W świętokrzyskich lasach, w cieniu Łysej Góry, obok miejsca, gdzie na Czarciej Polanie głaz przygniótł diabła, od lat toczy się zajadła wojna.
Dwa zwaśnione rody pielęgnują nienawiść, której nauczyli ich przodkowie.
W tej wsi są ludzie z kamienia twardszego i ostrzejszego niż te na gołoborzu, a ich oczy płoną gniewem. Wszyscy wiedzą, że wojna między Kończakami a Cebrzynami jest święta, morderstwo – honorowe, a rodzina i obowiązek wobec niej stoją ponad prawem.
Wyrok wymierza się tutaj osobiście. Najlepiej nożem.
Stefan Cebrzyna nie mógł od tego uciec. Nawet jeśli Jadźka Kończakowa była dla niego od zemsty ważniejsza.
Przysięgi złożone ojcom muszą zostać dotrzymane.
Tutaj honor znaczy więcej niż życie, a zemsta działa nawet zza grobu.
Maciej Siembieda w swojej najbardziej osobistej powieści odmienia zemstę przez wszystkie przypadki. Rozlicza się z trudną historią Gór Świętokrzyskich – przywołuje krążące wokół regionu legendy i łączy je z historią Polski od powstania styczniowego aż do lat 90. XX wieku. Tu intryga niczym z Ojca Chrzestnego przeplata się z szekspirowskim dramatem.
Bardzo mocna książka, krwawa i "brudna", nie spodziewałem się tego po panu Siembiedzie. Z drugiej strony tak dobrze mi się "Gołoborze" czytało, że trochę wstyd - trochę jakby Wojciech Smarzowski napisał książkę Kena Folleta. Na pewno żadna z przeczytanych w tym roku książek nie wywarła na mnie tak wielkiego wrażenia.
Po tej lekturze wiem, że będę kontynuować przygodę z Panem Siembiedą , jak i utwierdzilam się w przekonaniu, że thrillery czy kryminały z historycznym zacięciem to coś mocno dla mnie. W gruncie rzeczy to naprawdę straszna i brutalna opowieść , niejeden raz włos się na głowie jeży co człowiek może drugiemu człowiekowi robić. Mało słyszałam o partyzantce w Górach Świętokrzyskich i autor zainspirował mnie , żeby poczytać więcej o tym temacie, co też cenie, jak książka mnie nakłania do dalszych eksploracji, a mamy tu historię zwaśnionych rodzin od Powstania Styczniowego, po obie wojny światowe aż po Polskę Ludową. Jedynie gwiazdka mniej , bo mam wrażenie, że książka kierowana jest mocno nieuniwersalnie do męskiego czytelnika zarówno językiem jak i opisami, czy pewnymi rozwiązaniami fabularnymi. Czasem mnie to raziło , ale historia się obroniła .
2,75 Książka kompletnie nie w moich klimatach. Raz, że nie przepadam za wątkami historycznymi i wojennymi, dwa - mam już przesyt książek o polskiej wsi. Dodatkowo fabuła trochę powtarzalna, ten się chce zemścić na tym, potem jego syn na tamtym i tak w kółko, tak wiem, że poniekąd o to chodzi, ale nie zmienia to faktu, że po czasie zaczęło mnie to już męczyć. Postaci bez większej głębi, natomiast postaci kobiece nieporadne, będące tylko tłem, potrzebne tylko do tego żeby bohater pogapił się im w cycki albo zgwałcił - tak wiem, powiecie, że takie wtedy były czasy i kobiety siedziały cicho. Aczkolwiek na pewno nie jest to zła książka, po prostu ja nie jestem jej docelowym odbiorcą 😅
Znakomita książka, moja pierwsza Siembiedy i na pewno nie ostatnia. Gołoborze pokazuje, że rodowa nienawiść przenoszona z pokolenia na pokolenie sieje wyłącznie spustoszenie. Bardzo polecam.
