Annemin Uyurgezer Geceleri

by Ayfer Tunç

Unutma yetisini kaybetmenin siyah mermerden yapılmış kaskatı bir levha haline getirdiği hayatım bundan otuz küsur yıl önce altüst oldu. Bir gece sabaha karşı bir saatte annemin uyurgezer olduğunu fark ettim. Ama hayatım annem uyurgezer olduğu için değil, annemin uyur halde gezerken bana söylediği şey yüzünden altüst oldu. Annem o gece benliğime öyle bir darbe indirdi ki, bir daha yaşadığım hiçbir şeyi unutamadım.

Annemin annesinden nefret etmesi gibi, ben de annemden nefret mi ediyorum, bu yüzden mi E.’den kopamıyorum, bağımsız bir Şehnaz olamıyorum diye kendime soruyordum. Cevaplarından korktuğum sorulardı bunlar.

Unutamayan bir belleğin kişisel muhasebesi, hayata rengini veren otuz yıllık güçlü bir aşkın anatomisi ve bir ülkenin toplumsal panoraması.

Annesinin uyurgezerliği bilinçdışının labirentlerinde kaybolduğu sanılan aile sırlarını açığa çıkarırken buna tanık olan Şehnaz’ın belleği unutma yetisini kaybeder. Öğrendiği sırlar sadece aile sırları değildir, Osmanlı’dan günümüze uzanan toplumsal ve trajik bir kadınlık durumudur. Ekonomi profesörü Şehnaz kadınların yüzyıllardır süren yok-hayatlarını sorgularken erkeklerin hayattan erken çekildiği kadıncıl ailesinin var olma sürecini bir akademisyen gözüyle ele alır. Kişisel muhasebesini yaparken toplumsal normlara uymayan otuz yıllık aşkının zehirli yanlarıyla yüzleşir, bu sırada aklında bir başka kadın, büyük aşkı E.’nin karısı Eyşan vardır.

Annemin Uyurgezer Geceleri, bireysel hatıraların nasıl toplumsal hafızaya dönüştüğünü güçlü bir edebiyat diliyle sorgularken okurları bu ülkede kadın olmanın düşünmekten kaçındığımız gerçeğini de düşünmeye zorluyor.

Genres: Roman, Turkish

440 pages, Paperback

Published November 1, 2025

About the author

Erenköy Kız Lisesi'nin ardından İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'nden mezun oldu. Üniversite yıllarında çeşitli edebiyat ve kültür dergilerine yazılar yazmaya başladı. Edebiyat üzerine ilk yazılarını 1983 yılından itibaren çeşitli dergilerde yayımladı. 1989 yılında gazeteciliğe başladı. Sokak dergisinde, Güneş ve Yeni Yüzyıl gazetelerinde çalıştı. 1989 yılında "Saklı" başlıklı öyküsüyle Cumhuriyet gazetesinin verdiği Yunus Nadi Öykü Ödülü'nü kazandı. 1999-2004 yılları arasında Yapı Kredi Yayınları'nda yayın yönetmeni olarak çalıştı. 2001 yılında yayımlanan Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek başlıklı yapıtı, 2003 yılında altı Balkan ülkesinin katılımıyla düzenlenen Balkanika Ödülü'nü kazandı ve altı Balkan diline çevrilmesine karar verildi. 2003 yılında Sait Faik'in öykülerinden hareketle yazdığı Havada Bulut başlıklı senaryosu filme çekildi ve TRT'de gösterildi. Aliye ve Binbir Gece dizilerinin senaryo ekibinde yer aldı.

Eserleri

* 1989 - Saklı, Cem Yayınları, 1989, Öykü
* 1992 - Kapak Kızı, Simavi Yayınları, 1992, Roman
* 1995 - İkiyüzlü Cinsellik, Altın Kitaplar, 1995, Araştırma (Oya Ayman ile)
* 1996 - Mağara Arkadaşları, Yapı Kredi Yayınları, 1996, Öykü (ISBN 978-975-3635-16-5)
* 2000 - Aziz Bey Hadisesi, Yapı Kredi Yayınları, 2002, Öykü (ISBN 978-975-3635-68-4)
* 2001 - Bir Maniniz Yoksa Annemler Size Gelecek, Yapı Kredi Yayınları, 2004, Yaşantı (ISBN 978-975-0806-63-8)
* 2003 - Taş - Kağıt - Makas, Yapı Kredi Yayınları, 2004, Öykü (ISBN 978-975-0806-85-8)
* 2006 - Evvelotel, Can Yayınları, 2006, Öykü (ISBN 978-975-0706-30-1)
* 2007 - Ömür Diyorlar Buna, Can Yayınları, 2007, Yaşam Dizisi (ISBN 978-975-0707-77-3)
* 2009 - Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Anlatılan Kısa Tarihi, Can Yayınları, 2009, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0710-24-7)
* 2010 - Yeşil Peri Gecesi, Can Yayınları, 2010, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0712-18-0)
* 2011 - Suzan Defter, Can Yayınları, 2011, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0712-97-5)
* 2014 - Dünya Ağrısı, Can Yayınları, 2014, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0719-28-8)
* 2018 - Âşıklar Delidir ya da Yazı Tura, Can Yayınları, 2018, Roman Dizisi (ISBN 978-975-0736-80-3)
* 2020 - Osman, Can Yayınları, 2020, Roman (ISBN 978-975-0745-52-2)

Senaryo
Düş, Gerçek, Bir de Sinema (1995)
Usta (2008)
72. Koğuş (2011)

Reviews

[Eylül Görmüş · Rating 5 out of 5]

Annemin Uyurgezer Geceleri yüzünden bana birkaç gece uykusu borcu var Ayfer Tunç’un, zira “bir başlayayım şu kitaba” dedim ve sonrasını hatırlamıyorum resmen. Üç gündür her boşlukta, geç yatıp erken kalkarak, uykumu kurban edip elimden bırakamayarak okudum, bugün bitirdim.

