Het betonnen beleid

by Quinten Jacobs

In een wereld waar problemen alleen maar groter lijken te worden, slagen onze politici er niet meer in om de tanker te doen keren. Of het nu gaat over onze economie, de energieprijzen of migratie - onze politici lopen achter de feiten aan, gevangen in een moeras van regels, internationale afhankelijkheden en bestuurlijke inertie. Waarom lijkt niemand dit te kunnen doorbreken?
Dit boek legt bloot hoe en waarom ons politiek systeem helemaal is vastgelopen. Het resultaat is stilstaand, gebetonneerd beleid en het failliet van het politieke establishment, terwijl de overheid struikelt over nog meer regels in een vergeefse poging grip te krijgen op de grote uitdagingen van deze tijd.
Is er dan geen uitweg? Toch wel. Het betonnen beleid leest als een visionair en gedurfd pleidooi voor sterkere regio's in een democratischer en federaal Europa, met minder verstikkende regelgeving en terughoudende Europese rechters. Het boek is niet alleen een scherpe analyse, maar formuleert ook oplossingen over hoe de robuuste betonblok dat de politiek is, kan worden doorbroken.

Genres: Nonfiction

198 pages, Kindle Edition

Published October 20, 2025

Reviews

[Charlotte · Rating 5 out of 5]

Topper 👍🏻👍🏻👍🏻

[Marthe AllGoodreads · Rating 4 out of 5]

Vond dit een heel interessante en goede analyse/synthese van de redenen voor het gebrek aan slagkracht en ruimte die politici in België hebben, en van de rol van rechters in een rechtsstaat.
Bevat ook inventieve (voor mij lijkt dat toch zo maar Bart Maddens noemde het een heruitvinding à la de nieuwe K3) oplossingen, alleen hadden ze dieper uitgewerkt kunnen zijn. Bv. ivm de Europese Grondwet: helemaal akkoord met de neoliberale olifant in de kamer en dat dat een groot probleem is (eigen interpretatie), maar hoe stel je een Europese Grondwet op zonder de interne markt te incorporeren als dat is wat het voornaamste doel is van de Unie? Ben geen tegenstander, gewoon benieuWd.

Ergens bleef ik ook een beetje op mijn honger zitten…. het kon nog uitgebreider en vooral (!) radicaler in opvattingen. Het deed me af en toe namelijk denken aan dat ene artikel van David Kennedy dat ik moest lezen voor mijn theorievak, waarin hij de breuk tussen politiek (lokaal, democratisch) en economie (technocratisch, inter- en supranationaal, globaal) bekritiseert. (Het artikel was mij te moeilijk maar de gist ervan heb ik wel gesnapt denk ik.) Dat gaat natuurlijk over De Wereld en De Globale Economie en is dus van een andere koek, maar alsnog denk ik dat HBB hiernaar had kunnen verwijzen en de Belgische context zo breder had kunnen kaderen. (Kan ook zijn dat ik de bal totaal missla aangezien het artikel dus redelijk moeilijk was.)

Verder vond ik het gebrek aan variatie qua zinnen en woordgebruik soms frustrerend. QJ hanteert mooie uitdrukkingen en woorden, maar vermijdt basisherhaling niet. Zin na zin strooit hij met hetzelfde onderwerp. Federale overheid federale overheid federale overheid. Het zou dus nog vlotter lezen als gebruik wordt gemaakt van verwijswoorden.

Alleszins! Hopelijk krijg ik dit allemaal niet als een boemerang in mijn gezicht wanneer mijn thesis op zijn verbetertafel ligt. Goed boek, kijk al uit naar part II !!!

[Casper Boudry · Rating 5 out of 5]

Quinten Jacobs slaagt erin om de complexiteit van de hedendaagse problemen helder te schetsen en waarom deze maar niet opgelost raken met alle gevolgen van dien voor de klassieke partijen. Hij schrijft met een vlotte pen waardoor de lezer niet meteen geschoold hoeft te zijn in Staats-, grondwettelijk- of Europees recht. Dat is een gave.

Het is tevens bijzonder boeiend te lezen dat hij als jurist zich niet schuilt achter het mantra van “we gaan toch niet tornen aan de rechtsstaat”, maar net haar minpunten durft aan te kaarten. Hoe ook zij ongewild meewerkt aan de verroesting van de structuren en het beleid in België, maar ook daarbuiten in West-Europa.