Maciej Siembieda od lat zajmuje czołową pozycję w gronie moich ulubionych polskich pisarzy. To autor, który nie tylko pisze książki, ale przede wszystkim opowiada historie – barwnie, sugestywnie, z reporterską precyzją i szacunkiem dla faktów. Każda jego powieść to dla mnie gwarancja literackiej przygody – prawdziwej uczty, która wciąga od pierwszych stron. Lektura jego książek dostarcza mi nie tylko rozrywki, ale także cennej wiedzy historycznej. Czytając je, czuję się jak cichy obserwator wydarzeń, które Maciej Siembieda przedstawia w niezwykły sposób. Dlatego, sięgając po „Gołoborze”, byłam pewna, że i tym razem historia, którą autor przelał na papier, mnie zachwyci. Znany z misternie konstruowanych fabuł historyczno-sensacyjnych, tym razem przenosi czytelnika w samo serce Gór Świętokrzyskich – w krainę, gdzie kamienie milczą, a ludzie od pokoleń toczą krwawy spór. W „Gołoborzu” Siembieda odchodzi od wielkich, światowych zagadek, by przyjrzeć się lokalnemu mitowi, nienawiści dziedziczonej niczym nazwisko oraz sile, która potrafi niszczyć całe pokolenia.
U stóp Łysej Góry, w cieniu prastarych lasów, trwa od wieków wrogość między dwoma rodami – Kończakami i Cebrzynami. Honor opiera się tu na zemście, a zabicie wroga uchodzi za zaszczyt. Wyrok wykonuje się samodzielnie – najczęściej nożem. W tej rzeczywistości dorasta Stefan Cebrzyna, rozdarty między lojalnością wobec rodu a uczuciem do Jadźki Kończakówny. Miłość i pragnienie pokoju zderzają się w nim z ciężarem przysięgi złożonej ojcu: kontynuować krwawą wendetę. W świecie, gdzie więzy krwi są silniejsze niż prawo, Stefan musi wybrać między własnym sercem a losem, który zdaje się być przesądzony od pokoleń.
Maciej Siembieda po raz kolejny udowadnia, że jest mistrzem łączenia historii, sensacji i ludzkich dramatów. „Gołoborze” to powieść utkana z wielu wątków, rozgrywających się na przestrzeni lat, której fabuła wciąga i nie pozwala oderwać się od lektury aż do ostatniej strony. Już na początku wiedziałam, że czeka mnie brawurowa opowieść, pełna napięcia i zakorzeniona w historii. Ogromnym atutem książki jest jej gęsty, mroczny klimat. Autor sięga po bogactwo lokalnego folkloru, legend i wierzeń, splatając je z brutalną codziennością wiejskich porachunków. Plastyczne, niemal namacalne opisy przyrody – surowej, kamienistej, pełnej cieni – współbrzmią z bohaterami, którzy zdają się być „ludźmi z kamienia”. To, co wyróżnia powieści autora spośród innych książek, to niewątpliwie jego styl, który stanowi jego znak rozpoznawczy. Reporterska precyzja łączy się w nim z nerwem thrillera, a każde zdanie wydaje się starannie przemyślane i naładowane emocjami. Autor potrafi zahipnotyzować czytelnika – lektura „Gołoborza” to doświadczenie, w którym płynie się przez strony, delektując każdym słowem. Język powieści jest gęsty, nasycony realizmem i lokalnym kolorytem; dialogi brzmią naturalnie i niosą w sobie ludową mądrość, a obrazy świętokrzyskiej przyrody tworzą niemal mityczne tło dla historii o nienawiści i pragnieniu odkupienia.
„Gołoborze” to jednak coś więcej niż opowieść o rodowej wojnie. To głęboka refleksja nad ciężarem tradycji, grzechami przodków i ceną, jaką za nie płacą ich dzieci. To historia o trudności wyrwania się z kręgu zemsty oraz o tym, jak przeszłość nieubłaganie kształtuje teraźniejszość. Maciej Siembieda nie ucieka w patos – ukazuje zwykłych ludzi, którzy z uporem pielęgnują zło, nie dostrzegając, że staje się ono ich największym przekleństwem. To powieść, która uderza klimatem i konsekwencją. Opowieść o fatalizmie, o miłości, która nie zawsze wystarcza, by przełamać stary porządek, oraz o kamieniach – obecnych zarówno w krajobrazie, jak i w ludzkich sercach. Siembieda oddał w ręce czytelników historię duszną i gęstą jak świętokrzyskie lasy, a jednocześnie uniwersalną – ukazującą, że najtrudniejszym przeciwnikiem bywa nie wróg, lecz własny los. Polecam „Gołoborze” wszystkim, którzy nie boją się trudnych pytań o cenę honoru i dziedzictwo przodków. To jedna z najmocniejszych polskich powieści sensacyjno-historycznych ostatnich miesięcy – pełna emocji, głęboko zakorzeniona w polskiej ziemi i legendzie, a zarazem ponadczasowa w swoim przesłaniu.
