Tussen horst en griend: Een wandeling door het landschap in zestig wonderschone woorden

by Caspar Janssen

Ons landschap is vol van eeuwenoude fenomenen en terpen, vlechtheggen, brinken, slikken en schorren. En onze taal biedt een weelde aan woorden om ze te beschrijven. Toch verdwijnen deze woorden langzaamaan uit ons vocabulaire, samen met de kennis over dit erfgoed. Hoe komt dat, en wat zegt het over onze veranderende relatie met onze leefomgeving?
In Tussen horst en griend loopt Caspar Janssen aan de hand van ruim zestig bijna vergeten woorden door ons landschap. Hij laat ons zo de kronkelwaarden, vloeiweides en grienden opnieuw ontdekken, en ziet hoe ze opnieuw van waarde worden.

Genres: Nature

183 pages, Kindle Edition

Published September 30, 2025

Reviews

[Jeltsje]

Leuke stukjes! Ze hadden van mij nog wel wat langer en diepgravender gemogen. Verder blijft het soms iets te abstract als je geen kenner van landschapselementen bent.

[Marieke · Rating 5 out of 5]

Leuk wandelboek.

[Koen · Rating 4 out of 5]

Toch een lichte tegenvaller. Dat komt vooral doordat het overgrote deel van het boek bestaat uit columns die eerder in De Volkskrant verschenen. Daardoor was het geen fijn boek om langere tijd achter elkaar in te lezen en ook zorgden de beperkingen van een column ervoor dat de verdieping die een monografie doorgaans brengt, achterwege bleef. Sommige van de behandelde begrippen bleven daardoor wat abstract.

Tegelijkertijd heb ik een hoop geleerd, ga ik bewuster het landschap om mij heen observeren omdat ik er nu woorden voor heb en zal ik het zeker nog eens openslaan.

Tijdens het lezen miste ik ook afbeeldingen - al staan er een aantal prachtige illustraties in het boek. Gelukkig bleek bij het nawoord dat op de website van Caspar Janssen een heleboel foto’s te vinden zijn. Dat was een fijne toegift.

[Evan Broeren · Rating 4 out of 5]

Een heel interessant boek over het verleden van het landschap via woorden en vanuit hier ook blijkbaar de redenatie om zeer weinig foto's/illustraties toe te voegen, wat ik wel begrijp, maar wel jammer vind. Verder ontbrak er bij sommige woorden een basis beschrijving van hoe het landschapselement te herkennen is en hoe het in elkaar steekt, desalniettemin waren de meeste beschrijvingen compleet en ook nog eens leuk om te lezen door toevoeging van anekdotes. Het laatste hoofdstuk sloot het boek ook mooi af en was reflectief. De keuze om "kom" als laatste te plaatsen was heel mooi omdat het verhaal erbij en de opvattingen van de boerenzoon ook heel mooi pasten in het reflectieve karakter van het hoofdstuk. Ik heb zeker genoten van dit boek en hoe langzaam het cultuurhistorische landschap op z'n plek viel en logischerwijs sterk afhankelijk was van de grondsoort, hoogte en grondwaterpeil.

[NN · Rating 3 out of 5]

Niet alleen is het landschap dat altijd om ons heen is een construct waarin cultuur en natuur in elkaar overlopen, ook het concept van landschap is een construct. Afkomstig van de schilderkunst is datgene wat we zien gevangen in onze blik. Dat wat we aantreffen als we rondlopen in onze omgeving heeft namen die sporen dragen van onze geschiedenis. Door die namen te kennen en door die namen en waar ze vandaan komen beter te begrijpen, zien we het landschap ook weer anders. Ineens blijkt alles om ons heen vol te zitten met onszelf. Het is in het boek niet meteen duidelijk wat dit voor ons gaat betekenen, maar ik zie die vraag nu wel en dat is de eerste stap. Daarmee stappen we zelf in ons landschap.

[Alfred van de Weg · Rating 4 out of 5]

De Nederlandse Robert Macfarlane! Via cultuurhistorische vergeetwoorden biedt ieder (kort) hoofdstuk een soms poëtische schets. Van mij hadden er meer illustraties in dit boek gemogen.

[René van Leeuwen · Rating 4 out of 5]

Aardrijkskundige zeer interessant en leerzaam boek.

[Sabine · Rating 3 out of 5]

Heel fijn boek als je van taal en (kleinschalig) Nederlands (cultuur)landschap houdt.

[Simon Van · Rating 5 out of 5]

Heel mooi en intressant waar verteld word over het Nederlands landschap door te kijken hoe deze is onstaan. Door langs verschillende landschap elementen te gaan!