De slotanalyse is voor mij betreft misschien nog net te kort en de analyse voor een Europees leger deel ik allerminst. Ik besef tegelijkertijd dat een kuur voor alle symptomen een werk van lange adem is. Gezien de leeftijd van de auteur hoop ik dat we nog meer van hem zullen lezen en welke verdere remedies hij de politiek nog zal aanbieden.

Als 26-jarige, il faut le faire.

[Roel Peters · Rating 4 out of 5]

Een verrassend aangenaam boekje. De auteur beschrijft de verschillende structuren (Belgisch federalisme, EU en mensenrechten) die de bewegingsruimte van politici beperken, en hun kiezers gedesillusioneerd achterlaten.

Het boek is zéér to-the-point en slaagt met glans in z'n opzet van een rechtoe-rechtaan overzicht te schetsen. De structuur van het boek is ook zo dat men in de hoofdstukken gemakkelijk zaken kan skippen waarover de lezer reeds voldoende kennis heeft.

Om het boek 5 sterren te geven heeft het wat meer diepgang nodig. Ook zijn de voorgestelde recepten best eenzijdig (regionalisering komt steeds terug) en romantisch vaag gehouden (het grondwettelijk moment). Tot slot is de politieke haalbaarheid van alle voorstellen niet in kaart gebracht.

Het is vreemd dat dit boek nog niet bestond. Absolute aanrader!

[Willem De Cort · Rating 4 out of 5]

Heel vlot leesbare analyse van een hele hoop problemen met ons systeem. De eerste twee hoofdstukken over de inefficiënties van het Belgisch federalisme en de EU waren wat voorspelbaar. Het derde hoofdstuk over de uitdijende interpretatie van mensenrechten was wel boeiend en grotendeels nieuw voor mij. Wie had gedacht dat rechtspraak boeiend kon zijn? Dat er zo’n belangrijke inherent politieke keuzes zoals zeer specifieke CO2 uitstootnormen worden beslist door rechters obv extreem vage mensenrechten zoals ‘het recht op leven’. Zelf al ben ik akkoord met die specifieke politieke keuze, betekent het niet dat het oké is dat dit door een rechter wordt opgelegd.
De latere hoofdstukken maken vooral ook duidelijk adhv concrete voorbeelden hoe het ook de wisselwerking is tussen die drie vormen van betonnering dat zo tot stilstand en onbestuurbaarheid leiden. Als Vlaams minister deel je je bevoegdheid met andere niveaus, moet je rekening houden met Europese verdragen van 30j geleden die amper te veranderen zijn en niet goed werken op de specifieke regionale context met dan ook nog een heleboel rechten en rechters die bepaalde zeer specifieke beleidsdoelstellingeb opleggen of bepaalde beleidsmaatregelen verbieden. Migratie, stikstof en de federale overheidsfinanciën zijn zo’n beleidsvraagstukken waarin de beleidsruimte echt wel verstikkend klein is geworden. Geen wonder dat je idd als kiezer het gevoel hebt dat er niets verandert met andere mensen aan de knoppen.
Ik volg dan op eerste lezing ook wel de meeste van zijn voorstellen over een sterker maar meer gepolitiseerd Europa, een vereenvoudigde Belgische staatsstructuur en een betere machtsverdeling tussen wetgevend en rechterlijk.
Hier en daar gaat het boek wat snel over belangrijke en boeiende topics. Zo had was ik bij sommige vormen van ‘beton’ ook wel blij dat ze bestaan. Bon, goed voor de leesbaarheid en misschien pragmatisch om zo een ietsje breder publiek warm maakt voor institutionele besognes. Maar graag meer goed geschreven en diepaande politieke lectuur met juridische insteek!
Als advocaat legt hij ook veel de nadruk op slechte juridische en politieke constructies en dat is wel een verademing want idd heel belangrijk zonder dat hier veel aandacht naar gaat. Tegelijkertijd zijn er andere landen met minder beton waar het zeker niet altijd beter loopt. Vergrijzing, economische vertraging, cultuuroorlogen, geopolitieke dreigingen, … Ik denk dat deze fundamentele tendensen een veel belangrijkere verklaring zijn voor hoe moeilijk het is gewordeb om populair beleid te voeren.
Met minder beton zal de politiek vrijer zijn om sommige noodzakelijke en/of populaire beslissingen te nemen. Maar of dat altijd aangename of goede beslissingen zullen zijn betwijfel ik. Makkelijke oplossingen zijn er ook niet als er minder beton is. Laat ons dus toch ook voldoende beton houden om incompetente en gevaarlijke politici bij de les te houden. Hoewel ik de meeste voorstellen wel steun en de sense of urgency deel, is enige voorzichtigheid ook gepast. Het is alsof je aan het fietsen bent en dreigt te vallen, en daarom je helm afzet om je evenwicht beter te kunnen behouden. Goed, minder kans dan dat je valt, maar als je valt is de schade des te groter …

