حكايات من كوليما: فنان المجرفة

Contos de Kolimá #2

by Varlam Shalamov, يوسف نبيل (Translator)

في عام 1990 ألقى الجنرال السوفيتي والمؤرخ ديمتري فولكوجونوف محاضرة قدَّر فيها عدد الأشخاص الذين شملتهم حملات التطهير الستالينية بالسجن أو القتل باثنين وعشرين ونصف مليون شخص. إذا تحدثنا عن كوليما فقط، فبحسب المؤرخ البولندي كازيميرز زامورسكي، نُفي ثلاثة ملايين شخص إلى هناك، ولم ينجُ منهم أكثر من نصف مليون شخص.
أحد هؤلاء الناجين، إن جاز وصفه بالناجي، هو كاتبنا: فارلام شالاموف.

Genres: Russia, Russian Literature, Short Stories, Fiction, Russian History

Paperback

First published January 1, 1989

About the author

Varlam Tikhonovich Shalamov (Russian: Варлам Тихонович Шаламов; June 18, 1907–January 17, 1982), baptized as Varlaam, was a Russian writer, journalist and poet.

Alternate spellings of his name:
Варлам Шаламов
Varlam Chalamov
Warłam Szałamow
Warlam Schalamow
V. T. Shalamov
Varlam Șalamov

Reviews

[Antonio Luis · Rating 5 out of 5]

Segundo volumen sin sorpresas en su temática una vez que has entrado en el horror de Kolimá, no por ello menos duro o impactante.

No sigue un orden temporal sino que retrata experiencias en distintos momentos, cada relato parte de hechos más específicos que en el primer volumen, y se mantiene su tono característico en todos ellos, su estilo sencillo y directo, mientras va conformando un mosaico genuino y transparente de la vida en esas condiciones de trabajos forzados.

Torturas e injusticias insufribles y cotidianas y una fuerza espiritual grandiosa para dejar testimonio de ellas.
Me sigue pareciendo terrible e imprescindible.

[Nati Korn · Rating 4 out of 5]

זהו החלק השלישי והאחרון ב"סיפורי קולימה" לוורלם שלמוב כפי שיצאו לאור בעברית. כל מה שכתבתי כאן
https://www.goodreads.com/review/show...
על החלק השני תקף גם לגבי החלק הזה. מי שקרא ורוצה עוד מן הטוב הזה ימצא כאן את מבוקשו. מי שמבקש רק לטעום נראה לי שייהנה מעט יותר מ"אומן את החפירה".

חלק מן הסיפורים חוזרים על מה שכבר סופר בחלק השני אך כדרכו של שלמוב (חוץ מסיפור אחד שאינו מחדש הרבה – סיפור הבריחה של הלוחמים האסירים שהופיע בצורה יפה יותר בקובץ השני בסיפור "התובע הירוק") הם מסופרים תוך התמקדות בפרטים או בדמויות שהיו משניות בגרסא אחרת וחושפים צד אחר בסיפור. כך למשל סיפור מבית הכלא לנחקרים מתמקד בדמות של אסיר ותיק שרק הוזכר בקובץ הקודם; מסופר שוב סיפור הצלתו של שלמוב (או גיבורו) ממנהל מתנכל על ידי ידיד חובש אך תוך התמקדות בדמותו של ה"ידיד" – ופתאום מתברר שדמותו אינה כה חיובית; דמות שולית בקורס הרפואי שסופר שהייתה חייל הנדסה מתגלה בסיפור אחר כאיש השירותים החשאיים.

לצערי שגיאות ההגהה שהיו נפוצות בקובץ השני מתרבות כאן, לרבות כמה כותרות שגויות והערות שאינן במקומן. ניכר שהיה כאן חיפזון מה בהוצאה לאור. אך גם אלה אינן פוגעות הרבה בהנאה בגלל איכות הסיפור.

[Vít · Rating 5 out of 5]

Druhá kniha povídek ze sibiřských gulagů kolem řeky Kolymy, kde Šalamov strávil 14 let. Je to o mrazu, hladu a otrocké práci. A hlavně o tom, co to všechno dělalo s lidmi, kteří tam museli žít. Ať už se tam dostali jako vězni, nebo jako věznitelé.
Musím se kouknout i po dalších třech knihách.