Ogólnie naprawdę dobra powieść, ale. No właśnie ale. Mam sporo ale.
Bardzo doceniam że autor postawił na mroczniejszy, brudniejszy klimat, tylko że cały ten brud, syf, nieszczęście głównych postaci, a szczególnie to że główne osiągnie giną na przemian bez ich jakiegokolwiek pogłębiania, jest spora wadą. Ktoś może powiedzieć „no ale ty nie rozumiesz tu chodzi o ukazanie prawdziwych realiów historycznych, o zemsty, konflikcie dwóch rodziny trwającym pokolenia”. Ktoś taki ma trochę racji. Ale tylko trochę. No tak, wtedy życie tak wyglądało, ja tego nie neguje, w rzeczywistości było prawdopodobnie tylko dużo gorzej. Tylko że to że postacie ciągle giną i po 100 stronach idziemy do kolejnych sprawiło że tak książka mnie niczym nie zaskoczyła. Jest niesamowicie przewidywalna. Nie ma tu dla mnie głębi, no nie rusza mnie to, i być może to kwestia mnie, a nie książki, bo na przykład powieści Mccarthy’ego niesamowicie do mnie trafiają, i uwielbiam to jak brutalnie i beznadziejnie ukazuje świat.
Mimo wszystko „Gołoborze” podobało mi się, i mimo tego sporego „ale” mój odbiór książki jest pozytywny. Choć jeżeli autor to czyta to nie brałbym tego zbytnio do siebie, bo wady tej książki to już chyba bardziej kwestia mnie I mojego literckiego malkontestwa.
Zszokowało mnie, że jest to inspirowane zarówno prawdziwymi zdarzeniami i osobami. Naprawdę nie jestem pojąć ogromu ludzkiej głupoty, która doprowadziła do tylu śmierci...
Nienawiść wrosła w serca i zatruła krew pobratymczą.
Tak Henryk Sienkiewicz kończył Ogniem i Mieczem, i w myśl tego cytatu rozpoczyna się historia, która gdyby nie jej przygnębiający przebieg, mogłaby być określana jako epicka. Mająca swój początek w 1856 roku prowadzi nas przez przeszło 130 lat historii zwaśnionych rodów Kończaków i Cebrzynów. Obie rodziny pielęgnują nienawiść, zemstę w myśl osobliwie pojmowanego honoru wróżdy rodowej. Do tego stopnia, że… Musicie przekonać się sami. Jest to jednak jedna z najlepszych, jeśli nie najlepsza książka, jaką przeczytałem od bardzo dawna.
Maciej Siembieda to doświadczony dziennikarz i polonista z wykształcenia, dał nam dzieło, którego nie można pominąć jeśli chodzi o współczesną polską powieść historyczną. Z jakiegoś powodu niektóre portale czytelnicze, ba! Nawet sam wydawca dodając tak stanowiący blurb na okładkę, określili tę powieść jako kryminał. Z całą pewnością osadzona w rzeczywistości powstań, wojen światowych i wielkich przemian porządku świata (ustroje polityczne, zmiany ustrojowe na świecie) jest to powieść historyczna. Bez wyraźnego zacięcia kronikarskiego, wydarzenia te stanowią doskonałe tło i niejako wyjaśnienie (choć nie usprawiedliwienie!) tego jak toczą się losy bohaterów.
