Dilden Dile: Çevirinin Konukseverliği

by Souleymane Bachir Diagne, Seda Sevinç (Translator)

Bir dili çevirmek, yalnızca kelimeleri değil, bir dünyayı konuk etmektir. Nihayetinde insanlığı bir araya getirmek, kültürler arası bir köprü kurmaktır.
2025 Hervé Deluen Büyük Ödülü sahibi filozof Souleymane Bachir Diagne Dilden Dile: Çevirinin Konukseverliği’nde bu düşünceyle yola çıkarak çeviri eyleminin geçirdiği süreçleri dil-kültür-toplum ilişkisi bağlamında inceliyor. Şiirden bilimkurguya, felsefeden sömürgecilik eleştirisine uzanan örneklerle çevirinin gücünü ve sorumluluğunu düşünmemizi sağlıyor. Çeviri yoluyla farklılıkların nasıl bir araya gelebileceğini, eşitliğin ve karşılıklı anlayışın nasıl mümkün olabileceğini sorguluyor.

“Senegalli filozof, çeviriyi diller arasındaki eşitsizlik açısından inceleyerek derinlikli bir çalışma ortaya koyuyor.” –Bibliobs

“Çeviri yapmak, dilsel egemenliğe verilen tepkilerin sonuçlarından biridir. Bu görüş, metnin merkezinde yer alıyor. Senegalli filozof, hümanist bir bakış açısıyla çeviri eyleminin etiğini sorguluyor.” –Seneplus

Bu kitap neden önemli

Souleyman Bachir Diagne felsefe tarihi, İslam felsefesi ve Afrika edebiyatı üzerine yoğunlaşmış ve aralarında Columbia Üniversitesi'nin de bulunduğu pek çok üniversitede dersler vermiştir. Yazar, Fransa'da "zamanımızın 50 düşünürü" arasında gösterilmiş, eserleriyle Edouard Glissant Ödülü'ne layık görülmüştür. Felsefeyi kültürler ve diller arasında köprü kurma pratiği olarak gören ve çağdaş düşüncenin önemli evrensel seslerinden biri olan yazar, bu çalışmasıyla çeviri kavramını sadece bir dil aktarımı olarak değil, birlikte yaşamanın, empati kurmanın ve eşitliğin bir yolu olarak sil baştan düşünmemizi sağlar.

Genres: Nonfiction, Philosophy

144 pages, Paperback

First published March 16, 2022

About the author

Souleymane Bachir Diagne (1955) is a Senegalese philosopher. His work is focused on the history of logic and mathematics, epistemology, the tradition of philosophy in the Islamic world, identity formation, and African literatures and philosophies.

Reviews

[Merve Özcan Özkan · Rating 2 out of 5]

Çevirinin hedef dilde yeni bir anlam kazandığını anlatmaya çalışmış ancak çeviri olduğu ve yabancı dilleri kullandığı için de (verdiği dil örnekleri vb.) asıl anlamını kaybetmiş.

Okuması, takip etmesi çok zor, felsefeyle ilgisi olmayan biri için hele aman aman.
Beklediğimi bulamadım.

Aklımda şöyle tutacağım: Çeviri su gibi, ulaştığı kalıba göre şekil alan.

Not: Kitap meslektaşları, emsalleri, denkleri tarafından harika bulunabilir. Benimkisi öbür taraftan bir bakış.

[A YOGAM · Rating 4 out of 5]

Souleymane Bachir Diagne, getragen von seiner afrikanischen, französischen und amerikanischen Kultur, entwirft in „De langue à langue“ eine philosophische Reflexion über die Übersetzung als ethische Praxis. Übersetzen erscheint hier nicht nur als technischer Akt, sondern als Form der Gastfreundschaft zwischen Sprachen: Jede Übersetzung ist Einladung, Begegnung und Dialog, selbst in asymmetrischen Machtverhältnissen, wie sie etwa in kolonialen Kontexten entstehen.
Diagne zeigt, dass die Übersetzung das Potenzial hat, Differenz nicht zu nivellieren, sondern produktiv zu gestalten – sie schafft ein plurales Universum der Sprachen, in dem Gleichheit und Austausch möglich werden. Übersetzen wird so zu einem humanistischen Akt: Es ist die Pflege von Richtigkeiten anderer Kulturen in der eigenen Sprache, eine imaginierte „glückliche Babel“, in der Verschiedenheit als Bereicherung erfahren wird.
Das Buch verbindet klaren philosophischen Anspruch mit einem engagierten humanistischen Blick und lädt dazu ein, Übersetzung nicht nur als Werkzeug, sondern als ethische Praxis der Begegnung zu verstehen.

[Christopher · Rating 5 out of 5]

Well-written, expansive and learned. Diagne is still as clear as he was when writing on African philosophy and mathematics. Sparing in his references but they are always fascinating ones, ranging from 9th century Iraq to modern day science fiction. Bravo.

[Hailey · Rating 4 out of 5]

I was not expecting the subject matter here actually I thought it would be more about literal translation but instead it was more about the philosophy/politics of translation. Interesting though like I hadn’t really considered translation in terms of art or religion before.

[Emma Snyder · Rating 4 out of 5]

"Humanity is not the object of our nostalgia, but our horizon and our task. If God created tribes, it is up to us to build humanity. For this task, of course, translation is not sufficient, but it is a contribution."

[Kristy · Rating 4 out of 5]

Dense and slow going reading but fascinating concepts