Polisiye sürükleyiciliğindeki bu koca romanı tek kelimeyle özetlemem istense “iktidar” derdim, çünkü anlattığı hikayenin her katmanında mikro ve makro iktidarları didikliyor Ayfer Tunç. Anne-kız ilişkisindeki, romantik ilişkilerdeki iktidarı odağına alır gibi gözükürken arkada ve satır aralarında da Türkiye’deki büyük iktidar ve sermaye değişimini detaylandırıyor, öndeki hikayenin arkadaki toplumsal ve sosyolojik değişimle nasıl ilişkili olduğunu anlatıyor.

Bir ailenin üç kuşak kadınının öyküsünü zamanda sürekli ileri geri giderek okuyoruz kitapta. Paşa kızı bir anneanne, onun öğretmen kızı ve onun da ekonomi profesörü olmuş kızı; anlatıcımız Şehnaz. Bir gece annesinin uykusunda yürümesi ve Şehnaz’ın o güne dek hiç bilmediği aile sırlarını ifşa etmesiyle beraber hikaye önce düğümleniyor, annenin uyurgezerliği sürdükçe de o düğüm yavaş yavaş çözümleniyor.

Bu bol kadınlı hikayede aslında bolca da erkek var. Ölü erkekler, diri erkekler. Bedenen veya ruhen zarar veren erkekler. Bu erkeklerden en önde olanı, Şehnaz’ın hocası ve sonra da sevgilisi olan, evli bir adam olan E. E’nin ismini öğrenmiyoruz zira E. pek çok erkeği ve erki temsilen orada. E. çok tanıdık biri bana sorarsanız, maalesef. Zayıflığını ve zavallılığını bir büyük ego ve kibir maskesiyle örtmüş, acınasılığını acımasızlıkla perdelemiş, muhtaciyetini muktedirlik maskesi altına saklamış bir adam. Şehnaz’ın ona duyduğu ve uzun yıllar aşk sandığı şey de aşk değil, zira iktidar ilişkisinin bu denli asimetrik olduğu bir yerde aşktan söz edemeyiz kanımca, aşka benzeyen ama bambaşka şeylerden müteşekkil bir duygu o. Şehnaz ve E. ilişkisi o kadar iyi yazılmış, o asimetrinin ilişkilerinin her yerine nasıl sindiğini, nasıl biçimlendirdiğini o kadar iyi anlatmış ki Ayfer Tunç satır aralarında, insan okurken öfke, acıma, şefkat karışımı bir tuhaf duygunun içinde buluyor kendini.

Ha gerçi tüm karakterler muazzam yazılmış, kanlı canlı önümde belirdi her biri ve kafamda karşılık buldu, hayatımdan birilerinin yüzünü aldı. Keza aynı şekilde, hayatının kahir ekseriyetini Kadıköy’de geçirmiş biri olarak romanın mekanı olan Kadıköy de sokakları, ağaçları, zaman içinde yiten veya değişen sesleriyle gözümün önünde vücut buldu okurken, böyle bir romanın şehrin en belirgin dönüşümlerden birini geçiren Kadıköy’ü kendine mesken tutması bence hikayeyi şahane tamamlıyor.

Anlatıcımız Şehnaz, kendisinin de işaret ettiği üzere Borges’in ünlü Funes karakteri gibi unutamamaktan muzdarip olduğu için neredeyse bir yüzyıla yayılan bu hikayeyi film seyreder gibi okudum. Bu yorum da Borges’in Funes’e dair söyledikleriyle bitsin madem: “Her şeyi hatırlamanız gerekmez, çünkü sözgelimi benim Funes adlı karakterim sonsuz bir belleğe sahip olduğu için sonunda aklını kaçırır. Hiç kuşkusuz, her şeyi unutursanız artık var olamazsınız. Çünkü insan geçmişinde var olur. Yoksa kim olduğunuzu, adınızın ne olduğunu bile bilemezsiniz. O iki öğenin karışımını aramalısınız. Bellek ve unutuş, buna hayal gücü adını veriyoruz. Cafcaflı bir ad.”

Ne diyeyim, hayal gücünüze müteşekkiriz Ayfer Hanım. Çok, çok, çok sevdim.

[Korcan Derinsu · Rating 3 out of 5]

2.5/5

Sonra belki daha uzun yazarım ama ilk izlenimim hem çok geveze hem de "kör göze parmak" olduğu yönünde. Bu gevezelik beraberinde tekrar hissini de uyandırıyor. Merkeze konan ilişki de Şehnaz karakteri de ilgimi çekmedi doğrusu. Sonrasında romanın evreni genişledikçe, özellikle sermayenin değişimi, ülkenin değişimi, gücün irdelenmesi ve diğer kuşakların da dahliyle daha bir güzelleşiyor ama hem olması gerekenden uzun hem de kurgu olarak zayıf olduğu için yine de tatmin edemiyor. Zayıf diyorum başka bir yazar yazmış olsa daha farklı bakardım ama Ayfer Tunç olunca ister istemez beklentim yüksek. Çok istesem de aradığımı bulamadım ne yazık ki. Okuyucuya hiç alan bırakmayan, her şeyi ama her şeyi anlatmaya, göstermeye çalışan metinlerle bağ kuramıyorum, bence anlaşamamamızın en büyük nedeni bu.

