Waarom een echte liberaal geen VVD stemt

by Simon van Teutem

Vijftien jaar zat de VVD aan de knoppen. Ze noemt zich dé liberale partij van Nederland, maar doet het liberalisme vooral geweld aan. Zo pronkt de partij met de 'hardwerkende Nederlander', maar levert ze nauwelijks tastbare resultaten. Vrijheid werd versmald tot het 'Dikke Ik'; gemak zonder verantwoordelijkheid. En bij migratie klonken de grote woorden als trompetgeschal, maar bleven de oplossingen uit. Dit boek is een pleidooi om het liberalisme terug te winnen van zijn eigen erfgenamen, voordat het onherkenbaar wordt. Voor iedereen die voelt dat er iets op het spel staat.

Simon van Teutem schrijft voor De Correspondent over politiek. Als PhD-student aan de Universiteit van Oxford onderzoekt hij de groeiende steun voor radicaal-rechts. Eerder schreef hij De bermudadriehoek van talent.

Genres: Nonfiction

160 pages, Paperback

Published September 16, 2025

Reviews

[Joshua · Rating 3 out of 5]

Leuk pamfletje, weinig nieuws.

[Kas Nagelhout · Rating 3 out of 5]

Leuk om aan je VVD-oom te geven, misschien leidt dit nog tot nieuwe inzichten (maar het heeft bij mij niet tot nieuwe inzichten geleid)

[Thom de Bruijn · Rating 5 out of 5]

Een boek wat mij veel duidelijkheid gaf over iets waar ikzelf niet de moeite nam om het uit te vogelen. Misschien zodanig geschreven dat niet iedereen alles direct begrijpt. Maar daar lees je immers boeken voor.

Een (licht) vurig pleidooi, met soms wat brutale sarcastische tonen, dat de lezers laat zien wat de feiten zijn zonder dat de politiek (vvd) er omheen praat. Hier en daar wel dingen die al langer bekend zijn, maar naar mijn idee is het belangrijk om niet dingen zomaar te vergeten en feiten te blijven herhalen.

(denk voor de meeste meer 3.5 of 4 uit 5 sterren)

[Job Borggreve · Rating 4 out of 5]

Mooi essay dat helder uiteenzet dat de VVD helemaal niet aansluit op het liberalisme en die ‘hardwerkende Nederlander’ écht helpt

[Max van Tongeren · Rating 5 out of 5]

Goed geschreven boek. Zet de problemen van de VVD goed uiteen. Overtuigend essay. In één dag uitgelezen. Aanrader.

[Joan · Rating 4 out of 5]

Mooi pamflet! Voor mijn gevoel had het nog beter kunnen zijn als de schrijver de tijd had genomen om zijn uitspraken te dubbelchecken of wat verder te onderbouwen. 1 voorbeeld ter illustratie:

“Als een rijkeluiskind een miljoen erft van zijn ouders, betaalt hij nog geen 20 procent belasting.” -
Er is een vrijstelling van €25.490,- tot 154.197,- betaalt men 10%, en daarboven geldt inderdaad het tarief van 20%.

Daarnaast is een grote erfenis niet alleen maar meer toebehouden aan rijkeluiskinderen, maar aan elk kind wiens ouders een koophuis hebben (de gemiddelde waarde van een huis in 2024 was €453.000,-). Dat zijn ook kinderen van Jan Modaal en gewone Gerda.

[Suzanne · Rating 3 out of 5]

Belangrijke punten, niet erg vernieuwend maar er zijn genoeg mensen die het moeten horen. Had ook een lang Correspondent artikel kunnen zijn though

(en handig boek om op de valreep m’n reading challenge voor dit jaar te halen!!)

[Kat · Rating 5 out of 5]

Helder, bondig en overzichtelijk de hypocrisie van de VVD uitgelicht. Een ode aan het liberalisme.

[Simonh]

Goede titel, maar de inhoud had wat meer substantie mogen hebben.