Bohaterów zaś jest bardzo wielu, gdyż jak wspomniałem na wstępie, jest to ponad sto lat historii. Począwszy od Tomasza zwanego ślepym i towarzyszącą mu wiedźmę z Czarciej Polany przechodzimy przez synów, żony, matki, i to jak zawile ale jednocześnie ciasno splatają się ich losy poprzez jedne wypadki wpływające na następne. Jedna śmierć rodzi jedną nienawiść i tak dalej i dalej… i tak jest po obu stronach konfliktu. Koniec XIX wieku to okres traktowany przez Autora bardziej mistycznie z dozą fantastyki, niemalże magii i jeszcze bardzo mocnej wiary w różnego rodzaju zabobony i obrzędy, które poprzez ukazanie ich jako sprawcze w stosunku do naszych bohaterów wydają się czytelnikowi praktycznie realne. Zaistniałe. Im bliżej czasom nam współczesnym tej magii jest mniej, następuje druga wojna światowa, partyzanci, niemieckie wojska, aż po nastały socjalizm i życie w rodzącym się socjalistycznym państwie polskim. Na tym Siembieda nie poprzestaje i z kronikarską dokładnością oddaje realia kolejnych epok w prowadzonej przez siebie historii.
Trzeba zwrócić uwagę, że doskonale porusza się po stworzonej przez siebie rzeczywistości, w posłowiu książki tłumaczy, które elementy powieści są prawdziwe, a które nie. Powiem przewrotnie, że czytając posłowie dopiero można „otworzyć buzię” z wrażenia, że niektóre części powieści nie są tylko wytworem licentia poetica, ale miały miejsce naprawdę. Domyśleć się można, że część wierzeń, legend, czy zwyczajów ludowych i rodowych mogło mieć rzeczywiście miejsce. Ale rozwiązania fabularne, które wywoływały w czytelniku szereg emocji, dla wrażliwego czytelnika mogą być za mocne. Tym bardziej, że część z nich wydarzyła się naprawdę.
Emocje, to coś przed czym mnie w tej książce ostrzegano. Książka miała wyrwać serducho czytelnikowi, ale po lekturze powiedzmy 30 stron myślałem, że to takie nawalające się Wędrowycze i Bardaki, tylko że dla dorosłych. Im dalej w las tym bardziej otwierałem oczy. Najpierw z ekscytacji, kibicując poszczególnym bohaterom czy ich zamierzeniom. Potem ze smutku, dojmującego uczucia straty, niemalże fizycznego bólu. Aż po uczucie, którego nie mógł wywołać nawet Masterton swoimi horrorami, bo miejscami poziom makabrycznego zezwierzęcenia otulonego honorem i koniecznością zemsty powodował we mnie paniczny strach, musiałem robić przerwy od tak mocnej lektury. Jak można tak postępować? Były też momenty wzruszenia i nadziei. Siembieda wie, jak budować napięcie bez tanich cliffhangerów.
Czym jest nienawiść tak silna, że jest ważniejsza niż miłość, niż dobro jednostki? Czym jest honor i jak bo pojmują „strony” konfliktu? Ta książka to nie tylko historia o 100 latach wojny rodowej, ale też świetne studium charakteru i natury człowieka. Również bardzo źle pojmowanego poczucia obowiązku.
Co dodaje smaku książce to fakt, że wspomniany już research Autora to jest rzecz na tym etapie legendarna. Siembieda zadbał o doskonałe opisanie elementów psychiki dziecka, zwyczajów wiejskich aż po komendy wydawane koniowi, pracę „akuszerki” od spędzania płodów czy inne drobiazgi, które mogą nieuważnemu czytelnikowi niestety umknąć. Praca jaka została włożona w przygotowanie książki jest nieprawdopodobna, świetnie to zostało wszystko zrobione przy bardzo wysokim stopniu szczegółowości.
Podczas lektury nie robiłem notatek do tekstu, więc nie przekażę wszystkiego, co przeżyłem podczas lektury. Mogę tylko Was zapewnić, że całość zamknięta jest we wspaniałą klamrę przeznaczenia, tak jakby od zawsze było wiadomo co się wydarzy na koniec. I mimo że odradzam lekturę „zbyt szybko” ja przeczytałem ją w noc/dzień/noc. Myślę, że będzie uprawnionym i w pełni usprawiedliwionym kupowanie wszystkiego, co ma napisane na okładce „Siembieda”.
