What do you think?
Rate this book
Delilik Taşı
Sesiyle değil, sesleriyle yazan Arjantinli şair Alejandra Pizarnik ilk kez Türkçede. İki önemli eseri Delilik Taşını Çıkarmak ve Müzikli Cehennem’deki şiirlerini bir araya getiren bu kitap, 1972’de 36 yaşındayken hayata veda eden Pizarnik’in poetikasını şekillendiren olaylara, ilişkilere ve beslendiği entelektüel kaynaklara da kapı aralıyor.
1940 ve 1950’lerin Buenos Aires’inde yetişen, 1960’ların Paris’inde
Octavio Paz ve Julio Cortázar gibi yazarlarla edebiyatın ölümsüzleştirdiği
dostluklar kuran, kısa hayatını sarsıcı aşklarla, derin acılarla ve büyük bir yaratıcı enerjiyle yaşayan Pizarnik, “İçeri girmek isteyip de buyur edilenin sevincinden gayrı bir şey kalmasın benden geriye,” diyordu. Onu hayatımıza buyur etmeye hazır mıyız?
“Pizarnik, içe dönüklüğün ve mecazi deliliğin şiirinin en iyi temsilcisidir.”
ITALO CALVINO
“Tek bir yalan zerresi içermiyor.” -OCTAVIO PAZ
“Alejandrísima: Kitabın beni yaralıyor. O kadar sana has ki; sen her satırda o kadar sensin ki, bütün ketumluğunla o kadar apaçıksın ki.” -JULIO CORTÁZAR
“Alejandra Pizarnik mitinin hızla büyümesinin nedeni, şairin gençken kendisini öldürmüş olması değil, onun dilinin kuvvetlerinin, o ‘yalnız, kimsesiz avratların’ zamana direnmesidir.” -ENRIQUE VILA-MATAS
“Alejandra Pizarnik sadece büyük bir şair değildi, şairlerin en büyüğü ve sonuncusuydu. Şiir onunla birlikte öldü – ve bu söylediğimin ondan sonra gelen şairlerle hiçbir ilgisi yok, sadece onun yapıtında barındırdıklarıyla ilgili.” -CÉSAR AIRA
1940 ve 1950’lerin Buenos Aires’inde yetişen, 1960’ların Paris’inde
Octavio Paz ve Julio Cortázar gibi yazarlarla edebiyatın ölümsüzleştirdiği
dostluklar kuran, kısa hayatını sarsıcı aşklarla, derin acılarla ve büyük bir yaratıcı enerjiyle yaşayan Pizarnik, “İçeri girmek isteyip de buyur edilenin sevincinden gayrı bir şey kalmasın benden geriye,” diyordu. Onu hayatımıza buyur etmeye hazır mıyız?
“Pizarnik, içe dönüklüğün ve mecazi deliliğin şiirinin en iyi temsilcisidir.”
ITALO CALVINO
“Tek bir yalan zerresi içermiyor.” -OCTAVIO PAZ
“Alejandrísima: Kitabın beni yaralıyor. O kadar sana has ki; sen her satırda o kadar sensin ki, bütün ketumluğunla o kadar apaçıksın ki.” -JULIO CORTÁZAR
“Alejandra Pizarnik mitinin hızla büyümesinin nedeni, şairin gençken kendisini öldürmüş olması değil, onun dilinin kuvvetlerinin, o ‘yalnız, kimsesiz avratların’ zamana direnmesidir.” -ENRIQUE VILA-MATAS
“Alejandra Pizarnik sadece büyük bir şair değildi, şairlerin en büyüğü ve sonuncusuydu. Şiir onunla birlikte öldü – ve bu söylediğimin ondan sonra gelen şairlerle hiçbir ilgisi yok, sadece onun yapıtında barındırdıklarıyla ilgili.” -CÉSAR AIRA
224 pages, Paperback
Published July 22, 2025
About the author
Alejandra Pizarnik
118 books2,237 followersBorn in Buenos Aires to Jewish parents who had fled Eastern Europe (namely Rivne, a city which was Polish at the time and is Ukrainian today) and the Nazi Holocaust, Alejandra Pizarnik was destined for literary greatness as well as an early death. She died from an ostensibly self-administered overdose of barbiturates on 25 September 1972. A few words scribbled on a slate that same month, reiterating her desire to go nowhere "but to the bottom," sum up her lifelong aspiration as a human being and as a writer. The compulsion to head for the "bottom" or "abyss" points to her desire to surrender to nothingness in an ultimate experience of ecstasy and poetic fulfillment in which life and art would be fused, albeit at her own risk. "Ojalá pudiera vivir solamente en éxtasis, haciendo el cuerpo del poema con mi cuerpo" (If I could only live in nothing but ecstasy, making the body of the poem with my body).