[Bahar · Rating 3 out of 5]

Her şey var ama hiçbir şey çalışmıyor.
Babalar “yok”, ama bu yokluk karakteri özgün bir yere itmiyor.
Taciz/tecavüz var, ama anlatı risk almıyor.
Toksik ilişki var, ama dinamik çözümlenmiyor.
Kuşaklar arası travma var, ama bu sanki aktarımın sonucu değil, tesadüflerin yan yana gelişi gibi duruyor.
Tüm bunlar ardı ardına dizilmiş; fakat birbirine çarpıp kıvılcım çıkarmıyor.
Romanın en zayıf noktası bence şu: Okura sürekli “bak ne kadar ağır” diyor, ama okurun bunu kendisinin keşfetmesine alan açmıyor.
Ayfer Tunç bu kez fazla risk almadan güvenli patikadan yürümeyi tercih etmiş; belki tam da bu yüzden vermek istediği duygu bana geçmedi.

[divayorgun · Rating 4 out of 5]

Oh be nihayet Ayfer Tunç edebiyatı diye çığlık atmak istiyorum çok sevgili okurlar! misler gibi Ayfer be üç yıl önce çıkardığı Kuru Kız adlı rezalet ötesi kitabından sonra nihayet okurlarının eleştiri okları,tokatları ve de zorbalıkları meyvesini vermiş olacak ki Ayfer'im kaybolan yönünü bulmuş Türk edebiyatına yine 'ben buradayım ölmedim daha!' sesleriyle geri dönmüş.

kitabı ilk elime aldığımda gerçekten çok korktum 'eyvah dedim ya yine kötüyse!' ama sonra okudukça içime ılık ılık o Ayfer Tunç sesi girdikçe 'tamam işte bu !' demekten kendimi alamadım sevgili okur nihayetinde yüz yüz verimli olan her topraktan her sene yüzde yüz verim alamayız ben de Ayfer Tunç'u verimli bir toprağa benzettim ama benim için öyle be sevgili okur!

Annemin Uyurgezer Geceleri eski Ayfer Tunç tadında sapasağlam bir girişle başlayıp üç kuşak kadının hikayesini birbirine bağlarken okuduğunuzda tadından yenmeyecek bir hikaye sunmaktan geri durmuyor yazar bize. Kişisel belleğin insanı oyuna,yakın geçmişine tanıklık ederken sizi alıp savurup savurup atan bir rüzgarla dans ediyorsunuz ve kaçınılmaz olan yüzleşmelerden de payınızı alarak okuyorsunuz kitabı.

Hatıraların nasıl bir kaneviçe gibi ilmek ilmek insan beynine işlediğini de, edebiyatın nasıl güçlü bir sorgu aracı olduğunu da zank diye anlayıveriyorsunuz.

Ben çok sevdim okurken çok da lezzetliydi yemin ederim size de afiyetler olsun.

[Didem · Rating 3 out of 5]

Ayfer Tunç, yaklaşık 8-9 sene önce kitaplarını okumaya başlağımda çok beğendiğim bir yazardı. Sonra deprem oldu, sonra Kuru Kız çıktı derken hevesim çok kaçtı. Bu kitabı da belki severim diye merak etmiştim ama kendisini sevdiğim o dönemleri anımsatmadı.

Kitap aslında iki ayrı kolda ilerliyor gibi. Şehnaz’ın üniversitede yanında çalıştığı ve evli olan hocası E. ile saplantılı aşkı ve Şehnaz’ın annesi, anneannesi ve büyük annesinin yıllar içindeki zorlu erkek egemen hayatları. İlk bölüm diyebileceğim kısımda E ile ilişkisinden çok yoruldum, ikinci yarısı biraz daha akıcı ve daha az boğucu geldi.

Sadece konu itibari ile değil anlatım şekli ile de çok yorucu bir kitaptı. Bir iki hafta önce Twitter’da hatırlayamadığım birisi “konuşmaya başladı ve kitap boyunca hiç susmadı” demişti, çok hak veriyorum. Bir çok farklı ve klişe sayılabilecek derdi tasayı toplayıp üzerinize resmen boca ediyor Ayfer Tunç. Konusu merak ettiriyor mu ettiriyor. Hızlı okudum mu okudum. Yine de anlamsızca yorucu bir hikaye ve anlatım tarzı olduğunu düşünüyorum.

Okurken aklıma da Sezen Aksu geldi. Eski eserlerini yaşanan bir çok şeye rağmen içime sinmese de çok beğenirim, severek dinlerim. Uzun zamandır çıkardığı şarkıları ne kendi tarzına benzetiyorum ne de açıp dinliyorum. Ayfer Tunç da benim için bir nevi Sezen Aksu oldu. Belki bir şans daha veririm yeni kitabı çıkarsa ama beklentiye gireceğimi sanmıyorum.

[yasolarca · Rating 3 out of 5]

2.5'tan 3, goodreads keşke yıldızlama sistemini değiştirse artık. Elim gitmedi 2 yıldıza.
O kadar ama o kadar hayal kırıklığı oldu ki benim için, ben 3 kuşak kadının birbirine dolanan hikayelerini okuyacağız zannetmiştim ama bu kısım romanın %20si anca eder. Bir de gereksiz şeyler hakkında gereksizce çok konuştuğu için romana adını veren geceler sonrası ana karakterin yaşaması gereken kimlik krizine bile hiç değinilmemiş. Şahsen Şehnaz'ın annesi, anneannesi ve büyük büyük annesi benim ilgimi Şehnaz'dan daha çok çekti, Eyşan bile daha okunası bir insandı. Bu kadar kadın karakterin etrafında en sıkıcı kişiliğe sahip kadından onları dinlemek tat kaçırıcı. Ayfer Tunç belki sonraki işlerinde diğer kadınları yazar Yeşil Peri Gecesi ve Osman gibi, ama bildiğimiz kalemiyle geri dönecekse yazar umarım.