Ta książka o ludziach w polskiej wsi zostanie ze mną na długo. Ludzi z domu polskiego. Domu Złego.
P.S. Byłem kilka tygodni temu w Muzeum Wsi Lubelskiej, w skansenie. Polecam. Wiadomo, nie są to rejony omawianej powieści, ale mają ekspozycje z różnych okresów, można naprawdę poczuć się jak we wsi chłopskiej w różnych epokach. Swoją drogą niespecjalnie te zabudowania różniły się od domu mojej babci.
Najpierw chciałam tę książkę mocno skrytykować, ale po dłuższym zastanowieniu dochodzę do wniosku, że... ona chyba po prostu zupełnie nie jest dla mnie?
Całość zaczyna się w styczniu 1863 roku (tak, ta data nie jest przypadkowa) i opowiada historię waśni dwóch świętokrzyskich rodów: Kończaków i Cebrzynów. Makabryczna zbrodnia i okrucieństwo naznaczają krwią kolejne pokolenia, wpędzając je w nieprzekraczalne fatum, spiralę zbrodni i zemsty, zemsty i zbrodni. Przez kilkanaście dekad obie rodziny wchodzą ze sobą w interakcje właściwie tylko po to, by zaraz zakończyć je okrutnym finałem, który zawsze, mimo swej zmienności, pozostaje ten sam, nie dając nadziei na nic lepszego.
Na pewno doceniam research, który Autor włożył w tę książkę: osoby wiedzące coś o mrocznej historii regionu od razu rozpoznają pewne makabryczne elementy (tutaj splecione w jeden duży węzeł) - to zostało dobrze skomentowane w posłowiu. Nie mogę też odmówić tej książce tempa i łatwości czytania (mimo tematyki) - przez większość czasu sunie się po jej kartkach bezproblemowo. Podejrzewam, że wiele sił poszło też w odmalowanie realiów historycznych, i rzeczywiście muszę też docenić zróżnicowanie każdej kolejnej dekady w stosunku do innych, które łata w moim sercu pewną dziurę wywołaną brakiem w powszechnym obiegu publikacji szczegółowo opowiadających o poszczególnych etapach życia w Polsce. Sam motyw zemsty i waśni rodowej w wersji kieleckiej przetykany różnymi świętokrzyskimi legendami jest ciekawy, i skłamałabym mówiąc, że jakaś część mnie nie bawiła się dobrze.
Muszę jednak przyznać się, że w pewnym momencie całość, zamiast utrzymywać uwagę, robi się wtórna: kolejne pokolenia dwóch rodzin się zabijają, i zabijają, i zabijają. Oczywiście - przecież o to właśnie częściowo chodzi - ale trochę trudno czyta się o rodzinach, które w kółko robią dokładnie to samo, znajdując coraz to bardziej wymyślne i dramatyczne powody do tego zabijania. Są tutaj i dzielni powstańcy, i partyzanci, i przysięgi rodowe, i zakazane miłości, i próby gwałtu, i chuliganeria, i przestępczość zorganizowana, i roboty przymusowe, i wygnanie, i tęsknota za rodziną, i więzienie, i przemoc psychiczna, i wszystko, co złe i negatywne. Ponownie - rozumiem, że o to chodzi, rozumiem, że ileś polskich rodzin, gdyby spisać ich dzieje, miałaby w jakimś sensie podobną historię, rozumiem, że było brudno i syfiaście w naszej historii, ale chyba jednak bardziej przemawiają do mnie opowieści, w których występuje więcej zróżnicowania tonalnego. Psychologia postaci od pewnego momentu również nie jest zbyt pogłębiona - co sprawia, że obserwujemy kolejne postaci, które nie zawsze nas obchodzą, i które wciąż i uparcie robią to samo, jedynie w nieco innych kostiumach.
