Mensen als zonnen en mensen als manen

by Xillan Macrooy

Lanny groeit samen met zijn tweelingbroer op in Paramaribo. De jongens zijn getalenteerd: ze tekenen en raken zelfs bekend als zangduo. Maar Lanny trekt zich, als hij ouder wordt, steeds meer terug in de maankant van het leven. Hij vindt zichzelf geen zon. En als het steeds duidelijker wordt waar de gevoelens die hij voor zijn beste vriend heeft werkelijk op duiden, breekt een periode aan waarin alles zijn betekenis lijkt te verliezen: de muziek, het vrije zijn dat hij als kind nog volop kon beleven, en zelfs de band met zijn tweelingbroer.

Een beeldende, poëtische roman die op heel zintuiglijke manier het opgroeien als Zwarte queer jongen in Suriname duidelijk maakt en laat zien hoe noties van mannelijkheid een individueel leven kunnen beïnvloeden.

■ Opvallend literair coming-of-age-debuut van een belangrijke nieuwe stem.
■ In de Surinaams-Nederlandse literatuur verschenen nog maar nauwelijks boeken die openlijk van het queer zijn getuigen.
■ Dit boek is onderdeel van een drievoudig project. Xillan Macrooy werkt ook aan een theatervoorstelling en een muziekalbum over hetzelfde thema.

Genres: Dutch Literature, LGBT, Queer, Roman

432 pages, Paperback

First published September 17, 2025

About the author

Xillan Macrooy (1993) groeide samen met zijn tweelingbroer op in Suriname. Hij verhuisde als jonge twintiger naar Nederland om aan het Conservatorium van Amsterdam te studeren. Naast zijn debuutroman Mensen als zonnen en mensen als manen maakt hij ook de voorstelling A Coming of (R)age Ritual en komt zijn muziekalbum Son uit.

Reviews

[Shy]

This book hits different man. Misschien ook omdat ik het heb gelezen terwijl ik Su was maar dit is een boek wat ik eerder in m’n leven al nodig heb gehad. Hoewel ik niet in Suriname ben opgegroeid, heb ik uiteraard wel de cultuur meegekregen en er werd (nog steeds) over zoveel dingen gezwegen en niet écht gepraat. Enorm helend boek om te lezen over een queer persoon die opgroeit in Suriname en hoe er naar mannelijkheid en mentale gezondheid wordt gekeken. Ik voel me gezien door dit boek en dat er Sranantongo in voor komt, deed me ook elke keer glimlachen. Daarnaast weet de schrijver je zo goed mee te nemen in zijn moedige verhaal en maakt hij prachtige, poëtische zinnen. Nog nooit zo thuis gevoeld in een boek als nu, grantangi Xillan

[Mireille]

Ik heb het boek op mijn aanradersplank gezet. Van het verhaal blijft inhoud en zeker ook de sfeer hangen. Ik kreeg het gevoel in de Surinaamse cultuur ondergedompeld te worden en rond te lopen in een kleurrijke omgeving. Noem het een coming of age roman, een queer boek, een verhaal met verschillende tekstvormen: Mensen als zonnen en mensen als manen heeft het allemaal.
https://lezersgoud.nl/xillan-macrooy-...

[Marit]

De laatste tijd heb ik niet altijd evenveel geduld met autofictie. Boeken met dezelfde perspectieven gaan snel op elkaar lijken en geven me weinig nieuwe inzichten. Dit boek was een positieve uitschieter! Ik werd verrast door het creatieve en spitsvondige taalgebruik. Ik werd meegenomen naar een wereld buiten mijn eigen voordeur. Ik werd ondergedompeld in een taal die ik niet altijd verstond maar wel regelmatig voelde. Het voelde bijna zonde om een boek waar zoveel graven en zelfonderzoek in zit in een paar uur uit te lezen. Daarom: vier sterren.

[Bert]

Prachtig boek en heel herkenbaar voor iemand die woont in Amsterdam Zuidoost en ook in Suriname is geweest. Mooi en eerlijk geschreven.

[Martijn Nicolaas]

Een boek als een langgerekte coming-out, een langgerekte worsteling, een stukje vooruit, de wereld in, dan weer een stukje terug, je schulp in. Vooral in de eerste helft een mooie sfeervolle beschrijving van opgroeien als homojongen in Suriname, opgroeien ook, als tweeling die langzamerhand uit elkaar groeit. Macrooy gebruikt door zijn Nederlands ook Engels en Sranan Tongo en wisselt ook af in verschillende tekstvormen: proza, vrij vers, chatgesprekken, wat het verhaal vaart en schwung geeft ondanks de lengte. In de tweede helft begint het wel iets te slepen.

