What do you think?
Rate this book
Μοναδικότητες
Ένας άντρας, μετά την αποφυλάκισή του, επιστρέφει στο κτήμα της παιδικής του ηλικίας. Εκεί τον περιμένουν εκπλήξεις. Μια άλλη οικογένεια κατοικεί στο μεγάλο παλιό του σπίτι – είναι οι απόγονοι του διεθνώς φημισμένου επιστήμονα Αδάμ Γκόντλι, οι θεωρίες του οποίου έχουν ρίξει τον κόσμο στο χάος. Ο μυστηριώδης πρωταγωνιστής αυτής της ιστορίας νιώθει λες και ο χρόνος έχει ξαφνικά σταματήσει ή ότι έχει διαρραγεί, δημιουργώντας νέες , παράδοξες διακλαδώσεις. Τώρα μάλιστα αναγκάζεται να υποστεί το ιδιόρρυθμο ζεύγος Γκόντλι, την ταλαίπωρη οικονόμο τους που γίνεται η σπιτονοικοκυρά του, τον άνθρωπο που πρόσφατα ανέλαβε να γράψει τη βιογραφία του Γκόντλι του Πρεσβύτερου, καθώς και μια αριστοκρατική γυναίκα από το δικό του παρελθόν, η οποία επανεμφανίζεται, αιτούμενη κάτι ανήκουστο.
Ο Τζων Μπάνβιλ, με την ιδιοφυή του πένα και το λεπταίσθητο χιούμορ του, επαναφέρει στο προσκήνιο μερικούς από τους πιο αξιομνημόνευτους ήρωες των βιβλίων του, σε ένα μυθιστόρημα λαμπρής σύλληψης και εκτέλεσης. Οι Μοναδικότητες είναι ένα πολυδιάστατο έργο για τη νοσταλγία, τη ζωή, τον θάνατο αλλά και την κβαντική θεωρία, το οποίο κατέχει ξεχωριστή θέση στο συγγραφικό σύμπαν του απαράμιλλου Ιρλανδού στυλίστα.
Ο Τζων Μπάνβιλ, με την ιδιοφυή του πένα και το λεπταίσθητο χιούμορ του, επαναφέρει στο προσκήνιο μερικούς από τους πιο αξιομνημόνευτους ήρωες των βιβλίων του, σε ένα μυθιστόρημα λαμπρής σύλληψης και εκτέλεσης. Οι Μοναδικότητες είναι ένα πολυδιάστατο έργο για τη νοσταλγία, τη ζωή, τον θάνατο αλλά και την κβαντική θεωρία, το οποίο κατέχει ξεχωριστή θέση στο συγγραφικό σύμπαν του απαράμιλλου Ιρλανδού στυλίστα.
384 pages, Paperback
First published October 25, 2022
508 people are currently reading
5603 people want to read
About the author
John Banville
143 books2,460 followersWilliam John Banville is an Irish novelist, short story writer, adapter of dramas and screenwriter. Though he has been described as "the heir to Proust, via Nabokov", Banville himself maintains that W.B. Yeats and Henry James are the two real influences on his work.
Banville has won the 1976 James Tait Black Memorial Prize, the 2003 International Nonino Prize, the 2005 Booker Prize, the 2011 Franz Kafka Prize, the 2013 Austrian State Prize for European Literature and the 2014 Prince of Asturias Award for Literature. He was elected a Fellow of the Royal Society of Literature in 2007. Italy made him a Cavaliere of the Ordine della Stella d'Italia (essentially a knighthood) in 2017. He is a former member of Aosdána, having voluntarily relinquished the financial stipend in 2001 to another, more impoverished, writer.
Banville was born and grew up in Wexford town in south-east Ireland. He published his first novel, Nightspawn, in 1971. A second, Birchwood, followed two years later. "The Revolutions Trilogy", published between 1976 and 1982, comprises three works, each named in reference to a renowned scientist: Doctor Copernicus, Kepler and The Newton Letter. His next work, Mefisto, had a mathematical theme. His 1989 novel The Book of Evidence, shortlisted for the Booker Prize and winner of that year's Guinness Peat Aviation award, heralded a second trilogy, three works which deal in common with the work of art. "The Frames Trilogy" is completed by Ghosts and Athena, both published during the 1990s. Banville's thirteenth novel, The Sea, won the Booker Prize in 2005. In addition, he publishes crime novels as Benjamin Black — most of these feature the character of Quirke, an Irish pathologist based in Dublin.
Banville is considered a contender for the Nobel Prize in Literature. He lives in Dublin.
Banville has won the 1976 James Tait Black Memorial Prize, the 2003 International Nonino Prize, the 2005 Booker Prize, the 2011 Franz Kafka Prize, the 2013 Austrian State Prize for European Literature and the 2014 Prince of Asturias Award for Literature. He was elected a Fellow of the Royal Society of Literature in 2007. Italy made him a Cavaliere of the Ordine della Stella d'Italia (essentially a knighthood) in 2017. He is a former member of Aosdána, having voluntarily relinquished the financial stipend in 2001 to another, more impoverished, writer.
Banville was born and grew up in Wexford town in south-east Ireland. He published his first novel, Nightspawn, in 1971. A second, Birchwood, followed two years later. "The Revolutions Trilogy", published between 1976 and 1982, comprises three works, each named in reference to a renowned scientist: Doctor Copernicus, Kepler and The Newton Letter. His next work, Mefisto, had a mathematical theme. His 1989 novel The Book of Evidence, shortlisted for the Booker Prize and winner of that year's Guinness Peat Aviation award, heralded a second trilogy, three works which deal in common with the work of art. "The Frames Trilogy" is completed by Ghosts and Athena, both published during the 1990s. Banville's thirteenth novel, The Sea, won the Booker Prize in 2005. In addition, he publishes crime novels as Benjamin Black — most of these feature the character of Quirke, an Irish pathologist based in Dublin.
Banville is considered a contender for the Nobel Prize in Literature. He lives in Dublin.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 271 reviews
February 3, 2024
I had expected to like the latest offering by John Banville who here returns to a character in The Book of Evidence, but I have to admit to finding it a challenging book to engage with. I listened to this on audio in the hope that I might enjoy this more, but whilst it was ably narrated, approximately 13 hours long, it did not manage to make the story more palatable or more engaging unfortunately. Here Freddy Montgomery/Felix Mordaunt is being released after serving a sentence for murder at the Anvil and then a open prison. He picks up a car provided by Billy, whom he met at the Anvil, and sets off with a new name for a new life, but can you really leave your past behind? This story of life, death, quantum theory and time, draws on gods and Greek mythology. Initially I found the rather flowery prose acceptable and even witty, but before long I was losing patience with the over the top verbose language and becoming frustrated. I suspect if I had found the narrative and characters more gripping I would have been more forgiving, but alas this was not to be.
Mordaunt goes back to the place he grew up in, Coolgrange, but its changed hands more than once since and is now Arden House where Adam Godley lives with his beautiful wife, Helen, finding himself taken on as driver. Adam asks Professor Jaybey to write a biography of his father, Adam Godley Senior, known for his theory, but as Jaybey is to discover little of his life is as it seems. With a slew of unreliable and dislikable characters that lack authenticity, Banville reveals their interactions and relationships which made little sense to me, but perhaps that was the point. This is not a book for me, but no doubt there will be other readers who will love it more. I suggest readers read other far more positive reviews of the novel prior to making the decision to read this. Many thanks to the publisher for an ARC and Bolinda Audio for the ALC.
Mordaunt goes back to the place he grew up in, Coolgrange, but its changed hands more than once since and is now Arden House where Adam Godley lives with his beautiful wife, Helen, finding himself taken on as driver. Adam asks Professor Jaybey to write a biography of his father, Adam Godley Senior, known for his theory, but as Jaybey is to discover little of his life is as it seems. With a slew of unreliable and dislikable characters that lack authenticity, Banville reveals their interactions and relationships which made little sense to me, but perhaps that was the point. This is not a book for me, but no doubt there will be other readers who will love it more. I suggest readers read other far more positive reviews of the novel prior to making the decision to read this. Many thanks to the publisher for an ARC and Bolinda Audio for the ALC.
October 31, 2022
This is my first Banville - and it was a terrible idea to start here (I chose to because the novel is brand new and might get Booker-nominated). The whole text relies on the conceit that the author resurrects and brings back characters from different other novels and lets them interact. Additionally, there's a style over substance approach, a playful venture into alternate lives with alternate storylines within the story, which is already a riff on former stories - in "The Singularities", nothing is singular. So the question arises: How worthwhile is this if you're not a Banville stan who gets the intertextual meta-jokes?
What happens is apparently this: Mathematician Freddie Montgomery from The Book of Evidence is released from jail where he served time for murder. He now calls himself Felix Mordaunt and returns to his childhood home, where he encounters the Godley family from The Infinities - the late Adam Godley researched the (fictional!) Brahma theory which proves the existence of infinite universes and produced an interference effect in the world. Mordaunt/Montgomery becomes the driver and servant of Godley's son and daughter-in-law. Then, there's a biographer named Jaybey (J.B. - John Banville, get it?) who shows up aiming to write the life story of old Godley, who was his academic nemesis...
This constellation spreads out in various echos and references that underline the God-like position of the author who creates infinite universes and variations: It's a novel about contingency in writing, about the beautiful "what if" that is allowed in the infinite world of fiction, not in the singular world we actually inhabit.
I applaud John Banville for building his own, constantly shifting metaverse, for writing a book that certainly has great literary merit, but is also pretty much incomprehensible (at least when it comes to the really interesting parts here: The shifting references) for Banville newbies. You certainly can't claim that he's selling out or compromising his artistic vision, even though I, personally, am scratching my head while the novel leaves me cold. It was simply the wrong place to start.
Here's a superb review by Kevin Power that highlights all the Easter eggs I never could have found and thus illustrates how clever the writing actually is: https://www.independent.ie/entertainm...
What happens is apparently this: Mathematician Freddie Montgomery from The Book of Evidence is released from jail where he served time for murder. He now calls himself Felix Mordaunt and returns to his childhood home, where he encounters the Godley family from The Infinities - the late Adam Godley researched the (fictional!) Brahma theory which proves the existence of infinite universes and produced an interference effect in the world. Mordaunt/Montgomery becomes the driver and servant of Godley's son and daughter-in-law. Then, there's a biographer named Jaybey (J.B. - John Banville, get it?) who shows up aiming to write the life story of old Godley, who was his academic nemesis...