Dodatkowo - może kontrowersyjna opinia, ale to moja recenzja - męczy mnie, jak Autor przedstawia kobiece bohaterki, które muszą albo być całkowicie nieme, albo w jakiś sposób "magiczne" (ale i tak nieme :D). Podobały mi się fragmenty nawiązujące do świętokrzyskich legend (bo naszego polskiego folkloru nigdy za wiele!), ale u Siembiedy każda kobieta mająca chociaż cień osobowości musi być "magiczna" i mieć połączenie z magicznymi krzakami, ziołami itd. - wiadomo bowiem, że kobiecość najbardziej widoczna jest w bluszczach i kleszczach (i najlepiej nago!). Kobiety oczywiście nie są też tutaj w żaden sposób sprawcze - mężczyźni, choć też niepogłębieni, mogą chociaż wywijać karabinem albo podejmować własne decyzje, kobiety skazane są za to na bycie niemymi rekwizytami (ciekawe, że w ogóle można tak pisać tyle lat po premierze "Chłopek"). Najbardziej w tym kontekście rozbawiła mnie scena, w której młoda dziewczyna zaraz po (nieudanej) próbie gwałtu (dokonanej na niej przez, a jakżeby, osobę ze zwaśnionego rodu) "nieśmiało patrzy" na chłopca, który ją uratował, po czym zaczyna płakać, gdy ten nie chce zabić jej oprawcy - przepraszam, ale nigdy w życiu nie spotkałam Polki ani innej kobiety (jeszcze z tak twardego przecież, zahartowanego mrokiem dziejów i waśni rodu), która nie spróbowałaby w takiej sytuacji być chociaż minimalnie sprawcza (inna rzecz czy udolnie) i np. zrobić krzywdy własnemu oprawcy w odwecie albo chociaż go związać czy inaczej unieruchomić. I to jest właśnie głównym problemem - to nie jest kwestia, że kobiety są jakoś otwarcie dyskryminowane czy wyzywane od słabszych; problemem jest, że nie postrzega się ich w ogóle jako jednostek mogących podejmować własne decyzje czy wywierać wpływu na literacką rzeczywistość, bez żadnego komentarza sugerującego, że to tylko wybór literacki, a nie jakiś zinternalizowany pogląd. Bardzo dziwi mnie, że ktoś jeszcze tak pisze; myślałam, że od Margaret Mitchell szliśmy już w nieco inną stronę.
To powiedziawszy: poza tym, że ja chyba jak zwykle narzekam (na wszystko, co próbuje być ambitniejsze niż jest, khem) to muszę oddać, że mimo pewnej zjadliwości sięgnę na pewno jeszcze po cykl z Jakubem Kanią, bo widzę w tej prozie jakiś "sznyt", coś, co sprawia, że chcę poświęcić jej jeszcze więcej czasu. Nie zostanę fanką "Gołoborza" - ale Siembiedy może już tak?
PS Nie wierzcie tym, którzy mówią, że to kryminał, to nie kryminał, bardziej polska saga historyczno-rodzinna.
Nie doczytałam, a właściwie nie dosłuchałam. Mam za sobą dwie i pół godziny słuchania w podróży, przed sobą jeszcze - bagatelka - 12, i nie dam rady. Strasznie mnie zmęczyły te ponure historie całych dekad wiejskiej wendety, która zaczęła się od awantury o kiełbasę podprowadzoną na weselu jakieś 250 lat temu. Jedyna postać, która była w miarę interesująca, wiejska czarownica, zmarła 40 lat (albo jakąś godzinę słuchania) temu. Bohaterowie są strasznie dwuwymiarowi, albo dobrzy albo źli (przeważnie to drugie), bohaterek praktycznie w ogóle nie ma jak na razie. Wiem, że to jest jakoś osnute wokół głośnej zbrodni z lat 70, ale ja dotrwałam na razie do roku pańskiego 1918 i chyba nie ruszę dalej. Rozumiem, że jest to złowroga wioska, gdzie zemsta i tak dalej, cytując liczne recenzje, ale chyba nie mam ochoty dalej w tej wiosce popasać.
Kończaki i Czebrzyny. Pierwsi zwykle uczciwi i życzliwi. Patrioci, walczący najpierw w powstaniu styczniowym, potem w partyzantce w czasie pierwsze i drugiej Wojny Światowej. Do najważniejszych postaci należy Tomasz, a potem Zygmunt, jego syn.
