Kinderen van Brezjnev

by Sana Valiulina

Niet alleen de angst eet je ziel op, maar ook opportunisme en materialisme. Kinderen van Brezjnev gaat over liefde en verraad tegen de achtergrond van het economische en geestelijke verval van de Sovjet-Unie, de onderhuidse etnische spanningen, de Afghaanse Oorlog, de langzame maar zekere criminalisering van het land, met als apotheose de gewelddadige overgang naar de markteconomie, culminerend in het nieuwe Rusland. De boven- en de onderwereld zijn definitief samengesmolten.
Hoe is het om op te groeien in het beste land ter wereld, waar geluk verplicht is en de ultieme Waarheid regeert?

Genres: Fiction, Russia, Historical Fiction

508 pages, Paperback

First published October 31, 2014

About the author

Sana Valiulina (1964) groeide op in Tallinn (Estland). Na haar studie Noorse taal- en letterkunde in Moskou emigreerde ze naar Nederland en woont sinds 1989 in Amsterdam.

Ze debuteerde in 2000 met de semi-autobiografische en veelbesproken roman Het kruis over het leven in een Moskouse studentenflat, in 2002 gevolgd door de novellenbundel Vanuit nergens met liefde. In 2006 kwam de doorbraak met het epische Didar en Faroek, dat is gebaseerd op het leven van haar ouders tijdens het terreurbewind van Stalin. De roman werd genomineerd voor de Libris Literatuur Prijs. De roman Honderd jaar gezelligheid verscheen in 2010, gevolgd door Kinderen van Brezjnev (2014), Winterse buien (2016, winnaar Jan Hanlo Essayprijs), Een wolf bij zijn oren pakken (2020) en Wortel en tak (2021).

Reviews

[Anette · Rating 2 out of 5]

Raamat koosneb neljast osast. Esimene loob kena pildi Eesti kuurortlinnast stagnatsiooniajal (kirjutatud Loksa põhjal), kus areneb üsna kaasahaarav müsteerium. Ja siis... pauh! 110 lehekülge kerinud müsteerium saladusliku maja ja veel saladuslikuma Toomase ümber lõpeb sellega, et Toomas ulatab minategelasele paki ja ütleb midagi stiilis: "Siin ongi meie maja saladus." Minategelane paneb paki voodi alla ja raamat saab läbi. Ma pole vist ühegi lugemiskogemusega end nii petetuna tundnud.

Teises raamatus algab tegevustik täiesti uues olukorras: Tallinnas ja taasiseseisvumiseelses ajas. Olustik on rusuv, aga konkreetsema ja tempokama tegevusliiniga kui esimene raamat. Ja oh õnne, sündmustik leiab omale ka mingi konkreetse lõpu.

Kolmas raamat on juba taasiseseisvumisjärgne Eesti, kus kirjeldatakse vabaduse koorma raskust, metsikut ettevõtlust ja eestivenelaste kohanemisraskusi uues süsteemis. Erinevalt kahest esimesest raamatust on see müstiline: kiirelt saab selgeks, et peategelane on surnud. Raamat kirjeldab läbisegi reaalseid sündmusi, hukkunu liikumist vaimuna ja mingeid müstilisi unenägusid või nägemusi.

Kui kolmanda raamatu müstika on veel hoomatav, siis neljas raamat läheb sellisesse fantaasiasse, et mina ei suutnud seda lõpetada. Lugesin kolm lehekülge ja jätsin pooleli, sest ma ei saanud enam tegelaskujudest ega tegevustest mitte midagi aru.

Ilmselt oleksin ma lugemise varem lõpetanud, aga mul oli esimese raamatu lõpus tunne, et autor on mind toonud nii kaugele, et see ei saa ju olla kõik - küllap see saladus ikka mingi lahenduse leiab, isegi kui järgmised raamatud ei paistnud olevat esimesega seotud. Järgmistest raamatutest käiski läbi tegelasi, kes oleksid justkui võinud olla pärit eelmistest. Aga ega ma ei tea ka.

Tihti oli inimestele nime asemel viidatud näiteks spetsiifilise silmavärviga: võib-olla see pidi märkima, et tegu on tõepoolest sama tegelasega, aga ega mina enam ei mäleta, kas esimese raamatu tüdrukul olid smaragdikarva või merevaigused silmad. Mõned tegelased tundusid olevat pärit varasematest raamatutest, aga neil oli näiteks teine nimi.