[Felix Welsink]

Nadat ik mezelf bijna een maand door Orlando heen heb geploegd, is dit boek een verademing. Ik las het in een ruk uit. En oh wat was het mooi. Een eerbetoon aan Queers, en dan met name Queers uit Suriname. Het is zwaar en licht tegelijk en dapper en helend. Ga dus maar gewoon lezen

En natuurlijk alleen die titel al, fantastisch!

[Wout]

Queer opgroeien in Suriname met alle tienerangsten, trauma's en zelfhaat die daarbij komt kijken. Macrooy schrijft met zo'n heldere, directe en tegelijkertijd poëtische stem dat je door dit boek heen vliegt. Zo blij dat het Nederlands wordt afgewisseld met Sranan Tongo en Surinaams-Nederlands. Dit boek komt recht uit het hart.

[Kayleigh]

Wat een prachtig boek. Je wordt helemaal meegesleept in het leven van Lanny, je voelt zijn worsteling, de benauwdheid van het moeten verbergen wie je bent tijdens het leven dat hij heeft geleefd in Suriname, waar ik nooit ben geweest, maar nu voelt het toch een beetje alsof van wel. Ook genoten van de kleurrijke karakters in het boek, echt mooi geschreven. Moest (of wilde) ik er soms google translate bij halen? Ja zeker, ha! Deed dat ook maar iets af aan het leesplezier? Nee, juist niet, want nieuwe dingen geleerd toch! Zoals wat een tyuri is. Heerlijk. ❤️

[Anniek]

Prachtig debuut, heel poëtisch. Hoewel het een mix is van autobiografische en fictieve elementen, voelde het in de kern zo echt aan. Ik hoop dat Xillan Macrooy nog veel meer gaat schrijven, ik ga het hoe dan ook lezen.

Ik vond het wel jammer van de Harry Potter-referenties. Ik vond het verder zo'n goed boek dat ik er niet een ster minder voor wilde geven, want dit boek verdient echt niet minder dan 5 sterren wat mij betreft, maar ik wil het wel genoemd hebben.

[Marc Bosma]

Een heel knap, energiek, poëtisch en lief boek. Vooral de Surinaamse cultuur wordt heel voelbaar, maar ook het verschil met de Nederlandse cultuur wordt mooi zichtbaar. En de worsteling van de hoofdpersoon met coming-out is heel knap beschreven.

[Annelin Pesman]

Al na het eerste hoofdstuk verliefd op dit boek geworden en gebleven. Wat een prachtige zinnen, verhalen en metaforen. Eigenzinnig en raak. Het mooiste boek dat ik in tijden heb gelezen.

[Bente Gjaltema]

10/10 wauw <3

[Milan Van Waardenburg]

Dit was echt, echt heel erg mooi. Een klein Gesamtkunstwerk. Soms iets aan de lange kant, maar wat een parel.

[Demi Stein]

Recensie is oorspronkelijk geplaatst op: https://boekenkrant.com/recensie/rece...

In Mensen als zonnen en mensen als manen neemt Xillan Macrooy je mee naar Paramaribo, waar de tweelingbroers Lanny en zijn broer samen opgroeien. Als kinderen tekenen en zingen ze, en worden ze zelfs bekend als zangduo. Maar naarmate Lanny ouder wordt, trekt hij zich steeds verder terug. Hij voelt zich geen zon — eerder iemand die thuishoort in de schaduw van de maan. Wanneer hij beseft wat zijn gevoelens voor zijn beste vriend werkelijk betekenen, komt hij in een periode terecht waar alles lijkt te verschuiven en betekenis verliest.

Macrooy schetst een kleurrijk, indringend coming-of-age verhaal dat op zintuiglijke wijze voelbaar maakt hoe het is om als Surinaamse queer jongen op te groeien in Paramaribo.

Worsteling
Het poëtische taalgebruik en de gevoeligheid waarmee Macrooy schrijft, maken dit boek bijzonder. Je volgt Lanny tijdens zijn worsteling met zijn identiteit, een zoektocht die voor veel jongeren — queer of niet — herkenbaar zal zijn. Tegelijkertijd is het verhaal gelaagd en specifiek in zijn culturele context, waardoor Lanny’s worstelingen extra betekenis krijgen.

