Korstmos

by Rinske Bouwman

Marius is buschauffeur, beginnend vogelaar en mantelzorger van zijn vrouw Philo, die al jaren langer leeft dan verwacht. Als game developer tipt ze hem The Otherworld, een online virtuele wereld, waar mensen van over de hele wereld samenkomen en zichzelf kunnen zijn, of juist helemaal niet. In The Otherworld koopt Marius een eiland van pixels en hij begint een diervriendelijke tijgerfokkerij, waar hij elke vrijdagavond een steeds drukker bezocht online feest geeft. Door nieuwe mensen te ontmoeten en een eigen sociaal leven op te bouwen bereidt hij zich zo goed mogelijk voor op een leven na Philo’s dood. Hoewel ze al jaren samen zijn ontstaan er barstjes in de evenwichtige symbiose tussen Marius en Philo. Marius haalt inspiratie uit de natuur om hem heen. Hij krijgt tips van schapen, mieren en zijn eigen kat Ruud. Ook een zwaan probeert hem te troosten. Toch wordt de kloof tussen Marius en Philo groter, tot er een tijger in zijn huiskamer staat. Een echte, niet een van pixels.

Genres: Fiction

224 pages, Paperback

Published September 24, 2025

Reviews

[Twan Vet · Rating 5 out of 5]

In twee dagen uitgelezen, ondergedompeld en door elkaar geschud. Slim, poëtisch, verwarrend, magisch, ontroerend en dat alles door elkaar. Iedereen moet dit lezen.

[Joachim Stoop · Rating 4 out of 5]

4- 4,5

Een aanschakeling van verwondering. Lichtvoetig, trefzeker, vol mentale strelingen. De schrijfster manoeuvreert binnen een strak verhaalkader, maar laat voortdurend originele vondsten oplichten: kleine vonkjes van humor, ironie, en poëtische precisie.

Er stroomt een massa liefde door de tekst—van Marius naar Philo en terug, van de schrijfster tot het woord, van de lezer tot dit boek. Ironisch dat een verhaal over een gamewereld zo bezield en authentiek aanvoelt, alsof pixels en codes ineens hartslag krijgen. Dit is de gamingroman die Tomorrow, tomorrrow and tomorrow vergeefs poogte te zijn.

Maar... na het eerste kwart zorgde te veel spielerei, sprekende dieren, knipogen en schrijftrukjes voor een ietwat dalende lijn van mijn aanvankelijke euforie. Een overdaad aan mirakels kunnen zelfs wonderen banaal maken. less is more. Heel jammer, want dit was anders fluitend op weg richting vijf sterren.

Laat desondanks de vertalingen en de Sundance-verfilming (of Jaco van Dormael) maar komen!

[Gael]

“En ze twerken en ze huilen en ze leven.”

Jongens ik hou zó van tijgers ineens

[Marit · Rating 4 out of 5]

Een boek als een puzzel! Mooie motieven die origineel een verhaal over (een gebrek aan) troost verbeelden.

[Ilse K. · Rating 5 out of 5]

'Ik ben geen profeet, ik ben een engel. Een troostzwaan.' (p.61)

Dit boek zit zo ontzettend goed in elkaar, erg origineel, erg van genoten. 4,5⭐

[Marlou · Rating 4 out of 5]

Ja, er zitten dieren in die soortvan praten (en ja, dat werd me wat veel), maar eigenlijk is ‘Korstmos’ juist vooral heel menselijk. Ik heb gelachen, soms is het verdrietig, maar het is vooral bijna altijd heel lief en ontroerend. Prachtig geschreven ook. En ik heb de zaadjes die van m’n sesambagel vielen voordat ik ze kon eten bovenop de kruidenkaas gegooid, dat ga ik blijven doen - dank voor de tip, Marius!

[Lieke · Rating 3 out of 5]

Origineel boek met The Otherworld en het perspectief vanuit dieren! Lastig onder woorden te brengen waarom het me niet pakte, misschien associeer ik de bedrukte sfeer te erg met het boek, of is het de schrijfstijl die me te sober was?

[Sjoukje Werkman · Rating 5 out of 5]

Zó mooi! Echt enorm genoten.

[Stella Starlight · Rating 5 out of 5]

Rouw is het ding met veren, naar Max Porter die 'Grief is the Thing with Feathers' schreef naar Ted Hughes' poëzie 'Crow: from the Life and Songs of the Crow', dat Hughes op zijn beurt schreef na de dood van zijn partner en dichter Sylvia Plath.

Rouw is dus een ding met veren, óf met strepen...

Ik vond Bouwmans debuut 'Een soort eelt' al geweldig, en ook dit tweede boek van haar hand vind ik enorm goed. Ik houd van haar taal die kort en to the point is, terwijl de symboliek oneindig diep en veelzijdig is.
Mijn voorkeur gaat wel uit naar 'Een soort eelt' omdat het verhaal minder gangbaar is, het personage meer vervreemd en vervreemdend. Maar desalniettemin geef ik ook 'Korstmos' vijf sterren. Wat een ster aan het firmament van de Nederlandstalige literatuur is Rinske Bouwman.

(Het boek las ik digitaal in mijn #koboplus abonnement, waarin je ook haar debuut kunt lezen.)

[Liz Rutten · Rating 5 out of 5]

Poëtisch, treffend, meeslepend. Een boek zoals ik ze graag zie.

[Annemiek Groeneweg · Rating 4 out of 5]

Poeeeeh wat goed. In taal, in verhaal, in zeggen-waar-het-op-staat, in liefde verwoorden en relaties en gemis duiden. En oh wat een zinnen: ‘Natuurlijk missen mensen mensen overal. Als je iemand mist is dat chronisch. Iemand missen terwijl diegene naast je zit is een van de meest pure vormen van missen, maar ook de meest verwarrende.’

[Cyanne Tersteeg · Rating 3 out of 5]

Leesmeiden boek 23

[Lalagè · Rating 4 out of 5]

In gedachten praat Marius wel met allerlei dieren die hij tegenkomt, te beginnen met zijn eigen kat Ruud, maar ook met vogels en mieren en zwanen in de buurt. Dat vind ik een mooi vondst en het levert diepe gesprekken op.

Korstmos heeft een goede balans tussen zware en grappige stukken. Marius is een realistische hoofdpersoon. Hij zou zomaar je buurman kunnen zijn. Rinske Bouwman schrijft op een originele manier over herkenbare situaties.

Lees mijn hele bespreking op https://lalageleest.nl/2026/01/04/kor...

[Susanna Leemhuis · Rating 5 out of 5]

Prachtig en origineel boek over rouw, (geanticipeerd) verlies en mantelzorgen. Je komt zo veel fantastische zinnen en elementen tegen waarvan je zou willen dat je er zelf op was gekomen (zoals de uitgedachte gedachtenuitwisseling met de dieren en het duiden van afstanden via lagen lucht). Aanrader!

[Gerjo Schepers · Rating 5 out of 5]

Literaire kosmos

Het eerste boek van 2026 en direct een pareltje. Extra bijzonder om dit als buddy read met leesvriendin Anna Husson (Bevlogen Letteren) te hebben mogen beleven.

De schrijfstijl van Rinske is verbluffend mooi, ik heb wel honderd zinnen die me raakten. De woorden deden me glimlachen, lieten me echt voelen, zetten me aan tot dieper denken.

Wat doet het met je als je partner ongeneeslijk ziek wordt? Wat verandert er in je leven? Wat zeg je en wat zeg je niet? Wat is de impact op de relatie?

Rinske vertelt dit vanuit een hoofdpersoon Marius die alles doet voor zijn vrouw om haar liefdevol te verzorgen. Maar hij is er ook, wat heeft hij nodig? Hoe rouw je? Hoe ga je om met mensen en praat je erover?

Hierover gaat hij ‘in gesprek’ met een schaap, een mier, met hun kat en van hen krijgt hij tips. En een zwaan troost hem.

Marius begeeft zich in een virtuele wereld, The Otherworld. Hij begint een tijgerfokkerij en organiseert feesten. En hij krijgt een band met de mensen daar en daarmee gaan gevoelens gepaard uit het echte leven.

De relatie met zijn geliefde Philo vertoont scheurtjes tot dat er een tijger opduikt.

Het verhaal is ontroerend mooi geschreven en heeft een prachtige mix van thema’s (liefde, rouw, gemis, eenzaamheid).

En het slot is nog mooier dan ik me had kunnen voorstellen, het zorgde voor een slik, een diepe zucht en tranen over mijn wangen. Een nieuwe favoriete auteur op mijn lijst en ik verheug me om ook ‘Een soort eelt’ te lezen.

Tenslotte enkele favoriete passages
“Ik wou dat ik Control Shift F3 kon intypen nu, zegt Philo. Kreeg je dan hoge sokken? Dan kreeg ik een nieuw lijf. Zomaar? Nee je moet het tien seconden ingedrukt houden.”

