Moederheil

by Els Florijn

Twee jonge vrouwen - Sofia, een arbeidersdochter, en Maria, een meisje van stand - raken begin jaren zestig ongewenst zwanger en worden onder druk van hun familie naar Moederheil ge­stuurd, een tehuis waar ongehuwde moeders met een doek over hun ogen moeten bevallen voordat hun kind bij hen weggehaald wordt.
In een verstikkende wereld vol schaamte en volhardend zwijgen zoeken de vrouwen in 'Moederheil' van Els Florijn naar regie over hun eigen lichaam, leven en moederschap.

Genres: Roman, Historical Fiction

368 pages, Kindle Edition

Published December 9, 2025

Reviews

[Janneke Burger-Niemeijer · Rating 5 out of 5]

Wat een boek. Een vreselijk verhaal.
En zo mooi opgeschreven…
Onmenselijk wat deze vrouwen is aangedaan.
En tegelijk zo’n ode aan vrouwen die hun hoofd hebben opgericht, hun kind hebben gedragen.
“Dit onrecht mag niet vergeten worden”

[Gesine Zuijdweg · Rating 4 out of 5]

Afschuwelijk verdrietig, maar prachtig tegelijk. Bijna niet te bevatten, maar blijkbaar toch realiteit dat er in de jaren '70 nog ongewenst zwangere vrouwen waren die hun pasgeborene moesten afstaan. Onbeschrijfelijke trauma's... Met prachtige, diepe en treffende woorden brengt Els Florijn de beide hoofdpersonages Sofia en Maria heel dichtbij. De compositie van de roman/de manier waarop beide hoofdpersonages met elkaar verweven worden, maken dit verhaal helemaal af. Els Florijn schrijft vaak over hele heftige onbekende historische thema's, maar er waren in dit boek ook kleine sprankjes hoop: vrouwen als lichtpuntjes. Must read!

[Gioia Van ‘t Spijker · Rating 5 out of 5]

Echt prachtig 💔🫶🏼

[Anouk van Rooyen · Rating 4 out of 5]

Mooi verhaal over een onderwerp waar ik nog niets vanaf wist. Ongelofelijk dat ongehuwde vrouwen tot begin jaren 70 hun baby gedwongen moesten afstaan. Het lijkt nog maar zo kort geleden. Het verhaal is erg mooi, maar verdrietig tegelijk. Wat een ellende wat die vrouwen destijds hebben moeten doorstaan. “Een onrecht wat niet vergeten mag worden”. Goed dat hierover verteld wordt en wat fijn dat deze huizen niet meer bestaan.

[Marjolein · Rating 4 out of 5]

Zo heftig. En bizar ook, dat dit in de jaren '60 gewoon gebeurde. Zeker een aanrader!

[Anna-Marije · Rating 5 out of 5]

4.8
in tijden al niet meer zo snel een boek uitgelezen.
interessant onderwerp, goed uitgewerkte personages, mooie zinnen. en fijn zo'n open einde.

[Esther · Rating 4 out of 5]

Een aangrijpend verhaal! Dat er nog veel Annes in deze wereld mogen blijven opkomen voor vrouwen.

[Jeanette · Rating 3 out of 5]

Droevig. Dit woord komt bij mij op als ik Moederheil uit heb gelezen. Meisjes en jonge vrouwen die ongehuwd zwanger zijn worden naar Moederheil gestuurd. Moederheil bestaat vanaf 1925 tot in de jaren '70. Het is een huis waar de meisjes, de jonge vrouwen, verblijven tot hun baby wordt geboren. Het kindje moeten zij gedwongen afstaan. Jonge vrouwen die het kindje willen houden zijn volkomen rechteloos. Ouders en maatschappelijk werk beslissen voor hen. Het boek lezend word ik geconfronteerd met de radeloosheid van de jonge moeders.

Het boek heeft een open eind. Dat vind ik lastig, maar de boodschap van het boek is duidelijk. Aandacht vragen voor datgene dat de jonge moeders overkwam en voor de hardheid van de regels.

[Britt · Rating 5 out of 5]

Dit boek blijft me nog lang bij

[Erna de Kruif · Rating 4 out of 5]

Jammer van het open einde.

[Esther · Rating 4 out of 5]

4⭐️
Wat een indrukwekkend en aangrijpend verhaal. Ik vind het heftig om te beseffen dat dit ooit echt de realiteit geweest is in Nederland. Goed dat door middel van dit boek de verhalen van vrouwen die deze afschuwelijke gebeurtenissen meegemaakt hebben verteld worden. Ik ging vlot door hey boek heen en het verhaal bleef me boeien. Ik vond het een fijne schrijfstijl en mooi hoe de verschillende verhaallijnen samen komen. Op het einde brak mijn hart wel een klein beetje.