[Beyza A. · Rating 4 out of 5]

3.5
Ayfer Tunç beğendiğim, Kapak Kızı üçlemesinin özellikle Yeşil Peri Gecesi'nden çok etkilendiğim ve tüm kitaplarını okuduğum bir yazar. Bu romanla ilgiliyse "ama" içeren düşüncelerim var. Öncelikle romanın biraz uzun tutulduğunu düşünüyorum. Kadın-erkek, aile, arkadaş, iş hayatı hatta hastanelerdeki refakatçi ilişkilerinde iktidar meselesi üzerine kurulan olay örgüsüne itirazım hiç yok ama buna paralel özellikle akademik hayattaki çürüme/ yozlaşmaya yönelik tespitlerin araya serpiştirilmesi, mesajların açık açık verilmesi benim için akıcılığı bozan noktalardı.
Ne kadar zeki, okumuş, kültürlü, güzel de olsa erkek egemenliği altında kendi karakterlerini bulamayan kadınlar(Şehnaz/ Eyşan), yaşanan "toksik" ilişki, bir tür bağımlılığa dönmüş "bitmeyen aşk" meselesi konularında da çok emin değilim, çok özgün gelmedi okuduklarım. E. ile olan kısımlardan bu nedenle hiç etkilenmedim.
Kitap benim için iki bölüm gibiydi; Şehnaz'ın E. ile olan aşkı ve ilişkisi ağırlıklı ilerleyen, bu ilişki anlatılırken romandaki üç temel kadın karakterin ilişkilerine de giriş yapan ilk bölüm ile E.'nin neredeyse yok olduğu ve üç temel kadının geçmişlerine yer veren, annenin uyurgezerliğinin detaylandırıldığı ikinci bölüm. Ben açıkçası bu ikinci bölümü daha çok sevdim.
Genel olarak ise romanın kendisinin de uyurgezer bir anlatımı var gibi geldi bana. Biraz oradan oraya sürüklenen, E.'den anneanneye geçiveren, annenin yaşadıkları anlatılırken bir anda doktor komşunun geçmişine dair kısa bilgiler veren bir anlatım. Bu, benim için akıcılığı yavaşlatan bir anlatım oldu; bazı detaylar, tespitler ve olaylar hiç ilgimi çekmedi.
Galiba ister istemez Ayfer Tunç'un önceki romanlarıyla kıyaslama yapıyorum. Bu nedenle puanım düşük olabilir.

[Yelin · Rating 3 out of 5]

Edebiyatımızda iyi editörlere çok ihtiyaç olduğunun kanıtı gibi bir roman. Oldukça dağınık, gereksiz tekrarlarla dolu ve duygu dolu olabilecek birçok an pas geçilmiş. Hayal kırıklığı…

[Serap · Rating 5 out of 5]

İnsan ruhunu anlatma konusunda en başarılı yazarlarımızdan biri Ayfer Tunç, bu romanda bir kez daha yapmış bunu. Hani böyle birkaç gün bir romanın evreninde kaybolup gitmek istiyorsanız, bu kitap tam da onu yapıyor size.

Bir aile draması olarak başlayıp okudukça katman katman açılan, iç içe geçmiş kadınlık deneyimlerini, bastırılmış hatıraları, toplumsal cinsiyet rollerini size sunan bir hikaye. Bir ailenin birkaç kuşak kadın üyelerinin adeta birbirlerine miras gibi aktardıkları kadersizliklerini anlatıyor yazar. Bunu da dramatize etmeden, içinize işleyen bir dille yapıyor. Her karakterin kendi içinde taşıdığı yaralar, seçimler ve mecburiyetler o kadar tanıdık ki bu ülkede, hikaye bir süre sonra yalnızca bu aileyi değil; belleği, kadın oluşu ve kuşaklar boyunca süren sessiz bir mücadeleyi de okumaya dönüyor.

Roman ilerledikçe, özellikle Şehnaz’ın annesiyle hesaplaşma çabaları ve geçmişi anlama isteği, kitabın duygusal merkezine dönüşüyor. Bunun yanında, yıllarca aşk sandığı ama bir bağımlılık ilişkisine dönüşen E. ile olan hikayesi yer yer beni sinirlendiren, nasıl böyle davranırsın, nasıl bunu kabul edersin diye sürekli sorgulatan bir çatışma yarattı. Şehnaz’ın kırılganlığı, insanın kendini kandırma biçimleri, toksik ilişkilerin nasıl adım adım normalleştirildiği, yıllar sonra ilişkideki dinamikleri adeta itiraf eder gibi kabullenişi, tam da hayatta çoğu zaman olduğu gibi.

Kurgu olarak zamanda ileri gidiş gelişlerle adeta bir yap-bozu parça parça tamamlıyoruz. Ayfer Tunç’un duru Türkçesini okumayı çok seviyorum, bu kitap da yine öyle. Hikayenin de ayrı bir sürükleyiciliği var zaten. Şehnaz ara sıra aklıma gelecek kesin. Belki bu kitap da uzun aralıklarla gelen Kapak Kızı üçlemesine dönüşür, ne güzel olur.