[Olaf · Rating 5 out of 5]

Im vergangenen Jahr hatte ich schon den ersten Band der Erzählungen von Schalamow Durch den Schnee. Erzählungen aus Kolyma 1 gelesen und war begeistert von dessen Sprache und zutiefst bewegt von den Erzählungen. Der zweite Band hat mich ebenso tief beeindruckt. Die Erzählungen in diesem Band erscheinen mir persönlicher gefärbt zu sein als die des ersten Bandes. Die von der Herausgeberin im ersten Band versammelten Geschichten haben m.E. Texte gebracht, in denen Schalamow eine stärker beobachtende Erzählerfigur zum Sprachrohr der Erfahrungen im GULag macht. Im zweiten Band scheinen mir die Erlebnisse von Schalamow stärker in den Vordergrund zu rücken (z.B. in den Erzählungen Mein Prozeß und Der Krankenhaus-Chef). Beide Bände sind unbedingt empfehlenswert, wenn man sich mit dem GULag auseinandersetzen möchte; wenn man etwas über die Unmenschlichkeit des Menschen erfahren möchte und wenn man sich darauf einstellt, dass man selten mehr als eine Erzählung am Tag wird verkraften können.

[Lahierbaroja · Rating 3 out of 5]

Sin novedad, el frío de la estepa a través de los relatos de Shalamov.

La dureza de sus condiciones de vida.

Entrada al completo en https://lahierbaroja.com/2025/11/18/relatos-de-kolima-ii-varlam-shalamov/

[Mateo Toledo · Rating 5 out of 5]

Impresionante

[Roberta · Rating 5 out of 5]

No primeiro volume temos uma visão geral do que seria Kolimá e a sua prisão de trabalhos forçados. Agora, o autor fala mais de certos acontecimentos mais específicos e muitas das suas reflexões, que estão mais profundas. Por exemplo, no livro 1, Chalámov falava em “força moral” e agora ele introduz um outro tipo de força, a que chama “força espiritual” (não tem ligação com nenhuma religião e o autor deixa isso bem claro). A narrativa continua não sendo linear no tempo, existem acontecimentos da prisão de Kolimá, da cadeia de investigação na Burtika (antes de ir para Kolimá) e de seu trabalho como enfermeiro (já no final da sentença), também conhecemos três personagens que são na verdade personas do próprio Chalámov: Gólubev, Andrêiv e Kirst.

Um dos fatos que mais me impressinou (entre tantos) foi como os progressos científicos (médicos, farmacológicos, biológicos) eram tão acentuados em períodos de conflitos. Em quem eram testadas as teorias?

Mesmo assim, nunca imaginei que um livro sobre os gulags fosse me fazer acreditar tanto no ser humano. Não consigo descrever o que Chalámov fez nessas páginas. Uma força inacreditável, realmente espiritual. Trago as palavras de Roberto Saviano (do prefácio dessa edição) nas quais assino embaixo: “Não se deixem desencorajar pelos contos que irão ler, não partam prevenidos por saber que sentirão na carne sensações atrozes, não se assustem por saber que conhecerão horríveis torturas e tremedas injustiças. Os escritos de Chamálov são a confirmação do bem. Ele mesmo dizia. “Os meus escritos são a confirmação do bem sobre o mal.”

[miremnao · Rating 3 out of 5]

Перед нами сборник рассказов о Колыме, точнее о людях проходивших мытарства в Колымских лагерях Гулага с 1937 по 50е годы. Напомню, что перед нами книга одиного из великих русских писателей 20го века - Варлаама Шаламова. Автора "Колымских Рассказов". Человек оттрубил больше 15 лет в лагерях, так что это лишь отчасти художественная литература, отчасти же документальная.
Что сказать о сборнике? Тяжко. Тяжело читать такое. Волосы дыбом встают от осознания вопиющих беззаконий творимых партией, властями и спецслужбами над собственным народом. Людские судьбы рушились в одно мгновение. Бесповоротно. Зачастую из-за доноса, или по надуманным поводам. Невинные люди, имя им легион, погибали от голода, от безбожной тяжкой работы, от холода, от побоев блатарей и охраны.
Всё это старательно пытаются не замечать неосталинисты. Мол, перегибы на местах. Нопока прозу Шаламова читают, дотоле будет она им немым упрёком, жалом в совесть, осуждающим взглядом.
Художественной ценности эти рассказы, с моей точки зрения, имеют очень мало, написаны они как-то куцо, скупо и невыразительно. Поэтом тройка.

[Bahman Bahman · Rating 2 out of 5]

"وارلام شالاموف نویسنده ی کتاب در سال ۱۹۳۷ توسط حکومت شوروی دستگیر و به منطقه ی کولیما در شمال شرقی سیبری فرستاده شد. او نزدیک به دو دهه از زندگی اش را در این منطقه سپری کرد. و پس ازآن حدود دوازده سال از زندگی اش را صرف نگارش قصه های کولیما کرد.
قصه های کولیما اثر ادبی شگفت و بی نظیر قرن بیستم است. این کتاب مجموعه ایست از تجارب مخوف و باورنکردنی زندگی در اردوگاه های کار اجباری شوروی که توسط نگاه تیزبین یکی از محکومان نقل می شود و به صورت داستان هایی پراکنده تمامی زیروبم های دردها و امیدهای این زندگی را بیان می کند.
وارلام شالاموف در مجلد ساحل چپ از قصه های کولیما بیشتر به شرح خاطرات خود از دوران اشتغال به کار پرستاری در بیمارستان های اردوگاه های کار اجباری در کرانه ی چپ رود کولیما می پردازد. ناگفته نماند که نویسنده بعد از گذر از دوران بلندمدت کار پرمشقت و طاقت فرسا در معادن مخوف استخراج طلا و ذغال سنگ به یاری انسان نوع دوستی موفق می شود بعد از طی دوره ی پرستاری در بیمارستان های اردوگاه مشغول به کار شود."