[Corrieke · Rating 5 out of 5]

Je bent dapper. Je bent sterk. Je bent net zoveel waard als ieder ander. Prachtig hoe Sofia deze zin van moeder in haar leven toepast.
Wat een indringend boek. Wat vreselijk wat er gebeurde met mogelijk goede bedoelingen.
Een aanrader dit boek.

[Ina Overeem · Rating 4 out of 5]

4,5 ster. Prachtig geschreven maar een in en intriest verhaal. En dan te bedenken dat dit tot in de jaren 70 gebeurde!!!!

[Kim · Rating 4 out of 5]

3,5⭐️

[Luna Baggen · Rating 4 out of 5]

Het feit dat dit gebaseerd is op waargebeurde gebeurtenissen die tot de jaren 70 nog voorkwamen in Nederland is echt hartverscheurend. Prachtig geschreven

[Annita Wijma · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek, erg goed geschreven

[Kathleen · Rating 4 out of 5]

4,5⭐️!

[Bam · Rating 5 out of 5]

Great story, listened to it on Spotify.
Heartbreaking what these women went through, beautifully written
📚

[Gerda Witvoet · Rating 5 out of 5]

Wat schrijft ze mooi en wat een onderwerp!!

[Bente van Staveren · Rating 4 out of 5]

4⭐️

[Renee Geldof · Rating 4 out of 5]

Hartverscheurend verhaal over gedwongen afstand doen van je baby. Moest even wennen aan de personages maar ben gaandeweg ontzettend met ze mee gaan leven.

[Marieke Keizer · Rating 4 out of 5]

Verhaal over vrouwen die ongehuwd zwanger waren, daarmee zogenaamd een schande waren voor de samenleving en zo terecht kwamen bij moederheil. Waardoor ze verplicht werden om hun kind af te staan ook al wouden ze dat zelf niet.

Bizar dat dit vroeger echt gebeurde

[Isabelle Kemper · Rating 5 out of 5]

Wat een boek, echt geweldig mooi geschreven en indrukwekkend

[Schelley · Rating 4 out of 5]

Els Florijn is een Nederlandse auteur die al jarenlang hartverwarmende én confronterende historische romans schrijft. Ze duikt graag in vergeten stukjes verleden, vaak met sterke vrouwen in de hoofdrol.

In Moederheil maken we kennis met twee heel verschillende meiden die begin jaren zestig allebei ongewenst zwanger raken. Sofia, een rebelse arbeidersdochter die deels door nonnen is opgevoed en haar zaken graag zelf regelt, en Maria, een keurig meisje uit een rijke familie waar de buitenwereld niet mag weten wat er speelt. Onder enorme druk van familie en samenleving belanden ze allebei in Moederheil, het beruchte tehuis in Breda voor ‘gevallen vrouwen’. Daar moeten ze bevallen met een doek over hun ogen, zodat ze hun kindje niet eens goed zien voordat het wordt afgestaan. In die verstikkende bubbel van schaamte, strenge regels en veel zwijgen vinden Sofia en Maria elkaar. Samen met Anne, een medewerkster die stiekem wél een hart heeft, proberen ze beetje bij beetje regie terug te pakken over hun leven, hun lichaam en vooral: hun moederschap.

Wat Els Florijn echt knap doet, is dat ze de schrijfstijl lekker vlot en beeldend houdt, zonder dat het te zwaar of te sentimenteel wordt. Ik vond het supersterk hoe het boek laat zien wat voor totaal verschillende meisjes in zo’n tehuis belandden – de contrasten tussen Sofia en Maria maken het verhaal extra krachtig en laten zien hoe breed het onrecht was. De heftige, waargebeurde feiten raken je wel, en de opstand die langzaam groeit geeft een soort stille kracht. Tegelijkertijd raakte het emotioneel bij mij net niet die échte traansnaar – ik ben anders best een huilebalk bij boeken, maar hier bleef het meer bij een boze, trieste verbazing. Ook eindigt het een tikje open: je wilt eigenlijk nog wel even verderlezen over hoe het verdergaat met die twee, maar het stoort niet echt, het voelt eerder hoopvol-luchthartig.

Moederheil is een eyeopener over een pijnlijk stukje Nederlandse geschiedenis, gebracht met warmte en lef.

[Patricia De Boer · Rating 4 out of 5]

Tot in de jaren 70 kende Nederland opvanghuizen voor zwangere vrouwen die op wat voor manier ook, zonder partner bij deze huizen werden ondergebracht.
Zogenaamd met het idee het beste voor te hebben met de moeder en de baby.
Maar heel vaak werd er in dit soort huizen op afstand van het kindje aangestuurd.
De jonge moeders werd vertelt dat zij geen stabiel gezin konden vormen, en het daarom beter was dat de baby werd geadopteerd door mensen die dat wel konden bieden.
Vaak onder psychologische druk werden de vrouwen gedwongen om een afstandsverklaring van hun kindje te tekenen.
Dit heeft tot veel verdriet geleid, en er bestaan meer boeken mbt dit onderwerp, en documentaires gemaakt.