[Goknilirmak · Rating 1 out of 5]

Ortaya karışık alevli meyve tabağı benzeri bir öykü, roman diyemedim. Yazarı, Bir Deliler Evinin Yalan Yanlış Yazılmış Kısa Tarihi ile hatırlamayı tercih ederdim. Zaman kaybı.

[övgü · Rating 3 out of 5]

Sevdim ama çok yoruldum.
E.'yi okudukça narsist adamlardan ne kadar sıkıldığımı bir kez daha haıtrladım. Kendinden başkasını sevemeyen (ki o da şüpheli), bağ kurmayan, yaptıklarının sorumluluğunu almayan, ilişki kurmaktan tek anladığı tahakküm kurmak olan, iletişim kurmak yerine manipüle etmeyi tercih eden... İşte, okulda, sosyal hayatta herrr yerdesiniz. Sizi tanıdığıma hiç memnun değilim. Keşke azalarak bitseniz.
Ve E. bir yana bazı cümlelerin tekrar tekrar açıklanması da kitapla bağ kurmamı zorlaştırdı. Kitaba başlarken bundan daha çok seveceğimi düşünüyordum açıkçası. İşte böyle..

[Özge Beydağ Yılmaz · Rating 1 out of 5]

O kadar sevmedim ki o kadar olur. Ne karakterler ne kurgu ne anlatım hiçbir şeyini sevemedim. Zorla okudum bitirdim eee dedim, yani? Valla Ayfer Tunç'a bu kadar hayran olmasam kesinlikle yol yakınken bırakırdım da Ayfer Tunç hatırına okudum. Diğer yorumlara baktım da beğenmeyip 3 yıldız verenler olmuş o da ilginç geldi açıkçası. Yıldız sistemine çok güvenmemek lazım sanırım.

[Hande Ugur · Rating 5 out of 5]

Ayfer’im diyorum başka bir şey demiyorum, gerçekten çok sevdim, bir yandan da kahroldum, kadın olmaya dair çok iyi tespitler var, ayrıca son 15-20 yılda toplum olarak dönüşümümüze dair harika tespitler var. Birçok kadının ve insanın hikayesini eş zamanlı olarak anlatmış, hikayeye birkaç satırda giren kadınlarda bile toplum baskısının yerleşik yaptırımlarını iliklerime kadar hissettim.
Kaybolmuş ve mahvolmuş hayatlarını demir gibi dimdik duruşlarının arkasına saklayan binlerce kadının sesi olmuş Ayfer Tunç, harika!

Ayrıca Kuru Kız kitabını tek seven benim galiba 🤭

[Emre Güneş · Rating 5 out of 5]

Çok çok ama çok beğendim. 2 günde, elimden bırakmadan, bir solukta okudum. Kadınlığa dair bu ülkede yaşana gelen (ve hala devam eden) büyük dramın tarihi şahitliğini yapar gibi hissettim. Üzüldüm. Mutlaka okuyun.

[Metin Celâl · Rating 4 out of 5]

‘Annemin Uyurgezer Geceleri’ bellek, unutma ve hatırlama üzerine kurulu, dört kuşak kadının hikayesini toplumsal değişimi de ihmal etmeden anlatan bir roman. Büyük anneanne Esme, anneanne Hatice Şehbal, anne Ayhan ve torun Şehnaz’ın kaderleri, yaşadıkları ve öyküleri birbirine bağlanıyor.

Romanın ana karakteri Şehnaz, “hiçbir şeyi unutamayan” bir iktisat profesörü. Yaşadığı olayları tüm ayrıntılarıyla anımsayabiliyor. Buna kokular da dahil. Bu öyle bir anımsama gücü ki çok küçük yaşlara kadar gidebiliyor. “Unutamama hastalığı” da denilen “Hipertimezi”ymiş bu hastalığın adı. 2006’da tıbbi literatüre girmiş. Dünya çapında yalnızca birkaç düzine kişide görülen oldukça nadir bir hastalık.

Şehnaz her şeyi anımsıyor ve zaten anımsamak istiyor ama annesi ve anneaannesi yaşamlarını “unutmak” üzerine inşa etmişler. Anne Ayhan anımsamamak üzerine kurmuş hayatını ve ne yaşadıysa bilinçaltına bastırmış. Paşa kızı olduğunu iddia eden anneanne Hatice Şehbal ise geçmişini kendine göre yeniden yazıyor, ayrıntılandırıyor anılarını anlatırken ve anlattıklarına öncelikle ve en çok kendi inanıyor. Büyükanneanne Esme de unutmak isteyenlerdenmiş ama o kadar acı şeyler yaşamış ki bunları belleğinden silmesi mümkün olmamış ve çıldırmış.

Kitabın ismine kaynaklık eden olay, Şehnaz’ın annesi Ayhan’ın uyurgezer olduğunu fark etmesi. “Uyurgezerlik (somnambulizm), kişinin uyku sırasında bilinçsizce kalkıp dolaşması veya çeşitli davranışlar sergilemesidir. Genellikle derin NREM uykusunda ortaya çıkar ve kişi ertesi gün bu olayları hatırlamaz” diye tanımlanıyor. Şehnaz annesini uykuda gezerken yakalıyor. Tam bir disiplin, ahlak abidesi olan, örnek insan ve iyi öğretmen Ayhan Hanım uyurgezerlik sırasında tamamen zıt bir kişiliğe dönüşüyor. Bu durum ve annesinin o haldeyken söylediği küçük cümleler ya da birkaç isim Şehnaz’ın anımsamalarını tetiklediği gibi geçmişiyle ilgili sorular sormasına ve bu soruların cevaplarının peşine düşmesine neden oluyor.

