Taal grijpt altijd in: Op zoek naar woorden in de psychiatrie

by Bram de Ridder

93 pages, Paperback

Published January 1, 2025

Reviews

[Lena · Rating 4 out of 5]

Boeiend voor iedereen met interesse in de taal van de psychiatrie

[Mette · Rating 3 out of 5]

Een boek met een boodschap waar het haast onmogelijk is het niet mee eens te zijn: de complexiteit van de context van de patiënt altijd in ogenschouw te blijven nemen in plaats van louter een diagnose stellen als medisch expert en daarmee het complexe geheel plat te slaan. Het boek doet denken aan ‘de DSM voorbij’ waar Jim van Os al jaren voor pleit. Wat dat betreft is het boek vooral herhaling, maar herhaling kan ook goed zijn om ons als professionals bewust te blijven van valkuilen.

Het boek is vlot geschreven, hoewel er geen enkele vorm van humor in voorkomt. Er zit ook veel herhaling in gemaakte punten, hetgeen niet nodig was geweest. De epiloog zou voldoende zijn, de rest van het boek zijn voorbeelden en meer uitleg. Wie graag filosofeert over het vak, kan het boek als aanzet tot een gesprek gebruiken.

Interessant is zijn stuk over zijn ervaringen als psychiater in Bonaire. Vooral omdat hierin wordt belicht wat we van Bonaire kunnen leren, in plaats van andersom zoals al vaak omschreven is.

Het stuk over euthanasie is een interessant perspectief dat wordt geschetst. Hierin komt de persoonlijke mening van de schrijver sterker naar voren dan in de rest van het boek. Ik twijfel of ik het in dit boek wel een passend stuk vindt, dat meer algemeen aanzet tot denken. Het euthanasiedebat was in 2025 flink in de media maar het hier behandelen maakt het boek minder tijdloos.

[Bart Timmers · Rating 4 out of 5]

Weettaal en zoektaal. Stoorniswoorden. Reificatie, verdinglijking. Het zijn centrale termen in dit essay. Waar het op neer komt is dat met name in de psychiatrie en psychologie, woorden een eigen leven kunnen gaan leiden. Ze kunnen bepalen en daarbij de complexe en genuanceerde context van klachten doen verbleken. Een DSM classificatie kan als verklaring gaan gelden, maar kan iemand ook min of meer "opsluiten" in een diagnose. Natuurlijk hebben we die woorden vaak nodig, maar de schrijver waarschuwt in dit reflectieve essay voor de kracht die woorden kunnen hebben. Het sluit mooi aan bij de beperkingen die ik zelf als huisarts ervaar bij diagnoses. Mensen en hun context zijn zoveel complexer dan die zogenaamd verklarende diagnose.

[Sterre Aandewiel · Rating 3 out of 5]

Mooie tekst over waarom taal uitmaakt en hoe ingewikkeld het kan zijn (zowel taal als psychiatrie). Als medisch antropoloog/socioloog was een groot deel van de inhoud niet nieuw, maar ik ben wel geprikkeld door de reflecties van deze psychiater op diens vak en zichzelf, en vond het tweede deel waar hij meer schrijft uit eigen ervaring/context in het bijzonder raak.