[Niels · Rating 5 out of 5]

Wanneer ik boeken lees over topics waar ik sowieso al in geïnteresseerd ben, kom ik meestal bedrogen uit en geven de boeken me weinig nieuwe inzichten.
Dit boek schets de problemen waar politici op botsen op een dermate duidelijke en gestructureerde manier, dat ik toch het gevoel heb dat ik anders kijk naar bepaalde zaken.

Dit gecombineerd met duidelijke cijfers en leuke weetjes (over Standstill-beginsel en het aantal prejudiciële vragen dat België stelt aan Europa) zijn de grootste pluspunten.

Hoewel ik het grotendeels eens ben met de oplossingen voor het probleem, ben ik eerder pessimistisch over de haalbaarheid. Hopelijk kan het boek bijdragen tot het bewustzijn in de maatschappij van de noodzaak van deze veranderingen.

5 sterren omdat ik dit op 26-jarige leeftijd erg knap vind.

[Pieter · Rating 4 out of 5]

Goed boek dat op een duidelijke manier uitlegt hoe weinig ruimte is er is om een beleid te voeren

[Frédéric Aertsens · Rating 3 out of 5]

Een masterscriptie? Een te lang uitgevallen opiniestuk? In ieder geval enkele nuttige aanzetten om onze grondwet en staatsstructuur te her-denken.

[Guido Bergmans · Rating 4 out of 5]

Het Betonnen Beleid. Quinten Jacobs

Heel interessant boek, dat het betonnen beleid, de cul-de-sac, waarin de Westerse democratieën en de Europese Unie zichzelf (onbedoeld) gemaneuvreerd hebben, genadeloos blootlegt, en bovendien de moed heeft een concrete hervorming voor te stellen ter remedie.

Het eerste deel van het boek stelt vast dat er een betonnen beleid is, dat wil zeggen, er is vrijwel geen beleid meer in België, omdat alles muurvast zit in honderden wetten en regels. Die zijn drieërlei: de ingewikkeldheid van het Belgische federale systeem, de Europese richtlijnen en de zwaar uitdijende mensenrechten. Politici hebben vrijwel nul bewegingsvrijheid om nog beleid te voeren. Dit is volgens Jacobs buitengewoon kwalijk en gelijk heeft hij. Hoe dit allemaal ontstaan is, en zich nog steeds verder uitbreidt, wordt hier historisch gekaderd. Het discours is vooral juridisch. De hele zaak berust op een opeenstapeling van enerzijds democratisch gestemde wetten, nationaal en Europees, maar anderzijds, en steeds meer, de interpretatie hiervan door verschillende gerechtshoven.
Belangrijk element hierbij, benadrukt door Jacobs: eens een arrest geveld is, vooral wanneer dit van het Grondwettelijk Hof of het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) komt, is het vrijwel onmogelijk dit terug te draaien, en gaat het deel uitmaken van het oerwoud van regels, richtlijnen en wetten. De juristocratie (à la Elchardus) in volle werking.
Jacobs wijst met grote bezorgdheid op het gebrek aan democratische controle, vooreerst op de Europese regelgeving, ten tweede op de arresten van rechters. Noteer dat het verkozen Europees parlement zelf geen wetsvoorstellen kan lanceren, enkel ja of nee stemmen over richtlijnen die door de Commissie zijn opgesteld.
In België is er dan ook nog eens het standstill beginsel, afgeleid door het Grondwettelijk Hof en de Raad van State uit Art. 23 van de grondwet. Dit houdt in dat er nooit nog een achteruitgang mag zijn van verworven sociale, economische en culturele mensenrechten. Alle nieuwe rechten (bv. verhoogde uitkeringen) kunnen zodoende nooit meer teruggedraaid worden. Dit werd reeds jaren geleden door sommige grondwetspecialisten omschreven als “een conceptuele ontsporing”. Het standstillbeginsel geldt trouwens enkel in België en Ecuador. Alle andere landen waren zo wijs daar niet aan te beginnen. Het is bovendien de laatste jaren een geliefkoosd middel geworden voor middenveldorganisaties om saneringsoperaties en andere hun onwelgevallige besluiten aan te vechten voor het Grondwettelijk Hof of een andere rechtbank en de regeringen zodoende nog verder monddood te maken.