This constellation spreads out in various echos and references that underline the God-like position of the author who creates infinite universes and variations: It's a novel about contingency in writing, about the beautiful "what if" that is allowed in the infinite world of fiction, not in the singular world we actually inhabit.
I applaud John Banville for building his own, constantly shifting metaverse, for writing a book that certainly has great literary merit, but is also pretty much incomprehensible (at least when it comes to the really interesting parts here: The shifting references) for Banville newbies. You certainly can't claim that he's selling out or compromising his artistic vision, even though I, personally, am scratching my head while the novel leaves me cold. It was simply the wrong place to start.
Here's a superb review by Kevin Power that highlights all the Easter eggs I never could have found and thus illustrates how clever the writing actually is: https://www.independent.ie/entertainm...
July 21, 2024
The Anglo-Irish language area currently enjoys at least three eminent male writers who continue to write high quality novels even at a relatively advanced age. I refer to Julian Barnes, Ian McEwan, and this John Banville. They have made their mark for a long time, yet they continue to produce works that excell. In this case – Banville's Singularities – it is with a nod to his own earlier work (among other things, the main character appears to be the same as in his first major success The Book of Evidence). Especially in the beginning, the storytelling pleasure literally bursts from almost every page, and through the constantly changing perspectives, all the characters turn out to be real people of flesh and blood, with all their petty needs and shortcomings. In addition, Banville treats us to quite a bit of philosophical and physical mumbo jumbo, including parallel universes. But I concede, the plot of the story is a bit shaky, not all story lines are well developed, and - as is often the case with Banville - the female characters barely transcend the cliché. So not an overall success. Nevertheless, this playful novel certainly is an enjoyable summer read.
June 20, 2022
Definitely witty but a bit 'waffley'
Freddie Montegomery has ended up in one of the singularities of Adam Godley's alternate worlds.
Take an obscure confusing premise (theorem), conflate it and continue to obfuscate it by saying that only the greatest of minds will understand it and who would dare say it's rubbish or get into the nitty gritty of it?
Some interesting characters buried beneath the waffle however it does go a bit heavy on the older man (men) with the younger girl trope so I had eye rolling moments. I know that older men need or wish for younger women to hold their 'hands' etcetera but I really find little interest in reading about it.
An ARC gently provided by author/publisher via Netgalley
Freddie Montegomery has ended up in one of the singularities of Adam Godley's alternate worlds.
Take an obscure confusing premise (theorem), conflate it and continue to obfuscate it by saying that only the greatest of minds will understand it and who would dare say it's rubbish or get into the nitty gritty of it?
Some interesting characters buried beneath the waffle however it does go a bit heavy on the older man (men) with the younger girl trope so I had eye rolling moments. I know that older men need or wish for younger women to hold their 'hands' etcetera but I really find little interest in reading about it.
An ARC gently provided by author/publisher via Netgalley
July 21, 2024
Apparently this book contains references to some of the author’s previous books. Maybe this would have been a more interesting reading experience if I had read those books. I actually enjoy the author’s use of language, and I have liked some of his books. However, this was pretentious. I’m sure he enjoyed himself writing this, but it felt very self indulgent. I don’t know what readers he had in mind. I like a plot, and characters who seem like real people. Nothing anyone did in this book made any sense at all. I actually made it through 70% of this book before deciding that I couldn’t take it any more. I received a free copy of this book from the publisher.
June 23, 2022
I'm sure I'm missing something here. Pompous, presumptuous, self-congratulatory, and too clever by half. The characters are completely self-absorbed. The writing is verbose and overwrought. Perhaps I'm just not smart enough to appreciate it. I'll pass on this one.
December 11, 2023
He knew it as Coolgrange, but returned to find it was Arden. He thought he could return home, but home was the same and yet not. Released early from life imprisonment for murder, he takes on a new name and returns to the scene of the crime. He is welcomed and given a room, hired on as a driver.
In the house is the son of Adam Godley and his movie star wife, a spinster caretaker, and hidden away, an elderly woman with a habit, lost in her memories. A man is hired to research Adam Godley Sr. and write his biography.
He is as much a cipher to himself as he was and is to them.
from The Singularities by John Banville
The characters are mysteries to each other and to themselves. Was life just “elaborate coincidences,” reality “no more than the jumbled fragments of a shattered frieze behind which an altogether other order of things is serenely and immovably fixed”?
I loved Banville’s writing, his long sentences filled with wit and twists. We are introduced to Freddy Montgomery/Felix Mordaunt with, “The notion of an assumed identity excited him, the poor sap; as if a new name could hide old sins.”
Early on, our narrator tells us, “See how my winged helm gleams in the morning light,” and we realize that it is the god Hermes/Mercury, the god of financial gain, travelers, messages, boundaries, luck, trickery, and thieves, who is telling the story. Greek myth pervades the novel.
The device allows us entry into the heads of different characters. Young Adam Godley’s wife is Helen, (who we know as a legendary beauty in Greek story), who talks about her son, “her Hercules,” named for the Greek hero whose mother was a legendary beauty. When she sees Mordaunt arrive at the gate, she wonders if he was “an Amphitryon back from the wars,” the man who married Hercules’s mother.
A startling theory by Adam Godley, Sr. challenges the nature of reality, the universe, and time. His ‘olympian detachment’ was legendary, and Jaybey has been asked by Adam Jr. to write his biography. He moves into Arden House, only to be enchanted by Helen.
An old associate and flame returns with a startling request for Mordaunt. The past interrelationships between the characters are revealed.
Readers for plot will be disappointed. The characters are sharp and interesting, but it’s the underlying ideas that will either puzzle or intrigue readers. I definitely need a second reading to feel I have conquered this one. But as a stylist, Banville enchants.
I received a free egalley from the publisher through NetGalley. My review is fair and unbiased.
In the house is the son of Adam Godley and his movie star wife, a spinster caretaker, and hidden away, an elderly woman with a habit, lost in her memories. A man is hired to research Adam Godley Sr. and write his biography.
He is as much a cipher to himself as he was and is to them.
from The Singularities by John Banville
The characters are mysteries to each other and to themselves. Was life just “elaborate coincidences,” reality “no more than the jumbled fragments of a shattered frieze behind which an altogether other order of things is serenely and immovably fixed”?
I loved Banville’s writing, his long sentences filled with wit and twists. We are introduced to Freddy Montgomery/Felix Mordaunt with, “The notion of an assumed identity excited him, the poor sap; as if a new name could hide old sins.”
Early on, our narrator tells us, “See how my winged helm gleams in the morning light,” and we realize that it is the god Hermes/Mercury, the god of financial gain, travelers, messages, boundaries, luck, trickery, and thieves, who is telling the story. Greek myth pervades the novel.
The device allows us entry into the heads of different characters. Young Adam Godley’s wife is Helen, (who we know as a legendary beauty in Greek story), who talks about her son, “her Hercules,” named for the Greek hero whose mother was a legendary beauty. When she sees Mordaunt arrive at the gate, she wonders if he was “an Amphitryon back from the wars,” the man who married Hercules’s mother.
A startling theory by Adam Godley, Sr. challenges the nature of reality, the universe, and time. His ‘olympian detachment’ was legendary, and Jaybey has been asked by Adam Jr. to write his biography. He moves into Arden House, only to be enchanted by Helen.
An old associate and flame returns with a startling request for Mordaunt. The past interrelationships between the characters are revealed.
Readers for plot will be disappointed. The characters are sharp and interesting, but it’s the underlying ideas that will either puzzle or intrigue readers. I definitely need a second reading to feel I have conquered this one. But as a stylist, Banville enchants.
I received a free egalley from the publisher through NetGalley. My review is fair and unbiased.
December 5, 2024
This novel by this otherwise remarkable author is for me personally a moderate effort compared to his other excellent work.
Storytelling is great, no doubt about the man's prose, also the characters involved a very believable, but in the first place the psychological and physical mumbo jumbo, and secondly the very long rambling sentences used within this tale is thwarting the smooth development of the book, and at times it turns out to become at some points even somewhat incoherent.
The book is divided into three parts, and at first its about Felix Mordaunt, formerly known as Frederick Montgomery, ex-convict and now returning to, for him known as Coolgrange, but now called Arden House, to get acquainted with the place again and its inhabitants.
The second important family featuring in this story is the Godley family, especially also the ghost of the deceased former scientist Adam Godley, and we will be presented with their lives that is filled with the good and bad things, but still also a family with deep secrets.
Although this is an enjoyable read, in my honest opinion this is an overall mediocre kind of novel compared to the author's other great works and hopefully he'll return to his usual high quality calibre books again.
Recommended to anyone who's a total fan of John Banville's work in general, but for me this is not his very best effort at all, and that's why I like to call this book: "An Average Singular Novel"!
Storytelling is great, no doubt about the man's prose, also the characters involved a very believable, but in the first place the psychological and physical mumbo jumbo, and secondly the very long rambling sentences used within this tale is thwarting the smooth development of the book, and at times it turns out to become at some points even somewhat incoherent.
The book is divided into three parts, and at first its about Felix Mordaunt, formerly known as Frederick Montgomery, ex-convict and now returning to, for him known as Coolgrange, but now called Arden House, to get acquainted with the place again and its inhabitants.
The second important family featuring in this story is the Godley family, especially also the ghost of the deceased former scientist Adam Godley, and we will be presented with their lives that is filled with the good and bad things, but still also a family with deep secrets.
Although this is an enjoyable read, in my honest opinion this is an overall mediocre kind of novel compared to the author's other great works and hopefully he'll return to his usual high quality calibre books again.
Recommended to anyone who's a total fan of John Banville's work in general, but for me this is not his very best effort at all, and that's why I like to call this book: "An Average Singular Novel"!
Read
October 28, 2022No rating. Not for me. Slog after 3 or 4 return tries. Pretentious but for me worse; I am failing to embed in this type of continual self involving centric. The pompous self absorption is beyond my cognition or density style of language capacity. Both.
Others may enjoy. Got to nearly 100 pages and I'm done.
