Η κατασκευή της μάγισσας

by Helen Ivory, Nikolas Koutsodontis (Translator), Κατερίνα Ηλιοπούλου (Translator)

"Η Κατασκευή της Μάγισσας" είναι ένας διεξοδικός αναστοχασμός πάνω στη δαιμονοποίηση της γυναίκας, ή τουλάχιστον στην υποταγή της, ακόμη και στη δυτική κουλτούρα, και στις ιδιαιτερότητες του γυναικείου σώματος -την έναρξη της εμμηνόρροιας, τις επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης- που αποτελούν τόσο συχνά θέματα ταμπού, γεγονός που συμβάλλει στην "ετεροποίηση" των γυναικών [...] Είναι ένα βιβλίο πνευματώδες, γοητευτικό, κατατοπιστικό και μια κραυγή διαμαρτυρίας". (Charles Rammelkamp, The Lake)

Η Helen Ivory είναι μια μετρ της ατμόσφαιρας και αυτή η συλλογή συναρπάζει. Η δύναμή της έγκειται στο να βάζει τα πράγματα στη θέση τους και υπάρχει μια μαγεία στις λέξεις της, στην οποία είναι δύσκολο να αντισταθεί κανείς. Ως αποτέλεσμα, αυτό το μικρό εγκυκλοπαιδικό εγχειρίδιο μαγείας είναι πιθανό να γίνει ένας πολυδιαβασμένος σύντροφος σε κάθε ράφι με βιβλία ποίησης. (Hilary hares, The High Window)

Genres: Poetry

96 pages, Unknown Binding

Published August 1, 2025

Reviews

[Ρένα Λούνα · Rating 5 out of 5]

Στην αρχή, πολλές γοητευτήκαμε από τις μάγισσες, αλλά όταν καταλάβαμε πως η μάγισσα δεν είναι μια φυσική φιγούρα του κακού, αλλά μια κοινωνική κατασκευή που επαναλαμβάνεται σε διαφορετικές εποχές και μορφές, πάντα ως εργαλείο ελέγχου, φόβου και τιμωρίας, όσων γυναικών παρεκκλίνουν από την αποδεκτή τάξη, τις ερωτευτήκαμε για τα καλά.

Ποια είναι; Φίλη τράγων και μαύρων γατιών κι όχι κτηνοτρόφος, γυναίκα με μακριά, απεριποίητα μαλλιά, που δεν ξαγρυπνά για την αποδοχή, με ιπτάμενη σκούπα που δεν σκουπίζει, ανακατεύοντας το καζάνι ως ζυθοποιός, πωλήτρια μπύρας, αντί να μαγειρεύει, πεισματικά αρνούμενη να πάρει ρόλο βγαλμένο από το εγχειρίδιο της καλής και χρήσιμης γυναίκας. Επίσης: φοβερά καπέλα.

Η κατασκευή μιας μάγισσας, συνδυάζει αφήγηση, μυθοπλασία, ιστορική μνήμη και εξομολογητικό λόγο. Όπως ο Ελύτης είχε την ιδέα να βρει τα περιεχόμενα της Ελλάδας εάν την αποσυνθέσεις (ελιά, αμπέλι κι καράβι), έτσι και η Helen Ivory επιχειρεί να ανασυνθέσει όχι μόνο το πρόσωπο μιας θρυλικής φιγούρας, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αυτή γεννιέται μέσα στις κοινωνίες, επανέρχεται, μετασχηματίζεται και τελικά κάπου ανάμεσα στη δόξα των λίγων και στο περιθώριο των πολλών, κάνει αυτό που θέλει παραπάνω: επιβιώνει. Το αρχέτυπο της γυναίκας που «πάει στραβά», πάσχει από κάποια πνευματική ανωμαλία και ηθική παρέκκλιση σκοτεινών δυνάμεων, δεν είναι άλλο παρά από το παραμύθι που λέμε στα παιδιά για να μην πλησιάσουν τους επαναστάτες.

Η μάγισσα επιβιώνει ως προϊόν ενός πολύπλοκου μηχανισμού αφήγησης, φόβου και εξουσίας. Πολύπλοκου γιατί; Διότι οι κοινωνίες δεν βρίσκουν απλώς τις μάγισσες, αλλά τις φτιάχνουν στο αόρατο εργαστήριο, όπου γεννιέται η φιγούρα της «άλλης». Τα όρια δεν είναι τίποτα χωρίς αυτούς που τιμωρούνται όταν τα ξεπερνάνε. Οι κοινωνίες εξουσιάζουν, ανταμείβουν, επιθυμούν και ξεσκίζουν. Οι κοινωνίες, προφανώς, χρειάζονται τα τέρατα τους. Δεν θα κατασκευαστούν καθωσπρέπει γυναίκες εάν πρώτα δεν κατασκευαστούν πόρνες. Οι καθωσπρέπει δεν θα είναι καθωσπρέπει εάν δεν διαλύσουμε τις πόρνες, δημοσίως, βίαια.

