Ons landschap is vol van eeuwenoude fenomenen en terpen, vlechtheggen, brinken, slikken en schorren. En onze taal biedt een weelde aan woorden om ze te beschrijven. Toch verdwijnen deze woorden langzaamaan uit ons vocabulaire, samen met de kennis over dit erfgoed. Hoe komt dat, en wat zegt het over onze veranderende relatie met onze leefomgeving? In Tussen horst en griend loopt Caspar Janssen aan de hand van ruim zestig bijna vergeten woorden door ons landschap. Hij laat ons zo de kronkelwaarden, vloeiweides en grienden opnieuw ontdekken, en ziet hoe ze opnieuw van waarde worden.
Een heel interessant boek over het verleden van het landschap via woorden en vanuit hier ook blijkbaar de redenatie om zeer weinig foto's/illustraties toe te voegen, wat ik wel begrijp, maar wel jammer vind. Verder ontbrak er bij sommige woorden een basis beschrijving van hoe het landschapselement te herkennen is en hoe het in elkaar steekt, desalniettemin waren de meeste beschrijvingen compleet en ook nog eens leuk om te lezen door toevoeging van anekdotes. Het laatste hoofdstuk sloot het boek ook mooi af en was reflectief. De keuze om "kom" als laatste te plaatsen was heel mooi omdat het verhaal erbij en de opvattingen van de boerenzoon ook heel mooi pasten in het reflectieve karakter van het hoofdstuk. Ik heb zeker genoten van dit boek en hoe langzaam het cultuurhistorische landschap op z'n plek viel en logischerwijs sterk afhankelijk was van de grondsoort, hoogte en grondwaterpeil.
Niet alleen is het landschap dat altijd om ons heen is een construct waarin cultuur en natuur in elkaar overlopen, ook het concept van landschap is een construct. Afkomstig van de schilderkunst is datgene wat we zien gevangen in onze blik. Dat wat we aantreffen als we rondlopen in onze omgeving heeft namen die sporen dragen van onze geschiedenis. Door die namen te kennen en door die namen en waar ze vandaan komen beter te begrijpen, zien we het landschap ook weer anders. Ineens blijkt alles om ons heen vol te zitten met onszelf. Het is in het boek niet meteen duidelijk wat dit voor ons gaat betekenen, maar ik zie die vraag nu wel en dat is de eerste stap. Daarmee stappen we zelf in ons landschap.
De Nederlandse Robert Macfarlane! Via cultuurhistorische vergeetwoorden biedt ieder (kort) hoofdstuk een soms poëtische schets. Van mij hadden er meer illustraties in dit boek gemogen.