Humaan of niet, we zullen doen wat nodig is om een hoger doel te bereiken. De rechten van de mensheid gaan boven het recht van de mens.
Stortregens, extreme zomerhitte, een tekort aan (drink)water door droogte; de gevolgen van klimaatverandering zijn steeds beter te voelen. Als we als land, maar ook als wereld, klimaatverandering niet serieus nemen, zullen de gevolgen niet te overzien zijn. Danique van der Rijt besloot er een spannende cli-fi over te schrijven.
Het is 2062. De temperaturen zijn flink gestegen en veel plekken op aarde zijn onleefbaar geworden. Voor Anna, die is opgegroeid in Spanje, is het leven uitzichtloos. Ze besluit te vluchten naar Frankrijk, waar ze hoopt illegaal de grens over te steken naar de Noord-Unie. Want daar moet alles wel beter zijn, toch?
Alex woont in de Noord-Unie. In de overvolle steden daar moet iedereen zich aan de strenge regels van het regime houden. Jongeren gaan één maand per jaar naar de grens om de hekken te bewaken. Ook Alex. Maar als hij tijdens zijn dienst per ongeluk een kind doodschiet en hiervoor publiekelijk met een ceremonie wordt beloond, begint hij steeds meer te twijfelen aan de juistheid van het regime.
Als Alex oog in oog komt te staan met Anna terwijl zij probeert de grens over te komen, maakt hij razendsnel de keuze: hij gaat haar helpen. Anna en Alex slaan samen op de vlucht – maar wat zij niet weten, is dat ze iets bij zich hebben dat toebehoort aan een generaal van de Unie. Iets dat de toekomst van het regime voor altijd zal veranderen…
Een meeslepende dystopische young adult die je aan het denken zet, en waarvan je vooral hoopt dat het fictie blijft.
Boekrecensie: De vierde graad Auteur: Danique van der Rijt Beoordeling: ★★★★☆ (4 sterren) Waarom deze score: Het boek schetst een rauw en realistisch beeld van een dystopische toekomst, blijft spannend en zet aan het denken, maar laat tegelijk nog veel vragen open door het open einde.
Samenvatting: Het is 2062. Het klimaat is drastisch verslechterd en delen van Europa zijn onleefbaar geworden. Anna vlucht vanuit Spanje richting Noord-Europa. Alex, lid van de jeugdpatrouille in de Noord-Unie, schiet per ongeluk een kind dood en begint zijn vertrouwen in het regime te verliezen. Vanuit drie perspectieven – vluchtelingen, de middenklasse studenten/soldaten en een generaal – wordt een verhaal verteld over macht, overleven en morele keuzes in een dystopische toekomst.
Schrijfstijl: De schrijfstijl leest prettig weg. De bedachte woorden zijn helder en goed te begrijpen. De hoofdstukken zijn duidelijk gemarkeerd met datum en plaats, en tijdsprongen worden overzichtelijk aangegeven. De toevoeging van zwarte pagina’s met krachtige quotes verhoogt de spanning en schept verwachting.
Verhaallijn: Het verhaal blijft spannend en bouwt logisch op. Doordat het verhaal voornamelijk de belangrijke en actievolle gebeurtenissen beschrijft, leest het vlot door. De drie perspectieven zorgen voor een compleet beeld en houden de vaart erin. Het boek eindigt met een sterke cliffhanger die nieuwsgierig maakt naar meer.
Karakterontwikkeling: De vriendschap tussen Alex en Dylan is goed uitgewerkt, vooral in hoe hun uiteenlopende kijk op de wereld steeds meer afstand tussen hen schept. Alex’ verschuivende loyaliteit tegenover het regime komt natuurlijk en geloofwaardig over. Ook de generaal is interessant neergezet: zijn twijfel en weerstand tegenover de strengere keuzes van zijn collega’s geven extra diepgang. Anna's karakter is vooral mooi om te zien in hoe ze te midden van alles toch nog een ander leert te vertrouwen en niet opgeeft ondanks haar verliezen.
Thema’s en boodschap: Klimaatverandering, macht, ongelijkheid en morele keuzes vormen de kern. Het verhaal maakt invoelbaar hoe schrijnend de situatie is voor vluchtelingen, hoe de middenklasse elke dag moet strijden voor hun bestaan, en hoe groot de druk is voor leiders die moeilijke beslissingen moeten nemen. Het boek voelt rauw en realistisch aan en zet je aan het denken over hoe de toekomst eruit zou kunnen zien als er niets verandert.
Emotionele impact: Het verhaal roept spanning en verontwaardiging op, vooral door de keuzes die jongeren en leiders moeten maken onder druk van een totalitair regime. De scènes rondom de vluchtelingen en het incident aan het hek zijn aangrijpend en blijven lang hangen. Het boek laat je nadenken over actuele vraagstukken en blijft ook na het lezen doorwerken.
Sterke punten: • Dystopische wereld die invoelbaar en realistisch aanvoelt • Drie perspectieven die samen een compleet beeld geven • Sterk uitgewerkte vriendschap en geloofwaardige karakterontwikkeling • Zwarte pagina’s met quotes die extra spanning toevoegen • Een cliffhanger die nieuwsgierig maakt naar het vervolg
Conclusie: De vierde graad is een sterk debuut dat een rauw en geloofwaardig toekomstbeeld schetst. Het verhaal is spannend, meeslepend en zet je aan het denken over klimaatverandering en macht. Aanbevolen voor lezers van Young Adult-dystopieën en cli-fi die houden van verhalen met spanning, morele dilemma’s en maatschappelijke relevantie.
