ประวัติศาสตร์ที่เพศสร้าง

by ชานันท์ ยอดหงษ์

การเขียนประวัติศาสตร์ตามขนบ ซึ่งมุ่งเน้นการเล่าชีวประวัติ การพรรณนาวีรกรรม และเหตุการณ์ความขัดแย้งของบุคคลสำคัญ รวมถึงการเรียงลำดับเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์เป็นแนวดิ่งตามราชธานี ตรงกันข้ามกับแนวทางการเขียนประวัติศาสตร์ที่นำเอาสาขาความรู้ต่างๆ เช่น ประชากรศาสตร์ สถิติปริมาณ และเศรษฐศาสตร์ มาเป็นกรอบในการวิเคราะห์ ตลอดจนการพิจารณาสายธารแห่งการเปลี่ยนแปลงของผู้คนและสังคมที่ต้องอาศัยช่วงเวลาอันยาวนาน ไปจนถึงการประยุกต์ใช้ทฤษฎีทางสังคมศาสตร์ในการอธิบายปรากฏการณ์ทางประวัติศาสตร์

อย่างไรก็ดี อุดมการณ์และแนวคิดจากทฤษฎีเฟมินิสต์และเควียร์จึงถูกนำมาใช้ในการศึกษาและเขียนประวัติศาสตร์ กลายเป็นประวัติศาสตร์ที่หันมาอธิบาย “เพศภาวะและเพศวิถีในอดีต” ในฐานะสิ่งประกอบสร้างทางสังคม วัฒนธรรม การเมือง ค่านิยม และอุดมการณ์ การแสดงออกทางเพศและการยืนยันตัวตนทางเพศจึงกลายเป็นพื้นที่ของการดิ้นรนต่อสู้ เคลื่อนไหว และช่วงชิง มีเรื่องเล่า มีที่มาที่ไป มีเหตุการณ์สำคัญในอดีต และมีตัวละครในหน้าประวัติศาสตร์ ซึ่งดำรงอยู่ภายใต้ร่มเงาของปิตาธิปไตยและรักต่างเพศนิยม ที่ทำหน้าที่กำหนดโครงสร้าง ช่วงชั้น และจัดระเบียบสังคม

รวบรวมบทความจากงานเขียนที่ร้อยเรียงการนิยามและตีความคุณค่าความหมายของเรื่องเพศ ตั้งแต่เรื่องความเป็นแม่หญิงล้านนา การดิ้นรนต่อสู้ของผู้หญิงและ LGBTQ+ ในการประกอบอาชีพครู การปะทะและประท้วงของหญิงมุสลิมภายใต้โครงสร้างชายเป็นใหญ่ รวมถึงความรักของหญิงรักหญิงในโรงเรียนหญิงล้วน การใช้พื้นที่อย่างสนามหลวงและถนนราชดำเนินในการหาคู่ของเกย์และกะเทย ไปจนถึงเรื่องของหญิงชนชั้นนำในราชสำนักกับการแสดงตนในพื้นที่สาธารณะผ่านงานสาธารณกุศล นอกจากนี้ยังเล่าชีวประวัติของผู้หญิงและ LGBTQ+ บางคน เช่น สาริกา กิ่งทอง, ปาน บุนนาค, เทิ่ง สติเฟื่อง และวิมล ศิริไพบูลย์

376 pages, Paperback

Published October 1, 2025

Reviews

[Taweepong Santipattanakul · Rating 4 out of 5]

โลกนี้น่าอยู่ก็เพราะความหลากหลาย และความหลากหลายนี่แหละ ที่ขับเคลื่อนทุกวงการ ตั้งแต่สนามแข่ง F1 ไปจนถึงเทศกาลแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมบนเกาะเก้งพิสดาร...

ประวัติศาสตร์เพศภาวะและเพศวิถี ไม่ได้เป็นเรื่องของผู้หญิง ผู้ชาย หรือว่าเพศไหนเหนือกว่าใคร
แต่มันคือเรื่องของอำนาจที่สังคมเคยสร้างไว้เอง บางเรื่องเริ่มต้นจากความสนุก เพื่อความสงบสุข แต่บางเรื่องก็เกิดจากความเข้าใจผิด จนลุกลามเป็นความรุนแรงเกินกว่าที่มนุษย์ควรกระทำ

ทั้งหมดนี้ ก็เพื่อจะเข้าใจที่มาที่ไปของมัน แล้วค่อยๆ รื้อและสร้างระบบอำนาจเก่าๆ ขึ้นใหม่ ให้ทุกเพศ ทุกวิถี ได้รับความเป็นธรรม และมีพื้นที่เท่าเทียมกันในสังคม

[Rsxott · Rating 5 out of 5]

ประเทศไทยเป็น “ซ่องของโลก” และกรุงเทพ คือ “เมืองหลวงเกย์”

เป็นหนังสือที่มีหลายมุมมองดีมากค่ะ พูดถึงเรื่องเพศเป็นหลัก เล่าผ่านประวัติของบุคคลสำคัญในไทยที่ไม่น่าเบื่อเลย อ่านแล้วก็คิดว่าบทบาทของทั้งผู้หญิง ผู้ชายและ LGBTQIAN+ ในไทยมันไม่ได้เกิดจากที่เรา identify ตัวเองเพียงอย่างเดียวแต่จริง ๆ ถูกตีกรอบและกำหนดผ่านค่านิยม ความเชื่อ ครอบครัว และโครงสร้างอำนาจต่างๆของสังคมที่บีบและส่งผลให้เราแสดงออกตามกรอบที่วางไว้เพื่อไม่ให้แปลกแยกและแตกออกจากสังคม
แต่สิ่งต่างๆเหล่านี้ก็กดทับหลายๆคนไว้จนเกิดเป็นการต่อสู้เรียกร้อง เพื่อสิทธิและเสรีภาพการแสดงออกตามเพศสภาพที่ตนเลือกไม่ว่าจะเป็น การทำงาน แต่งกาย หรือพื้นที่สาธารณะต่างๆ ไปตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน