Bibliotekarka z Warszawy

by Maria Paszyńska

Fascynująca wędrówka w głąb historii, w której nic nie jest takie, jak mogłoby się wydawać, a każda ocalona stronica jest szansą na odbudowę duszy miasta i jego mieszkańców.

Po klęsce powstania warszawskiego Niemcy przystępują do metodycznego palenia polskiej stolicy. Mieszkańców wypędzono, lecz w opuszczonych murach pozostały miliony książek skazanych na zagładę w płomieniach. Grupa niezłomnych decyduje się na powrót do miasta przekształcanego w twierdzę, by spróbować ochronić, co się da, ocalić bezcenne rękopisy, zakazane tomy, fragmenty ludzkiej pamięci, tożsamość narodu. Lecz czy w świecie opanowanym przez zło piękno i dobro mają jeszcze w ogóle jakiekolwiek znaczenie? Czy przypadkowe spotkanie dwojga ludzi może odmienić bieg historii? Czy miłość zawsze zwycięży?

Oparta na faktach opowieść o ludzkiej odwadze, sile pasji, miłości do literatury oraz niezwyciężonej wierze, że kultura przetrwa nawet największe kataklizmy. I o uczuciu, które nie powinno się wydarzyć, a odmieniło życie wielu.

344 pages, Paperback

First published October 15, 2025

About the author

Polska pisarka, felietonistka, varsavianistka, prawniczka i orientalistka. Ukończyła autorską klasę humanistyczną z rozwiniętym programem wychowania estetycznego w VII LO im. Juliusza Słowackiego w Warszawie, a następnie prawo na Uczelni Łazarskiego oraz iranistykę na Wydziale Orientalistycznym Uniwersytetu Warszawskiego. By nauczyć się języka tureckiego, dwa lata studiowała turkologię. Przez kilka lat pracowała jako prawnik oraz przewodnik miejski po Warszawie. Znana z serii wakacyjnych spacerów po Warszawie, które współtworzyła dla Wirtualnej Polski, programu telewizyjnego Poszlafirujemy po Pragie oraz felietonów. Choć urodziła się na Dolnym Śląsku, mówi o sobie, że jest adopcyjnym dzieckiem Warszawy. Zadebiutowała w 2015 roku powieścią "Warszawski niebotyk", która znalazła się w finale I. edycji konkursu Promotorzy Debiutów organizowanego przez Instytut Książki i Fundację Tygodnika Powszechnego. Powieść Owoc granatu. Dziewczęta wygnane została nominowana w plebiscycie portalu lubimy czytać do miana Książki Roku 2018 w kategorii Powieść.
Autorka specjalizuje się w powieści historycznej. Wnikliwe przygotowuje się do pisania każdej kolejnej książki, docierając do trudno dostępnych materiałów źródłowych. Maria Paszyńska skupia się nie tylko na rzetelności w kwestii realiów historycznych, lecz także na wnikaniu w psychikę bohaterów, ukazywaniu ich emocji, dobra tkwiącego w człowieku, zawsze i pomimo wszystko. Szczególnie ważne są dla niej tematy społeczne, przede wszystkim te dotyczące tolerancji, wielokulturowości i dialogu międzyreligijnego. W swoich książkach przedstawiała m.in. przedwojenną Warszawę, Imperium Osmańskie, wojenne losy stołecznego ogrodu zoologicznego prowadzonego przez Jana i Antoninę Żabińskich oraz tułaczkę Polaków zesłanych na Syberię w czasie II wojny światowej.

Reviews

[burgundowezycie · Rating 4 out of 5]

Wśród zgliszcz i ciszy miasta, które straciło głos, Maria Paszyńska snuje opowieść o ludziach, którzy nie pozwolili zamilknąć słowu. „Bibliotekarka z Warszawy” to powieść, która nie tylko przywraca pamięć o dramatycznych dniach po upadku powstania warszawskiego, lecz także z czułością i zadumą pyta, czym właściwie jest kultura — i czy może ona ocaleć, gdy człowiek sam staje na granicy człowieczeństwa.