De beleidsruimte voor politici moet dus terug vergroot worden. Hoe? Door een systeemhervorming op drie vlakken: een hervormde Europese Unie, een hertekende Belgische staatsstructuur en een nieuw grondwettelijk contract.
- in Europa: het installeren van de EU als een democratische federatie. Landen kunnen de steeds grotere, mondiale problemen niet in hun eentje aanpakken. De EU moet meer bevoegdheden krijgen, bv. in defensie en buitenlandse politiek. Ook moet ze meer fiscale bevoegdheden krijgen, met de verantwoordelijkheid die er aan vasthangt. Die verantwoordelijkheid vereist een meer doorgedreven politisering: parlementsleden moeten kunnen verkozen worden op een Europese kieslijst, en niet meer nationaal (met een vastgelegd aantal parlementsleden per land; de stem van een burger uit een klein land weegt hierdoor veel sterker door dan van een Duitse of Franse burger). De Europese verdragen sinds de jaren 1950 moeten op de schop, en aangepast worden aan de huidige tijd. Dit houdt in dat ze na elke verkiezing aangepast kunnen worden door middel van democratische besluitvorming. Europese politici moeten in het stemhokje kunnen afgerekend worden op hun beleid.
- In België: een federatie die geen Gewesten en Gemeenschappen meer kent, wel vier asymmetrische deelstaten, met een afgelijnd grondgebied. Jacobs gaat hier vrij gedetailleerd op in, met name voor wat betreft Brussel, waarvan de overheidsorganen sterk vereenvoudigd moeten worden. U moet dit maar zelf lezen. Jacobs heeft hier alleszins goed over nagedacht.
De vier deelstaten krijgen voor zover mogelijk homogene bevoegdheidspakketten.
Het huidige systeem van dotaties aan de deelstaten verdwijnt. De deelstaten krijgen veel meer fiscale bevoegdheden, met name het zelf innen van de personenbelasting, maar dan ook financiële verantwoordelijkheid. De gezondheidszorg wordt volledig overgeheveld naar de deelstaten.
Wijziging van het kiesstelsel. De verkiezingen voor de deelstaatparlementen vallen niet meer samen met de federale verkiezingen. Het federaal parlement wordt samengesteld als volgt: iedere kiezer heeft twee stemmen, een lokale en een federale. Met de lokale stem worden 90 Kamerzetels verkozen, de federale stem verdeelt de 60 overige zitjes. De lokale stem wordt uitgebracht in kleinere kieskringen dan nu, met drie of vier verkozenen per kieskring. De drie of vier kandidaten met de meeste stemmen zijn verkozen onafgezien op welke lijst ze stonden. (De mogelijkheid van lijststemmen moet dan verdwijnen, veronderstel ik, daarover praat Jacobs niet). Het doel is een sterkere lokale verankering te krijgen, en een verminderde particratie. De lokale kandidaten moeten zich veel meer profileren tegenover hun eigen, kleinere electorale achterban, en zijn minder afhankelijk van hun plaats op de grote kieslijst van hun partij, en van de consignes van hun partijvoorzitter. De tweede, federale stem van elke kiezer wordt uitgebracht in één grote federale kieskring over het hele Belgische grondgebied. Het huidige democratische deficit, waardoor een Vlaming een Waalse politicus niet kan belonen of afstraffen, en vice versa, wordt hierdoor teniet gedaan. Heel interessant vind ik dit allemaal!
- Een nieuw Grondwettelijk contract. De huidige mensenrechtencatalogus is nog voor een groot stuk de vertaling van inzichten uit de 18de en 19de eeuw. Een actualisering dringt zich op. En niet éénmalig, maar in een om de paar jaar terugkerend periodiek parlementair initiatief, het door Jacobs zo genoemde Grondwettelijk Moment.