Klan Cebrzynów, to złodzieje, kombinatorzy i oszuści. Zdecydowanie najgorszym z nich jest Karaś, który nosi taki przydomek z racji ciała pokrytego łuszczącą się skórą. To on pozbawił życia ojca Zygmunta za to, że Tomasz zabił Walentego Cebrzynę.
Nienawiść, zemsta, honor rodziny. Nie dać się podejść, pomścić każdą zniewagę. To swego rodzaju kodeks postępowania. Zbrodnia za zbrodnią, wszystkie niewykrywalne, bo wieś milczy jak zaklęta.
Zygmunt wysyła rodzinę w bezpieczne miejsce w obawie przed kolejnym ciosem ze strony Cebrzynów. Chronić ich ma kuzyn Józek. Ten to dopiero wiedział, jak używać legalnej władzy do krycia nielegalnych interesów.
Stefek z Cebrzynów i Jadźka Kończaków, zakochani w sobie, postanawiają zakończyć odwieczną wojnę. Ale matka dziewczyny i wuj zrobią wszystko, aby do małżeństwa nie dopuścić. W końcówce powieści na pierwszy plan wysuwa się Andrzej, najmłodszy syn Zygmunta, mało atrakcyjny, dziwny, z pozoru niegroźny i ugodowy. Rodzina uważa go za odmieńca, a z czasem wręcz odrzuca. Aż pewnego dnia...
Naprawdę dobrze napisana powieść i dobrze przeczytany audiobook. Nie przepadam za tego rodzaju literaturą, ale tutaj miło się zdziwiłam. Ciekawa byłam, czy komuś w końcu uda się przerwać łańcuszek zbrodni. Oprócz interesującej fabuły, dostajemy całkiem dobry obraz społeczeństwa wiejskiego od czasów powstania styczniowego aż do pieriestrojki. A do tego smaczki w postaci świętokrzyskich legend.
Prawie wszystkie opisane postaci mają swój pierwowzór, a zbrodnie wydarzyły się naprawdę o czym wspomina autor w posłowiu. Tym bardziej więc brawo dla pana Macieja za to, że tego patchworku w ogóle nie da się zauważyć w trakcie czytania.
Zemsta. To destrukcyjne uczucie zatruwa i wypala, przechodzi na kolejne pokolenia, napędza i nakręca spiralę przemocy. Jest niczym zatrute ziarno, którym się karmimy każdego dnia. Ważniejsza niż prawo ludzkie i boskie. I „nie patrzy na zegarek”.
Z „Gołoborzem”, najbardziej osobistą - jak mówi sam Autor - książką w dotychczasowej karierze Macieja Siembiedy przenosimy się w „przeklęte Góry Świętokrzyskie, zamieszkałe przez ludzi mściwych i zajadłych, jak mało gdzie.” Tu u stóp Łysej Góry kamień po kamieniu buduje się świat pełen legend, bólu i pokoleniowej nienawiści, która „nie miała początku ani końca”.
Dwa zwaśnione rody, Kończaków i Cebrzynów, w imię honoru i przysięgi prowadzą wojny niczym sycylijska mafia z kultowego „Ojca chrzestnego”. I w tym porównaniu nie ma za grosz przesady. Bo i dla nich nie ma nic ponad honor, lojalność wobec rodziny i zmowę milczenia, a wyroki potrafią wykonać brutalnie i bezwzględnie.
Akcja rozciąga się od stycznia 1863 roku, przez powstania, okupacje i PRL-owski porządek, po lata dziewięćdziesiąte XX wieku. Wiatr historii nie raz ostro zacina, ale w Grabinie tradycja przemocy, zemsty i obowiązku wobec rodu pozostaje niezmienna. Niezmienna pozostaje również reporterska precyzja Autora połączona z pełną emocji narracją, obrazowością i lokalnym kolorytem. Od lat mój zachwyt budzi umiejętność splatania fikcji z faktami, którą Autor opanował do poziomu mistrzowskiego. Koniecznie zerknijcie w posłowie - możecie nie uwierzyć, które z drastycznych wydarzeń wspomnianych w powieści mają odzwierciedlenie w faktach .