Võib-olla ma olen lugejana lihtsalt liiga tähelepanematu ja rumal, aga ma ei suutnud seda raamatut tervikuna nautida, millest on kahju, sest tegevuspaigad jätsid mu meeltesse väga sügava jälje. Näiteks kujutlen ma end pidevalt soojal suvepäeval mändide vahel jalutamas ja ei jää ilmselt enne rahule, kui ma lähen Loksale jalutama. Ma ei kavatse enam iial minna ühegi keldermaja keldrisse, sest mul tulid liiga selgelt silme ette oma lapsepõlve keldrid, mis olid juba iseenesest rõsked ja hirmutavad, aga tunduvad nüüd täiesti lootusetult õõvastavad. Mul on väga-väga kahju, et autor suutis luua nii ägedad keskkonnad ja mõjuva õhustiku, aga ei osanud sellega hakata peale midagi põnevamat kui see, mida ta tegi.

[Maria · Rating 4 out of 5]

Dit fascinerende boek omvat vier lange, met elkaar verbonden,verhalen, gesitueerd in Estland en de Sovjet-Unie. Het eerste verhaal speelt in de jaren zestig, het tweede in 1979, het derde ergens in de jaren na de val van het IJzeren Gordijn en het vierde verhaal ergens in de (nabije?) toekomst. In alle verhalen zijn verraad en angst thema’s! Verder het verrotte Sovjet-systeem, kilte, leegte. De sfeer is behoorlijk donker en verontrustend. En ook de perestrojka lost niets op.

De auteur is afkomstig uit Estland maar schrijft (prachtig) in het Nederlands. Maar veel van de beschreven situaties kent zij uit eigen observatie en ervaring. Het boek kost enige inspanning, leest niet gemakkelijk. Veel sprongen in de tijd bijvoorbeeld maar ook: beschreven situaties zijn zo pijnlijk en bizar dat ze lastig te vatten zijn.

Het overgrote deel van de personages doet mee in het systeem, is afgestompt. Morele waarden zijn ver te zoeken. En als er dan wel eens iemand gewetensvol handelt en zijn principes niet verloochent dan loopt het niet goed met hem af.

Citaat uit het laatste verhaal waarin de Boekhouder vanuit de gevangenis een brief schrijft aan de Geachte Overste
‘ik weet dat op uw schouders de zorg ligt voor ons hele onafzienbare vaderland, dat ontelbare zaken iedere ochtend in uw toren op u wachten. Hoe scherp uw blik ook is, hij kan onmogelijk in alle hoekjes van ons reusachtige rijk kijken. Daarom schrijf ik u……..opdat u weet dat in ons land onwaarheid en willekeur heersen. Mensen wier taak het is Gazolia te beschermen tegen kwaad en onrecht, bestelen en besmeuren het.’

En het maffe is dat ik dan toch nog hoop had dat die Overste misschien, heel misschien iets positiefs onderneemt…

[Riet · Rating 4 out of 5]

Dit is inderdaad een roman "in de Russische traditie" zoals de flaptekst zegt. Lang, veel personages, soms traag, maar vaak, zeker in het tweede deel, erg spannend. Valiulina beschrijft het leven in Estland, eerst als sovjet-republiek onder Breznjev, en later als vrij zelfstandig land met een kapitalistisch systeem.
Op cynische wijze worden de verworvenheden van de communistische welvaartsstaat beschreven. En nog cynischer het leven in de beginnende kapitalistische wereld.
Een boeiend verhaal met intrigerende personages. Soms watmoeilijk omin de tijd te plaatsen en ook het verband tussen de verschilende episodes is niet altijd direct duidelijk.

[Delphine · Rating 4 out of 5]

In vier aan elkaar gelinkte verhalen fileert Valiulina communisme, kapitalisme en het verschijnsel mens in het algemeen. De sfeer is donker, grimmig en Dostojevskiaans geladen, er zijn knappe referenties aan Poesjkins Jevgeni Onegin (het dromerige meisje, het duel), de onbegrijpelijkheid van alles doet aan Kafka denken en de droomsequenties lijken dan weer uit Murakami's romans weggeplukt. Het combineren van dit alles vraagt talent. Knap, heel knap van Valiulina.

[Annika Lentso · Rating 3 out of 5]

Võib lugeda. Autor kirjeldab üsna hästi seadusetust, või õigemini kirjutamata reeglite rägastikku, mis kehtis nõukaajal ja millega harjusid nii koolilapsed, üleõpilased kui täiskasvanud. Kuidas ja mis andis teatava eelise eluajärje parandamiseks. Ja mis juhtus siis, kui tuli vabadus. Raamatus on siis kolma erinevat jutustust. Kõik jätavad meeltesse vastikustunde, st autor suudab anda edasi jubedat ühiskonnakorda nõnda, et tekib emotsioon. Võimalik, et see tuleneb mälupiltidest lapsepõlvest.

[Kitty]

lootsin kaua (kuude kaupa), et raamatu lõpuks selgub, miks sellist asja oli vaja kirjutada, aga... kui selgus, siis mul jääb see ikkagi teadmata, sest jätsin otsustavalt pooleli.

jaks rauges lõplikult neljanda osa esimestel lehekülgedel, sest sellest jauramisest ei saanud enam mitte midagi aru.