[Yannick · Rating 2 out of 5]

Genoeg redenen voor kritiek op de VVD. Echter zorgt de structuur en zwakke argumentatie van dit boek ervoor dat het niet tot zijn recht komt. Met name weet dit boek meermaals niet goed zijn argumenten te toetsen aan de gegeven speerpunten van het liberalisme.
De vijf hoofdredenen waarom een liberaal geen VVD stemt zijn zwak. Met name het eerste punt, over hoe de partij haar ziek verkwanselde aan Wilders, wordt neergezet als een navertelling van de fouten van Yesilgöz alsmede het afgelopen kabinet, wat overigens ook in argument vijf over migratie wordt behandeld. Dit hoofdstuk had in het algemeen veel beter kunnen gaan over het opkomende populisme binnen de partij. Beginselen die je had kunnen terugleiden naar Bolkestein.
Eigenlijk komt alleen punt vier (het hoofdstuk over het Dikke Ik) goed tot zijn recht. Hier wordt daadwerkelijk gekeken naar de complicaties van het begrip vrijheid, hoe dit wordt benaderd door daadwerkelijk liberale denkers en hoe de VVD dit op een niet liberale manier omtovert tot beleid.

Ook nog een laatste ergernis: het boek gebruikt twee kennissen van de auteur die zichzelf echt liberaal noemen en die daarom op de VVD stemmen. Ik vraag me af in hoeverre dit voor veel mensen de gedachtegang samenvat. Nu worden deze twee mensen meer gebruikt om de argumenten te bekrachtigen alsof alle VVD kiezers zo tot hun stem komen.

[Jolt · Rating 5 out of 5]

Sterke analyse die de VVD tegen een definitie van het liberalisme vergelijkt, vooral in haar politieke voorkeuren tijdens 15 jaar regeren. Bijvoorbeeld over de hardwerkende Nederlander: "Schulden, toeslagen, gokken, achteraf betalen; het zijn geen incidenten. Ze zijn hoofdstukken uit een verhaal waarin de overheid [met de VVD aan het roer] steevast te laat komt."

[Anton VDA · Rating 4 out of 5]

Leuk pamfletje om te lezen als voorbereiding voor de Nederlandse verkiezingen.

[Dennis rdam · Rating 5 out of 5]

Vlot Verkiezingssnoepje!

[Kane W · Rating 5 out of 5]

Het boek is zorgvuldig opgebouwd en gelaagd van structuur. De auteur laat zien hoe de VVD in de loop der jaren steeds verder is afgeweken van de oorspronkelijke kernwaarden van het liberalisme en zich heeft ontwikkeld tot een meer opportunistische volkspartij. Dankzij deze doordachte opbouw leest het boek prettig: de lezer wordt niet direct overspoeld door een stortvloed aan kritiek, maar stap voor stap meegenomen in de ontleding van het liberalisme en de manier waarop de VVD daarop tekortschiet.

Wat het boek onderscheidt, is de grondige onderbouwing. De auteur illustreert zijn betoog met tal van voorbeelden en een zorgvuldige verwijzing naar bronnen. In een politiek klimaat waarin onderbuikgevoelens vaak de boventoon voeren en oppervlakkige meningen domineren, is het verfrissend om een goed beargumenteerde en academisch onderbouwde analyse te lezen. Extra waardevol is de toevoeging van tegenargumenten, ingebracht door twee VVD-stemmers uit de kennissenkring van de auteur. Hun perspectief biedt ruimte voor dialoog, waarna de auteur telkens overtuigend afsluit met een weerlegging.

Toch is enige nuance op zijn plaats. De VVD heeft de afgelopen vijf regeringsperioden (na Balkenende IV) een sleutelrol gespeeld in het landsbestuur door deel te nemen aan de regering, maar het is de vraag of alleen die partij kan worden aangesproken op het loslaten van haar oorspronkelijke ideologische basis. Hetzelfde zou immers over vrijwel elke gevestigde partij gezegd kunnen worden. Ik zie daarom graag een vervolg waarin andere partijen, zoals de (GroenLinks-)PvdA of het CDA, onder de loep worden genomen.

