is bepaald geen reisgids, laat dit niet je kennismaking met Ierland zijn.
Het is een geweldige kroniek die een land met twee gezichten laat zien en die leest als een roman.

This is definitely not a travel guide; don't let this be your introduction to Ireland.
It's a wonderful chronicle that reveals a country with two faces and reads like a novel.

[Ferdi Geleijnse]

Vandermeersch kiest ervoor om korte hoofdstukken losjes thematisch te groeperen. Hij scheert overal langs. En door die keuzes mist het boek samenhang en diepgang. Weggelegd om in de toekomst te gebruiken voor naslag en daardoor niet zonder waarde, maar niet om van kaft tot kaft te lezen. Tot p.200 gekomen.

[An Maria]

Ik heb hier heel erg van genoten. Het schept een zeer volledig beeld over het Ierland van vandaag en van zijn verleden en werkelijk alle aspecten van de Ierse samenleving worden belicht.
Een knap werk.

[Rik Demeyer]

Serieuze klepper waarin alles wat je over Ierland wou weten thematisch aan bod komt in een vlotte journalistieke stijl. Misschien eerder als naslagwerk te consulteren want niet evident om in één keer door te zwelgen.

[David Bruynooghe]

op jinkamp geweest in '94 (!). ik wilde nu na al die jaren meer weten over Ierland. het perfecte boek daarvoor.

[Jos Deroo]

Een encyclopedisch overzicht van Ierland.

[Mimi]

The book is written well.
But would only advise to read the book if you are really concretely planning a trip to Ireland. Otherwise, one tends to lose focus…

[Sandy Verlinden]

Voor alle fans van Ierland. Peter geeft een uitgebreid en duidelijk beeld van het maatschappelijke, politieke en culturele Ierland over de jaren heen.

[Serge Neirynck]

Gelezen nadat ik twee weken in Ierland was geweest, had het beter ervoor gelezen 😋. Heel interessant, geeft over allerlei onderwerpen een mooi beeld van Ierland en leest ook heel vlot! Aanrader!