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
January 18, 2026
Allahım, düpedüz vuruldum. Bu kitabı seveceğimi biliyordum; arka kapaktaki Calvino, Paz, Cortazar, Vila-Matas ve Aira övgülerinin beni hazırlaması gerekirdi ama yine de - böyle çarpılmayı beklemiyordum.
36 yaşında hayatına son veren Arjantinli şair Alejandra Pizarnik'in Delilik Taşını Çıkarmak ve Müzikli Cehennem kitaplarının birlikte basımı Delilik Taşı; kitapta şiirlerin İspanyolca orijinalleri ve çevirileri bir arada yer alıyor. Bu kitabı bu kadar sevebilmemin sebeplerinden birinin Yasemin Çongar'ın olağanüstü, kusursuz, büyülü çevirisi olduğunu baştan söylemem lazım. Pizarnik'i çevirmemiş de ona dönüşmüş resmen, zaten kitabın sonundaki Çevirmen Notları ve Epilog'dan da bunu anlamak mümkün. Buenos Aires'te, Pizarnik'in hayatına son verdiği evin bulunduğu binaya bakarak yazdığı son cümleler kitaptaki kimi şiirler kadar işledi içime. Açtım, Google Earth'ten sokağa, binaya baktım; hem Pizarnik'i, hem Çongar'ı o sokakta yürürken hayal ettim.
Pizarnik'in şiirlerini nasıl tarif etmeli... Öyle biricik, öyle müthiş bir ses ki. İçindeki koparıp atamadığı hüzün her kelimesine sinmiş, ömrünün kısa olacağı ta en baştan belliymiş gibi sanki. Şu dize örneğin: "Gencecik bir hayvanın avın ilk gecesindeki korkusunu hissediyorum."
Daha ilk şiirlerin birinde "böyle şeylerden olacak benim ölümüm" diyor Pizarnik bize. Zannediyorum ki hayatına dair hiçbir şey bilmeden okusam da sezerdim ömrü boyunca içindeki karanlığın ve ölümün onu kovaladığını. İnsan bunca yetenekli bir genç kadın keşke böyle erken gitmeseymiş diyor ama bir yandan da ona bu dizeleri yazdıranın o karanlık olduğunu, sonunun kaçınılmaz olduğunu da hissediyorsunuz okurken.
Bu kitabı daha fazla anlatmayı denemeyeceğim. Bazı şeyler anlatılamaz çünkü, hissedilir; Pizarnik'in dizeleri de o şeylerden bence. Pizarnik'in bunca içine girip bize bu kusursuz çeviriyi hediye eden Yasemin Çongar'a, kitabın editörü Cem Yavuz'a ve bizi bu unutulmaz sesle buluşturan Everest Yayınları'na ve Saadet Özen'e teşekkür edip bitireyim. Duygum tam da bu çünkü: büyük bir şükran.
"Bir gün olacağın kadının maskesiyle ört yüzünün hatırasını ve vaktiyle olduğun kız çocuğunu ürküt."
Ah, Pizarnik, ah. ❤️
36 yaşında hayatına son veren Arjantinli şair Alejandra Pizarnik'in Delilik Taşını Çıkarmak ve Müzikli Cehennem kitaplarının birlikte basımı Delilik Taşı; kitapta şiirlerin İspanyolca orijinalleri ve çevirileri bir arada yer alıyor. Bu kitabı bu kadar sevebilmemin sebeplerinden birinin Yasemin Çongar'ın olağanüstü, kusursuz, büyülü çevirisi olduğunu baştan söylemem lazım. Pizarnik'i çevirmemiş de ona dönüşmüş resmen, zaten kitabın sonundaki Çevirmen Notları ve Epilog'dan da bunu anlamak mümkün. Buenos Aires'te, Pizarnik'in hayatına son verdiği evin bulunduğu binaya bakarak yazdığı son cümleler kitaptaki kimi şiirler kadar işledi içime. Açtım, Google Earth'ten sokağa, binaya baktım; hem Pizarnik'i, hem Çongar'ı o sokakta yürürken hayal ettim.
Pizarnik'in şiirlerini nasıl tarif etmeli... Öyle biricik, öyle müthiş bir ses ki. İçindeki koparıp atamadığı hüzün her kelimesine sinmiş, ömrünün kısa olacağı ta en baştan belliymiş gibi sanki. Şu dize örneğin: "Gencecik bir hayvanın avın ilk gecesindeki korkusunu hissediyorum."