I loved his series with April in Spain as the latest.
Others may enjoy. Got to nearly 100 pages and I'm done.
I loved his series with April in Spain as the latest.
March 31, 2024
Freddy Montgomery (the returning character from “The book of Evidence”), is after serving his sentence for murder and now under a new name - Felix Mordaunt, released back to society. Some unexplained and apparently unfinished business compels him to head for his former family home in Coolgrange, now occupied by the family of a prominent mathematician Adam Godly.
Felix Mordaunt is without a doubt a catalyst of the events but he is not the only narrator. He shares the role for some reason with Dr Jaybay, who is Adam Godly Sr’s chosen biographer and also with Hermes/Mercury who seems to be taking over the narrative every now and then, for what purpose, I can’t phantom.
The story is more than a bit disjoint, so those who look for a consistence and logic may be disappointed. The narrative floats about, between the reminiscence of the mathematician and his groundbreaking theory, his now advanced in years wife, the mathematician’s son and his beautiful wife and our friend Freddy. They mingle and with joint forces push the narrative bit by bit, in an unknown direction. I do wonder if in all that what appears to me as a journey without a plan, there perhaps is some deeper meaning, but whatever that is, I admit that it eludes me.
It wouldn’t have been a memorable experience, unless for the extraordinary confusion, if it wasn’t for one final thing that for me compensates for most of the other imperfections. It is the prose. It is not for those in harry, it is something simply to be savored. The long winding sentences that seem to be in tune with my brain. I love tuning in and absorbing the words. I could listen to them forever with Cheshire cat grin, permanently plastered to my face.
Felix Mordaunt is without a doubt a catalyst of the events but he is not the only narrator. He shares the role for some reason with Dr Jaybay, who is Adam Godly Sr’s chosen biographer and also with Hermes/Mercury who seems to be taking over the narrative every now and then, for what purpose, I can’t phantom.
The story is more than a bit disjoint, so those who look for a consistence and logic may be disappointed. The narrative floats about, between the reminiscence of the mathematician and his groundbreaking theory, his now advanced in years wife, the mathematician’s son and his beautiful wife and our friend Freddy. They mingle and with joint forces push the narrative bit by bit, in an unknown direction. I do wonder if in all that what appears to me as a journey without a plan, there perhaps is some deeper meaning, but whatever that is, I admit that it eludes me.
It wouldn’t have been a memorable experience, unless for the extraordinary confusion, if it wasn’t for one final thing that for me compensates for most of the other imperfections. It is the prose. It is not for those in harry, it is something simply to be savored. The long winding sentences that seem to be in tune with my brain. I love tuning in and absorbing the words. I could listen to them forever with Cheshire cat grin, permanently plastered to my face.
December 24, 2022
A man calling himself Felix Mordaunt has recently been released from prison after serving a sentence for murder. He returns to his former home in the Irish countryside, which is now owned by the Godley family. The family’s patriarch, Adam Godley, now deceased, was a famous scientist. Felix finagles his way into the household. He interacts with the homeowners, household staff, and another stranger who arrives soon afterward. The two interlopers have their own agendas.
The story is told in alternating points of view. The writing is intellectual and is focused on the characters. It is not for anyone looking for a conventional plot. There are elements of revenge, redemption, and quantum theory, a bit of an odd combination. It starts out well enough but gets more scattered and disjointed as it goes along. There are apparently characters from previous of Banville’s books. I am not sure how much it helps to have read them, but I have not. This book contains beautiful prose, but I found it slow and uneven.
The story is told in alternating points of view. The writing is intellectual and is focused on the characters. It is not for anyone looking for a conventional plot. There are elements of revenge, redemption, and quantum theory, a bit of an odd combination. It starts out well enough but gets more scattered and disjointed as it goes along. There are apparently characters from previous of Banville’s books. I am not sure how much it helps to have read them, but I have not. This book contains beautiful prose, but I found it slow and uneven.
June 16, 2022
Banville, at 76, can definitely still write a great book. He has written a dark, complex, icy protagonist; an ex-con, a killer, released from prison after 20 years, returning to his childhood home, wreaking havoc on its new occupants. And Banville interweaves the stories of those occupants as well. One reads a Banville novel for the prose, the style, and the diction, if nothing else. And Banville does not disappoint. But he has a captivating drama here, too. This is not pop fiction and, frankly, thank goodness. Banville, when not writing his crime mysteries, requires a little more patience which he rewards with prose a reader can savor. I found it to be a lovely read and definitely recommended for any reader of fiction with literary value.
ARC from NG.
ARC from NG.
March 1, 2023
Leer a este escritor irlandés, y especialmente cuando lo hace como john Banville, lo he dicho muchas veces, es una experiencia que trasciende lo que entendemos como lectura y creo que este libro es sublime, posiblemente el más redondo de cuantos he leído, creo que todos, bajo este nombre. Tiene un humor, en ocasiones sarcástico y siempre inteligente y erudito. Pero, sobre todo, son esas descripciones a las que nadie llega con palabras tan certeras. Hay erotismo casi fetichista, hay autobiografía, hay crítica, pero sobre todo, hay literatura con mayúsculas. Si algo tengo que poner en negativo es su traductor y corrector, que no en el léxico, pero sí en la sintaxis se han columpiado con algún laísmo del tipo “la pegaba”. Eso empaña la magia de un escritor tan genial. Larga vida a los que tienen rasgos fonéticos propios de su geolecto pero saben escribir con propiedad, porque ellos deberían transmitir la alta literatura de escritores como Banville
April 23, 2023
Just so-so, okay. But very literate. Does he write with a Thesaurus at his elbow?
March 25, 2024
Format: ebook & audiobook ~ Narrator: Nicholas Guy Smith
After his release from prison, a man drives to the house where he grew up. Now, the Godley family lives there - the descendants of the late Adam Godley, the famous scientist - Godley’s demented wife, Adam Godley Jr., and his wife. The family takes the stranger in. Later, Adam Godley’s autobiographer joins them and moves in with the family, too.
Later, I found out that a few characters appeared also in other Banville's novels, and I didn’t read those. I think this is one reason I couldn’t connect with the characters and didn’t enjoy the novel.
Barnes uses such beautiful language. But reading this novel, I sometimes had a feeling that the author tried too hard. Maybe I would advise you to read this novel with the help of the dictionary (even if you read it in your first language). But unfortunately, it loses all the meaning and fun this way.
I started reading the book but later realized that it was much easier to read it with the help of the audiobook. For the first part of the novel, I listened along with the book but later continued with only the audiobook. This novel is one of those that is easier to finish in audio format. But compared to reading, comprehension may not be as thorough.
2.5 rounded to 3. I wanted to give this novel more stars. The writing was beautiful, but I think it was exaggerated. The plot didn’t move me at all. I was often confused, and the reasons for this are many, I suppose.
Narration by Nicholas Guy Smith was very good.
Thanks to Bolinda Audio for the advance copy and this opportunity! This is a voluntary review and all opinions are my own.
After his release from prison, a man drives to the house where he grew up. Now, the Godley family lives there - the descendants of the late Adam Godley, the famous scientist - Godley’s demented wife, Adam Godley Jr., and his wife. The family takes the stranger in. Later, Adam Godley’s autobiographer joins them and moves in with the family, too.
Later, I found out that a few characters appeared also in other Banville's novels, and I didn’t read those. I think this is one reason I couldn’t connect with the characters and didn’t enjoy the novel.
Barnes uses such beautiful language. But reading this novel, I sometimes had a feeling that the author tried too hard. Maybe I would advise you to read this novel with the help of the dictionary (even if you read it in your first language). But unfortunately, it loses all the meaning and fun this way.
I started reading the book but later realized that it was much easier to read it with the help of the audiobook. For the first part of the novel, I listened along with the book but later continued with only the audiobook. This novel is one of those that is easier to finish in audio format. But compared to reading, comprehension may not be as thorough.
2.5 rounded to 3. I wanted to give this novel more stars. The writing was beautiful, but I think it was exaggerated. The plot didn’t move me at all. I was often confused, and the reasons for this are many, I suppose.
Narration by Nicholas Guy Smith was very good.
Thanks to Bolinda Audio for the advance copy and this opportunity! This is a voluntary review and all opinions are my own.
November 11, 2022
From the start, this story is an anachronism of both time & place, and it remains that way throughout. You (or at least I) are never quite sure where you are or when you are. Now and then throughout the novel there are brief interjections by an omnipotent narrator -- they just suddenly show up as a sentence or two in the middle of a paragraph -- and that narrator is sometimes "we" and sometimes "I" and could be either the book's author or the gods of Mount Olympus or some alien force out in space or any number of other things. The disorientation (intentional by the author as part of the atmosphere of the story, I presume) and the very flowery purple prose (also, I presume, intentional on the author's part) made this a very slow reading experience for me, as I had to read and read nearly every sentence to disentangle its meaning.
The setting seems to be some point in the future, while the vocabulary / dialogue / physical objects / manner of dress & behavior of the characters seem to be from an odd admixture of centuries not typically found together. If I had to guess, I would say the "Arden House" location of most of the story is, but I'm just conjecturing about that.
As a whole, the story unfolds around the residence, work, and life of a mathematician/physicist named Adam Godley, Sr., who is dead at the time of the events here. Though I don't feel that this is a spoiler, it does take quite a while of reading before this central gravitational aspect starts to become clear in the reading. There is a single narrator, but various parts of the story are related through the eyes of different main characters. The opening chapter is through the vantage of a man in his 60s who is being released from prison after about 25 years and who awards himself the false name of Felix Mordaunt. Upon returning to his childhood home place of Coolgrange, now renamed Arden House, the next character who takes up the narration is Helen Godley, lady of the house and the 39-year-old daughter-in-law of Adam Godley, Sr. A few more chapters in and we hear from another main character Professor William Jaybey, who is in residence at Arden House, having been retained by the family to write the authorized biography of Godley, Sr. These three are the primary tellers of the tale, but there is a much larger cast of characters, all oddly inter-related in ways that don't seem quite possible.
I believe that every reader will receive & interpret this story differently from every other, in no small part depending on the time & place they are in their lives when reading the novel and the circumstances of their own history -- much like the interpretations by the characters of the story. This one has left me muddling and pondering, and I suspect I will be left muddling and pondering no matter how many times I were to read it.