Het boek is hoopvol, maar schuwt de pijnpunten niet: de eenzaamheid, de culturele verwachtingen, de onzekerheid over jezelf, en de soms schrijnende momenten die daarbij horen. Precies dat maakt het zo authentiek en emotioneel indrukwekkend.

Sranantongo
Wat deze roman onderscheidt, is het levendige, bijna muzikale taalgebruik. Macrooy schrijft niet alleen in het Nederlands, maar verweeft ook Sranantongo en Surinaams-Nederlands door zijn zinnen. Hierdoor ontstaat een rijke sfeer die het verhaal extra diepte en echtheid geeft.

Hoewel je over het algemeen door de context goed kunt volgen wat er bedoeld wordt, miste ik af en toe een vertaling. Macrooy legt in zijn nawoord mooi uit waarom hoe tot deze keuze kwam — en het draagt zonder twijfel bij aan de identiteit en ziel van het verhaal.

De thematiek van ‘je eigen identiteit vinden’ zien we vaker in literatuur, maar Macrooy weet er een nieuw, belangrijk perspectief aan toe te voegen. Hij laat zien hoe het is om als queer jongere in Suriname op te groeien, wat dat betekent binnen familie, cultuur en religie — en hoe het leven er vervolgens uit kan zien wanneer je als Surinaamse jongen in een stad als Amsterdam terechtkomt. Die overgang, die spanning tussen twee werelden, maakt het verhaal des te boeiender.

Cadans
Mensen als zonnen en mensen als manen is een indrukwekkend en poëtisch debuut dat nog lang nazindert. Xillan Macrooy schrijft met warmte, nuance en een prachtige cadans die perfect past bij het verhaal dat hij vertelt. Zijn roman is kleurrijk, ontroerend en vol cultuur, en biedt een waardevolle blik op queer zijn binnen de Surinaamse context.

Een absolute aanrader voor lezers die houden van kwetsbare coming-of-age verhalen, rijke taal en verhalen die een nieuw licht werpen op bekende thema’s. Hoewel het volwassen literatuur is, raad ik het boek ook zeker aan voor jongvolwassenen. De schrijfstijl laat dit zeker toe en het thema, de zoektocht naar je eigen identiteit, is iets waar veel jongvolwassenen herkenning in kunnen vinden.

[Puck]

"Ik kan het allemaal niet mooier maken dan het is, maar wel echter, eerlijker. Ik heb besloten mijn masker eindelijk af te doen voor jou. Je verdient het om mijn naakte gezicht te kennen."

Mensen als zonnen en mensen als manen is een boek waarbij feiten, fictie en mythes zich met elkaar vermengen, geschreven in het Sranantongo, Surinaams-Nederlands en Nederlands, en zo een zinderend, emotioneel en indrukwekkend verhaal vertellen. Over opgroeien als een queer jongere in Suriname, over verschillende vormen van mannelijkheid, over de innige band tussen tweelingbroers die kan verlichten en verduisteren.

Xillan weet je als lezer sterk aan Lanny en zijn emoties te verbinden, wat heerlijk is op de mooie momenten (bijvoorbeeld het zingen met Alvan) maar zwaarder wordt als zijn hoofd zich vult met twijfels en angsten. Naast de bijzondere band met Alvan, ontroerde de scenes tussen Lanny en zijn familie: je voelt hoe ze, schurend maar teder, elkaar proberen te zien en accepteren voor wie ze zijn.

"Het moet fijn zijn om vloeibaar te zijn en je te vormen naar
je gevoel,
een kolkende rivier, een stille pals, een diep moeras.
Als ik als water was zou ik elke dag een tsunami willen zijn.
Misschien kan ik het leren, niet vandaag, maar ooit."

[Esmé Boom]

Echt een warm, lief, bloedeerlijk, speels boek

[Tom Van]

Mooi boek waar ik van heb genoten. Het lijkt me erg lastig om in Suriname op te groeien als queer, na het lezen van dit boek des te meer. Bepaalde stukken hadden veel woorden in Sranantongo. Soms werd, ondanks de context, mij de betekenis van bepaalde woorden niet helemaal duidelijk. Dat leidde me wat af van het verhaal.

[Willeke de Boer]

Wat een indrukwekkend boek! Ik moest er eerst nog een beetje inkomen, maar het verhaal had me al snel te pakken. Prachtig beschreven hoe Lanny zijn weg vindt in de queercommunity en hoe hij zich hierin voelt in relatie tot de Surinaamse cultuur. Er wordt veel hiervan beschreven en hoewel ik bijna geen Surinaamse woorden ken, begreep ik de strekking steeds erg goed. Heel mooi boek!!