Daha ilk şiirlerin birinde "böyle şeylerden olacak benim ölümüm" diyor Pizarnik bize. Zannediyorum ki hayatına dair hiçbir şey bilmeden okusam da sezerdim ömrü boyunca içindeki karanlığın ve ölümün onu kovaladığını. İnsan bunca yetenekli bir genç kadın keşke böyle erken gitmeseymiş diyor ama bir yandan da ona bu dizeleri yazdıranın o karanlık olduğunu, sonunun kaçınılmaz olduğunu da hissediyorsunuz okurken.
Bu kitabı daha fazla anlatmayı denemeyeceğim. Bazı şeyler anlatılamaz çünkü, hissedilir; Pizarnik'in dizeleri de o şeylerden bence. Pizarnik'in bunca içine girip bize bu kusursuz çeviriyi hediye eden Yasemin Çongar'a, kitabın editörü Cem Yavuz'a ve bizi bu unutulmaz sesle buluşturan Everest Yayınları'na ve Saadet Özen'e teşekkür edip bitireyim. Duygum tam da bu çünkü: büyük bir şükran.
"Bir gün olacağın kadının maskesiyle ört yüzünün hatırasını ve vaktiyle olduğun kız çocuğunu ürküt."
Ah, Pizarnik, ah. ❤️
Read
December 6, 2025Çok güzel, rüya gibi bi evrene yolculuk yapıp geldim.
May 14, 2026
Delilik.Hemen arastirmaya geciyorum yazari.
April 9, 2026
Şiir okumaya yeniden başlamalıyım.
April 22, 2026
Leylak kadın
July 27, 2026
Bazı kitapları okursunuz, bittiğinde hikâyeyi hatırlarsınız. Bazılarıysa bittiğinde yazarın ruhunu tanımış gibi hissedersiniz. Delilik Taşı benim için ikinci gruptaydı.
Alejandra Pizarnik, Arjantin edebiyatının en önemli şairlerinden biri. 1936’da Buenos Aires’te doğuyor; Fransız sürrealizmi, Rimbaud, Artaud ve Borges’ten beslenen, dili sürekli sınırlarına kadar zorlayan bir şair. Yaşamı boyunca depresyonla mücadele ediyor ve henüz 36 yaşındayken yaşamına son veriyor. Belki de bu yüzden şiirlerinde ölüm, sessizlik, yalnızlık ve kimlik arayışı sadece tema değil; adeta nefes aldığı alanlar.
Bu kitabı benim için özel yapan şeylerden biri de çevirmen Yasemin Çongar’ın emeği oldu. Pizarnik gibi dili son derece yoğun ve katmanlı bir şairi Türkçeye taşımak başlı başına zor bir iş. Ama özellikle kitabın sonunda yer alan epilog, sadece biyografik bilgi veren bir yazı değil; Pizarnik’in edebi dünyasının kapısını aralayan, onu neden bugün hâlâ bu kadar güçlü okuduğumuzu anlatan çok etkileyici bir değerlendirme. Kitabı bitirdikten sonra epilogu okumak, parçaların yerine oturmasını sağladı.
Kitap boyunca altını çizdiğim pek çok cümle oldu. En çok etkilendiğim satırlardan biri şuydu:
“Kendimle sarhoşum, müzikle, şiirlerle ve yokluğun boşluğuyla sarhoşum.”
Bu cümlede Pizarnik’in bütün dünyası var gibi. Dışarıdaki gerçeklikten çok kendi iç evreninde yaşayan, şiiriyle hem kendini kurtarmaya hem de kendini tüketmeye çalışan bir insanın sesi.
Bir başka yerde ise şöyle diyor:
“Peki, neden kimse bir şey söylemiyor? Bu büyük sessizlik neden?”
Aslında bu soru yalnızca başkalarına değil, insanın kendisine de yönelttiği bir soru. Kitap boyunca sessizlik, konuşamamak ve görünmez olmak sürekli karşımıza çıkıyor.
Epilogda beni en çok etkileyen bölümlerden biri de Pizarnik’in okurluğuna yapılan vurgu oldu. Borges’in şu sözüne yer verilmesi çok anlamlıydı:
“Ünlü bir yazar her şeyden önce büyük bir okurdur.”
Ve hemen ardından T. S. Eliot’un:
“Olgunlaşmamış şairler taklit eder, olgunlaşmış şairler çalar.”
