In de korte roman Fone kvas (Jiddisj voor 'De dwaas') volgen we ingenieur Rafaïl Lvovitsj Belokrinitski die in 1937, op het hoogtepunt van de Stalinterreur, wordt opgepakt en naar de gevangenis wordt afgevoerd. Hij gaat uit van een misverstand en verwacht dat zijn onschuld snel duidelijk zal worden. Als dat niet het geval blijkt, bedenkt hij een list om aan de ergste martelingen en het grote geweld te ontsnappen. Hij bekent een ingewikkelde sabotageactie waarvan later zal blijken, zo hoopt hij, dat ze technisch onmogelijk en dus verzonnen is. Alleen: wat zullen zijn ondervragers denken en doen? Wat vermag de fantasie tegen de ontspoorde logica van de Stalinterreur? Uit het Russisch vertaald door Froukje Slofstra.
Volgehouden tot op blz. 60. Wel goed geschreven, maar alle folteringen worden tot in detail beschreven. Allemaal echt gebeurd. Ik kon er niet meer tegen.
Demidov schreef met Fone Kvas een diepmenselijk en bijzonder tragisch boek dat laat zien wat er met een individu gebeurt als het vermorzeld wordt door blinde terreur. Het boek leest als een afdaling in de hel, maar laat af en toe ook zien dat sporen van menselijkheid, hoe vluchtig ook, blijven bestaan in de meest onmenselijke omstandigheden. Demidov beschrijft daarbij vaak de zaken op een nuchter-wetenschappelijke manier, waardoor ze nog onmenselijker worden. De absurditeit van de hele Stalinterreur komt in de personages en hun lotgevallen op een pijnlijke manier tot uiting. Nu maar hopen dat Tzara ook nog enkele andere werken van deze bijzondere auteur zal uitbrengen.
De terreur van Stalin die een hele maatschappij wist lam te leggen, de ontberingen van de gevangenen, mensen die gedwongen worden hun familie, collega’s, kennissen onterecht aan de galg te praten…
Het wispelturige lot kan zich op elk moment tegen ieder individu keren - tegen plichtbewuste “kameraden” in de eerste plaats.
Huiveringwekkend goed geschreven getuigenis van een overlevende!
In deze novelle beschrijft Demidov hoe de arrestatie en het verhoor van een onschuldige in zijn werk gaat in Sovjet Rusland. Hoe niet schuld noch schuldbesef zijn van belang zijn, enkel de quota die behaald moeten worden. Bekennen doet iedereen. Iedereen behalve zij die vroegtijdig sterven. Er bestaan voldoende methodes om iemand tot een willoze hoop vlees te reduceren. De KGB kent ze allemaal.
Ontzettend goede novelle over het leven in gevangenschap ten tijden van de Stalin-terreur. De willekeur waarmee mensen werden opgepakt en vervolgens hun eigen aanklacht moeten fabriceren is bijna absurdistisch als je niet zou weten dat het er echt zo aan toe kon gaan.
Tegelijkertijd miste ik soms wat diepgang, het is een vrij eendimensionaal verhaal.
De waanzin van de Stalin-terreur. Een pluim voor uitgeverij Tzara / Standaard voor het uitbrengen van deze niet zo "alledaagse" boeken. Is een verrijking in het Nederlandstalige literaire aanbod. Kijk altijd uit naar nieuwe titels. Bedankt.
Kampliteratuur, dus zware kost, maar zo ongelofelijk goed… Wat een subtiel observatievermogen in dit autobiografisch wedervaren van de absurde horror van Stalins grote terreurjaren