[yo JP · Rating 3 out of 5]

O poznání političtěji orientované, než první kniha. Řeší se tu jména, procesy, spoustu malých narážek, které neznám a nepoznám, ale hádám, že Šalamov to celé zamýšlel jako jeden veliký cyklus a svědectví, takže je svým způsobem na nic brát každou kolymskou knihu jednotlivě. Nicméně to až na některé části o životě v lágru dost strádá - v tempu a v mém zájmu o to text vůbec číst (politika).

"A Zaslavskij se vrátil do Moskvy a stal se členem Svazu spisovatelů, i když v životě nenapsal nic jiného, než udání."

[Pablo · Rating 4 out of 5]

«Me he inventado un método para no aburrirme durante los interrogatorios. Cuento las filigranas del techo. La pared está cubierta de papel pintado, heñía cuatrocientos sesenta y dos dibujos iguales. Este es el resultado de la investigación mural del día. Me desconecto. La represión ha existido y seguirá existiendo. Mientras exista el Estado.»

Me han gustado mucho los relatos de Los comités de pobres y de El último combate del mayor Pugachov.

[Kharlanov Sergey · Rating 5 out of 5]

Вроде бы и помягче чем колымские рассказы, но все равн�� ощущение, что читаешь описание ада на земле.
Особенно любопытно было читать про майора Пугачева. Прям жизнеописание ближайшего будущего рашистских солдат.

[Hendrik · Rating 5 out of 5]

Meine Review zum ersten Teil der Erzählungen aus Kolyma (siehe: hier), kann ich unverändert für die Fortsetzung gelten lassen.

[Lu Bernardi · Rating 5 out of 5]

As atrocidades cometidas pelos Stalinistas, assim como os nazistas continuam me causando espanto. Os seres humanos são os piores animais que habitam este planeta.

[Marcelo Azevedo · Rating 4 out of 5]

Impressionante e atordoante. Leitura obrigatória para entender as atrocidades do regime Stalinista.

[Olena · Rating 1 out of 5]

Занятные побрехеньки.

[Rômulo Lopes]

| a essência (des)natural do ma(l/u) |

No quarto volume dos “Contos de Kolimá”, Varlam Chalámov, excede a construção literária e transforma seus escritos em contos de reflexões ensaísticas. A escolha parece um diagnóstico da estafa sofrida pelo autor, que já na apresentação deste volume descreve como sua alma se sente com relação aos criminosos nos campos de concentração russos e sua representatividade nas artes de seu país. Os contos ensaios propõe uma revisão sobre o assunto. Diferente dos outros volumes anteriores, em “Ensaios sobre o mundo do crime”, Chalámov prefere ser sucinto e direto em seu olhar e descrição deste universo. Faz as devidas divisões com relação a quem faz o mal e quem o incorpora. Tais ensaios desenvolvem um corpo físico que corrobora o estado natural das coisas, criando e recriando proporções devidamente encaixadas na rotina das prisões. As facções amparam seus parceiros de forma duvidosa, mas com garantias, excedem leis, como qualquer grupo rebelde, e traçam perfis para cada posição da hierarquia criminosa. No entanto, segundo o autor em seus contos, tais grupos cometem muito mais que crimes, eles confabulam métodos extremos de terror sem justificativa para com os outros presos. São também alimentados pelo sistema dos soldados, que estabelecem vínculos em garantia de alguma ordem dentro do caos. Tais grupos eternizam uma sociedade vítima de inseguranças, com a diferença de que agora, a violência parte de dentro do espaço que representa a morte da liberdade, e para muitos, da vida, ou seja, até no fim à violência não cessa. Outro ponto que Varlam discute é a formação de uma cultura artística do crime e sua socialização, com músicas, romances e poemas que exaltam os criminosos. A crueldade contra Chalámov foi extrema, e posteriormente bem escrita, que consome todas as forças do leitor em defender uma crítica que contraponha seus pontos de vista com relação a estes grupos. No entanto, existia um contágio para se sobressair da situação, a sensibilidade humana nos campos se altera e desacelera, o tempo para o campo psicológico é fulminante. e talvez o autor tenha se excedido ou (provavelmente) não.