Al met al is dit een uiterst informatief boek, voorzien van een sterk slotwoord. Het is een aanrader voor iedereen met belangstelling voor politiek — niet alleen voor de (potentiële) VVD-stemmer, maar juist ook voor de leden binnen de partij zelf. Wellicht vormt dit boek voor de VVD zelfs een ware wake-upcall.

[Iris · Rating 4 out of 5]

Helder en toegankelijk verhaal

[Jeppe Van · Rating 5 out of 5]

Mooie eyeopeners

[Tijmen Godeke · Rating 2 out of 5]

Aardig boekje, zo doorheen. Als liberaal heb ik weinig vernieuwends gelezen om eerlijk te zijn

[Nora van Ulsen · Rating 3 out of 5]

Lees hem zelf om meer te leren, maar geef hem vooral door aan mensen die vallen voor populistische praatjes en dus deels de VVD :)

[Cillian van der Staak · Rating 4 out of 5]

Mooi om duiding bij mijn beeld over de partij te krijgen.

[Maaike Mosterd · Rating 3 out of 5]

Crash cursus over liberalisme (erg fijn uitgezet) en herinnering aan wat goed gaat en bovenal beter kan! Minder onderbuikpolitiek :D

[Britt · Rating 3 out of 5]

Zou dit essay lezen als je van plan bent op de VVD te gaan stemmen anders kan je m prima overslaan

[Elly · Rating 5 out of 5]

Goed geschreven, heldere analyse van de VVD met als conclusie: er nóóit op stemmen☺️

[Irene · Rating 4 out of 5]

Ik weet blijkbaar heel weinig van liberalisme en wat het inhoudt, ik ben blijkbaar zelf liberaler dan ik dacht, en de VVD is dus blijkbaar niet zo liberaal (meer).

[Els Folkeringa · Rating 5 out of 5]

4,5! Leest lekker en helder, interessant verkiezingsvoer!

[V.S. DARSHAN · Rating 3 out of 5]

Bestaat ‘het’ liberalisme?

Van Teutem uit legitieme kritiek op de VVD als bestuurderspartij en op wat er allemaal is misgegaan sinds zij aan de macht is. Overigens is niet alle kritiek gegrond, zoals het verwijt dat de VVD niet sociaal-liberaal zou zijn en dat juist die stroming het ‘echte’ liberalisme vertegenwoordigt. Dat is niet correct: het liberalisme kent meerdere stromingen, waaronder de klassiek-liberale richting die — naar eigen zeggen — door de huidige VVD wordt omarmd.

Houd er wel rekening mee dat het boek soms ideologisch gekleurde (sociaal-liberale) kritiek bevat. Ook vanuit klassiek-liberale hoek klinkt overigens kritiek op de VVD, bijvoorbeeld in 'Grondslagen en grondrechten: een liberale blik' van Patrick van Schie, directeur van de TeldersStichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD.

Al met al een prima read.

[Dirk Geurs · Rating 5 out of 5]

Geweldig klein boekje over het falen van de VVD maar ook over het liberalisme. Hoe de VVD keer op keer het liberalisme reduceert tot de meest egoïstische interpretatie mogelijk. Doen wat je wil onafhankelijk van de kosten voor anderen. De conclusie: er is ruimte in Nederland voor een andere partij om op te staan voor de echte liberale waarden.

[Roeli · Rating 3 out of 5]

Staan interessante feiten en bevindingen in. Het is echter geen lekker doorleesboek. Ook lastig om de inhoud daadwerkelijk te onthouden omdat er veel feiten in weinig pagina’s staan. Desalniettemin wel interessant.

[Chloé · Rating 3 out of 5]

3,5

[Emma Ruys · Rating 2 out of 5]

Prima boekje. Maar eigenlijk moet er over elke partij zo’n boekje geschreven worden…

[Wiep Hamers · Rating 3 out of 5]

Makkelijk te lezen en eens met veel van de inhoud, echter wel wat weinig nuance. Hier en daar meningen gepresenteerd als feiten.