Bu iki alıntı Pizarnik’in şiir anlayışını çok güzel özetliyor. O, başka yazarlardan etkilenmekten çekinmeyen; okuduklarını kendi şiirinde yeniden dönüştüren bir şair. Epilogun anlattığı gibi yaptığı şey basit bir etkilenme değil; okuduklarını kendi ruhundan geçirerek bambaşka bir metne dönüştürmek.
Ayrıca El Escorial bölümü de çok ilgimi çekti. İspanya’da, Guadarrama Dağları eteklerindeki bu tarihî manastırın Pizarnik’in yaşamında yer almış olması, onun Avrupa kültürüyle kurduğu bağı daha iyi anlamamı sağladı. Böyle küçük biyografik ayrıntılar, şiirlerinin beslendiği kaynakları görmek açısından oldukça değerliydi.
Delilik Taşı kolay okunan bir kitap değil. Bazen tek bir sayfada uzun süre duruyor, bazen bir cümleyi tekrar tekrar okuyorsunuz. Ama bence tam da bunu hak ediyor. Çünkü Pizarnik’in metinleri açıklanmak için değil, hissedilmek için yazılmış gibi.
Benim için bu kitap yalnızca Alejandra Pizarnik’i değil, aynı zamanda onu Türkçede yeniden kuran Yasemin Çongar’ın emeğini de keşfetmek oldu. Özellikle epilog, kitabın en güçlü bölümlerinden biriydi. Şairi tanımama, şiirinin arkasındaki hayatı ve edebi dünyayı daha derinden kavramama gerçekten çok yardımcı oldu.
Bazı yazarlar güzel yazar. Pizarnik ise insanın içine yerleşiyor. Kitabı bitirdikten sonra cümleleri uzun süre zihninizde dolaşmaya devam ediyor; belki de gerçek şiirin ölçüsü tam olarak budur.
Alejandra Pizarnik, Arjantin edebiyatının en önemli şairlerinden biri. 1936’da Buenos Aires’te doğuyor; Fransız sürrealizmi, Rimbaud, Artaud ve Borges’ten beslenen, dili sürekli sınırlarına kadar zorlayan bir şair. Yaşamı boyunca depresyonla mücadele ediyor ve henüz 36 yaşındayken yaşamına son veriyor. Belki de bu yüzden şiirlerinde ölüm, sessizlik, yalnızlık ve kimlik arayışı sadece tema değil; adeta nefes aldığı alanlar.
Bu kitabı benim için özel yapan şeylerden biri de çevirmen Yasemin Çongar’ın emeği oldu. Pizarnik gibi dili son derece yoğun ve katmanlı bir şairi Türkçeye taşımak başlı başına zor bir iş. Ama özellikle kitabın sonunda yer alan epilog, sadece biyografik bilgi veren bir yazı değil; Pizarnik’in edebi dünyasının kapısını aralayan, onu neden bugün hâlâ bu kadar güçlü okuduğumuzu anlatan çok etkileyici bir değerlendirme. Kitabı bitirdikten sonra epilogu okumak, parçaların yerine oturmasını sağladı.
Kitap boyunca altını çizdiğim pek çok cümle oldu. En çok etkilendiğim satırlardan biri şuydu:
“Kendimle sarhoşum, müzikle, şiirlerle ve yokluğun boşluğuyla sarhoşum.”
Bu cümlede Pizarnik’in bütün dünyası var gibi. Dışarıdaki gerçeklikten çok kendi iç evreninde yaşayan, şiiriyle hem kendini kurtarmaya hem de kendini tüketmeye çalışan bir insanın sesi.
Bir başka yerde ise şöyle diyor:
“Peki, neden kimse bir şey söylemiyor? Bu büyük sessizlik neden?”
Aslında bu soru yalnızca başkalarına değil, insanın kendisine de yönelttiği bir soru. Kitap boyunca sessizlik, konuşamamak ve görünmez olmak sürekli karşımıza çıkıyor.
Epilogda beni en çok etkileyen bölümlerden biri de Pizarnik’in okurluğuna yapılan vurgu oldu. Borges’in şu sözüne yer verilmesi çok anlamlıydı:
“Ünlü bir yazar her şeyden önce büyük bir okurdur.”
Ve hemen ardından T. S. Eliot’un:
“Olgunlaşmamış şairler taklit eder, olgunlaşmış şairler çalar.”