Leeservaring: Voor mij bleef dit boek lang nazinderen, juist omdat het zo realistisch en rauw aanvoelt. Het maakte me bewust van hoe fragiel onze samenleving is en hoe snel ongelijkheid en machtsmisbruik kunnen toenemen in crisistijd. Vooral het open einde en de cliffhanger zorgden ervoor dat ik nieuwsgierig bleef naar hoe het verhaal verdergaat.
Ik heb dit boek als recensie-exemplaar gelezen, dit is mijn persoonlijke mening.
Het is 2062. De temperaturen zijn flink gestegen en grote delen van de aarde zijn onleefbaar geworden. Half Nederland ligt onder water, terwijl Zuid-Europa zo heet en droog is dat het niet langer bewoonbaar is. Een enorme stroom vluchtelingen trekt noordwaarts richting de Nieuwe Noord-Unie. Waar een streng regime geleid wordt door vijf generaals. De zuidgrens loopt langs de opgedroogde bedding van de Dordogne en wordt bewaakt door immense hekwerken en patrouillerende jeugddiensten.
In deze dictatuur vol angst en onvrede volgen we drie mensen: Anna, Alex en Generaal Verus. Alle drie proberen ze op hun eigen manier te overleven in een wereld vol strenge regels, onzekerheid en gevaar.
Anna woont met haar broer en ouders in Spanje, een land dat vrijwel leeggelopen is. De toekomst ziet er uitzichtloos uit en de kans op een veilig bestaan wordt steeds kleiner. Uiteindelijk blijft er maar één optie over: samen met haar broer Hector vluchten naar Frankrijk. Hun ouders geven hun laatste waardevolle spullen op om hen goed voorbereid de reis te laten maken. Vanaf het eerste moment beleef je hun bloedstollende en emotioneel heftige tocht.
Alex leeft in de Noord-Unie en heeft een relatief veilige plek, maar moet zich strikt houden aan het regime. Net als alle andere jongeren wordt hij elk jaar verplicht een maand bij het hek in Frankrijk te patrouilleren om zuiderlingen tegen te houden. Na een traumatische ervaring twijfelt hij steeds meer aan de juistheid van het regime. Wanneer hij dit jaar opnieuw wordt ingezet op diezelfde plek en oog in oog komt te staan met Anna, neemt hij een beslissing die alles verandert: hij helpt haar ontsnappen. Samen zetten ze hun toekomst – én die van het regime – op het spel. Hun vlucht is spannend, intens en laat zien hoe ver mensen gaan in hun zoektocht naar vrijheid en hoop.
Generaal Verus worstelt intussen met zijn geweten. Wanneer hij samen met de andere generaals te horen krijgt wat klimaatverandering werkelijk betekent voor de toekomst van de mensheid, staat hij voor een zwaar moreel dilemma: de waarheid verzwijgen en de koers van de Unie volgen, of alles naar buiten brengen met enorme risico’s voor zichzelf en de mensheid. Zijn innerlijke strijd en de gevolgen daarvan geven het verhaal een extra laag van spanning en diepgang.
Dit boek is ontzettend goed opgebouwd en de hoofdpersonages zijn met veel diepgang neergezet. Je voelt hun emoties, hun angst, hun moed en hun machteloosheid. Het eerste deel van deze reeks is ijzersterk, meeslepend en aangrijpend. Het combineert een avontuurlijk verhaal met een griezelig realistische kijk op een mogelijke toekomst door klimaatverandering. Een cli-fi die je niet alleen meesleept in een gevaarlijke reis, maar die je ook laat nadenken over de wereld van morgen.
Wat een verhaal! De vierde graad is zo’n boek dat je in één ruk uitleest en daarna nog lang in je hoofd blijft rondspoken. Het is cli-fi van de bovenste plank: spannend, confronterend en zó actueel dat je af en toe bijna vergeet dat je fictie leest.
Het verhaal speelt zich af in 2062, in een toekomst die angstaanjagend dichtbij voelt. Half Nederland staat onder water, Zuid-Europa is onbewoonbaar geworden en miljoenen mensen zijn op de vlucht. In Noord-Europa heerst een keiharde dictatuur, waar jongeren verplicht moeten patrouilleren bij de grenshekken. Het is in die setting dat we drie verschillende personages volgen: generaal Verus, die twijfelt aan de koers van het regime; Alex, die zijn verplichte dienst moet doen; en Anna, die samen met haar broer vlucht en koste wat kost de grens wil oversteken.
De kracht van dit boek zit hem echt in de perspectieven. Je krijgt een inkijkje in zowel de machthebbers, de jongeren die gevangen zitten in hun rol, als de vluchtelingen die alles riskeren. Dat maakt het verhaal niet alleen spannend, maar ook aangrijpend en emotioneel.
En dan het einde… wow. Mijn mond viel gewoon open. Het is net zo’n shocker als Klimax: onverwacht, heftig en onvergetelijk. Toch bleef ik na het dichtslaan van het boek ook met een wens achter: dat de echte wereld in 2062 er een stuk mooier en hoopvoller uitziet dan de dystopische toekomst die Van der Rijt schetst.
Kortom: als je houdt van avontuurlijke young adult met spanning, maatschappelijke thema’s en een flinke dosis lef, dan móét je De vierde graad lezen. Dit boek verdient echt een plekje hoog op je TBR!