[Kaido Ojaperv · Rating 3 out of 5]

Jumal teab mis raamat see selline oli või mis meeleseisundis see kirjutatud oli. Neljast raamatust esimene oli kõigiti arusaadav, ka teine. Kolmas hakkas veidi kiiva kiskuma, aga oli ka okei. Neljanda oleks võinud jätma aga kirjutamata, selle lugemine käis sunniviisil.

[Krist · Rating 1 out of 5]

Een boek bestaand uit vier verhalen die elkaar raken. Het eerste verhaal vond ik behoorlijk, het tweede zelfs goed, maar ergens rond het derde verhaal raakte ik het spoor bijster... (Het vierde verhaal vond ik zelfs eerder lachwekkend.) Dat de auteur talent heeft, staat buiten kijf, maar het boek leest niet altijd even soepel... het is vaak ook meer werken dan lezen... 'In de Russische traditie' dat wel, maar dan ook met alle nadelen vandien... lange zinnen, traag, kabbelend en breed...

[Jan · Rating 5 out of 5]

Het boek begint met een realistisch aandoende episode en ontwikkelt zich dan in vier episodes naar een angstaanjagende droom, waarin de ratio langzamerhand verdwijnt en een intense wanhoop over wat Rusland is steeds meer vorm krijgt, zelfs in het personage dat de leider uitbeeldt. Als dit is wat Rusland is, is er weinig hoop. Het boek is geschreven voordat de oorlog begon, en toch is die oorlog voortdurend voelbaar. Een schitterend huiveringwekkend boek.

[Kärt · Rating 3 out of 5]

Panin kolm tärni, aga tegelik hinne 2,5. Väga segane lugu. Kohati toredad nõukaaja olustikukirjeldused, kohati (ja eriti lõpupoole) läheb fantastikaks kätte, ja mitte heas mõttes. Kindlasti annab aimu nõukaaja mõttemallide küünilisusest, aga natuke jääb pähe küsimus, miks seda just nii oli vaja esitada.

[Jan Willem · Rating 4 out of 5]

Mooie roman in vier delen over de dromen en illusies van de Breznjev generatie. Het derde deel is erg complex en ik vond het moeilijk te volgen, het vierde is een duidelijke parallel aan het Rusland van Poetin (De Overste). De delen staan redelijk op zichzelf maar de goede lezer ontdekt enkele verwantschappen tussen de delen. Een boek dat nog een tijdje in je hoofd blijft hangen.

[Marc Dilliën · Rating 4 out of 5]

Alleen al voor de prachtige, lange volzinnen verdient dit boek alle lof, ongelofelijk dat een Estse schrijfster nu een vloeiend en literair Nederlands kan neerzetten.
Het boek geeft een mooi inzicht in de overgang van de USSR naar het uitééngevallen rijk, de gevoeligheid tussen Esten en Russen, tussen het oude Rusland en het nieuwe staatskapitalisme.

[Margreeth · Rating 4 out of 5]

Intrigerend verhaal niet ee knoet.erste nog daadwerkelijk vier delen over het leven onder het Russisch regiem. In het eerste deel nog daadwerkelijk onder de knoet. In de volgende delen neemt het kapitalisme het over van het communisme. In het laatste wordt een fantasieland geschetst dat doet denken aan het huidige Rusland. Het geeft een inktzwart beeld. Huiveringwekkend!

[Maurice · Rating 5 out of 5]

Beter dan verwacht. Dit boek is beter dan de titel doet vermoeden. Vooral dat magisch realisme achtige Russische absurdisme terwijl het gewoon echt gebeurt is. Dat gevoel bekruipt je: het is echt gebeurd, nee erger nog, het gebeurt nu.

[Xroldx · Rating 3 out of 5]

De eerste twee verhalen (vooral de tweede) zijn echt goed. Bij het derde en vierde deel raak ik echter het spoor bijster.

[Jdu FFH · Rating 3 out of 5]

Vier sterren tot en met het derde deel, maar het vierde deel is een regelrechte misser.

[Adrian · Rating 2 out of 5]

Deel I en II waren sterk, maar deel III en IV kon ik niet meer volgen. Afgehaakt.

[Aninha · Rating 4 out of 5]

wauw. Dit boek is subtiel en zit vol spanning. Het laatste hoofdstuk interfereert met de werkelijkheid. Het is een abstract verhaal over een man die ten onrechte veroordeeld is met als werkelijke reden dat hij kritiek heeft op de overheid. als je het journaal van vanavond bekijkt herken je het verhaal van Sentsov. de werkelijkheid weerspiegelt de fictie.