What do you think?
Rate this book
Het kan echt anders
Nederland kan een nieuwe weg vooruit vinden. De afgelopen jaren heeft Den Haag zich laten gijzelen door populistische politiek die ons land alleen maar chaos brengt. Populistische politiek ontwricht de samenleving, laat mensen uiteindelijk in de kou staan en maakt een fundamenteel debat over de toekomst van Nederland onmogelijk.
In Het kan echt anders geeft Henri Bontenbal zijn kijk op Nederland en laat hij zien welke waarden voor hem bepalend zijn bij zijn manier van politiek bedrijven. Hij analyseert waar we als land vandaan komen en beschrijft hoe de politiek weer orde op zaken kan stellen om ons land uit de stilstand te halen. En wat de rol van de samenleving is en hoe we die weer sterker kunnen maken.
Juist nu is een verantwoordelijke politiek nodig die niet kiest voor dagelijkse ophef, maar voor het algemeen belang, voor onszelf en voor de generaties die na ons komen. Een politiek die eerlijk is over wat moet. En hoopvol over wat kan. Want het kan echt anders.
Henri Bontenbal (Rotterdam, 1982) is fractievoorzitter in de Tweede Kamer en politiek leider van het CDA.
In Het kan echt anders geeft Henri Bontenbal zijn kijk op Nederland en laat hij zien welke waarden voor hem bepalend zijn bij zijn manier van politiek bedrijven. Hij analyseert waar we als land vandaan komen en beschrijft hoe de politiek weer orde op zaken kan stellen om ons land uit de stilstand te halen. En wat de rol van de samenleving is en hoe we die weer sterker kunnen maken.
Juist nu is een verantwoordelijke politiek nodig die niet kiest voor dagelijkse ophef, maar voor het algemeen belang, voor onszelf en voor de generaties die na ons komen. Een politiek die eerlijk is over wat moet. En hoopvol over wat kan. Want het kan echt anders.
Henri Bontenbal (Rotterdam, 1982) is fractievoorzitter in de Tweede Kamer en politiek leider van het CDA.
- GenresPoliticsNonfiction
349 pages, Kindle Edition
Published September 22, 2025
31 people are currently reading
39 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
September 28, 2025
Best genuanceerde visie. Iets meer reflectie op hoe het parlementaire werk daarin past, had nog interessant geweest!
September 27, 2025
saai maar dat is in dit geval een compliment
laten we het alsjeblieft een beetje saai maar gestructureerd en met lange termijn visie gaan aanpakken in dit land
bontenbal for president
laten we het alsjeblieft een beetje saai maar gestructureerd en met lange termijn visie gaan aanpakken in dit land
bontenbal for president
October 6, 2025
Links vindt het abject maar het is het Bontenbal-effect.
Las als een lang artikel van een Christendemocratische tegenhanger van De Correspondent dat nog langs een redacteur moest. Weinig nieuws en weinig concreet. Maar goed, wel fijn dat we politici hebben die weten wie Simone Weil is.
(Voor de boekenclub)
Las als een lang artikel van een Christendemocratische tegenhanger van De Correspondent dat nog langs een redacteur moest. Weinig nieuws en weinig concreet. Maar goed, wel fijn dat we politici hebben die weten wie Simone Weil is.
(Voor de boekenclub)
October 1, 2025
Dit is een boek dat Bontenbal politieke visie van onderop opbouwt. Het is stevige kost en na het lezen heb je een goed beeld hoe Bontenbal denkt. Ik zou willen dat meer politieke leiders zo grondig te werk gaan om hun fundamenten op te schrijven.
Bontenbal heeft dit boek duidelijk ook voor zichzelf gebruikt om zijn gedachten te ordenen. Zoals hij zelf al aangeeft moest het boek snel af omdat Schoof snel viel. Maar ik kijk erg uit naar de hoofdstukken over landbouw en veehouderij, stikstof, en geopolitiek en dan met name een uitwerking van de Afrikavisie.
Bontenbal heeft dit boek duidelijk ook voor zichzelf gebruikt om zijn gedachten te ordenen. Zoals hij zelf al aangeeft moest het boek snel af omdat Schoof snel viel. Maar ik kijk erg uit naar de hoofdstukken over landbouw en veehouderij, stikstof, en geopolitiek en dan met name een uitwerking van de Afrikavisie.