Είμαστε τυχερές, διότι στη γενιά που ανήκουμε, διαβάζουμε σύγχρονες γυναίκες που τους απασχολεί η «μαγεία» και την ανακατασκευάζουν, ως τόπο συνάντησης της πληγής, της μνήμης και πάνω απ’ όλα της δράσης. Η μυθολογική, φολκλορική μάγισσα, θυμίζει πως είναι κατά βάθος πολύ ωραίο να είσαι επικίνδυνη, ανεξήγητη και υπερβολική. Αυτές όμως είναι λέξεις μυστικού κώδικα, μετάλλια αστραφτερά – φίλτρα μαγικά.

[Clare Morris · Rating 5 out of 5]

Helen IvoryConstructing a Witch

An Intoxicating Richness

There is an intoxicating richness to Helen Ivory’s latest collection ‘Constructing a Witch’. Published in October 2024 by Bloodaxe Books, it is already on its second print run and I can fully appreciate why. It bristles with bold wordplay, supported by wide-ranging, detailed research. The cover subtly sets the tone: the bewitching coolness of midnight blue, enhanced by a doll’s stark white robes reflected in the still pool. Aside from the more obvious associations with ducking stools and trial by water, the use of reflection immediately reinforces notions of multiple, even shifting perspectives and the suggestion that things are never quite what they seem.

This collection weaves its enthralling way through artwork, word and theme. It is an enlightening exploration of transformation in its many guises, at times ‘dark as a cellar’, at others ‘a chimney {roaring] …with the glory of it all’. It is also transformative in its impact, challenging us to think again about ‘the foul embarrassment / of ageing female bodies’. Helen Ivory invites us to rewrite our stories ‘in dragon’s blood with oil of cinnamon’, which she promises can withstand both ‘meddling hands’ and ‘buckets of caustic’. She advises that ‘each woman should make her own figure from scratch’ because as she later reminds us, in a glorious celebration of our unique qualities, ‘Lo, you are supreme!’

[Sujatha Menon · Rating 5 out of 5]

This beautiful, clever and witty book has made me fall even deeper in love with poetry. Its Chaucerian vibe is haunting and magical yet is also threaded with references to contemporary life. This stark juxtaposition makes for utterly delicious reading that is both moving and deeply engaging. Constructing a Witch is not just a book of poetry but a very well researched study on the discourse of witches and witchcraft. Its lyrical handling of narratives is so skilful that you will feel transported into a world from where you can never quite come back. An extraordinary work of literary creativity.

[GretchenGround · Rating 5 out of 5]

One of the best poetry collections I've read in the past year. A brilliantly eclectic and multi-faceted take on the subject, including collage-poems, and wonderful ekphrastic poems after Dante Gabriel Rosetti, Leonora Carrington, and intruiging less well-known studies: 'There comes a point in every woman's life / when she transmutes into The Spirit of the Storm . . . get out and find a fitting auditorium'. With spells and testaments to and of those historically accused of witchcraft, this builds to even more than the sum of its parts.

[Sue Finch · Rating 5 out of 5]

I love the way Helen Ivory has explored the witch archetype in this collection. The reader is able to immerse themselves in this exploration, and there is a wonderful width to the angles and lenses through which the different elements are viewed.

Hearing a selection of the poems read aloud by the author also added to my enjoyment of this collection and I highly recommend the experience. Taster here via Meet the Poet from Home Stage: https://youtu.be/WaCYJAu2V74?si=wOYx5...

[Sandra · Rating 5 out of 5]

A cauldron of poems stirs a beautifully linguistic potion where a witch has many guises from ‘practitioner of forgotten ways’ to a ‘night hag’, where ‘rain is the sky’s voice ’ and ‘night is the underside of a raven’s wing’. Immersed in the feminine, poems range from creation to menopause and aging and speak of both magic and the everyday. A book I will definitely reread.

[Dela Bela · Rating 5 out of 5]

I loved this book! Its so evocative and well researched. The poetry is absorbing and i read it in one sitting.
You will love it.

[Jennifer · Rating 5 out of 5]

Brilliant poetry, cleverly using historic tales and documents about witches and relating these to the fear and oppression of women as the “other”. Loved it.

[Gary Longden · Rating 5 out of 5]

Bewitchingly good. Contemporary poetry at its best. Ivory seamlessly weaves the dark arts of the past into a compelling modern offering. Erudite but light, dense yet accessible.

[Melody Soundy · Rating 4 out of 5]

Overall Rating: 4.5 Stars

[Ralph Dartford · Rating 5 out of 5]

A fine collection. It’s playfulness makes it very serious
about its subject matter. Lyrical when it needs to sing and direct when it craves your attention and call you to action.

[Cindy · Rating 3 out of 5]

I didn't love any of these poems but they were all interesting and I liked the art.

[Tôpher Mills · Rating 5 out of 5]

Co-mingling the historical with modern concepts of witchcraft and witches, these weirding poems create a tantalising glamour of horror, magic and humour. Weaving words like spells Helen Ivory has conjured up a powerful feminist evocation of witchery.