Dit boek is een fictieve roman, maar gebaseerd op verhalen van medewerkers van deze huizen, en van vrouwen die er hebben verbleven.
Dit verhaal gaat over 2 jonge vrouwen. Sophia en Maria.
De eerste raakt zwanger doordat ze op de avances van een rijke jongen in gaat, die haar gebruikt om zijn ouders te shockeren. Wanneer Sophia niet in gaat op zijn seksuele verlangen, dwingt hij haar tot gemeenschap.
Zonder en eigen familie die haar opvangt, voelt Sophia zich gedwongen om het hulp bij Moederheil te zoeken.
Maria is een meisje van goede komaf. Maar zij raakt zwanger van een man van buiten haar stand, en is daarmee een schande voor haar familie, die haar onderbrengt bij Moederheil.
Daar raken de 2 meisjes bevriend, maar zien ook de misstanden in het opvanghuis.
Hun angst voor de bevalling, en het lot van hun nog ongeboren kindje neemt steeds meer toe.

Een heel mooi geschreven verhaal over een zwarte bladzijde in de Nederlandse geschiedenis.

[MAKU · Rating 4 out of 5]

Verdrietig dat zowel lang zoveel jonge 'gevallen meisjes' en hun kinderen op deze manier zijn behandeld. Vaak zelf nog kinderen en niet zelden slachtoffer van incest of verkrachting... En dan wordt je weggestuurd naar een plek waar je moet werken en waar je vrijheid je eordt ontnomen en uiteindelijk wordt ook je kind nog weggehaald. Verschrikkelijk dat dit tot 50 jaar terug nog gebeurde. De verhalen in het boek zijn fictief en deels voorspelbaar, maar de aandacht voor deze vrouwen en hun kinderen is noodzakelijk. Het einde is open, dat is niet fijn voor het verhaal, maar wel de realiteit. Veel vrouwen bleven in het ongewisse of het duurde decennia voordat er meer bekend werd. Schrijnend en onmenselijk.

[Lydia Hommes · Rating 3 out of 5]

Met 3 sterren doe je het boek tekort, maar voor mij is het nou ook weer geen 4 sterren. Mooi geschreven over een huis waar vrouwen na de bevalling gescheiden worden van hun kind. Omdat de zwangerschap ongewenst, ongepland, een schaamte voor de omgeving was. Ook al bedachten de meisjes/ vrouwen zich tijdens de zwangerschap, zolang jij niet aan kon tonen dat je getrouwd was en een goed leven kon garanderen voor je kindje, was je jouw baby kwijt. Het is zo respectvol geschreven dat je vanuit de verschillende oogpunten het toch ook wel weer een beetje snapt. Dus 3,5 sterren. Zeker het lezen waard.

[Reader · Rating 4 out of 5]

Een goed boek, goed uitgedacht. Deze verhalen kun je je voorstellen, maar hoe belangijk is het om daadwerkelijk onderzoek te doen naar datgeen waarover je schrijft, om te praten met de mensen met een eerste hand ervaring omtrent deze instelling. Ik kan me slechts voorstellen dat het voor de schrijfster zwaar is gevallen hierover te schrijven, zoals dat het zwaar viel voor mij als lezer.
Soms vond ik wat hak op de tak, miste ik details. Op andere momenten ging het juist weer iets te veel door op een stuk - hierin miste ik dan dus wat continuiteit in schrijfstijl, vanwege dat contrast.

[Hannah Zandbergen · Rating 5 out of 5]

Twee meisjes raken ongehuwd zwanger en worden naar een opvanghuis voor ongehuwde moeders gestuurd. Daar komen ze in een strak regime terecht. Het kind houden is onbespreekbaar, ook al zijn ze meerderjarig en zijn het de jaren zeventig. Moedig gaan ze in tegen de gevestigde orde. Deze roman is gebaseerd op waargebeurde feiten, wat het verhaal extra indringend maakt. Onvoorstelbaar dat er nog maar kortgeleden zo met moeders en baby’s werd omgegaan. Een met veel vaart geschreven, ontroerende en toch ook hoopvolle roman.

[Tess · Rating 4 out of 5]

Ik vond dit een indrukwekkend en ontroerend verhaal dat mij vanaf de eerste bladzijde gelijk meesleepte. De historische setting en de emoties van de personages zijn geloofwaardig en aangrijpend beschreven. Ik vond het heel interessant om te lezen over hoe dat verliep in de jaren 60, maar soms zat ik ook vol ongeloof te lezen. Bizar dat het nog niet eens zo lang geleden zo ging. Het boek laat zien hoe ingrijpend de keuzes en omstandigheden van jonge vrouwen vroeger konden zijn. Een pakkende roman die nog lang zal blijven nazinderen.