November 12, 2025
3,5 sterren. Een degelijke visie van de heer bontenbal. Ik denk dat vele mensen de balans kunnen herkennen tussen wat mag door de burger worden gedaan en wat meer door bedrijven en organisaties.
Het grootste punt wat ik mis is de doorslag of het grote punt waar het CDA nou exact voor staat. ik denk dat partij goed zou zijn in vele themas prima afronden, maar een smaakmaker thema mist af en toe. Hij zegt dat het midden van de politiek niet heeft gepresteerd de afgelopen jaren en dat daardoor de flanken nu populair zijn. U krijgt nog een kans denk ik meneer Bontenbal en dat zal deze formatie zijn.
Het grootste punt wat ik mis is de doorslag of het grote punt waar het CDA nou exact voor staat. ik denk dat partij goed zou zijn in vele themas prima afronden, maar een smaakmaker thema mist af en toe. Hij zegt dat het midden van de politiek niet heeft gepresteerd de afgelopen jaren en dat daardoor de flanken nu populair zijn. U krijgt nog een kans denk ik meneer Bontenbal en dat zal deze formatie zijn.
October 23, 2025
Goed leesbaar met tussendoor korte schetsen van inspirerende personen.
Soms staat een zin er twee keer achter elkaar, met net iets andere woordvolgorde; dat las wel irritant.
De hoofdstukken zijn goed opgebouwd en de uitleg is helder.
Soms staat een zin er twee keer achter elkaar, met net iets andere woordvolgorde; dat las wel irritant.
De hoofdstukken zijn goed opgebouwd en de uitleg is helder.
December 31, 2025
Op de valreep van 2025. Slimme man, wollig verhaal. Ik had het idee dat ik sommige dingen drie keer las in dit boek, dus was er op gegeven moment wel beetje klaar mee. We gaan zien komend jaar wat er overeind blijft.
October 6, 2025
Mooi hoe hij echt zijn politieke filosofie uiteenzet aan het begin. Ik heb nu iets meer sympathie voor de christendemocratie. Al krijg ik bij het lezen het idee dat je Bontenbal zijn politieke filosofie net zo goed barmhartig/sociaal liberalisme kunt noemen.
October 24, 2025
Een prettig leesbaar boek voor wie in de politiek is geïnteresseerd en op zoek is naar duidelijke oplossingen. Een man van de echte inhoud.
December 30, 2025
Blog n.a.v. ‘Het kan echt anders’ van @HenriBontenbal
Een lijsttrekker met een boek – dat is vrij gewoon als er verkiezingen naderen. Maar een dik boek, waaruit belezenheid en studie zijn blijkt – dat is ongewoon. Henri Bontenbal doet met dit boek. Hij probeert het verhaal van de christendemocratie opnieuw te vertellen. En maakt bij verschillende grote issues een grondige analyse, en komt met een eigen visie voor wat de overheid kan of moet doen. Daarbij wisselt hij de inhoudelijke hoofdstukken af met portretten van mensen die hem inspireren – van Dag Hammarskjold tot Jonathan Sacks.
Daarmee verdient Henri Bontenbal een groot compliment voor dit boek.
Wat mij opviel tijdens het lezen:
“Populistische politiek ontwricht de samenleving, zet groepen burgers tegenover elkaar en laat mensen uiteindelijk in de kou staan. Populisme is een gif dat al veel te lang onbeperkt zijn gang kon gaan in de huidige politieke cultuur. Onze huidige politieke cultuur is daardoor verziekt en dat maakt een fundamenteel debat over de toekomst van Nederland vaak onmogelijk. We hebben meer fatsoenlijke, realistische en nuchtere politiek nodig en minder populistische politiek.”
“Populistische politiek kan niet bestreden worden met populisme, maar alleen met een beter alternatief.”
“Als we terugkijken naar de afgelopen decennia, dan zien we een enorme vooruitgang die het leven van heel veel Nederlanders veel beter heeft gemaakt. (…) De andere kant van Nederland: (…) Grote groepen burgers ervaren een gebrek aan grip. Dat heeft negatieve gevolgen voor hun gezondheid en hun levenstevredenheid. Het is een bron van maatschappelijk onbehagen en kan ook leiden tot denkbeelden die niet passen bij een democratische rechtsstaat.”
