Donas, Archipenko & La Section d'Or: betoverend modernisme

by Peter J.H. Pauwels, Adriaan Gonnissen, Marcel Daloze (Contributor)

Kort na de Eerste Wereldoorlog dook in tal van Europese avant-gardebladen en -tentoonstellingen de raadselachtige naam 'Tour Donas' op. Onder dit pseudoniem kreeg de Antwerpse kunstenares Marthe Donas al snel erkenning voor haar vernieuwende, kleurrijke en verfijnde schilderijen. In 1917 leerde ze aan de Franse Rivièra de visionaire Alexander Archipenko kennen, die in Oekraïne werd geboren en later de Amerikaanse nationaliteit verkreeg. Archipenko werd haar mentor en bron van inspiratie. Hun samenwerking in het Château de Valrose leidde tot een korte verhouding. Dit boek belicht de creatieve wisselwerking tussen het koppel en situeert hun werk binnen het internationale netwerk van de in Parijs heropgerichte kunstenaarsgroep La Section d'Or, alsook hun relatie met belangrijke figuren als Herwarth Walden, Theo van Doesburg en Katherine Dreier. Een visueel rijke herontdekking van een intrigerend kunstenaarsduo en hun plaats in de avant-garde van het begin van de vorige eeuw.

351 pages, Hardcover

First published January 1, 2025

Reviews

[Gunther Ramysen · Rating 4 out of 5]

Ik ben een enorme liefhebber van de tentoonstellingen van het KMSKA. Ze hebben sinds hun verbouwing en heropening enkele schitterende tentoonstellingen weten neer te zetten met voor mij als absoluut hoogtepunt het overzicht van het werk van Jef Verheyen. Maar ook de tentoonstellingen rond het Ensorjaar waren een schot in de roos. Ook het werk van Hans Op De Beeck was de moeite. Maar wat ik daarnaast ook altijd hoop te vinden tijdens deze tentoonstellingen dat is een verdieping in het werk van de kunstenaars. En dat doet het KMSKA meestal door schitterende catalogi uit te brengen in samenwerking met geweldige uitgeverijen zoals in dit geval Uitgeverij Hannibal. Donas, Archipenko & La Section D’Or was een geweldige tentoonstelling met een prachtige catalogus met dezelfde naam. En deze catalogus was weer een plezier om te lezen omdat het overzicht meer bood dan enkel een overzicht van de werken.

Donas, Archipenko & La Section D’Or leert je nog zoveel meer over het werk van Donas & Archipenko. Zo zijn er tal van kunsthistorici die hun licht laten schijnen op een perspectief of kenmerk van de werken van enerzijds Marthe Donas, Alexander Archipenko of het fenomenale kunstcollectief La Section D’Or die toch wel een hele belangrijke rol spelen in de avant-garde. Het boek heeft me enorm veel bijgebracht en verzamelt enkele schitterende kunstwerken. Het zet ook de onderbelichte Marthe Donas in de schijnwerpers, net zoals dat de tentoonstelling en het boek het belang van iemand als Alexander Archipenko weten te duiden. Ik heb mij er enorm mee geamuseerd en heb vooral enorm veel bijgeleerd.

Een andere aspect van de tentoonstelling en de catalogus is ook hoe een vrouw in die tijd zich moest voordoen als een man om toch maar de juiste aandacht en tentoonstellingen te kunnen krijgen. Het boek en de tentoonstelling gaan dus niet alleen over kunst maar ook over welke plek vrouwen kregen toebedeeld in de toenmalige maatschappij. Een schitterend boek dat mooi de fenomenale tentoonstelling in het KMSKA vergezelt. Het boek is wat prijzig, maar geloof me gerust, het is meer dan de moeite waard.