Epicka powieść o polskich Kresach i trzech siostrach, które rozdzieliła wojna… Ale czy na zawsze?
Latem 1930 roku do dworu państwa Szymańskich w Kutach przyjeżdża kuzyn Antoni Mokrzycki i nikt się nie spodziewa, że jego wizyta wywróci do góry nogami świat trzech sióstr. Żywiołowa Aldona zakocha się do szaleństwa, stateczna Konstancja zwątpi w swoje małżeństwo z oficerem Korpusu Ochrony Pogranicza, a młodziutka Łucja zobaczy coś w nurtach Czeremoszu…
W 1967 roku na komendę Milicji Obywatelskiej w Warszawie zostaje przywieziony tajemniczy, utrudzony długą wędrówką włóczęga. Funkcjonariusze nie są w stanie uzyskać od niego żadnych informacji – mężczyzna milczy. Tymczasem w Nowym Jorku do psychoterapeutki zgłasza się zakonnica, która po wielu latach chce zrzucić habit. Kobieta zmaga się z traumą II wojny światowej, a jej opowieść przepełniają ból i niepokój.
Czy te dwa zdarzenia mogą mieć coś wspólnego z pięknym latem w Kutach 1930 roku?
Wojciech Dutka, autor bestsellerowych powieści o tematyce wojennej, w epicki sposób ukazuje Kresy, krainę zmitologizowaną, lecz wciąż będącą dla wielu elementem narodowej tożsamości. Przyglądając się losom sióstr Szymańskich, snuje także refleksje na temat skomplikowanej sytuacji Polaków, Ukraińców, Żydów i Ormian żyjących przed wojną w Kutach, Stanisławowie oraz we Lwowie. Zdradzona to przejmująca, wielowątkowa powieść z elementami grozy, w której napięcie narasta wraz ze zbliżaniem się wybuchu II wojny światowej.
Wojciech Dutka (born April 28, 1979, in Bielsko-Biała) is a Polish novelist, historian, and teacher. He graduated in history from the Catholic University of Lublin, where he also completed postgraduate studies in journalism. In 2014 he defended his PhD in modern history at Jagiellonian University in Kraków. He has worked as a radio journalist, consultant for European research programs, and history teacher at a bilingual high school. He has also published academic articles in journals such as Kwartalnik Historyczny, Przegląd Historyczny, and Kwartalnik Historii Żydów. (Jewish History Quarterly)
He made his literary debut with Krew faraonów (2005). Subsequent novels – including Taniec szarańczy (2007), Bractwo Mandylionu (2009), Czerń i purpura (2013), Kartagińskie ostrze (2015), Lunatyk (2016), Czarna pszczoła (2017), and the “Courier” cycle (Kurier z Toledo, Kurier z Teheranu, Kurier z Tivoli) – established him as an author of historical and suspense fiction. His more recent works, published by Lira, include Sen o Glajwic (2022), Amerykanka (2023), Niemka (2024), Japonka (2024), and Wojna polska (2025).
Dutka’s writing combines the methods of a historian with narrative fiction. He explores different epoques, from antiquity to the twentieth century, portraying individual destinies against the backdrop of major events. His novel Czerń i purpura, telling the story of love in Auschwitz, became a bestseller and was translated into Czech (Černá a purpurová, CPress 2020, 2022) and Slovak (Lindeni 2022). Other Czech editions include Sen o Gliwicích (2023), Američanka (2024), and Němka (2025), all translated by Markéta Páralová-Tardy.
He regularly participates in literary festivals in Poland and abroad. His prose addresses themes of war, totalitarianism, and historical memory, focusing on the moral choices of characters placed in extreme situations.
Przyznaję, że przez kilka tygodni skupiłam się na książkach dla dzieci, ale przepadłam w tej epickiej powieści o polskich Kresach, której akcja toczy się w czasach okołowojennych, w fascynujący sposób ukazuje życie trzech Szymańskich sióst, z których każda reprezentuje odmienny typ osobowości. To nie tylko opowieść o ich relacjach, ale także refleksja nad tym, jak wojna wpływa na ludzkie losy, kształtując nie tylko charaktery, ale również więzi rodzinne, które bywają skomplikowane tak jak i miłość, nie zawsze taka, jaka się marzy.
Wojciech Dutka z mistrzowską precyzją buduje świat, w którym szczegóły odgrywają kluczową rolę. Każdy drobny element, od codziennych rytuałów po dramatyczne wydarzenia, ma znaczenie i przyczynia się do głębszego zrozumienia działań Konstancji, Aldony i Łucji. Dzięki temu czytelnik ma możliwość zanurzenia się w złożoności emocji, które towarzyszą bohaterkom, a także w ich osobistych zmaganiach z realiami historii.
Relacje między siostrami są nie tylko skomplikowane, ale również pełne napięcia i niewypowiedzianych uczuć. Autor ukazuje, jak miłość i lojalność mogą być wystawione na próbę w obliczu trudnych okoliczności, a marzenia o idealnych związkach często zderzają się z brutalną rzeczywistością. Czytelnik dostrzeże, jak wojna nie tylko fizycznie dzieli, ale również psychicznie skomplikuje relacje rodzinne.
Dodatkowym atutem powieści jest bogaty kontekst kulturowy. Autor w subtelny sposób wplata elementy polskiej tradycji oraz odniesienia do Ukraińców, Żydów i Ormian, co nadaje historii głębi i autentyczności. Dzięki temu, powieść staje się nie tylko rodzinną opowieścią o siostrach, ale i szerokim komentarzem na temat ludzkiego doświadczenia w obliczu konfliktu.
To emocjonalna podróż przez zawirowania życia rodzinnego w czasach wojny. Mistrzowskie połączenie szczegółowości z uniwersalnym przesłaniem sprawia, że powieść zostanie w pamięci na długo po przeczytaniu ostatniej strony. Dla każdego, kto ceni sobie głębokie i wielowarstwowe opowieści, ta historia będzie dla Was niezapomnianym doświadczeniem.
Do dziś pamiętam moje pierwsze spotkanie z twórczością Wojciecha Dutki, było to doprawdy wstrząsające doświadczenie. Powieść "Czerń i purpura" dotykała tematyki obozowej podczas II wojny światowej, a jej realizm i emocjonalna głębia na długo pozostały w mojej pamięci. Dlatego, gdy tylko pojawiła się okazja, by zrecenzować jego najnowszą książkę pt. "Zdradzona", nie wahałam się ani chwili.
Akcja powieści rozgrywa się na kilku płaszczyznach czasowych i geograficznych, co nadaje jej wielowymiarowości. Nowy Jork, rok 1967. Do psychoterapeutki specjalizującej się w leczeniu traum dziedziczonych zgłasza się zakonnica, która pragnie zrzucić habit. Kobieta zmaga się z bolesnymi wspomnieniami z czasów II wojny światowej. Jak trafnie zauważa autor: "Pewnych zranień nie da się zaleczyć. Trzeba się z nimi pogodzić".
Z kolei Kresy w roku 1930 to zupełnie inny świat - tygiel kultur, narodowości i emocji. Odwiedziny przystojnego kuzyna wywołają głęboki rozłam w relacjach trzech sióstr Szymańskich, zmieniając ich życie na zawsze.
Język Dutki jest prosty, lecz precyzyjny. Styl pozbawiony zbędnych ozdobników, a jednocześnie elegancki w swojej powściągliwości. Choć narracja wydaje się stonowana, fabuła ma w sobie prestiżowy rozmach, to historia o zdradzie, pamięci i cenie, jaką płaci się za milczenie.
"Zdradzona" to poruszająca opowieść o losach kobiet, które próbują odnaleźć siebie w świecie pełnym ran i sekretów. Wojciech Dutka po raz kolejny udowadnia, że potrafi pisać o historii z ogromną wrażliwością i literackim wyczuciem.