Ik vind dit zeer interessante denkbeelden, maar of ze politiek haalbaar zijn, is een andere vraag. En om ze te implementeren, moet in een eerste overgangsfase wel dat betonnen beleid doorbroken worden, en daarvoor zie ik in het boek geen concrete voorstellen. Het zou wel eens kunnen dat het slopen van het beton enkel mogelijk is in de illegaliteit (zie hieronder het negeren door sommige Oost-Europese landen van de migratieregels).

Over de stijl: Jacobs beschikt over een bijzonder heldere stijl. Alles is heel overzichtelijk en mooi gesystematiseerd, met tientallen concrete voorbeelden. En dat voor wat toch een moeilijke materie is. Bravo.

Nog enkele losse bemerkingen:
* Een belangrijk punt dat Jacobs maakt is het belang van mensenrechten. Hoewel sommigen de huidige ongebreidelde vermeerdering van mensenrechten allerhande als een gevaar beschouwen (p. 64 “als alles een mensenrecht is, is niets het nog”), wijst Jacobs er op dat de mensenrechten (en de rechtsstaat die deze moet garanderen) in eerste instantie bedoeld waren om minderheden te beschermen tegen de perverse effecten van een beslissing van de meerderheid. ”De rechtsstaat is een noodzakelijke correctie op de wil van de meerderheid.” “We hebben nood aan een evenwicht tussen de wil van de meerderheid en de checks and balances die de wil van de meerderheid in toom moeten houden.” Voorbeelden zijn gemakkelijk te vinden: als 10 % van een bevolking 50 % van het vermogen bezit, kan een gewone meerderheid gemakkelijk beslissen om die 10 % alles af te nemen. Daarom bestaat er ook zoiets als het recht op eigendom. De rechtsstaat moet hierover waken.

* In de inleiding p. 7. ”De migratie instroom wordt bepaald door oorlogen en natuurrampen elders, niet door Belgische beleidskeuzes.” En Hongarije, Denemarken en Slowakije dan? Zijn die plots niet meer onderhevig aan rampen elders? Neem nu Hongarije: het aantal asielaanvragen in 2025 was 113, waarvan 15 erkend als vluchteling.
Denemarken: in 2025 1837 asielaanvragen, waarvan 371 erkend.
Slowakije: voor 2025: 163 asielaanvragen, 41 vluchtelingen erkend.
België: voor 2025: 34439 asielaanvragen, waarvan ongeveer 11.000 erkend.
Need I say more?
En dat verschil komt dus wel degelijk door beleidsmaatregelen. Niet de meest sympathieke, en ze lappen de Europese regels aan hun laars, akkoord, maar intussen is het wel zo.
De wetten en regels negeren lijkt dus voorlopig het voornaamste middel om toch enige beweging in het beleid te krijgen. Hoe onheilspellend is dat? Vandaar het grote belang van de door Jacobs voorgestelde systeemwijziging.

* De opkomst van radicale antisysteempartijen is het gevolg van de steeds kleiner wordende ruimte van de overheid om beslissingen te nemen. VB en PVDA zitten in een luxepositie: zij hoeven niet deel te nemen aan het beleid en worden er dus nooit op betrapt hun beloftes te breken, zoals de beleidspartijen.

* Over de Europese Unie nog dit: volgens Jacobs is het fundament van de EU economisch liberaal, vastgelegd in de Europese Verdragen. Hij schijnt dit te betreuren, en meent dat sociaal beleid hierdoor bemoeilijkt wordt. Zelf heb ik de indruk dat er met name in België niet bepaald een gebrek aan sociale bescherming is.