Autentyzm tej powieści budują nie tylko prawdziwe wydarzenia, ale również użycie gwary, osadzenie akcji w naprawdę istniejącym krajobrazie (choć wsi Grabin nie znajdziemy na mapie) i lokalne legendy. Wśród nich jedna najbardziej poruszająca i nawiązująca do fabuły, o tym jak miejsce śmierci diabła stało się Czarcią Polanką, kamienne łzy diabłów opłakujących kompana - gołoborzem, „a dusze miejscowych ludzi twarde, ostre i zimne jak ono”.
I to kolejna uczta literacka, na którą zaprasza nas Autor. Ale uczta pochłaniana w wypełnionej zgrozą ciszy i czasem wręcz z niedowierzaniem, w której jakikolwiek promień światła, dobra, przebłysku nadziei zostaje brutalnie zgaszony. Ciężkostrawna emocjonalnie, bo tak bardzo prawdziwa, sięgająca nie tylko do historii, ale też własnej pamięci i korzeni Autora.
Czy po raz kolejny książka Macieja Siembiedy trafi na półkę najlepszych tego roku? O tak! Bo choć Autor poprzednimi powieściami podniósł sam sobie poprzeczkę bardzo wysoko, to „ Gołoborzem” przeskoczył ją z łatwością, udowadniając, że potrafi pisać tak, że słowa zostają w głowie i wrzynają się głęboko w serce.
Po jednej książce mogę powiedzieć że stałam się fanką pisarstwa Macieja Siembiedy. Takie umiejętne wplatanie faktów fabułę i sprawianie że jest ona jeszcze ciekawsza i fantastycznie się czyta umie niewielu autorów. Powieść gołoborza zaczyna się w powstaniu styczniowym a kończy w latach 1990. Hej fabuła to głównie rejon Świętokrzyski a tematem jest Zemsta rodowa. Konflikt między dwiema rodzinami wyrósł z bardzo drobnej sprawy a przerodził się w wojnę brutalną, bez skrupułów. Zemsta oko za oko jest tutaj niemalże dosłowna. A kiedy słyszysz że to wszystko jest oparte na faktach, to też trudno w to uwierzyć.
Gołoborze ma coś w sobie z epopeji narodowej, wielokopokoleniowej powieści, która mogłaby być... kontynuacją Chłopów. Może to luźne skojarzenie, ale miałam taką myśl - Siembieda opisał, co się dalej stało z tymi Chłopami Reymonta. Co wyrosło z tego, co chłopi zasiali w swoich rodzinach i społecznościach, poczynając od pokoleń pamiętających powstanie styczniowe, na tle przemian politycznych, technicznych, ustrojowych, społecznych - do tych, którzy doczekali upadku komuny i wolnej Polski. Czy ta wolność jest jednak w nich? Czy będą kiedyś wolni od nienawiści? Mimo pierwszej połowy, trudnej w odbiorze - bo tak brutalnej że aż mdli, bardzo gorąco polecam.
Absolutnie fenomenalna, aż brakuje słów po jej zakończeniu. Myślę, że mimo, że to dopiero początek roku będzie w moich top książkach tego roku. Dawno nie czytałam czegoś takiego.
Ksiązka jest wybitna! O tym jak nienawiść pita z mlekiem matki i pielęgnowana przez pokolenia nigdy nie przynosi niczego dobrego. Bohater może stać się katem, a zawiść jednego człowieka może zniszczyć wielu członków rodziny.
Dawno nie czytałem tak dobrej powieści historycznej. Aż ciarki przechodzą po plecach gdy autor wspomina, że inspiracja została zaczerpnieta z historii z życia wziętych.
Bardzo sprawnie skonstruowana fabuła, w tle wydarzenia historyczne od powstania styczniowego do roku 89, a wśród nich historia dwóch zwaśnionych rodzin ze świętokrzyskiej wsi. Wciągająca bardzo. Warto!
świetna rzecz na pograniczu powieści sensacyjnej, historycznej, kryminalnej, pokoleniowej i obyczajowej. prokrastynacja sprawiła, że szło mi mozolnie, mimo naprawdę sporego zaangażowania emocjonalnego i intelektualnego w opowiadaną historię. gdybym miał wskazać jedną z lepszych książek o zemście, jakie czytałem, byłoby to „gołoborze” :)