“Het gaat om de juiste balans tussen individu en gemeenschap, tussen authenticiteit en een gegeven morele horizon. Authenticiteit en zelfverwerkelijking kunnen niet zonder een moreel kader en ook niet zonder de dialoog met de ander. Dat is de paradox in het denken van deze tijd.”
“De nadruk op de individuele keuzevrijheid en autonomie resulteerde dus in een vrijemarkteconomie met te weinig begrenzing, te weinig oog voor het algemeen belang. Maar de nadruk op het individu is ook in een andere richting doorgeschoten, namelijk richting een hyperfocus op de zelfontplooiing van het individu en zijn autonome keuzevrijheid.”
“Populistische politici zijn niet zozeer het gevaar, het gevaar zit bij gematigde politici die bereid blijken om antidemocratische en antirechtsstatelijke partijen aan de macht te helpen.”
“Het personalisme is een antwoord op de spanning tussen gemeenschap en individu. De mens is geen radertje in een systeem, maar heeft een waardigheid die met het simpele feit dat je mens bent, is gegeven. (…) De mens is uniek, verbonden en spiritueel.”
“In onze visie op een verantwoordelijke samenleving staan de volgende uitgangspunten centraal. Ten eerste: de zorgzaamheid voor de ander gaat boven de onbegrensde aandacht voor het individu. (…) Ten tweede: de moraal gaat boven de procedure.”
“In de eerste plaats zal de overheid de focus moeten leggen op het weer op orde krijgen van haar kerntaken. De politiek moet terug naar het ‘normale’: rust, reinheid en regelmaat. (…) In de tweede plaats zullen we minder in het hier en nu moeten leven en meer moeten investeren in een toekomstbestendige economie voor de volgende generaties. (…) Ten derde moeten we de samenleving en ondernemers weer ademruimte geven.”
“Een sterke economie is dienstbaar aan de samenleving waarin zij is ingebed en samenwerking is de basis. (…) Economische groei is niet per definitie goed of fout. Economische groei moet ‘ethisch genormeerd’ zijn, schreef ons Wetenschappelijk Instituut al in 1989.”
“Het doel van een Rijnlandse economie is niet de maximalisatie van consumptie, maar het scheppen van duurzame en rechtvaardige welvaart, zodat mensen met elkaar het goede leven kunnen leven.”
“De tijd is rijp om het realistische verhaal over migratie te vertellen, voorbij de mythes, ontkenning en angstbeelden. (…) Op collectief niveau kan de naastenliefde niet het leidende principe zijn, maar kan alleen rechtvaardigheid het principe zijn.”
“De Europese Unie is niet allereerst een economisch project. De EU is allereerst een waardengemeenschap. En die waarden zijn vervolgens zichtbaar in hoe we onze economie vormgeven (…), hoe we onszelf internationaal positioneren (…) en hoe we omgaan met minderheden en kwetsbare inwoners.”
“Als 80 procent van de Nederlanders tevreden is met de eigen woonsituatie en 20 procent ontevreden, hoe zorgen we er dan voor dat het belang van de 20 procent voldoende zwaar meetelt? (…) Ik denk dat het hoog tijd is om de stem van de woningzoekende meer gewicht te geven.”
Een lijsttrekker met een boek – dat is vrij gewoon als er verkiezingen naderen. Maar een dik boek, waaruit belezenheid en studie zijn blijkt – dat is ongewoon. Henri Bontenbal doet met dit boek. Hij probeert het verhaal van de christendemocratie opnieuw te vertellen. En maakt bij verschillende grote issues een grondige analyse, en komt met een eigen visie voor wat de overheid kan of moet doen. Daarbij wisselt hij de inhoudelijke hoofdstukken af met portretten van mensen die hem inspireren – van Dag Hammarskjold tot Jonathan Sacks.
Daarmee verdient Henri Bontenbal een groot compliment voor dit boek.