The setting seems to be some point in the future, while the vocabulary / dialogue / physical objects / manner of dress & behavior of the characters seem to be from an odd admixture of centuries not typically found together. If I had to guess, I would say the "Arden House" location of most of the story is, but I'm just conjecturing about that.
As a whole, the story unfolds around the residence, work, and life of a mathematician/physicist named Adam Godley, Sr., who is dead at the time of the events here. Though I don't feel that this is a spoiler, it does take quite a while of reading before this central gravitational aspect starts to become clear in the reading. There is a single narrator, but various parts of the story are related through the eyes of different main characters. The opening chapter is through the vantage of a man in his 60s who is being released from prison after about 25 years and who awards himself the false name of Felix Mordaunt. Upon returning to his childhood home place of Coolgrange, now renamed Arden House, the next character who takes up the narration is Helen Godley, lady of the house and the 39-year-old daughter-in-law of Adam Godley, Sr. A few more chapters in and we hear from another main character Professor William Jaybey, who is in residence at Arden House, having been retained by the family to write the authorized biography of Godley, Sr. These three are the primary tellers of the tale, but there is a much larger cast of characters, all oddly inter-related in ways that don't seem quite possible.
I believe that every reader will receive & interpret this story differently from every other, in no small part depending on the time & place they are in their lives when reading the novel and the circumstances of their own history -- much like the interpretations by the characters of the story. This one has left me muddling and pondering, and I suspect I will be left muddling and pondering no matter how many times I were to read it.
March 15, 2023
Premio Princesa de Asturias y 'Nobel cercano, si hay justicia'.
Es lo primero que leo de Banville. No me ha resultado fácil. El libro es una obra de arte de la literatura sin duda, pero con una estructura algo caótica. Uno de los personajes, el biógrafo, no sé como aparece en el libro, o me perdí algo o simplemente aparece dando por hecho que tienes que saber quién es, a veces cuando este personaje toma la narración parece que fuera el propio escritor.
Personajes muy extremos y creíbles, al principio anodinos, van cogiendo lustre según avanza la historia.
Recomendable pero para un momento en que tengas tiempo de concentración en la lectura.
Es lo primero que leo de Banville. No me ha resultado fácil. El libro es una obra de arte de la literatura sin duda, pero con una estructura algo caótica. Uno de los personajes, el biógrafo, no sé como aparece en el libro, o me perdí algo o simplemente aparece dando por hecho que tienes que saber quién es, a veces cuando este personaje toma la narración parece que fuera el propio escritor.
Personajes muy extremos y creíbles, al principio anodinos, van cogiendo lustre según avanza la historia.
Recomendable pero para un momento en que tengas tiempo de concentración en la lectura.
October 23, 2022
I found this novel to be dull, self-indulgent and pointless. The events previous to this book, which are referenced often, seem like they might have been much more interesting although may not have necessarily given this particular story any more clarity or insight.
January 3, 2023
John Banville is such a fine writer that I couldn't help enjoying this book despite the reasons not to. It's a story of a group of articulate not very likeable older characters who are all more or less frauds, whose seeming accomplishments dissolve into sand and who don't do much or develop much over the course of the book. They all circle around the character of the late Adam Godley, the least likeable and biggest fraud of them all, who has made a discovery of a sort of uber quantum effect where observation has changed reality. The discovery of this theory has altered the macro world in tangible ways, sadly for the worse. I had some difficulty with this theory and the posited effects of its discovery, but was able to accept it as basis for the fiction and sit back to watch how Mr. Banville played it out. In most ways the theory and its effects are more just a reflection of the persona of the theory's mean spirited creator than they are impactful on the way the world works.
There are a variety of different points of view and ways to see the different characters, but they all have in common a general theme of cynicism and unpleasantness. Surely there is some light left in the world or at least a sense of humor about the absurdity of it all. The only beauty that I could find in this world was in the quality of Mr. Banville's prose.
There are a variety of different points of view and ways to see the different characters, but they all have in common a general theme of cynicism and unpleasantness. Surely there is some light left in the world or at least a sense of humor about the absurdity of it all. The only beauty that I could find in this world was in the quality of Mr. Banville's prose.
June 27, 2022
Started out promising and went ... nowhere?
The story resolves around a mathematician's legacy, beginning with a murderer's return to his childhood home, where he is joined by an author hired to write said mathematicians biography. There are secrets, there are unreliable and unlikeable characters, the language is an art form.
However, there is no depth to it. Things are happening without any explanation, without any connection to one another (with a few exceptions); the same can be applied to characters, who seem to lack any will. Considering all of this, the novel gets boring and extremely long. I physically cringed at some parts because they were so unnecessary. And I could go on and on about the way women are written as tools for the men - the male gaze is constantly and needlessly present.
Overall, not a good read despite the beautiful language.
The story resolves around a mathematician's legacy, beginning with a murderer's return to his childhood home, where he is joined by an author hired to write said mathematicians biography. There are secrets, there are unreliable and unlikeable characters, the language is an art form.
However, there is no depth to it. Things are happening without any explanation, without any connection to one another (with a few exceptions); the same can be applied to characters, who seem to lack any will. Considering all of this, the novel gets boring and extremely long. I physically cringed at some parts because they were so unnecessary. And I could go on and on about the way women are written as tools for the men - the male gaze is constantly and needlessly present.
Overall, not a good read despite the beautiful language.
November 10, 2022
A very well written character based novel. A book of unreliable and unlikeable characters and no plot.
I enjoy John Banville’s writing style and have read a number of his novels. I recommend readers new to Banville to begin by reading ‘The Sea’ (2005 Booker Prize winner), and ‘The Book of Evidence’.
This book was first published in 2022.
I enjoy John Banville’s writing style and have read a number of his novels. I recommend readers new to Banville to begin by reading ‘The Sea’ (2005 Booker Prize winner), and ‘The Book of Evidence’.
This book was first published in 2022.
October 31, 2022
I can't give a Banville book less than 4 stars, but this one was somewhat problematic for the reader. It was work reading this one even though there were brilliant sections to enjoy or be confused (or even disgusted) by.
I think I may have liked the Sprite more than any of the human characters that populate these pages.
Sending it back to the library for the next unsuspecting reader.
Library Loan
I think I may have liked the Sprite more than any of the human characters that populate these pages.
Sending it back to the library for the next unsuspecting reader.
Library Loan
February 24, 2024
“Yes, he has finished his sentence, but does that mean he has nothing more to say?”
I sure hoped he did. This is a book that I never could get into, despite the fact that I loved the author's The Sea. After finishing the book, i realised he has collided worlds from his two earlier trilogies - I wish I had known and passed it, but then the book still works as a standalone book.
A violent criminal finishes his sentence and comes to his place of crime. He finds the house occupied by a scientist's family and persuades them to let him live there. Adam Godly, the proponent of Brahma theory on multiverses , is no more. but his demented wife, son and daughter in-law with a maid are living there. The son calls for his father's biography to be written and he commissions William Jaybee (John Banville?) who is to live with them under the same roof.
There are a lot of elements like Felix Morduant's past or his lecherous stares that I could not understand the meaning of. I could not care for any of the characters - not even the clueless biographer who is wondering if quantum mechanics is at the back of his presence here. "Meanwhile" as a concept is lost and I struggled to finish this one.
Did not work for me. And some warning would have helped!
I sure hoped he did. This is a book that I never could get into, despite the fact that I loved the author's The Sea. After finishing the book, i realised he has collided worlds from his two earlier trilogies - I wish I had known and passed it, but then the book still works as a standalone book.
A violent criminal finishes his sentence and comes to his place of crime. He finds the house occupied by a scientist's family and persuades them to let him live there. Adam Godly, the proponent of Brahma theory on multiverses , is no more. but his demented wife, son and daughter in-law with a maid are living there. The son calls for his father's biography to be written and he commissions William Jaybee (John Banville?) who is to live with them under the same roof.
There are a lot of elements like Felix Morduant's past or his lecherous stares that I could not understand the meaning of. I could not care for any of the characters - not even the clueless biographer who is wondering if quantum mechanics is at the back of his presence here. "Meanwhile" as a concept is lost and I struggled to finish this one.
Did not work for me. And some warning would have helped!
March 20, 2024
Es tan singular, que escribir una reseña es entrar en un laberinto, un laberinto perfectamente diseñado, que empieza triunfando en las voces. Más allá de un narrador omnisciente, encontramos la voz de un demiurgo burlón que dosifica lo que nos cuenta y lo que nos escatima y va combinando su Más Allá con el más acá de un narrador en primera persona, el que nos cuenta y cuya tarea es contar al gran Godley. El uso del lenguaje es magistral, extenso y seductor. Los personajes que nos abordan tienen originalidad, identidad y complicidad con el lector. Las imágenes que nos oferta, nos transportan: la Emperatriz Viuda es digna de Goya, Helen emerge del cine americano de los 60...el bien y el mal se funden como la verdad y la mentira, como la solemnidad y la trivialidad, como los pasados y los presentes de unos y otros. Magistral.
Read
February 15, 2023The dense and humid and weary-making prose on display here is of a sort seemingly calibrated to be less enervating than soul-annihilating, to read five pages uninterrupted would be considered heroic; ten, insane, or rather enough to drive one insane, but the true agony will come from the unnecessary, cutesy-poo authorial interjections, as if it were to be possible that any reader might be capable of overlooking the sheer intense writerly effort that went into the penning of each overwrought line.
Fuckit, I'm not going to read any more of this book. In fact, I am going to return it to the bookstore. If they won't give me credit, I'll put it back on the shelf anyway.
Fuckit, I'm not going to read any more of this book. In fact, I am going to return it to the bookstore. If they won't give me credit, I'll put it back on the shelf anyway.
October 12, 2022
Reader, he lost me. I went into this with high hopes- it's Banville, after all. But. regrettably, this tale of a murderer who returns to the estate where he lived as a child and winds himself into the family of scientific genius who lived there but who is in competition with a writer- it lost me. This moves around in ways I can't describe. Yes. the writing sparkles in spots but it's overblown in others. And plot? Thanks to Netgalley for the ARC. I'll be the odd one out. For fans of literary fiction.
