Is de mens nu nog niet af? Na miljoenen jaren evolutie is er nog steeds veel te wensen over. Survival of the sukkels. En dat is maar goed ook. Onvolmaaktheid is juist onze charme. De verlegen jongeman, het struikelende kind en dat spleetje tussen de tanden stemmen mild. Volmaaktheid is de dood in de pot en behelpen is leven. Wat moet een mens met een ideale schoonzoon? Wat moet de natuur met een ideale soort? Het leven wordt voortgedreven door onvolkomenheden, hoe hard de moderne mens die ook probeert te ontkennen door middel van fitness of botox. Koester ze. Zoals alleen Midas Dekkers dat kan legt hij uit dat het tekort hetgeen is dat ons menselijk maakt.
Een onderhoudende, Dekkersiaanse gedachtestroom, vaagweg opgehangen aan het thema van het menselijk tekort. Taal- en natuurliefhebber Dekkers is zelf prominent aanwezig in zijn betoog ('in plaats van vrijgezel werd ik bioloog'), dat voor een belangrijk deel bestaat uit een afwisseling van vondsten en anekdotes, waarin structuur ondergeschikt is aan verrassing en humor. Diverse van Dekkers' stokpaardjes passeren de revu, zo is hij niet enthousiast over sport ('waarom kwellen mensen zich met halters en zemelen als ze ook gewoon kunnen leven?'), over kinderen ('lichamelijk en geestelijk onvoldragen kun je er geen zinnig gesprek mee voeren'), of over voortplanting bij de mens ('wie zich voortplant ... blijft niet langer aan zichzelf werken maar zorgt voor jonge, frisse vervangers'). Ook kijkt hij met lichte verbijstering naar de verhouding tussen de natuur en de mens, die op zondag met de auto gaat wandelen in 'een staatsbeheerd bos'. Hier toch nog een pluim voor de kinderen ('dol op de natuur waren ze'), maar helaas, jeugd is vergankelijk en 'nu wonen ze in de nieuwste nieuwbouw waar het in hun jeugd nog groen was, nu stemmen ze op ... partijen die hoger loon boven meer groen stellen, nu zijn ze volwassen'. Zijn belezenheid - behalve in de biologie ook in de filosofie en de literatuur - en taalvaardigheid dragen bij tot een leesbaar en vermakelijk werk. Maar om ook echt leerzaam te zijn, was een iets strakkere rode draad welkom geweest.
Als je een mens bent kun je het best als een mens leven. En als een mens sterven. Vol vertwijfeling. Nooit voelde je je zo onvolmaakt. Nog lang niet af in ieder geval.
Ik had dit boek in de Donner zien staan en heb 'm toen gevraagd voor de Kerst, het leek me wel geinig. Het was ook geinig, ik heb vaak gegniffeld tijdens het lezen. Ik denk wel dat ik het boek leuker had gevonden als ik adhd had. Heb ik niet. Je kan niet zeggen dat het verhaal van de hak op de tak gaat. Zo voelt het misschien wel maar op de een of andere magische wijze is ieder bruggetje heel logisch en sluit ieder onderwerp op het ander aan. Maar hier komt het adhd dingetje, mijn brein werkt niet snel genoeg voor dit boek. We waren soms al bij onderwerp 3 terwijl ik nog in de veronderstelling was dat we nog bij onderwerp 1 waren. Misschien dat dit boek ook leuker is als luisterboek, want het voelde soms ook een beetje als een man die iets aan je aan het mansplainen is en je er gewoon niet tussenkomt. Waarom het dan als luisterboek leuker zou zijn weet ik niet, dit is gewoon mijn hypothese.
Ja op zich wel vermakelijk, maar als ik je zou moeten vertellen wat ik nou gelezen heb kan ik het je eigenlijk niet vertellen.
Bioloog Midas Dekkers weet hoe hij boeken moet schrijven en doet dat met veel humor en goed geïnformeerd. In dit boek bejubelt hij het menselijk tekort. Tekortkomingen maken ons mens, van erfzonde tot strottenhoofdzenuw, van staartloosheid tot de dood: als we geen tekorten hadden waren we geen mens. Maar Midas meandert wel met erg wijde slingers rond dit thema. Een groot aantal stokpaardjes passeert de revue, wat de herkenbaarheid vergroot maar ook irriteert. Soms zijn de woordspelingen wat al te geforceerd, bijvoorbeeld in "verzadigbaarheid is het grootste tekort van de mens". Er is veel interessants te vertellen over biologische tekorten in het menselijk lichaam, maar die komen niet aan de orde; het is vooral het gedrag van de culturele mens dat Midas uitlicht, wat het hele verhaal weinig biologisch maakt, bovendien erg luchtig en daardoor oppervlakkig. Ik had meer diepgang verwacht.
Waarom doen we wat we doen. Eigenlijk een beetje Sapiens van Harari, maar in plaats van een vooral historisch kader, bekeken vanuit de ogen van een bioloog.