Krila

by Stanislav Krakov

Roman "Krila" Stanislava Krakova govori o Prvom svetskom ratu i Solunskom frontu bez otadžbinske epske patetike i „nacionalnog ushićenja i ponosa“.

Krila u naslovu Krakovljevog romana jasan su figurativni znak katarzičnog uznesenja i iznenadne smrti. Ovo je priča o strahu, radosti i smrti, koji nas svakog časa mogu iznenaditi. Krila su arhetipski znak modernog doba. Simbolizuju slobodu, pokret, uzlet, pokušaj da se nadvlada čovečja sputanost i njegov zemljani okov. Krila su izraz potrebe da i iz prosečnosti uzleti misao slobodnog čoveka

U ovoj knjizi glavni junak je rat - ogromna kob u kojoj je svaki pojedinac junak kad se nađe okružen vojnim užasima, a Stanislav Krakov rat slika onakvim kakav jeste, iz neposredne blizine i filmskim tempom.

Unknown Binding

First published January 1, 1922

About the author

Stanislav Krakov was a Serbian officer, journalist, writer and film director. He participated in the Balkan Wars and the First World War. He was wounded seventeen times and was awarded eighteen times.

After the First World War, from 1919 to 1931, he published prose in almost all newspapers and magazines in Serbia. He wrote novels: "Kroz buru" (1921), "Krila" (1922), travel guide "Kroz južnu Srbiju" (1926), memoirs "Naše poslednje pobede" (1928), a book of short stories "Crveni pjero".

Stanislav Krakov was a director of the film "Za čast otadžbine i požar na Balkanu", which premiered on 25 March 1930, and also "The Calvary of Serbia" (Golgota Srbije), finished in 1940, which is still regarded as the best Serbian documentary film account of World War I .

In 1937 Krakov became chief of Propaganda for Dimitrije Ljotić's pro-fascist movement "Zbor".

Prior to WWII he was editor of "Politika" and "Vreme", and a program director of Radio Belgrade (1940-1941).

During the Second World War, he supported his maternal uncle, Nazi collaborator, General Milan Nedić, and was the editor of Nedić's newspapers "Novo vreme" and "Obnova”.

After the Second World War he fled Yugoslavia and the rest of his life he spent in exile. He died in Switzerland

When it comes to historical-fiction works, he wrote "Plamen četništva" (1930), "Prestolonaslednik Petar" (1933) and "General Milan Nedić" (1963-1968).

In his autobiography "Život čoveka na Balkanu" ("Life of a Man from the Balkans"), which was published posthumously, Stanislav wrote:

"I felt all the high points of success and all the bitterness and humiliation when you reach the bottom of human society. If the adventure is always an unexpected twist, always a surprise, most commonly a danger, usually a dazzling success, and even more harsh fall, then I lived a crazy, often brilliant and painful adventure of my time and my native soil ..."

Reviews

[Uroš Đurković · Rating 4 out of 5]

Ne razumem potrebu da se Stanislav Krakov rehabilituje kao politička figura. Neko ko je bio ljotićevac, šef propagande Zbora i saradnik nacista, ne zaslužuje opravdanje ni simpatije. Međutim, to što mu je ujak bio Milan Nedić nije razlog da se osuđuje - niko od nas ne može birati rodbinu - ali ono što je (i)zbor, podložno je osudi.

S druge strane, Krakov je bio izuzetno zanimljiv autor, važan za razumevanje specifičnosti ekspresionizma i srpske proze dvadesetih i tridesetih godina. Čitanje Rastka Petrovića, Vinavera, Crnjanskog, pa i 'Gluvnih čini' Aleksandra Ilića, bogatije je i uzbudljivije ako imamo Krakova na umu. Uz Krakovljev pripovedni talenat (pogledati priču 'Alhimičar'), ne treba smetnuti s uma i njegovu složenu i vrlo interesantnu ličnost, kao i naklonost prema filmu i skupljanju knjiga. (Za znatiželjne, više informacija u knjizi "Život čoveka na Balkanu".)

Čemu ovaj uvod? Osim privlačenja pažnje, zbog jedne posve praktične okolnosti: smatram da je odbacivanje dela zbog autora potpuno neutemeljeno. Ako mene pitate, pisac može da bude i sam đavo, ako je napisao dobru knjigu, to ću pozdraviti.

Nije Krakov đavo, ali je napisao jedan uzbudljiv roman o paklu rata: telu, smrti i neuništivoj, jezivoj biopolitici satiranja. Telo je meso, meso truljenje, a glavni junak sam rat. Ipak, nekim čudom, u metežu užasa, kroz hodnike rastočenog i užareno užurbanog pripovedanja, Krakov uspeva da uprizori i neobične slike posebne živosti, poput dima koji se poredi sa belom vevericom. Od početka u vidu pronađenog dokumenta koji je izgrizla koza, do kraja koji je obeležen smrću i snegom, utisci doslovce lete, a Krakov planom 'aeroplana' osvaja u srpskoj književnosti domete fizičkih visina.

[Milan]

Biću drsko hrabar/nesmotren, pa ću se usuditi da kažem kako su „Krila“ zapravo „Lepa sela, lepo gore“ za generaciju pre Srđana Dragojevića.

Stanislav Krakov, gotovo sa prve linije Solunskog fronta, piše, više kadrira, priču o ratnoj tragediji, o besmislu rata. Ovde srpski junaci nisu samo heroji, već su i kukavice, kurvari, kockari, ograničeni, alkosi… Oni su ljudi, obični ljudi, obučeni u zelene uniforme i poslati na zadatak da budu heroji. E, jebi ga, ali ljudi su, vazda, bili ljudi, a rat je, vazda, bio rat. Nema tu ničega lepog i plemenitog.

I upravo zbog toga se „Krila“ približavaju najboljem Dragojevićevom filmu. Gotovo na liniji antiratnog romana, autor nam na nesvakidašnji i neuobičajen način, pripoveda o ljudima u paklu rata. I kako je sve to strašno.

Inače, i sam Krakov je jedan neobičan lik koji je vodio neobičan život.

Pokušao sam da kroz prizmu njegovog života ispričam priču o ovoj knjizi. I obrnuto.

Tekst o Krakovu i romanu „Krila“ možete pročitati na ovom linku: http://www.bookvar.rs/stanislav-krako...

[Бранко · Rating 5 out of 5]

Аутор је и данас потпуно оцрњена личност у Србији, доста након промјене власти тековине ове врсте су остале. Укратко највећи гријех Станислава Кракова било је то што је у сродству са демонизованим генералом Миланом Недићем. Али све то га није спријечило да у изгнанству напише низ књига које одлично приказују обичног човјека, стварно стање и реална дешавања у вријеме ратова у којима је он лично учествовао на првој линији.