* Jacobs is er van overtuigd dat steun voor de democratie bij de bevolking essentieel is voor het overleven ervan. En die steun houdt sterk verband met de prestaties die de overheid levert. Hij wordt dan uiteindelijk een beetje voluntaristisch met een oproep aan al onze volksvertegenwoordigers: “Wees niet bang van de eigen overtuiging, ga de ideeënstrijd vol aan en gebruik het mandaat van de kiezer.” De cynicus in mij zegt dat heel wat machtspolitici hier niet veel boodschap aan zullen hebben…

[Dietrich Rosiers · Rating 5 out of 5]

Quinten Jacobs schrijft als 26-jarige grondwettelijke advocaat zet met "Het Betonnen Beleid" een monumentaal werk neer.

Aan de hand van drie pijlers bespreekt hij hoe de beleidsruimte van politici des te meer beperkt is, waardoor ze niet effectief de huidige maatschappelijke problemen kunnen oplossen. Zo zorgen 1) De Belgische Staatsstructuur, 2) De Europese Unie en 3) De uitdijende mensenrechten voor het 'betonnen beleid'.

Dit staaft hij door verscheidene voorbeelden en literatuur te geven, en tracht hij ook op te lossen a.d.h.v. verschillende voorstellen tot hervorming. Het klopt volledig dat een verdere politisering van de EU noodzakelijk is, alsook een verdere responsalisering van de systeempartijen en de mensenrechten.

Politici doen er goed aan om dit boek aandachtig te lezen en bij te houden bij de volgende onderhandelingen voor een staatshervorming. Toch moet dit boek ook met een kritische blik bekeken worden.

Het "vier-deelstaten" model dat voorgesteld wordt, is niet de enige mogelijke oplossing. Een herfederalisering van bevoegdheden, waaronder het zorgbeleid én een verdere aanspijzing van de federale financiën (waarbij de deelstaten dus ingeperkt worden op hun ontvangsten) is tevens een zeer valabel pad.

Indien een sterkere Europese Unie de toekomst is, zoals Jacobs terecht voorstelt, dan is een sterker Belgisch niveau hierbij ook een evidentie. In een immer globaliserende wereld is het onverantwoord om bevoegdheden verder en verder te versnipperen - en een daadkrachtig Belgisch en Europees beleid zal beter kunnen inspelen op de beleidsuitdagingen van het moment.

Tenslotte dient de gerechtelijke hervorming ook met een kritische blik bekeken te worden: het continentale systeem is niet zomaar gebouwd om dissenting opinions te pas en te onpas te gebruiken. Nu dat er al een profileringsdrang bestaat onder magistraten, zou dit enkel nog versterkt worden indien opinions persoonlijk en publiek werden.

Desondanks dit, zet Quinten Jacobs hiermee een fantastisch diepgaand en beleidsgericht boek neer - en absoluut het lezen waard! Kortom: het Grondwettelijk Recht leeft!

[Filip Batselé · Rating 4 out of 5]

Mooi, kort boekje waarin de grote Belgische beleidsproblemen anno 2025 worden toegelicht door te tonen hoe er nog relatief weinig beleidsruimte overblijft voor echte politiek in BE door drie factoren (BE staatsstructuur, rol van de EU, evolutie van de mensenrechten). Slaagt erin om het ruimere plaatje te zien, zonder te veel te vereenvoudigen. Kan de analyse ook grotendeels delen, en heeft heel wat innovatieve ideeën (bv. een "split-vote" voor sommige (federale) lidstaten in de EU -ook al valt, kwantitatief bekeken, het gebruik van de BE-onthouding binnen de EU-besluitvorming wel mee, zie bv. Wallace (2025) voor data per lidstaat)). Fijn om te zien dat ook recent doctoraatsonderzoek aan BE universiteiten wordt gebruikt in de analyse. En des te indrukwekkender gezien de jonge leeftijd van de auteur.

[Mauro De · Rating 4 out of 5]

Grote fan van dit werk. Het boek is heel helder en to the point.
Het schetst de situatie waarin we ons bevinden als België; vlak voor de afgrond. Quinten Jacobs is niet bang om de harde feiten boven te halen, maar hij is wel heel redelijk en brengt steeds de nodige nuance aan.

Hij kijkt verder dan de rest & durft vastgeroeste systemen in twijfel te trekken. Langs de andere kant doet hij ook veel suggesties om de huidige problemen aan te pakken op korte termijn. Hij toont aan dat er steeds een uitweg is naar een betere oplossing, waardoor het boek realistisch blijft en echt van waarde kan zijn in de praktijk.

