Onderwijs versterken begint bij schoolleiderschap. Als schoolleider speel je een cruciale rol in het creëren van een sterke professionele leercultuur, waarin hoge en positieve verwachtingen van íedere leerling en een diep geloof in groei centraal staan.
Dit boek biedt een praktische en onderbouwde aanpak om het onderwijs doelgericht te verbeteren, met concrete stappen die direct inzetbaar zijn. In een tijd waarin de onderwijskwaliteit onder druk staat en uitdagingen zoals kansenongelijkheid en lerarentekorten steeds nijpender worden, biedt dit boek een inspirerend en wetenschappelijk onderbouwd handelingskader voor schoolleiders.
Het richt zich op wat wél mogelijk is: het versterken van krachtige lessen, waarin het uitgangspunt is: ieder kind kan zijn of haar leerpotentieel benutten. Daarbij krijg je ook handvatten om leraren te ondersteunen en professionele groei te stimuleren.
Met theoretische inzichten, praktijkvoorbeelden en direct toepasbare strategieën vormt dit boek een essentiële gids voor schoolleiders die het verschil willen en kunnen maken – samen met hun team, voor hun leerlingen.
Redwane Bouttaouane is programmaleider en onderwijstrainer bij Het Leerinstituut. Daarnaast is hij werkzaam als docent bij Fontys binnen de Master Educational Needs-opleiding, waar hij de vakken Neuropsychologie en Waarderen van verschillen doceert. Eerder was hij leerkracht en gedragsspecialist in het basisonderwijs. Hij heeft de opleidingen Onderwijswetenschappen, Master Educational Needs en de Pabo doorlopen. De afgelopen jaren heeft hij meer dan 800 lesbezoeken afgelegd in het po, vo en mbo. Hiervan heeft een groot gedeelte van de lesbezoeken de focus gehad op hoe leraren onderwijs verzorgen vanuit hoge en lage verwachtingen met als doel om het leerpotentieel van álle leerlingen beter te benutten.
In 'Wat schoolleiders met hoge verwachtingen doen. Bouwen aan een sterke professionele leerstructuur' richt Redwane Bouttaouane zich tot schoolleiders die doelgericht werk willen maken van verandering op hun school. Vanuit een Nederlandse onderwijscontext onderzoekt hij hoe een sterke professionele cultuur kan bijdragen aan betere leerresultaten en een meer gedeelde verantwoordelijkheid binnen het schoolteam.
In het eerste deel van het boek staat het concept van academisch optimisme centraal. Bouttaouane beschrijft hoe hoge verwachtingen, wederzijds vertrouwen en professionele samenwerking een cultuur kunnen creëren waarin leerkrachten zich verantwoordelijk voelen voor het leren van elke leerling. Dat blijft niet bij theoretische beschouwingen: de auteur vertaalt deze inzichten ook naar concrete tips voor leerkrachten en teams, waardoor het concept van academisch optimisme tastbaar wordt voor de dagelijkse onderwijspraktijk.
Het tweede deel richt zich expliciet tot schoolleiders. Bouttaouane reikt er praktische handvatten aan om een professionele leercultuur systematisch uit te bouwen. Aan de hand van zes bouwstenen schetst hij hoe leiderschap, samenwerking en duidelijke structuren kunnen bijdragen aan een duurzame schoolontwikkeling. Daarbij benadrukt hij vooral de rol van de schoolleider als cultuurdrager: niet als degene die alle antwoorden heeft, maar als degene die een omgeving creëert waarin leraren samen kunnen leren en verbeteren.
Als schoolleider herken ik in dit boek veel van de uitdagingen waarmee scholen vandaag worden geconfronteerd. De nadruk op hoge verwachtingen en professionele samenwerking klinkt overtuigend en sluit aan bij wat onderzoek al langer suggereert. Tegelijk blijft het boek sterk gericht op praktische implementatie: Bouttaouane wil vooral laten zien wat schoolleiders concreet kunnen doen om een professionele leerstructuur op te bouwen.
'Wat schoolleiders met hoge verwachtingen doen' is daarmee geen theoretisch werk over onderwijsbeleid, maar eerder een praktisch en reflectief boek voor wie in een school context verandering wil realiseren. Voor schoolleiders die hun team willen meenemen in een cultuur van gezamenlijk leren en verbeteren, biedt het een bruikbaar kader — en vooral een aanmoediging om hoge verwachtingen niet alleen van leerlingen, maar ook van de organisatie zelf te hebben.
Over academisch optimisme: erin geloven dat elke leerling zijn leerpotentieel kan benutten en dat jouw handelen daarin van invloed is. Dat vereist een collectieve professionele overtuiging in je school. Als die er is, ontstaat er een gezamenlijke doelmatigheid die leidt tot betere leerresultaten. Dan moet die overtuiging wel zichtbaar zijn in ieders pedagogisch-didactische handelen. Een boek dat elke schoolleider zou moeten lezen, maar net zo goed verrijkend is voor leraren in het PO en VO. Ik heb het beetje bij beetje tot me genomen, want het is nogal theoretisch en wetenschappelijk onderbouwd, en heb weer nieuwe inzichten opgedaan.