Romanın diğer boyutunda Şehnaz ile üniversitedeki hocası E. arasında yaşanan, 30 yıl süren yasak veya imkansız bir aşkın hikayesi var. E., mesleğinde çok başarılı, saygın, tanınan ve entelektüel birikimi yüksek bir iktisatçı akademisyen. Yakışıklı, etkileyici ve entelektüel. “Mükemmel” görünen bir evliliği, düzenli bir hayatı ve mesleki başarıları ile örnek insan olarak gösterilebilecek bir tip. Dışarıdan bakıldığında nazik, düşünceli ve duygusal. Yakından tanındığında ise kibirli, ukala, olağanüstü bencil, sevgisiz ve saygısız. Hayatta kendinden başkasına önem vermeyen, her şeyi kendi çıkarı için yapan, yorumlayan, işler istediği gibi gitmeyince de hemen kabalaşabilen bir tip. Ama bu özelliklerini ustaca gizliyor. Aşkı için hiçbir fedakarlıkta bulunmuyor, düzenini bozmuyor, karısından ayrılmıyor ve fırsat bulduğunda sevgilisine köle ya da hizmetçi muamelesi yapmaktan çekinmiyor. Çok tanıdık bir tip, belki de ismi o nedenle gizli tutuldu diye düşünmeden edemiyorsunuz.

Şehnaz ile üniversitedeki hocası E. arasında yaşananlar akademide, kültür -sanat ve iş dünyalarında sıkça rastlanan bir ilişki tipi. Romanda herkesin açık adı var ama E.’ninki adının ilk harfiyle belirtiliyor demiştim, çünkü tipikliğin yanında bu kısaltma Şehnaz için anlaşılmaz bir tutkuyla bağlandığı adamın hep bir “bilinmez” veya “tam sahip olunamayan” olduğunu simgeliyor. Bu nedenle de Şehnaz’ın aşkı tutkuya, tutkusu bağımlılığa dönüşüyor ve hemen terk etmesi gerektiğini bilmesine rağmen E’yi ölene kadar bırakamıyor. İlişkinin ne zaman başlayıp ne zaman duracağını, ne kadar süreceğini ve ne kadar yakınlaşılacağını hep E. belirliyor. Şehnaz hep “bekleyen”, E. ise “lütfeden” konumunda. Yani iktidar hep E.’de.

İlk bakışta Şehnaz’ın E.’ye hastalıklı tutkusu garip ve sıradışı gibi görünüyor ama ayrıntılara indikçe bunun da tipik olduğunu ve sadece aşkta değil birçok insan ilişkisinde böyle iktidarlar kurulduğunu ve bu yapıların kolay yıkılmadığını görüyorsunuz.

Ayfer Tunç romanlarında kadın deneyimleri, toplumsal yabancılaşma, beden ve kimlik sorunları, aile ve kuşaklar arası travma, iktidar ilişkileri gibi temaları işler. Biçemsel olaraksa çok seslilik, parçalı zaman kurgusu, grotesk ve karnavalesk unsurlar, gerçekçilik ile post-modern kırılmaların karışımı gibi özellikler öne çıkar. “Annemin Uyurgezer Geceleri”nde de bu nitelikleri buluyoruz.

Ayfer Tunç, çok yoğun, detaylı ve katmanlı bir yapı kurmuş. Anlatı düz bir çizgide değil Şehnaz’ın zihnine uygun olarak sarmallar halinde gelişiyor. Bir koku, bir ses, bir görüntü veya bir kelime onu tetikliyor ve geçmişteki bir âna götürüyor. Sarmallar nedeniyle Şehnaz nasıl farklı zamanlardaki olay ve kişileri sürekli anımsıyorsa metin de aynı olayları tekrar tekrar yineliyor. Bu durum okur için zorlu hatta biraz bunaltıcı yapı oluşturuyor. Ayfer Tunç’un bunu kasten yaptığını düşünüyorum, Şehnaz’ın ruh halini tam olarak anlamamızı istemiş. Bu tekrarlarla, pekiştirmelerle gelişen metnin zorluğunu akıcı ve tempolu bir anlatım ve sarsıcı olaylarla aşmış. Tabii aslında çok farklı kişiliklerde ve toplumsal şartlarda olsalar da dört kuşaktır kadınların yaşadıkları da birbirinin benzeri. Bu benzerlik de bir sarmal ve yineleme oluşturuyor.

Türkiye’nin özellikle son 30-40 yılda yaşadığı kültürel değişimi, orta sınıfın çöküp yoksullaşmasını da aynı evde yaşayan anneanne, anne ve kızlarının yaşadıkları ve Şehnaz ile E.’nin ilişkisi örneklerinde anlatıyor. Roman bu boyutuyla aynı zamanda toplumsal çöküşün de öyküsü halini alıyor. Tabii Şehnaz ve E.’nin ilişkisi akademiye, orada kurulan ilişkilere ve kültürel çöküşün eğitim hayatına nasıl yansıdığına da bakmamızı sağlıyor.

Türkçe yapı itibariyle uzun cümlelere uygun bir dil değil. Yani Almancadaki gibi bir sayfa süren cümleler yazamazsınız. Uzun yazdığınızı sandığınız cümleler aslında cümleciklerden oluşur ve kolayca cümlelere bölünebilir. Anlatıcı Şehnaz’ın içsel monologları noktalı virgüllerle ilerleyen yapısıyla iyi örnek olarak verilebilecek uzun cümleler olmuş. Şehnaz’ın bu monologlarının yapısı ve içerikleri bana Thomas Bernhard’ın yapıtlarını anımsattı. Bernhard’ın kahramanları gibi Şehnaz da çok iyi anımsıyor ve anımsadıklarının da katkısı ile çok ağır ama haklı bir şekilde eleştirebiliyor. Tek eksiği bu eleştirilerini kuvveden fiilie geçirememesi. Tellaffuz bile edemiyor. Zaten toplum olarak da en büyük sorunumuz bu değil mi?