Autorka prowadzi nas przez ruiny stolicy jak przez labirynt duszy. Z każdym krokiem, z każdą ocaloną książką, odkrywamy, że papier, atrament i zapisane słowa są czymś więcej niż tylko przedmiotami. To ostatnie świadectwa istnienia, oddechy minionych pokoleń, które domagają się, by ich nie zapomniano. W świecie zdominowanym przez zło i chaos bohaterowie Paszyńskiej stają się strażnikami pamięci — cichymi wojownikami, dla których każda ocalała stronica jest iskrą nadziei, mostem między tym, co było, a tym, co może jeszcze nadejść.

Powieść oparta na faktach nie szuka taniego heroizmu. Zamiast tego oferuje coś znacznie głębszego — melancholijną refleksję nad tym, że w ruinach zawsze tli się życie, a piękno, choć zdeptane, potrafi przetrwać nawet w popiele. Na tle wypalonego miasta rozgrywa się historia miłości, której „nie powinno być”, ale która – niczym tajemnicze światło w ciemnym tunelu – staje się dowodem, że człowiek nie potrafi żyć bez pragnienia dobra, bez tęsknoty za bliskością.

Paszyńska pisze językiem pełnym muzyki i ciszy zarazem. W jej słowach słychać echo płonących bibliotek, ale i szelest kartek, które ktoś, mimo wszystko, próbuje ocalić. Każde zdanie brzmi jak modlitwa za miasto, które zginęło, i hymn dla tych, którzy odmówili zapomnienia.

„Bibliotekarka z Warszawy” to nie tylko opowieść historyczna. To hołd dla ludzi, którzy wierzyli, że słowo ma moc większą niż ogień. To przypomnienie, że choć można spalić domy i książki, nie da się spalić pragnienia, by opowiadać historie. Bo dopóki ktoś jeszcze czyta — Warszawa, w jakimś wymiarze, wciąż żyje!

Dziękuję za zaufanie i egzemplarz do recenzji od wydawnictwa @wydawnictwofilia (współpraca reklamowa) 🩷.

[_coco_book · Rating 4 out of 5]

🤍Wśród upiornej ciszy, która osnuła miasto po klęsce powstania warszawskiego działania prowadzi grupa niezłomnych pragnąca, nawet za cenę własnego życia, ocalić przed zniszczeniem dobra kultury. Każda książka, rękopis, mapa, manuskrypt i wolumin urasta do rozmiaru bezcennego dziedzictwa, które ma stać się nieocenionym fundamentem do odbudowania tożsamości narodowej po zakończeniu wojny.

🤍,,Bibliotekarka z Warszawy” to złożona historia ocalenia. Opowiada o dosłownym ratowaniu dzieł, szukaniu sposobu na przetrwanie, ale też poznawaniu siebie w skrajnych sytuacjach. Jest rozpaczliwą próbą szukania ratunku i nadziei w czasach naznaczonych cierpieniem i zagrożeniami czyhającymi na każdym kroku. To obraz głębokiej pasji, która stała się światełkiem wśród wszechobecnego mroku i wiarą, że jeszcze nie wszystko stracone. To również opowieść o miłości; pochłaniającej, cennej, uporczywej i zmieniającej wszystko.

🤍Historia przedstawiona w „Bibliotekarce z Warszawy” pokazuje ludzi, których serca biją w rytmie wolności. Z ogromną wrażliwością obrazuje zrujnowane miasto i walkę o odzyskanie chociaż małych fragmentów tradycji i kultury. Na własne oczy przekonujemy się , że można wszystko zniszczyć, spalić, skazać na stracenie, ale jeśli istnieje choć jedna osoba obdarzona pragnieniem przekazywania historii dalej, to pamięć o kulturowym dziedzictwie nie zginie.

🤍„Bibliotekarka z Warszawy” jest upamiętnieniem tych, którzy wykonali tytaniczną pracę, ale nie znajdziemy o nich informacji na powszechnie dostępnych kartach historii. To opowieść o ogromnej odwadze, poświęceniu i ufności, że nawet w opętanym przez zło świecie znajduje się miejsce na przebłyski dobroci. Pokazuje, że małe gesty i życie w zgodzie z wyznawanymi wartościami są wyznacznikiem człowieczeństwa.  
Bardzo doceniam, że ta książka uchyliła przede mną drzwi do fragmentu historii, który był mi dotąd nieznany. Ważna, potrzebna, uświadamiająca i skłaniająca do refleksji.