Bu iki alıntı Pizarnik’in şiir anlayışını çok güzel özetliyor. O, başka yazarlardan etkilenmekten çekinmeyen; okuduklarını kendi şiirinde yeniden dönüştüren bir şair. Epilogun anlattığı gibi yaptığı şey basit bir etkilenme değil; okuduklarını kendi ruhundan geçirerek bambaşka bir metne dönüştürmek.
Ayrıca El Escorial bölümü de çok ilgimi çekti. İspanya’da, Guadarrama Dağları eteklerindeki bu tarihî manastırın Pizarnik’in yaşamında yer almış olması, onun Avrupa kültürüyle kurduğu bağı daha iyi anlamamı sağladı. Böyle küçük biyografik ayrıntılar, şiirlerinin beslendiği kaynakları görmek açısından oldukça değerliydi.
Delilik Taşı kolay okunan bir kitap değil. Bazen tek bir sayfada uzun süre duruyor, bazen bir cümleyi tekrar tekrar okuyorsunuz. Ama bence tam da bunu hak ediyor. Çünkü Pizarnik’in metinleri açıklanmak için değil, hissedilmek için yazılmış gibi.
Benim için bu kitap yalnızca Alejandra Pizarnik’i değil, aynı zamanda onu Türkçede yeniden kuran Yasemin Çongar’ın emeğini de keşfetmek oldu. Özellikle epilog, kitabın en güçlü bölümlerinden biriydi. Şairi tanımama, şiirinin arkasındaki hayatı ve edebi dünyayı daha derinden kavramama gerçekten çok yardımcı oldu.
Bazı yazarlar güzel yazar. Pizarnik ise insanın içine yerleşiyor. Kitabı bitirdikten sonra cümleleri uzun süre zihninizde dolaşmaya devam ediyor; belki de gerçek şiirin ölçüsü tam olarak budur.
August 20, 2026
İyi ki böyle bir çeviri girişiminde bulunulmuş ve Pizarnik artık Türkçe'de! Bu defa, Yasemin Çongar'ın titiz çevirisi ve çalışmasına sunduğum minnetle başlamak istedim.
Kitabın içerisinde Pizarnik'in iki kitabı bir arada yer alıyor. Bunlar: Delilik Taşını Çıkarmak (1968) ve Müzikli Cehennem (1971). Bütün metinler sol sayfada orijinal metin sağ sayfada ise çeviri metin olacak şekilde akıyor. Bu iki kitabın peşine çevirmenin notları ve epilog bölümleri takılıyor. En sonda da ufak bir fotoğraf albümü var.
Pizarnik'in hayatına dair detaylarla yazdığı şiirler bir arada ele alındığında aslında yapmak istediği her şey daha da anlam kazanmaya başlıyor.
Arayış.
Bu berbat ve katlanılmaz dünyada ufak da olsa bir ışık var mı? Bu ışığa erişmek için ne kadar yara almamız, nelerden (vaz)geçmemiz, ne kadar kaybetmemiz gerekir?
Keşke İspanyolca biliyor olsaydım da orijinal dilinden de okuyabilseydim. Bilenler acilen gidip bu kitabı alsınlar!
Herkese tavsiyemdir; çünkü bazen hayatın en derinini de görmek gerekir.
Kitaplarla kalın!
Kitabın içerisinde Pizarnik'in iki kitabı bir arada yer alıyor. Bunlar: Delilik Taşını Çıkarmak (1968) ve Müzikli Cehennem (1971). Bütün metinler sol sayfada orijinal metin sağ sayfada ise çeviri metin olacak şekilde akıyor. Bu iki kitabın peşine çevirmenin notları ve epilog bölümleri takılıyor. En sonda da ufak bir fotoğraf albümü var.
Pizarnik'in hayatına dair detaylarla yazdığı şiirler bir arada ele alındığında aslında yapmak istediği her şey daha da anlam kazanmaya başlıyor.
Arayış.
Bu berbat ve katlanılmaz dünyada ufak da olsa bir ışık var mı? Bu ışığa erişmek için ne kadar yara almamız, nelerden (vaz)geçmemiz, ne kadar kaybetmemiz gerekir?
Keşke İspanyolca biliyor olsaydım da orijinal dilinden de okuyabilseydim. Bilenler acilen gidip bu kitabı alsınlar!
Herkese tavsiyemdir; çünkü bazen hayatın en derinini de görmek gerekir.
Kitaplarla kalın!
April 5, 2026
“Evet, en berbat tarafı, sandığımız şey olmamasıdır hayatın, sandığımız şeyin tersi de değildir oysa.”
Displaying 1 - 8 of 8 reviews