[Simdineokuyorum · Rating 3 out of 5]

Ayfer Tunç’u her zaman cesur ve alışılmışın dışında yazma biçimleriyle sevmişimdir. Kuru Kız, Suzan Defter gibi eserleri herkesin kolayca bağ kuramayacağı metinlerdir ama tam da bu yüzden kıymetlidir.
Ne var ki bu kitapta ciddi anlamda zorlandım. Aslında ayrı ayrı iki kitap olabilecek iki farklı kurgu, 400 küsur sayfaya sıkıştırılmış; üstelik ana hikâyeye neredeyse hiçbir şey katmayan karakterlerle fazlasıyla doldurulmuş.
Oysa Ayfer Tunç’tan beklediğim o derinlik, insanın canını acıtacak meseleler bu kez fazla “etliye sütlüye dokunmadan” geçilmiş gibi. Sanki biraz da çok satanlar rafında yer bulsun diye yazılmış hissi bıraktı bende.

[ser · Rating 3 out of 5]

2.5

Kitabın ilk çeyreğini merakla ve çok hızlı bir şekilde okudum ama belli bir noktadan sonra, hem karakterler hem de hikaye beni öyle boğmaya başladı ki… Ayfer Tunç bu sefer bir saniye bile olsun soluklanmayı bize çok görmüş.
Şehnaz’ın bilinçakışını takip etmek zor değil ama sürekli ordan oraya, bir meseleden başka bir meseleye atladığımız için Şehnaz’ın duygularına ve düşüncelerine yabancılaştım. Bu olmadan bile Şehnaz, okuması keyifli bir karakter değil.
Kişiliğinin yüzde doksanını E’ye olan takıntılı aşkı oluşturuyor.

Hikayeye hakim olan Freudyen bakış açısını sevmedim. Hikaye görünürde bir kadın hikayesi olsa da, Şehnaz’ın duruş sergileyemeyen, gurursuz ve aciz bir karakter olması tadımı bir hayli kaçırdı. Evet, okuduğumuz tüm roman karakterleri bağ kurulabilir ve imrenilesi karakterler olmak zorunda değil. Kadınlar birer ahlak timsali olmak zorunda da değil. Bazen de her fikrinden, hareketinden, duygusundan nefret ettiğimiz karakterlerin anlatıcı olduğu kitapları da okuyoruz ama öyle durumlarda anlatıcı bir yerden okuyucuyu yakalar, hikayenin içine çeker. Şehnaz ise bana tam tersini hissettirdi. Kitabı yarım bırakmamak için kendimle çok cebelleştim.

Kitabı okurken canımı sıkan bir diğer unsur da Ayfer Tunç’un bu kitapta daha önceki romanlarında hiç olmadığı kadar didaktik olması. Sosyopolitik referansları, göndermeleri çok kör göze parmak şeklinde yapması. Yeşil Peri Gecesi’nde dolaylı yoldan, çok içten bir şekilde yapıyordu bunu. Annemin Uyurgezer Geceleri’nde ise çok çiğ durmuş. Yaşadığımız şu malum olaylardan sonra kendisine farklı bir açıdan baktığım için mi böyle hissediyorum bilmiyorum ama bildiğim şey şu ki; birçok romanını ayılıp bayılarak okuduğum bir yazar daha gözümdeki büyüsünü kaybetti.

- Kitabın sonunda annenin E’nin hediyesi olan küpeye dokunarak anlatmaya çalıştığı her şey ne ise, iyi ki muallakta bırakılmış. Annenin söyleyeceklerini duysaydık, kitaba yönelik hissettiğim olumsuz duygular ona katlanırdı diye hissediyorum.

[Tuğçe Ezgi · Rating 5 out of 5]

Üç günde, bulduğum her küçük boşlukta, üç kuşak kadının hayat örgüsünü anlatan Annemin Uyurgezer Geceleri’ni bitirdim. Aslında “bitirdim” demek tam doğru değil; hikâye bende bitmedi, içime yerleşti. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e, oradan “yeni Türkiye (?)”ye uzanan çizgide, büyük laflar etmeden, küçük ama yerli yerinde göndermelerle katman katman açılan bir anlatı bu. Sessiz gibi görünen ama ele geçiren bir sesi var.

Kitap boyunca en çok içime işleyen şey, kadının çağdan, teknolojiden, rejimden, yoksulluktan ya da refahtan bağımsız olarak hep aynı yerde durmak zorunda bırakılması oldu. Zaman değişiyor ama yük değişmiyor. Kadın ya susarak taşıyor, ya unutmaya çalışarak, ya da anlatıp anlatıp kendini tüketerek… Anneannenin hikâyeyi değiştirmesi bir kaçış mıydı, bir direnç mi, hâlâ emin değilim. Ama bildiğim şu: Bu kitap, kader diye önümüze konan cenderenin ne kadar tanıdık olduğunu yüzüme çarpıyor.

Okurken sık sık “bu bir aile hikâyesi değil, kolektif bir hafıza” diye düşündüm. Tanıdık odalar, tanıdık suskunluklar, tanıdık kadınlar… Bitirdiğimde içimde kalan şey bir hüzün değil sadece; sessiz bir öfke ve derin bir farkındalık oldu. Ve bunu çok sevdim. iyi ki varsın Ayfer Tunç!!!