[Joke]

Een boek dat al zijn sterren meer dan waard is. Wat een mooi, meeslepend, eerlijk, rauw boek (over de coming of age, en uit de kast komen, van een jonge Surinamer). En het taalgebruik, waarbij Nederlands en Surinaams samen gebruikt worden, zonder voetnoten of vertalingen, het is gewoon heerlijk verfrissend. Ik hoop dat we nog veel van deze jonge auteur mogen horen. Want deze schrijfstijl is verslavend. Love it.

[Elsbeth Witt]

Echt zo f*ing prachtig. Over queer opgroeien in Suriname, over schipperen tussen Suriname en Nederland, over het zijn van een tweeling, over een elastische familie vol tantes met wijze raad. Een stem die er nog niet was, het boek dat de auteur - zo zegt hij in het dankwoord - miste in zijn eigen jeugd. Zinnen als poëzie, scènes als in een film.

[jupiter]

3,5🌟 denk ik? mooi coming-of-age verhaal en de verschillende schrijfvormen waren een fijne afwisseling. Alleen vond ik de symbolische elementen nogal nadrukkelijk uitgelegd, het werd een beetje rood op rood.

[Sanne de Melker]

Prachtig, heel uniek, soms zelf bijna poëtisch en belangrijk!!

[Yvonne Dronkers]

Wat was dit mooi, zoveel mooie zinnen en bijzondere beeldspraak, maar het belangrijkste is dat het verhaal echt bij je binnenkomt met al haar emoties.

[Suus Waalkens]

Echt een mooi, warm en uniek boek. Genoten van de Surinaamse sferen, het verhaal en de schrijfstijl.

[Nina]

Geweldig

[Gerdien]

Ik ben een beetje stil van dit boek. Ik heb het een paar keer weggelegd. Omdat ik zo moest wennen aan de talen, omdat ik de sex scènes te expliciet vond. Toch doorgelezen en het boek blijft maar door mijn hoofd malen. Hij heeft de gave een verhaal te vertellen waarin hij de thema's universeel maakt, (seksuele) identiteit, liefde, trauma, familie, broers en zussen band, cultuur. Echt knap gedaan.

[Melchior]

Prachtig geschreven en een heerlijk hedendaagse speling met taalpluraliteit. Dit boek vult een gat in queerrepresentatie op zo veel verschillende manieren <3

[Lotte Jongstra]

Prachtig boek, heb me er helemaal in verloren

[Laurie]

Dit boek verraste me. Een nieuwe stem, en een verhaal dat ik zo nog niet eerder las. De context, opgroeien als queer jongen in Suriname, is een wereld waar je als lezer niet veel van weet, en dat maakt het meteen interessant. Macrooy schrijft dat ook goed, de taal heeft iets eigens en levendigs.

Toch mis ik ook iets, en dat is lastig precies te benoemen. Onder de mooie stijl en de originele setting zit een verhaal dat in de kern vrij herkenbaar is: een jongen die worstelt met wie hij is en wat hij voelt voor zijn beste vriend. Dat op zich is niet erg, maar het maakt dat het net iets minder verrassend is dan de eerste indruk doet vermoeden.

Het einde vond ik het minst sterke deel, en dat zit hem vooral in het laatste stuk: hij vertrekt naar Nederland, achter zijn broer aan, krijgt therapie, krijgt een vriend, gaat terug naar zijn familie, en dat alles wordt neergezet alsof tijd simpelweg gezorgd heeft dat het beter gaat. Dat voelt makkelijk, ook al is het dat inhoudelijk misschien niet. Juist omdat de rest van het boek zo gedetailleerd en gevoelsmatig beschreven wordt, valt het op hoe snel dit deel gaat. Het contrast is groot, en daardoor voelt deze ontwikkeling minder doorleefd dan de rest van het verhaal.

Wat betreft schrijfstijl en originaliteit scoort dit boek voor mij wel hoog. De setting, de taal, de nieuwe stem, dat is precies waarom dit boek opvalt tussen de andere genomineerden. Het is knap hoe Macrooy een wereld neerzet die weinig lezers kennen, en dat op een manier doet die voelt en niet uitlegt.

[Anke]

Prachtig poëtisch verhaal, ook al ligt de taal en cultuur verder van me weg, ik kon meevoelen met de hoofdpersoon en zijn pad naar wie hij wil en mag zijn voor zijn omgeving, dan weer toenadering en pogingen voor verbinding en ontdekking, dan weer terug in zijn schulp. Zag ook zijn voorstelling. Wat een multitalent!