January 12, 2023
A relatively weird book. On the surface very confusing but under the surface almost profound. Some parts were funny, others felt like rambling. The writing was charming and witty at first but it took great effort to read at times. It was definitely written with a dictionary close by for that jauntily esoteric feel. Not a quick read. Might be better to read his other books first. 3 stars.
April 19, 2023
Do yourself a favour and don't waste your time with a pretentious book where nothing really happens. A clear example of a book regarded as deep solely because the critics are likely afraid to confess they didn't understand the story, and that would be an honest thing to say, because it has no heads or tails!
September 16, 2023
Schitterend geschreven roman. Een roman die ‘antimaterie’ is tegen sombere denkers dat literatuur aan het uitsterven is. Een feest van taal en ideeën. Banville laat met dit boek zien dat de literaire roman een unieke vorm is waarin ideeën en taal, en ideeën in taal in vrijheid kunnen worden verkend; en dat men tegelijkertijd van die verkenning kan genieten, in een ervaring van schoonheid. Terwijl dit boek niet persé een mooie boodschap heeft. Dé grote vraag die dit boek ons stelt is of het allemaal zin heeft, ons geploeter en gezwoeg - we willen graag dat onze levens betekenis hebben, maar klooien we niet allemaal maar wat aan, klungelend van impuls naar toevalligheid, iedereen opgesloten in zijn eigen werkelijkheid? Zijn we niet net als dieren, miljoenen parallelle singulariteiten?
Wat kunnen we zeggen over deze knappe en tegelijkertijd vreemde roman die leest als een koortsdroom van een van zijn verwarde personages? In de woorden van zo’n personage: “Maar hoe moet je beginnen te zeggen, met enige overtuiging, met enige zekerheid, wat dit ding is? Is het fictie, fantasie, een droomverslag? Was het geschreven door de schrijver voor eigen vermaak, om zijn perverse voorliefde voor het ongerijmde en ongepaste te prikkelen, of had hij een duisterder doel voor ogen?”
“‘Alles komt goed,’ hoorde ik mezelf mompelen, waarna ik even zweeg om een bierboertje in mijn vuist te dempen, ‘ja, alles zal goed komen met de wereld.’
Adam keek me onderzoekend aan en vroeg zich duidelijk af of deze aforistische uiting bedoeld zou kunnen zijn als een duistere grap.
‘Denkt u?’ vroeg hij voorzichtig.
‘Nee, natuurlijk niet,’ zei ik snibbig, en ik voelde mijn voorhoofd rood worden. ‘Het is gewoon iets doms wat iemand ooit zei.’”
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
Hoofdpersoon één vergelijkt zijn verblijf in de gevangenis als dat van een embryo in een baarmoeder. Dat maakt zijn vrijlating tot een (weder)geboorte. Hij noemt de wereld buiten de gevangenis de “zogenaamde realiteit” en ziet zichzelf als “antimaterie” om die realiteit, “de materie van de wereld zoals hij die heeft gekend”, op te heffen. “De gevangenis had de overvloed aan dingen weggeblazen, maar nu werd hij teruggegooid midden in de warboel. Er was gewoonweg te veel van alles - kijk maar eens! - auto’s, huizen, winkels, verkeerslichten, platanen (…). Te veel, veel te veel. Zijn hart sidderde.” “Waar hij het meest naar verlangt is niet te zijn, of te zijn en toch niet, beide tegelijk. Bovenal om weg van het gekakel te zijn, het onophoudelijke, verdovende gekakel altijd en overal om hem heen, zelfs in Arden, een plek die verzonken ligt in eenzaamheid.” “Wat hij de laatste tijd voelt is niet het voelen zelf maar het gevoel van hoe voelen voelt.” De man geeft zichzelf een nieuwe naam: Felix Mordaunt. Later lezen we dat hij ooit Freddie heette. Mordaunt had een dienstmeisje vermoord dat hem betrapte bij het stelen van een duur schilderij in het landhuis waar een klasgenootje woonde met wie hij naar bed is geweest. “Als Adam Godleys Brahmatheorie klopt, (…) dan is ergens in de wirwar van oneindige mogelijkheden het arme schepsel dat Mordaunt vermoordde niet gestorven en is hij onschuldig.” Kortom, het had ook anders kunnen lopen, als zijn leven niet de toevallige en impulsieve wending had genomen van de diefstal en de niet-beoogde moord die daar weer uit voortkwam.
Dier
Hoofdpersoon keert terug naar het huis waarin hij was opgegroeid: Arden House, vroeger Coolgrange geheten. Met gemengde gevoelens. Zou het huis zijn veranderd, evenals hijzelf? Zoekt Banville hiermee naar de relatie tussen de (uiterlijke) objecten in de wereld en onze (innerlijke) representatie of beleving daarvan? Als de huidige bewoonster hem voor het eerst ziet, denkt ze eerst met een dier van doen te hebben.
God
Banville laat zijn verhaal deels vertellen door een alwetende verteller buiten het verhaal. “Wie is hier aan het woord? Ik, een kleine god; de grote goden zijn met de noorderzon vertrokken.” “Zie hoe mijn gevleugelde helm glimt in het ochtendlicht.” Mercurius? Deze god van dit verhaal, de verteller, trakteert ons op gezette tijden op commentaar. Zoals hier: “Ach, hoe de tijd ze aantast, de stervelingen, hoe ze door de jaren slijten, verslijten.” Het geheel voelt aan als een toneelstuk, enigszins absurdistisch, grappig ook, of gevat; en vilein. Niet voor niets is één van de hoofdpersonen, Helen Godley (de vrouw van de laatste nazaat van de tweede eigenaar van het huis, Godley) een actrice in ruste. Niemand in het verhaal ziet deze mindere god, behalve de hond: “Hij (de hond, red.) kijkt me boos aan, de enige van hen die me kan zien.” Af en toe laat Banville een personage commentaar leveren op zijn stijl, even gevat als die stijl zelf: “Tjonge, wat een stamppot van metaforen.” Hahaha. Tegen het eind van het verhaal laat Banville zijn kleine god zeggen: “(…) als een god, want natuurlijk is hij een god, hij is mij, zoals ik hem ben, want ze zijn allemaal mij en van mij, mijn verzonnen wezens (…).” Uiteindelijk is vanzelfsprekend Banville zelf de échte god van dit verhaal.
Tweede verhaallijn
De god-verteller vertelt dus de verhaallijn over de vrijgelaten gevangene Mordaunt. Een tweede verhaallijn, over het personage William Jaybey, een historicus uit Arcadië die een biografie gaat schrijven over de fictieve wetenschapper Adam Godley, wordt verteld vanuit de biograaf zelf, in de ik-vorm. De twee verhaallijnen komen bij elkaar in het huis waar zowel Mordaunt als Godley hebben gewoond. De biograaf strijkt er neer om zijn biografie te schrijven, Mordaunt is er ingetrokken na zijn vrijlating uit de gevangenis. Banville beschrijft Jaybey zoals Houellebecq zijn hoofdpersonen beschrijft, als een lamlendige en neerslachtige loser (“stoffige ouwe vent die ik ben, met mijn buikje en mijn halskwabben, mijn tics en getril”) die nergens meer voor warmloopt behalve voor vrouwen. Zelfs als biograaf deugt hij niet: “Je bedoelt te zeggen dat je het niet wist van het meisje (…). Wat ben jij nou voor een biograaf.” Jaybey is hoteldebotel voor de mooie maar voor hem onbereikbare Helen. Hij spreekt over Helen als “mijn halfzus Helena, dochter van Leda”; ziet dit personage zich als de halfbroer van een halfgodin? Kastor, Pollux? “(…) schudde het gouden stof van Arcadië van mijn gevleugelde hielen (…)” - nu weer Achilles? En hij is hopeloos verliefd op haar… ??? Het is overigens niet Jaybey met wie Helen uiteindelijk vreemdgaat, maar Mordaunt.
Het huis
Het huis, Arden House, voorheen Coolgrange, is in verval. Het wordt bewoond door Adam Godley jr. en zijn beeldschone vrouw Helen. Mordaunt is in bijgebouwen ingetrokken bij dienstmeisje/vrouw Ivy Blount. De biograaf woont, researcht en schrijft in de torenkamer waar de oude Godley aan zijn revolutionaire theorie werkte. Jaybey in de voetsporen van Godley sr., Mordaunt in die van hemzelf. Mordaunt en Ivy zitten elkaar danig in de weg, treiteren elkaar zelfs. Op een avond “(…) zei hij dat ze net zo goed met elkaar getrouwd zouden kunnen zijn, zo grondig verafschuwden ze elkaar.” Hahaha.
Troje
Veel verwijzingen naar de Griekse mythologie - Helena, Mercurius, Achillis, Paris - hebben te maken met de Trojaanse oorlog tussen Griekenland en Troje, waarvan de mooie Helena de oorzaak was. “(…) alsof haar passagier een held was die aan zijn publiek moest worden getoond, een legerleider die terugkeerde van een nog smeulend Troje (…)”. In Arcadië zijn straatnamen aan Troje ontleend: Paris Street, Hellenic Bay. Helena heeft haar zoon, die als kind overleed, Hercules genoemd.
God sr.
We maken kennis met Adam Godley sr. (let op de naam!). Een gevierd professor die voor het eerst zou hebben aangetoond “(…) dat het oneindige zijn grenzen heeft, en bovendien dat onze oneindigheid er slechts één van een oneindigheid aan oneindigheden is. Dat was, en is, in elk geval hoe ik een theorie begrijp die zo’n eigenaardige en verwoestende invloed op onze arme oude onschuldige planeet heeft gehad.” De Brahmatheorie. “En laten we eerlijk zijn, hij was een verschrikkelijke kerel.” Aan het woord is William Jaybey, biograaf van deze Godley. Die noemt hem “een speculatief genie”. Er zit sowieso een scifi-randje aan deze roman. Zo laat de biograaf zich “door een vacuümtrein van de westkust naar het oosten schieten” waar hij aankomt in “Nieuw-Amsterdam”, Nie Ams, voorheen New York, een stad vol vooroverhellende “scrapers” (hoge gebouwen, red.), heroverd door de Hollanders en deels kapotgeschoten in één of andere oorlog. Het vliegtuig is achterhaald. Even later lezen we over een universeel verbod op godleyaanse meetkunde en geruchten dat de knapste professoren in coma zouden zijn gebracht om hun “catastrofale overpeinzingen te onderdrukken”. Kopernikus en Darwin zijn vergeten, auto’s rijden op bewerkt zeewater.