“Hele boeken leest ze niet meer. Ze wil niet lezen over anderen die meer meemaken dan zij, al helemaal niet als dat verzonnen mensen zijn.”

“Lief je bent de beste. Onze liefde is nooit uitbehandeld!”

[Myrthe · Rating 3 out of 5]

Boek gelezen met de leesclub! Ik vond het een originele insteek met de verschillende dieren en de verschillende werelden. Wanneer deze meer door elkaar gaan lopen ga je je wel afvragen wat nou echt is en wat niet, en wie wat ziet. Het thema van rouw vond ik soms wel wat zwaar, maar ook wel eens mooi om over te lezen.

[Laura Van Rijnsbergen · Rating 5 out of 5]

Geweldig mooi. Ik vind het heel leuk om zoveel dieren in het boek te leren kennen, net als bij haar vorige boek een soort eelt. Ik hoop dat haar volgende boek ook dieren in de hoofdrol heeft! (En dan hoop ik in het bijzonder dat de dieren dan haaien zijn 😝)

[Eva · Rating 5 out of 5]

wauw. dit is een kleine reminder voor mezelf dat ik vaker het boek moet pakken waar ik zelf naartoe getrokken wordt ipv alleen kijken wat populair is.

[Joos · Rating 5 out of 5]

Prachtig en ontroerend

[Nena · Rating 5 out of 5]

Zo mooi, ontroerend en origineel. Over houden van, symbiose, rouw, vasthouden en loslaten.

[Julia]

als je een buschauffeur ziet die een tijger bij zich heeft, kun je hen maar beter even groeten bij het instappen

[Tom · Rating 4 out of 5]

Plot: 3,5

Characters: 4

Writing style: 4,5

Pace: 5

Total: 85%

[Johanna · Rating 5 out of 5]

Wauw. Fijn, mooi boek. En nu wil ik ook een tijger (maar toch ook niet).

[Tessel Sligting · Rating 3 out of 5]

Alhoewel het verhaal en de symboliek van dit boek mij erg trokken, werd ik steeds uit mn flow gehaald door de korte erg populaire schrijfwijze. Dit zorgde ervoor dat ik mij niet helemaal in het verhaal kon inleven. Er was te weinig aankleding in de zinnen over de omgeving etc om mij helemaal te verplaatsen in het verhaal. Wel vond ik het verhaal orgineel, grappig en ontroerend ondanks de schrijfwijze die mij niet helemaal trok.

[Daniël Puntman · Rating 5 out of 5]

Het beste Nederlandstalige boek wat ik in tijden heb gelezen. Ze heeft een bijna kinderlijke schrijfstijl, die zeer beeldend is en weet daarin vaak te verrassen. Ondanks deze wat aparte manier van vertellen, die veel symboliek bevat, slaagt ze er juist zeer goed in om je mee te nemen in de gedachtenwereld van de hoofdpersoon.
Ik voel me verrijkt nu ik dit boek heb gelezen.

P.s. Ik snap nog steeds niet waarom hij dat perensap door de gootsteen spoelde.

[Indra · Rating 4 out of 5]

4,5☆

"De kat snurkt zacht bij elke uitademing. Mensen snurken bij hun inademing. Katten en mensen vormen samen een oneindige snurken." (Korstmos, 2025, p. 22)

Korstmos raakt, verandert perspectief en legt je hart omgedraaid weer terug in je lichaam.

Het heeft tijd nodig om verder te bezinken. De rol van en de kijk op dieren in dit boek is authentiek uniek. Dankjewel voor de ervaring.

Wellicht pas ik dit stukje later nog aan. Wellicht een boekenclubpodcast als nazorg? Ik weet het niet.

[Isa · Rating 5 out of 5]

Een bijzonder mooi boek over rouw en jezelf opnieuw uit moeten vinden. Hoe confronterend dat is. Rinske Bouwman heeft een heel prettige schrijfstijl met frisse vondsten waar je af en toe even stil bij wil blijven staan. Wil graag meer van haar lezen!

[Alex Ploeger · Rating 4 out of 5]

4.5

[Maarten Teunissen · Rating 4 out of 5]

Tragisch boek. Het voelde heel echt, tegelijkertijd vond ik het soms ook allemaal heel erg verwarrend, wat dan ook weer best echt is.

[Myrthe Boer · Rating 5 out of 5]

Dit was prachtig.