Los van zijn visie, is het verfrissend om te zien dat het debat toch nog écht opengegooid kan worden.

[Nailyk · Rating 4 out of 5]

An sich een goed boek. Het presenteert geen volledig nieuwe ideeën, maar brengt bestaande ideeën van menig denker naar voren over de casus België en de kleine beweegruimte die beleidsmakers hebben. Voor mensen die zeer actief de politiek volgen of een vooropleiding hebben, zal veel inhoud herhaling zijn, maar voor de meeste mensen brengt het een zeer summiere doch interessante achtergrond om uiteindelijk de these aan het einde van het boek te presenteren. Een these die overigens interessant is en tot nadenken aanzet.

Voor mij is het uiteindelijk vier sterren omdat er veel herhaling was, maar ik denk dat het voor veel lezers zeker een vijfsterrenboekje kan zijn.

[Jos dujardin · Rating 5 out of 5]

Als geïnteresseerde in de Belgische politiek krijg je nu een inzicht waarom de dingen zo moeilijk veranderen, En door dat te weten krijg je onmiddellijk een referentiekader waardoor je het gespin van politici en opiniemakers beter kan plaatsen. Ik heb het meest geleerd van het “standstill “ principe in de St Michiels grondwetswijziging gesmokkeld en de uitgerekte interpretatie van het “recht op privacy “ dat heel wat impact heeft op de reeële wereld. Ook het feit dat de overheid verplicht is om de grondwetprincipes in beleid om te zetten laat je toe beter te begrijpen waarom me nu met een overheidsbeslag van 56% zitten.

[Julien Decoutere · Rating 4 out of 5]

Scherpe analytische blik op de Belgische staatstructuur, grondwet en het Europese bestuur. Legt minder eenvoudige theorie zoals bv. de bijzondere financiëringwet en de verankering van mensenrechten uit op een zeer heldere manier. Ook de eigen voorstellen in het laatste hoofdstuk zijn zeker niet mis. Hopelijk lezen de 'machthebbers' mee.

[Karl Lauwers · Rating 4 out of 5]

Heel sterk boek waar heel helder en toegankelijk wordt uitgelegd waar de problemen liggen. De oplossingen zijn logisch maar misschien niet altijd realistisch omdat de Franstaligen niet even enthousiast gaan zijn. Maar Quinten kaart niet enkel de problemen aan en komt echt met mogelijke pistes om het aan te pakken. Een must-read voor iedereen die begaan is met ons land!

[Wannes · Rating 4 out of 5]

Vlot leesbaar boek met een heldere analyse van de Belgische en Europese politieke structuur, en bijgevolg de redenen voor het gevoel dat de politiek maar niks kan oplossen. Aanrader voor iedereen.

Een paar interessante voorstellen tot verandering van het systeem, maar hij legt de nadruk bij oplossingen ook wel sterk op ‘politici moeten het beter uitleggen’

[Cathérine Smets · Rating 4 out of 5]

Interessante inzichten in waarom ons huidig politiek systeem faalt in het oplossen van onze problemen en hoe we daar verandering in kunnen brengen. Die verandering zal helaas een werk van lange adem worden, vrees ik…

[Joachim Van · Rating 5 out of 5]

Heel interessant zicht op de beperkingen van de politiek.

[Jan Seynaeve · Rating 5 out of 5]

Verplichte lectuur voor iedereen die geïnteresseerd is in Belgische politiek.

[Willem-Laurens Cloet · Rating 4 out of 5]

Top

[Arno Tondat · Rating 5 out of 5]

Zeer interessant boek. Auteur legt duidelijk de huidige problemen uit me de gevolgen en mogelijke oplossingen. Ideaal voor mensen die er (niet) veel van kennen en iets willen bijleren

[Kasper Theunissen · Rating 5 out of 5]

Zeer interessante inzichten

[Anke · Rating 4 out of 5]

Interessante analyse van België als land. Een absolute must read voor beleidsmakers met een duidelijke call to action.

[Sofie Defour · Rating 4 out of 5]

Het Grondwettelijk Moment, eentje om te onthouden