Singulariteiten
“Misschien verbeeldt hij het zich, misschien is het een waanidee, iets wat in zijn geest en niet in de wereld gebeurt.” Is et een werkelijkheid buiten ons bewustzijn, of creëert ons bewustzijn de werkelijkheid. Filosofen breken hun taalkundige vermogens over deze vraag; Banville laat hem door de kleine god beantwoorden: “(…) er zal altijd iemand of iets zijn om zijn val (een boom in het bos, red) op te merken, al was het maar een vos, een muis, een rondworm, of gewoon de lucht zelf (…).” Vml gevangene Mordaunt kijkt met verwondering naar de wereld die hij buiten de gevangenis aantreft. Alles is hem vreemd en hij is verward; hij heet niet eens Mordaunt, hij heeft die naam bij zijn vrijlating verzonnen. Hij denkt over het terugdraaien van de tijd en waar dat dan eindigt: “Een reeks singulariteiten, oneindig kleine punten met een oneindige massa die op het punt staan uit elkaar te barsten, en van ons is er in de verste verte nog geen sprake.” Eén van de bizarre ideeën in dit boek, afkomstig van het personage Adam Godley Sr., is dat het begrijpen van de wereld, dat kennistoename over de wereld, rechtstreeks, maar in tegengestelde richting, op de wereld inwerkt, als het ware er een donker gat in maakt: “(…) hij (Mordaunt, red.) had geleerd dat Godley liet zien dat alleen al door er op bepaalde gespecialiseerde manieren over te speculeren, we gestaag de wereld aan het uitputten waren.” “(…) hij voelde dat hij een van de weinigen was die wakker waren, of misschien was hij als enige wakker, in deze kudde van slaapwandelaars.” Enige grootheidswaanzin lijkt deze Mordaunt niet vreemd. “Hij wil inzicht, uitleg. (…) Waar is zijn wereld gebleven? Hij zou een onderzoek op kunnen zetten, maar hoe stel je de vragen, hoe voer je het kruisverhoor uit - hoe, en aan wie stel je de vragen? Hij zit, kortom, nog steeds opgesloten en kijkt van binnen naar buiten.” Schizofreen, bipolair, denk je dan, of iets anders in die richting misschien? Of is Mordaunt zoals wij allemaal: opgesloten in onszelf? “Hij voelde hoe zijn geest de grip op de dingen losliet, alsof hij op weg was om in slaap te vallen. Het verdomde Godley-effect weer?” “Dit was de plek waar hij nog maar een maand of twee geleden door iets als zijn eigen spiegelbeeld was gestapt en deze andere wereld vol spiegels en doolhoven was binnengegaan. (…) De afdaling naar Avernus is gemakkelijk, zoals we weten, maar probeer maar weer eens terug te komen, dan merk je het wel.” Avernus is een oude vulkaan bij Napels, nu een meer, Lago d’Averno bij Pozzuoli, in de Aeneas van Virgilius beschreven als de toegang tot de onderwereld. “Dus dacht hij op zijn schreden terug te keren in de hoop daarmee de tijd terug te kunnen draaien.” Terug naar singulariteiten. Zijn wij als singulariteit een enorm dichte eenheid potentieel en is het de uitbarsting die de brokstukken daarvan op de meest toevallige en impulsieve plekken doet neerkomen en met andere in botsing doet komen, in een levenslang durend proces van verval? Dit lijkt mij de boodschap van Banville over het menselijke bestaan:
De biografie
Deel 2 van het boek is een deel van de biografie van Jaybey over Adam Godley sr.. we lezen over dat Godley in Arcadië woont waar hij werkt aan zijn Brahmatheorie als hij halverwege 30 is. We lezen een curieuze mengeling van feiten en duiding, inclusief meer of minder serieus bedoelde voetnoten, verwijzingen naar fictieve bronnen en niet-bestaande figuren. Het beeld dat ontstaat is dat van een manipulatieve, egomane, ijdele rokkenjager. Naar zijn vrouw schrijft hij brieven dat hij wanhopig is en zelfdoding overweegt, naar anderen toont hij zich beheerst en hooghartig. Hij ontmoet er Anna Behrens die dan halverwege 20 is. We lezen over de afkeur van toegepaste wetenschap in de vorm van technologie: “Technologie is voor wetenschap wat kitsch is voor kunst.” Hahaha. In de biografie wordt gesproken over een collega van Godley sr. aan de Universiteit van Arcadië, ene Freddie Montgomery, “de aspirant-wiskundige en toekomstig moordenaar” die zijn vrouw en kind verloor door een auto-ongeluk - inderdaad, een beschrijving van onze bekende Mordaunt… Later zal Mordaunt in het huis van Anna Behrens een schilderij proberen te stelen en daarbij Anna’s zusje die hem betrapt om het leven brengen. zo grijpt dit verhaal in elkaar, als een reeks impulsieve en toevallige ontmoetingen, gebeurtenissen en botsingen tussen levens.
Brahmatheorie
Eén van de grote mysteries uit dit boek is de Brahmatheorie van Adam Godley sr. Banville laat Jaybey deze theorie omschrijven als “wereldschokkende publicatie” en “oogverblindende herformulering van de fundamentele aard van de werkelijkheid”. Deze theorie heeft in dit verhaal een enorme impact gehad op de wereld, zoals een hausse aan zelfdodingen, oorlog en verval van technologie. Met telkens een klein beetje informatie ontvouwt Banville de bizarre fictieve theorie, maar nooit helemaal. Het lijkt erop dat de theorie zowel het bestaan van meer dan één werkelijkheid en wereld bewijst als ook het einde van déze werkelijkheid. Kortom, het zou zinloos zijn om nog veel te investeren in deze werkelijkheid want die eindigt en by the way door te overlijden open je de mogelijkheid om over te stappen naar een parallelle andere - zoiets. Het artikel waarin de theorie werd gepubliceerd was “Over singulariteiten en de spleten van de wereldlijnen.” Godley had een heel eigen wiskunde opgesteld, metawiskunde, om zijn theorie te onderbouwen, waardoor vrijwel niemand het begreep. Banville laat dit allemaal open, de theorie zelf is niet zijn hoofdboodschap.
Hoop?
Af en toe gloort er een sprankje hoop in dit toch wel duistere boek: “Zelfs in de ergsten onder ons zit er een spleet waardoorheen het onschuldige en bange kind naar buiten gluurt, dat weet ik.” Maar meestal is dit verhaal nogal hopeloos:
“Binnenkort ga ik dood, dacht hij, en hij voelde niets. Dan was hij misschien beter af. Alles achter de rug, nergens zijn - was dat niet waar hij in zijn hart altijd naar had verlangd?”
“Mensen. Hun cirkelbanen ontlopen elkaar, hun oppervlakken raken elkaar niet. Ze zijn net zo ver van elkaar verwijderd als de verste galactische nevels.”
“Ik ben mezelf niet, dat is een feit, ik ben helemaal mezelf niet op dit moment. Maar wanneer ben ik ooit mezelf? Wanneer is wie dan ook ooit zichzelf geweest?”
“Jezelf zijn, met al die ambiguïteit die dat jezelf zijn met zich meebrengt, dat is wat moeilijk is.”
“Feiten, zogezegd, zijn de kopspijkertjes die een leven bij elkaar houden, de vorm ervan, bedoel ik. Godley’s leven; mijn leven; uw. (…) En als het niet echt de feiten zijn, maar slechts een interpretatie? Nou, wat maakt het uit?”
“‘Eerst droom ik, dan denk ik’, zoals een van zijn beroemde uitspraken luidde.”
“Zijn stappen waren nutteloos, zijn route willekeurig, of zo leek het althans.”
“Wat te doen, hoe te leven, of eenvoudiger, hoe te bestaan. Want hij heeft lang geleden het leven opgegeven, nee, het leiden van het leven, het vitale leven zelf.”
“Wat is het toch iets vreemds, dacht hij, de zaken die mannen en vrouwen zo wanhopig met elkaar afhandelen.”
“Ik denk soms dat mijn hele leven niet méér is geweest dan een aaneengesloten reeks van dingen die ik verkeerd heb gehoord en begrepen en de vervelende gevolgen die daaruit voortvloeiden.”
“‘Je bent gek,’ schreeuwt hij tegen haar, ‘zo gek als een deur!’ Alsof dat nieuws voor haar was.” Hahaha.
“‘Om in leven te zijn te midden van zoveel dood!’ zei de oude Adam opgewekt.”
“De engel die hem vanaf het begin had gehinderd, zich aan zichzelf had doen twijfelen en aan de dingen die hij moest doen (…). Altijd was hij daar, de engel van mislukking, van sterfelijkheid en verdoemenis.”
“De onzin van het leven vind je overal; dat is gewoon zo.”
Griekse mythologie, literaire verwijzingen en moeilijke woorden
We komen in dit verhaal op veel plekken verwijzingen naar Griekse mythologie tegen. De ‘kleine god’ die een deel van het verhaal vertelt natuurlijk en die mogelijk Mercurius is met zijn glanzende helm met vleugels erop; maar ook Avernus, de toegang tot de onderwereld; Helen, Helena, de mooie vrouw van Adam Godley jr.; Hercules, de naam die Helena geeft aan haar zoon; de Olympus wordt genoemd in relatie tot Godley sr. - is hij Jupiter zelf, of eerder een moderne Prometheus? Arcadië, de plaats waar Bill Jaybey aan de universiteit een luizenbaantje heeft, verwijzend naar een paradijselijk utopisch land, in oude mythologie gesitueerd op het Griekse schiereiland Peloponnesos. De Paris Bar, vernoemd naar Paris de echtgenoot van Helena. Naast mythologische verwijzingen, gebruikt Banville de nodige moeilijke woorden, zoals Mnemosyne, haecceitas, zygoot, catamite, stratus, cumulus, cumulonimbus, barkentijn, creosootolie, spiritus perniciosus, epitheton, arcanum, perihelium, orbit, aphelium, ausculteren, liminaal, pusillanimitas … en verwijst hij naar andere klassieke literatuur, zoals Prospero, Ophelia en Hamlet (Shakespeare), Hedda en Torvald (Ibsen), Swan (Proust). Dit doet vermoeden dat er meer verwijzingen zijn, maar je moet ze maar opmerken…
Wat kunnen we zeggen over deze knappe en tegelijkertijd vreemde roman die leest als een koortsdroom van een van zijn verwarde personages? In de woorden van zo’n personage: “Maar hoe moet je beginnen te zeggen, met enige overtuiging, met enige zekerheid, wat dit ding is? Is het fictie, fantasie, een droomverslag? Was het geschreven door de schrijver voor eigen vermaak, om zijn perverse voorliefde voor het ongerijmde en ongepaste te prikkelen, of had hij een duisterder doel voor ogen?”
