U Elżbiety Cherezińskiej nie czytamy o historii , my w nią wpadamy, stajemy się nią, krztusząc się dymem zgliszcz i zapachem krwi, ale też kochamy i marzymy.
#śmiały to nie jest kolejna lekcja o datach i bitwach. To psychologiczne studium dziedziczenia traumy, ambicji i niszczycielskiej siły władzy. To też poznanie króla, który przez wieki był pomijany, obświewany, a jednak gdy się go pozna bliżej, to widzimy mądrego władcę, który dzięki strategii potrafił przywrócić Polsce koronę.
W centrum tej opowieści stoi konflikt pokoleń, tak namacalny, że aż bolesny. Z jednej strony mamy Kazimierza Odnowiciela – człowieka skałę, który z ruin i popiołów, cegła po cegle, lepi państwo na nowo. Jego postawa to psychologia przetrwania: cierpliwość, dyplomacja, chłodna kalkulacja. To on niesie na barkach ciężar odpowiedzialności za to, by Polska w ogóle istniała.
A potem nadchodzi on. Bolesław. Śmiały. Szczodry. Syn, który nie chce tylko „odnawiać”. On chce brać. Jego postać to czysta psychologia buntu i narcyzmu władzy, ale też niezgody na przeciętność. Cherezińska genialnie kreśli ten kontrast, jak syn dusi się w ostrożności ojca, jak w jego żyłach kipi krew ciotecznej prababki Sygrydy.
Pod piórem Cherezińskiej historia ożywa. To tętniący życiem, brudny, namiętny i okrutny świat. Bohaterowie, to nie osoby z portretów, ale pełnokrwiści ludzie, którzy są bliscy nam. Ta sieć intryg, toksycznych relacji, gry pozorów, hipokryzji z jednej strony odległa, a z drugiej tak namacalna i bliska. Autorka z niesamowitą intuicją wchodzi w głowy bohaterów. Czujemy chłód kamiennych komnat, słyszymy szept spisków i czujemy metaliczny smak zdrady. Widzimy, jak rodzi się legenda króla, który sięgnął po koronę, by potem upaść z hukiem, który niesie się przez wieki (ale te szczegóły już w tomie II- #szczodry)
Na szczególną uwagę zasługuje też przedstawienie roli kobiet na dworach i ich znaczeniu w zdobywaniu władzy. Z jednej strony są uznawane przez mężczyzn za „towar” dzięki któremu można wzmocnić władzę, z drugiej bez nich nie ma sukcesji (to one rodzą następców), a często kluczowe decyzje są przez nich sterowane (kto oprze się ich wdziękom).
KĄCIK BIBLIOTERAPEUTYCZNY: Co ta książka robi z emocjami?
„Śmiały” to doskonały materiał do refleksji nad ciężarem oczekiwań. Zastanów się:
Ile razy czułeś, że musisz kontynuować dzieło rodziców, choć twoja dusza krzyczała o czymś innym?
To lektura nie tylko dla miłośników historii, ale też tych którzy czują się przytłoczeni oczekiwaniami innych. Cherezińska pokazuje, że emocje sprzed tysiąca lat, takie jak zazdrość, pożądanie, lęk przed odrzuceniem są dokładnie takie same jak dziś. Zmieniły się tylko dekoracje.