Wat mij opviel tijdens het lezen:
“Populistische politiek ontwricht de samenleving, zet groepen burgers tegenover elkaar en laat mensen uiteindelijk in de kou staan. Populisme is een gif dat al veel te lang onbeperkt zijn gang kon gaan in de huidige politieke cultuur. Onze huidige politieke cultuur is daardoor verziekt en dat maakt een fundamenteel debat over de toekomst van Nederland vaak onmogelijk. We hebben meer fatsoenlijke, realistische en nuchtere politiek nodig en minder populistische politiek.”
“Populistische politiek kan niet bestreden worden met populisme, maar alleen met een beter alternatief.”
“Als we terugkijken naar de afgelopen decennia, dan zien we een enorme vooruitgang die het leven van heel veel Nederlanders veel beter heeft gemaakt. (…) De andere kant van Nederland: (…) Grote groepen burgers ervaren een gebrek aan grip. Dat heeft negatieve gevolgen voor hun gezondheid en hun levenstevredenheid. Het is een bron van maatschappelijk onbehagen en kan ook leiden tot denkbeelden die niet passen bij een democratische rechtsstaat.”
“Het gaat om de juiste balans tussen individu en gemeenschap, tussen authenticiteit en een gegeven morele horizon. Authenticiteit en zelfverwerkelijking kunnen niet zonder een moreel kader en ook niet zonder de dialoog met de ander. Dat is de paradox in het denken van deze tijd.”
“De nadruk op de individuele keuzevrijheid en autonomie resulteerde dus in een vrijemarkteconomie met te weinig begrenzing, te weinig oog voor het algemeen belang. Maar de nadruk op het individu is ook in een andere richting doorgeschoten, namelijk richting een hyperfocus op de zelfontplooiing van het individu en zijn autonome keuzevrijheid.”
“Populistische politici zijn niet zozeer het gevaar, het gevaar zit bij gematigde politici die bereid blijken om antidemocratische en antirechtsstatelijke partijen aan de macht te helpen.”
“Het personalisme is een antwoord op de spanning tussen gemeenschap en individu. De mens is geen radertje in een systeem, maar heeft een waardigheid die met het simpele feit dat je mens bent, is gegeven. (…) De mens is uniek, verbonden en spiritueel.”
“In onze visie op een verantwoordelijke samenleving staan de volgende uitgangspunten centraal. Ten eerste: de zorgzaamheid voor de ander gaat boven de onbegrensde aandacht voor het individu. (…) Ten tweede: de moraal gaat boven de procedure.”
“In de eerste plaats zal de overheid de focus moeten leggen op het weer op orde krijgen van haar kerntaken. De politiek moet terug naar het ‘normale’: rust, reinheid en regelmaat. (…) In de tweede plaats zullen we minder in het hier en nu moeten leven en meer moeten investeren in een toekomstbestendige economie voor de volgende generaties. (…) Ten derde moeten we de samenleving en ondernemers weer ademruimte geven.”
“Een sterke economie is dienstbaar aan de samenleving waarin zij is ingebed en samenwerking is de basis. (…) Economische groei is niet per definitie goed of fout. Economische groei moet ‘ethisch genormeerd’ zijn, schreef ons Wetenschappelijk Instituut al in 1989.”
“Het doel van een Rijnlandse economie is niet de maximalisatie van consumptie, maar het scheppen van duurzame en rechtvaardige welvaart, zodat mensen met elkaar het goede leven kunnen leven.”
“De tijd is rijp om het realistische verhaal over migratie te vertellen, voorbij de mythes, ontkenning en angstbeelden. (…) Op collectief niveau kan de naastenliefde niet het leidende principe zijn, maar kan alleen rechtvaardigheid het principe zijn.”
“De Europese Unie is niet allereerst een economisch project. De EU is allereerst een waardengemeenschap. En die waarden zijn vervolgens zichtbaar in hoe we onze economie vormgeven (…), hoe we onszelf internationaal positioneren (…) en hoe we omgaan met minderheden en kwetsbare inwoners.”
“Als 80 procent van de Nederlanders tevreden is met de eigen woonsituatie en 20 procent ontevreden, hoe zorgen we er dan voor dat het belang van de 20 procent voldoende zwaar meetelt? (…) Ik denk dat het hoog tijd is om de stem van de woningzoekende meer gewicht te geven.”
Displaying 1 - 10 of 10 reviews