“‘Alles komt goed,’ hoorde ik mezelf mompelen, waarna ik even zweeg om een bierboertje in mijn vuist te dempen, ‘ja, alles zal goed komen met de wereld.’
Adam keek me onderzoekend aan en vroeg zich duidelijk af of deze aforistische uiting bedoeld zou kunnen zijn als een duistere grap.
‘Denkt u?’ vroeg hij voorzichtig.
‘Nee, natuurlijk niet,’ zei ik snibbig, en ik voelde mijn voorhoofd rood worden. ‘Het is gewoon iets doms wat iemand ooit zei.’”
Aantekeningen voor mezelf gemaakt. Eén grote spoiler.
Hoofdpersoon één vergelijkt zijn verblijf in de gevangenis als dat van een embryo in een baarmoeder. Dat maakt zijn vrijlating tot een (weder)geboorte. Hij noemt de wereld buiten de gevangenis de “zogenaamde realiteit” en ziet zichzelf als “antimaterie” om die realiteit, “de materie van de wereld zoals hij die heeft gekend”, op te heffen. “De gevangenis had de overvloed aan dingen weggeblazen, maar nu werd hij teruggegooid midden in de warboel. Er was gewoonweg te veel van alles - kijk maar eens! - auto’s, huizen, winkels, verkeerslichten, platanen (…). Te veel, veel te veel. Zijn hart sidderde.” “Waar hij het meest naar verlangt is niet te zijn, of te zijn en toch niet, beide tegelijk. Bovenal om weg van het gekakel te zijn, het onophoudelijke, verdovende gekakel altijd en overal om hem heen, zelfs in Arden, een plek die verzonken ligt in eenzaamheid.” “Wat hij de laatste tijd voelt is niet het voelen zelf maar het gevoel van hoe voelen voelt.” De man geeft zichzelf een nieuwe naam: Felix Mordaunt. Later lezen we dat hij ooit Freddie heette. Mordaunt had een dienstmeisje vermoord dat hem betrapte bij het stelen van een duur schilderij in het landhuis waar een klasgenootje woonde met wie hij naar bed is geweest. “Als Adam Godleys Brahmatheorie klopt, (…) dan is ergens in de wirwar van oneindige mogelijkheden het arme schepsel dat Mordaunt vermoordde niet gestorven en is hij onschuldig.” Kortom, het had ook anders kunnen lopen, als zijn leven niet de toevallige en impulsieve wending had genomen van de diefstal en de niet-beoogde moord die daar weer uit voortkwam.
Dier
Hoofdpersoon keert terug naar het huis waarin hij was opgegroeid: Arden House, vroeger Coolgrange geheten. Met gemengde gevoelens. Zou het huis zijn veranderd, evenals hijzelf? Zoekt Banville hiermee naar de relatie tussen de (uiterlijke) objecten in de wereld en onze (innerlijke) representatie of beleving daarvan? Als de huidige bewoonster hem voor het eerst ziet, denkt ze eerst met een dier van doen te hebben.
God
Banville laat zijn verhaal deels vertellen door een alwetende verteller buiten het verhaal. “Wie is hier aan het woord? Ik, een kleine god; de grote goden zijn met de noorderzon vertrokken.” “Zie hoe mijn gevleugelde helm glimt in het ochtendlicht.” Mercurius? Deze god van dit verhaal, de verteller, trakteert ons op gezette tijden op commentaar. Zoals hier: “Ach, hoe de tijd ze aantast, de stervelingen, hoe ze door de jaren slijten, verslijten.” Het geheel voelt aan als een toneelstuk, enigszins absurdistisch, grappig ook, of gevat; en vilein. Niet voor niets is één van de hoofdpersonen, Helen Godley (de vrouw van de laatste nazaat van de tweede eigenaar van het huis, Godley) een actrice in ruste. Niemand in het verhaal ziet deze mindere god, behalve de hond: “Hij (de hond, red.) kijkt me boos aan, de enige van hen die me kan zien.” Af en toe laat Banville een personage commentaar leveren op zijn stijl, even gevat als die stijl zelf: “Tjonge, wat een stamppot van metaforen.” Hahaha. Tegen het eind van het verhaal laat Banville zijn kleine god zeggen: “(…) als een god, want natuurlijk is hij een god, hij is mij, zoals ik hem ben, want ze zijn allemaal mij en van mij, mijn verzonnen wezens (…).” Uiteindelijk is vanzelfsprekend Banville zelf de échte god van dit verhaal.
Tweede verhaallijn
De god-verteller vertelt dus de verhaallijn over de vrijgelaten gevangene Mordaunt. Een tweede verhaallijn, over het personage William Jaybey, een historicus uit Arcadië die een biografie gaat schrijven over de fictieve wetenschapper Adam Godley, wordt verteld vanuit de biograaf zelf, in de ik-vorm. De twee verhaallijnen komen bij elkaar in het huis waar zowel Mordaunt als Godley hebben gewoond. De biograaf strijkt er neer om zijn biografie te schrijven, Mordaunt is er ingetrokken na zijn vrijlating uit de gevangenis. Banville beschrijft Jaybey zoals Houellebecq zijn hoofdpersonen beschrijft, als een lamlendige en neerslachtige loser (“stoffige ouwe vent die ik ben, met mijn buikje en mijn halskwabben, mijn tics en getril”) die nergens meer voor warmloopt behalve voor vrouwen. Zelfs als biograaf deugt hij niet: “Je bedoelt te zeggen dat je het niet wist van het meisje (…). Wat ben jij nou voor een biograaf.” Jaybey is hoteldebotel voor de mooie maar voor hem onbereikbare Helen. Hij spreekt over Helen als “mijn halfzus Helena, dochter van Leda”; ziet dit personage zich als de halfbroer van een halfgodin? Kastor, Pollux? “(…) schudde het gouden stof van Arcadië van mijn gevleugelde hielen (…)” - nu weer Achilles? En hij is hopeloos verliefd op haar… ??? Het is overigens niet Jaybey met wie Helen uiteindelijk vreemdgaat, maar Mordaunt.
Het huis
Het huis, Arden House, voorheen Coolgrange, is in verval. Het wordt bewoond door Adam Godley jr. en zijn beeldschone vrouw Helen. Mordaunt is in bijgebouwen ingetrokken bij dienstmeisje/vrouw Ivy Blount. De biograaf woont, researcht en schrijft in de torenkamer waar de oude Godley aan zijn revolutionaire theorie werkte. Jaybey in de voetsporen van Godley sr., Mordaunt in die van hemzelf. Mordaunt en Ivy zitten elkaar danig in de weg, treiteren elkaar zelfs. Op een avond “(…) zei hij dat ze net zo goed met elkaar getrouwd zouden kunnen zijn, zo grondig verafschuwden ze elkaar.” Hahaha.
Troje
Veel verwijzingen naar de Griekse mythologie - Helena, Mercurius, Achillis, Paris - hebben te maken met de Trojaanse oorlog tussen Griekenland en Troje, waarvan de mooie Helena de oorzaak was. “(…) alsof haar passagier een held was die aan zijn publiek moest worden getoond, een legerleider die terugkeerde van een nog smeulend Troje (…)”. In Arcadië zijn straatnamen aan Troje ontleend: Paris Street, Hellenic Bay. Helena heeft haar zoon, die als kind overleed, Hercules genoemd.
God sr.
We maken kennis met Adam Godley sr. (let op de naam!). Een gevierd professor die voor het eerst zou hebben aangetoond “(…) dat het oneindige zijn grenzen heeft, en bovendien dat onze oneindigheid er slechts één van een oneindigheid aan oneindigheden is. Dat was, en is, in elk geval hoe ik een theorie begrijp die zo’n eigenaardige en verwoestende invloed op onze arme oude onschuldige planeet heeft gehad.” De Brahmatheorie. “En laten we eerlijk zijn, hij was een verschrikkelijke kerel.” Aan het woord is William Jaybey, biograaf van deze Godley. Die noemt hem “een speculatief genie”. Er zit sowieso een scifi-randje aan deze roman. Zo laat de biograaf zich “door een vacuümtrein van de westkust naar het oosten schieten” waar hij aankomt in “Nieuw-Amsterdam”, Nie Ams, voorheen New York, een stad vol vooroverhellende “scrapers” (hoge gebouwen, red.), heroverd door de Hollanders en deels kapotgeschoten in één of andere oorlog. Het vliegtuig is achterhaald. Even later lezen we over een universeel verbod op godleyaanse meetkunde en geruchten dat de knapste professoren in coma zouden zijn gebracht om hun “catastrofale overpeinzingen te onderdrukken”. Kopernikus en Darwin zijn vergeten, auto’s rijden op bewerkt zeewater.
