Diplomademocratie

by Mark Bovens, Anchrit Wille

Opleiding is de nieuwe verzuiling. Academisch geschoolden en praktisch geschoolden leven in gescheiden werelden. Ze hebben andere zorgen en andere opvattingen over de grote kwesties van onze tijd. Maar in de politiek trekken de academici aan het langste eind. Nederland is een diplomademocratie - een land waarin de hoogste diploma's het voor het zeggen hebben. Die ongelijke vertegenwoordiging is een bron van politiek wantrouwen en vormt een grote bedreiging voor onze democratie.



Dit is een compleet herziene versie van het baanbrekende boek uit 2011. Op basis van veel nieuw materiaal laat het zien hoezeer de scheidslijnen tussen academisch geschoolden en praktisch geschoolden zich hebben verdiept.



Mark Bovens is politiek filosoof en bestuurskundige en emeritus hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht.



Anchrit Wille is politicoloog en bestuurskundige en hoogleraar transities in de publieke sector aan de Universiteit Leiden.

251 pages, Kindle Edition

Published September 11, 2025

Reviews

[Romy · Rating 4 out of 5]

4 uit 5 sterren

Een goed boek maar voor mij net iets té oppervlakkig. Opleidingsscheidslijnen worden veelal aangetoond met cijfers om de Nederlandse situatie te schetsen. Van die situatie was ik me als socioloog al wel bewust dus daarom had ik het boek niet gevraagd (cadeau). Ik wilde juist meer te weten komen over de verklaringen erachter, en ook de consequenties en "oplossingen". Dat komt zeker ook aan bod in dit boek en was, in mijn ogen, het meest interessante deel maar het mist helaas alsnog de diepgang die ik zocht. Misschien een fout van mijzelf, dit is natuurlijk voor een breed publiek geschreven. Dat doen de auteurs overigens wél erg goed: ze gebruiken academische termen en bevindingen, maar je kan het zeker lezen zonder achtergrondkennis. Ik wil het dan ook geen lage rating geven omdat ik denk dat het de ogen van veel politici, beleidsmakers etc.. zou kunnen openen. Leuk is wel dat hier de focus vooral lag op onze democratie en de politiek, terwijl ik zelf meer focus op hoe zij cultureel van elkaar verschillen (dat daar natuurlijk weer onlosmaakbaar mee verbonden is, want cultural voting).

[Yolanda · Rating 4 out of 5]

Mark Bovens is emeritus hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Utrecht. Het is een goed geschreven boek, behalve als het op conclusies en waardeoordelen aan komt.
Dan behoort hij toch tot de links hoogopgeleide elite, waardoor het begrip voor lager geschoolden bij hem ontbreekt.
Zeker in het laatste hoofdstuk waarin de termen, extreem rechts, met de daaraan verbonden conclusies en waardeoordelen,laat zien dat hij geen enkel idee heeft van het gewone leven. Verder best aan te raden om te lezen. Het onderzoek voegt genoeg toe om je kennis te verbreden hoe de Diplomademocratie is ontstaan en welke schade die aanricht aan de democratie.

[Wagenreads1996 · Rating 3 out of 5]

Erg interessant, valt wel heel vaak in herhaling. Het is lastig voor de auteurs want het boek moet en toegankelijk en wetenschappelijk onderbouwd zijn en dat is gelukt, alleen om het wetenschappelijke te behouden is er wel gekozen voor de academische structuur van hoofdstukken met inleiding (met samenvatting en conclusie), middenstuk en conclusie (weer samenvatting en conclusie). Dat leest gewoon niet lekker weg.

[Gijs · Rating 3 out of 5]

Hoewel ik de boodschap volledig onderschrijf, vond ik het boek soms wat herhalend (met name in de eerste hoofdstukken) waardoor ik het niet de volle 5 sterren kan geven. Daarnaast twijfel ik lichtelijk aan de toegankelijkheid van het werk, vooral door het gebruik van bestuurskundig jargon. Wellicht is het op sommige plekken beter standaardtaal te gebruiken, met name als je het hiervoor al hebt uitgelegd.

3.5-4/5