[Maja · Rating 4 out of 5]

[Współpraca recenzencka z Wydawnictwem Filia]
Dziękuję za możliwość recenzji ♡
Q: Znacie twórczość Marii Paszyńskiej?

Dzień dobry 💚👋

Bo ja muszę przyznać, że wcześniej nie miałam okazji nic od niej przeczytać. Jej styl jest subtelny, ale jednocześnie pełen emocji i realizmu. Od pierwszych stron wzbudza w czytelniku chęć do zapoznania się z tą historią.

Ostatnio coraz częściej sięgam po książki wojenne i coraz bardziej przekonuję się, że ten gatunek potrafi mnie pochłonąć. Lubię, kiedy wśród bólu i trudnych wydarzeń pojawia się coś tak ludzkiego jak nadzieja, miłość czy walka o to, co naprawdę ważne.

Fabuła przenosi nas do lat 90., kiedy Jagoda porządkuje mieszkanie po dziadkach. Wśród książek, jej partner znajduje tajemniczą dedykację, która staje się początkiem powrotu do przeszłości. Poznajemy historię dziadka Jagody, Szymona oraz jego losy z czasów Powstania Warszawskiego. Kolejarz, który pokochał książki i w samym środku wojny znalazł się wśród ludzi walczących o kulturę, pamięć i duszę narodu.

Czytając, miałam wrażenie, że autorka dosłownie przenosi mnie w tamte czasy. Czuć aurę zniszczonego miasta lęk, ale też ogromną determinację. Paszyńska potrafi pokazać, że nawet w świecie pełnym zła można znaleźć piękno w książkach, w drugim człowieku. Przy opisach poświęcenia i utraty miałam ciarki na rękach i zaszklone oczy.

To opowieść o wojnie, o tym jak historia potrafi żyć w naszych rodzinach, w przekazywanych wspomnieniach, w jednym starym egzemplarzu.

Jeśli lubicie książki wojenne, które skupiają się nie tylko na buncie, ale też na emocjach i wartościach to polecam. Czasami największą bronią potrafi być książka.

Miłego wieczoru 🌙

ig romantic_soul_artist

[Anna · Rating 4 out of 5]

Bibliotekarka z Warszawy mnie zaskoczyła, szczerze mówiąc, myślałam że ta historia będzie o czymś zupełnie innym. Ale właśnie to zaskoczenie okazało się dla mnie największą zaletą, autorka co rusz sprawiała, że nie dość że byłam zdziwiona, to wiele razy złamała moje serce. Przede wszystkim bardzo podobało mi się ukazanie dwóch różnych miłości. Bo miłość życia spotykamy tylko raz, ale są także takie miłości spokojne, jakże inne od tej w czasie której wszystko w nas buzuje, są też miłości dojrzałe, takie ciche, ale równie ważne. Pisarka stawia także fundamentalne pytanie – którą z tych miłości wybrać? To niesamowite, jak bardzo ta książka mnie rozdarła, ile zdarzyło mi się razy nad nią pochylić na dłużej, jak bardzo próbowałam poukładać to co kotłowało się w moim sercu i duszy. A dodatkowo fabuła - niebanalna i oryginalna, taka z którą się jeszcze nie spotkałam bo dotycząca dzieł sztuki wywożonych z Warszawy w czasie wojny. Niezwykle interesujący i intrygujący temat, a ludzie którzy się tym zajmowali bardzo inspirujący. No i najważniejsze - powieść jest oparta na prawdziwych wydarzeniach. Dla mnie takie historie zyskują naprawdę dużo, wszystko jest dla mnie bardziej realne i rzeczywiste. To była piękna opowieść i wspaniała podróż poprzez trudy wojenne, wielkie i piękne uczucia oraz żałobę i powstanie z kolan. Wspaniale opisane także poświęcenie w imię miłości, dla kogoś kogo się kocha można góry przenosić. Ta pozycja porusza także trudny temat jakim jest depresja i trauma. Mocno mnie ta historia zaskoczyła, ale jak już wiecie na plus.

[Nina · Rating 5 out of 5]

Historia o miłości, o relacjach między ludźmi podczas powstania Warszawskiego.