Singulariteiten
“Misschien verbeeldt hij het zich, misschien is het een waanidee, iets wat in zijn geest en niet in de wereld gebeurt.” Is et een werkelijkheid buiten ons bewustzijn, of creëert ons bewustzijn de werkelijkheid. Filosofen breken hun taalkundige vermogens over deze vraag; Banville laat hem door de kleine god beantwoorden: “(…) er zal altijd iemand of iets zijn om zijn val (een boom in het bos, red) op te merken, al was het maar een vos, een muis, een rondworm, of gewoon de lucht zelf (…).” Vml gevangene Mordaunt kijkt met verwondering naar de wereld die hij buiten de gevangenis aantreft. Alles is hem vreemd en hij is verward; hij heet niet eens Mordaunt, hij heeft die naam bij zijn vrijlating verzonnen. Hij denkt over het terugdraaien van de tijd en waar dat dan eindigt: “Een reeks singulariteiten, oneindig kleine punten met een oneindige massa die op het punt staan uit elkaar te barsten, en van ons is er in de verste verte nog geen sprake.” Eén van de bizarre ideeën in dit boek, afkomstig van het personage Adam Godley Sr., is dat het begrijpen van de wereld, dat kennistoename over de wereld, rechtstreeks, maar in tegengestelde richting, op de wereld inwerkt, als het ware er een donker gat in maakt: “(…) hij (Mordaunt, red.) had geleerd dat Godley liet zien dat alleen al door er op bepaalde gespecialiseerde manieren over te speculeren, we gestaag de wereld aan het uitputten waren.” “(…) hij voelde dat hij een van de weinigen was die wakker waren, of misschien was hij als enige wakker, in deze kudde van slaapwandelaars.” Enige grootheidswaanzin lijkt deze Mordaunt niet vreemd. “Hij wil inzicht, uitleg. (…) Waar is zijn wereld gebleven? Hij zou een onderzoek op kunnen zetten, maar hoe stel je de vragen, hoe voer je het kruisverhoor uit - hoe, en aan wie stel je de vragen? Hij zit, kortom, nog steeds opgesloten en kijkt van binnen naar buiten.” Schizofreen, bipolair, denk je dan, of iets anders in die richting misschien? Of is Mordaunt zoals wij allemaal: opgesloten in onszelf? “Hij voelde hoe zijn geest de grip op de dingen losliet, alsof hij op weg was om in slaap te vallen. Het verdomde Godley-effect weer?” “Dit was de plek waar hij nog maar een maand of twee geleden door iets als zijn eigen spiegelbeeld was gestapt en deze andere wereld vol spiegels en doolhoven was binnengegaan. (…) De afdaling naar Avernus is gemakkelijk, zoals we weten, maar probeer maar weer eens terug te komen, dan merk je het wel.” Avernus is een oude vulkaan bij Napels, nu een meer, Lago d’Averno bij Pozzuoli, in de Aeneas van Virgilius beschreven als de toegang tot de onderwereld. “Dus dacht hij op zijn schreden terug te keren in de hoop daarmee de tijd terug te kunnen draaien.” Terug naar singulariteiten. Zijn wij als singulariteit een enorm dichte eenheid potentieel en is het de uitbarsting die de brokstukken daarvan op de meest toevallige en impulsieve plekken doet neerkomen en met andere in botsing doet komen, in een levenslang durend proces van verval? Dit lijkt mij de boodschap van Banville over het menselijke bestaan:
De biografie
Deel 2 van het boek is een deel van de biografie van Jaybey over Adam Godley sr.. we lezen over dat Godley in Arcadië woont waar hij werkt aan zijn Brahmatheorie als hij halverwege 30 is. We lezen een curieuze mengeling van feiten en duiding, inclusief meer of minder serieus bedoelde voetnoten, verwijzingen naar fictieve bronnen en niet-bestaande figuren. Het beeld dat ontstaat is dat van een manipulatieve, egomane, ijdele rokkenjager. Naar zijn vrouw schrijft hij brieven dat hij wanhopig is en zelfdoding overweegt, naar anderen toont hij zich beheerst en hooghartig. Hij ontmoet er Anna Behrens die dan halverwege 20 is. We lezen over de afkeur van toegepaste wetenschap in de vorm van technologie: “Technologie is voor wetenschap wat kitsch is voor kunst.” Hahaha. In de biografie wordt gesproken over een collega van Godley sr. aan de Universiteit van Arcadië, ene Freddie Montgomery, “de aspirant-wiskundige en toekomstig moordenaar” die zijn vrouw en kind verloor door een auto-ongeluk - inderdaad, een beschrijving van onze bekende Mordaunt… Later zal Mordaunt in het huis van Anna Behrens een schilderij proberen te stelen en daarbij Anna’s zusje die hem betrapt om het leven brengen. zo grijpt dit verhaal in elkaar, als een reeks impulsieve en toevallige ontmoetingen, gebeurtenissen en botsingen tussen levens.
Brahmatheorie
Eén van de grote mysteries uit dit boek is de Brahmatheorie van Adam Godley sr. Banville laat Jaybey deze theorie omschrijven als “wereldschokkende publicatie” en “oogverblindende herformulering van de fundamentele aard van de werkelijkheid”. Deze theorie heeft in dit verhaal een enorme impact gehad op de wereld, zoals een hausse aan zelfdodingen, oorlog en verval van technologie. Met telkens een klein beetje informatie ontvouwt Banville de bizarre fictieve theorie, maar nooit helemaal. Het lijkt erop dat de theorie zowel het bestaan van meer dan één werkelijkheid en wereld bewijst als ook het einde van déze werkelijkheid. Kortom, het zou zinloos zijn om nog veel te investeren in deze werkelijkheid want die eindigt en by the way door te overlijden open je de mogelijkheid om over te stappen naar een parallelle andere - zoiets. Het artikel waarin de theorie werd gepubliceerd was “Over singulariteiten en de spleten van de wereldlijnen.” Godley had een heel eigen wiskunde opgesteld, metawiskunde, om zijn theorie te onderbouwen, waardoor vrijwel niemand het begreep. Banville laat dit allemaal open, de theorie zelf is niet zijn hoofdboodschap.
Hoop?
Af en toe gloort er een sprankje hoop in dit toch wel duistere boek: “Zelfs in de ergsten onder ons zit er een spleet waardoorheen het onschuldige en bange kind naar buiten gluurt, dat weet ik.” Maar meestal is dit verhaal nogal hopeloos:
“Binnenkort ga ik dood, dacht hij, en hij voelde niets. Dan was hij misschien beter af. Alles achter de rug, nergens zijn - was dat niet waar hij in zijn hart altijd naar had verlangd?”
“Mensen. Hun cirkelbanen ontlopen elkaar, hun oppervlakken raken elkaar niet. Ze zijn net zo ver van elkaar verwijderd als de verste galactische nevels.”
“Ik ben mezelf niet, dat is een feit, ik ben helemaal mezelf niet op dit moment. Maar wanneer ben ik ooit mezelf? Wanneer is wie dan ook ooit zichzelf geweest?”
“Jezelf zijn, met al die ambiguïteit die dat jezelf zijn met zich meebrengt, dat is wat moeilijk is.”
“Feiten, zogezegd, zijn de kopspijkertjes die een leven bij elkaar houden, de vorm ervan, bedoel ik. Godley’s leven; mijn leven; uw. (…) En als het niet echt de feiten zijn, maar slechts een interpretatie? Nou, wat maakt het uit?”
“‘Eerst droom ik, dan denk ik’, zoals een van zijn beroemde uitspraken luidde.”
“Zijn stappen waren nutteloos, zijn route willekeurig, of zo leek het althans.”
“Wat te doen, hoe te leven, of eenvoudiger, hoe te bestaan. Want hij heeft lang geleden het leven opgegeven, nee, het leiden van het leven, het vitale leven zelf.”
“Wat is het toch iets vreemds, dacht hij, de zaken die mannen en vrouwen zo wanhopig met elkaar afhandelen.”
“Ik denk soms dat mijn hele leven niet méér is geweest dan een aaneengesloten reeks van dingen die ik verkeerd heb gehoord en begrepen en de vervelende gevolgen die daaruit voortvloeiden.”
“‘Je bent gek,’ schreeuwt hij tegen haar, ‘zo gek als een deur!’ Alsof dat nieuws voor haar was.” Hahaha.
“‘Om in leven te zijn te midden van zoveel dood!’ zei de oude Adam opgewekt.”
“De engel die hem vanaf het begin had gehinderd, zich aan zichzelf had doen twijfelen en aan de dingen die hij moest doen (…). Altijd was hij daar, de engel van mislukking, van sterfelijkheid en verdoemenis.”
“De onzin van het leven vind je overal; dat is gewoon zo.”
Griekse mythologie, literaire verwijzingen en moeilijke woorden
We komen in dit verhaal op veel plekken verwijzingen naar Griekse mythologie tegen. De ‘kleine god’ die een deel van het verhaal vertelt natuurlijk en die mogelijk Mercurius is met zijn glanzende helm met vleugels erop; maar ook Avernus, de toegang tot de onderwereld; Helen, Helena, de mooie vrouw van Adam Godley jr.; Hercules, de naam die Helena geeft aan haar zoon; de Olympus wordt genoemd in relatie tot Godley sr. - is hij Jupiter zelf, of eerder een moderne Prometheus? Arcadië, de plaats waar Bill Jaybey aan de universiteit een luizenbaantje heeft, verwijzend naar een paradijselijk utopisch land, in oude mythologie gesitueerd op het Griekse schiereiland Peloponnesos. De Paris Bar, vernoemd naar Paris de echtgenoot van Helena. Naast mythologische verwijzingen, gebruikt Banville de nodige moeilijke woorden, zoals Mnemosyne, haecceitas, zygoot, catamite, stratus, cumulus, cumulonimbus, barkentijn, creosootolie, spiritus perniciosus, epitheton, arcanum, perihelium, orbit, aphelium, ausculteren, liminaal, pusillanimitas … en verwijst hij naar andere klassieke literatuur, zoals Prospero, Ophelia en Hamlet (Shakespeare), Hedda en Torvald (Ibsen), Swan (Proust). Dit doet vermoeden dat er meer verwijzingen zijn, maar je moet ze maar opmerken…
August 1, 2023
3,5*
Prachtig geschreven, Banville is schitterend, kan Proust soms evenaren in z'n beschrijvingen van details. Het verhaal op zich kon me niet boeien. Verwarrend, veel losse eindjes, een anachronisme in extremis. Heb me gewoon laten meedrijven op heerlijke, meanderende zinnen.
Prachtig geschreven, Banville is schitterend, kan Proust soms evenaren in z'n beschrijvingen van details. Het verhaal op zich kon me niet boeien. Verwarrend, veel losse eindjes, een anachronisme in extremis. Heb me gewoon laten meedrijven op heerlijke, meanderende zinnen.
Displaying 1 - 30 of 271 reviews