[Mehves · Rating 4 out of 5]

Her zamanki diliyle insanı hızla içine alan bir Ayfer Tunç romanı. 80’lerde Moda’da yaşamış insanların anıları birebir yansıtılmış, bunu nasıl yapıyor bilmiyorum. Tek itirazım önceki romanlarında bilinç akışı gibi daldan dala atlayarak parantez içi doldurması bu defa konuyu zenginleştireceğine dağıtmış. Hikayeyi beslemeyen yan yollara fazlaca sapılıp haddinden fazla uzatmış gibi hissettim bu kez. Yine de merakla sonunu getirdim.

[Fatma · Rating 3 out of 5]

Ah Ayfer Tunc tam bir hayal kirikligi, kendini tekrar kurgudan uzak valla bitirinceye kadar canim cikti .

[m · Rating 3 out of 5]

3.5⭐️
birisi kör göze parmak demiş çok haklı buldum. Ayfer Tunç un dili yine akıp gidiyo ama bazı şeyler öyle gözümüze sokulmuştu ki akıcılığı dağıttı benim için. E. ile olan ilişki kısımlarında sıkım sıkım sıkıldım, kadınların hikayelerini okuduğumuz kısımlar çok daha keyifliydi

[Terss · Rating 2 out of 5]

Çok güzel bir hikayeyi çöpe bulayıp öyle okura sunmayı uygun görmüş yazar. sanırım Gülseren budayicioglu'nun megaloman erkek karakterleri çok okunduğu için böyle çer çöp dolu bir kitabı üstelik 440 sayfa güzelleyerek okurlarına reva görmüş.
oysa unutamamak ne kadar ironik bir tema. herkes unutmayı dilerken unutamamaktan muzdarip olmak...
ya da mübadele zamanı göç eden kadinlarin çektiği çileler...
peki kıymetli yazarımız bize ne veriyor; 30 yıl metres hayatı yaşayan sözde "solcu, kısmen feminist" bir kadının saçma sapan aşk hayatı... bu kadar cinsellik vurgusu şart mı sayın yazar? ya da kadın bu kadar mı degersiz? profesör olacak kapasitede bir kadın, ikinci kadın olmayı yıllarca nasıl kabul edebilir?
aklımızla bu kadar alay etmeyin yahu.

[Damla · Rating 4 out of 5]

yazarın son kitabı olan Kuru Kız’dan sonra ilaç gibi geldi. Annemin Uyurgezer Geceleri’ni okurken Kapak Kızı, Yeşil Peri Gecesi ve Osman romanları gibi su gibi akıp giden kitap bittiğinde içinizde bir öküz oturmuş hissi uyandıran ama aynı zamanda tüm sırların çözülmesi ile oluşan bir rahatlama hissi oluşturdu. kelimelerin birbirine olan uyumundan kaynaklı su gibi akan şiirsel bir anlatımı olduğu için çok kısa bir sürede bitebilecek bir kitap diyebilirim. olay yerinin ise çalıştığım benzer kurumla aynı olması ise okumamı hızlandırdı diyebilirim. başkarakterimizin yaşadığı olaylar o kadar inandırıcı ve gerçekçiydi ki hiçbirisine şaşıramadım ve hatta bence yazar daha da fazlasını yazabilir diye düşündüm. öte yandan aile sırları ise bambaşka olaylar zinciriydi. sadece gerçeklerin ortaya çıkması uzun sürmesinin yanı sıra çok oldu bittiye geldi gibi hissettirdi bana. belki de duygular daha açık ve derinlemesine konuşulabilirdi. çünkü kitap boyunca aslında bu anı bekledim diyebilirim. o yüzden bir puanı kırdım.

[Tuba Asar · Rating 4 out of 5]

Bu kitapta kuşaklararası travmanın aktarılmasını görüyoruz. "Kızlar annelerin kaderini yaşar" diye bir söz var. Kızların dünyaya geldikleri evde gördükleri yaşamı tek yaşanacak yol olarak görmeleri mümkün, çünkü başka türlü nasıl yaşanır bilmedikleri için olabilir.

''Annemin hikâyesi acıklıydı. Yalnız annemin değil, anneannemin, anneannemin annesinin, büyük ihtimalle onun annesinin ve daha büyük annelerin hikâyeleri de acıklıydı. Delibozuk Esme'nin zamanında da kadınların hikâyeleri hep acıklıydı.''

Ancak öz babasını bir kere bile görmemiş olan Şehnaz nasıl olur da birebir babası gibi birini bulabilir? Ayfer Tunç burada ödipalite kavramını çok uç bir yere taşımış. Ailedeki üçgenleşmeye şahit olmadan babası gibi birine aşık olması epigenetikle mi açıklanır? Birbirine benzer ama her kadının kendine has acısı olan bu kadınlar silsilesinde en son durağımız Şehnaz oluyor. E.’den dolayı bir çocuk sahibi olamıyor (oluyor ancak kürtaj oluyor), bundan sonra travmayı taşıyacak bir çocuk gelmiyor dünyaya. Ayfer Tunç, E.'yi "Erkeğin E’si" olarak yazmış. E. karakterinin isimsiz olması çok anlamlı; sanki tek bir kişiyi değil de "bir tür erkeği", narsist ve kendini beğenmiş bir karakter yapısını temsil ediyor. İsmi olmayınca o tipoloji daha da devleşiyor.

Bu hikayede kadın karakterler kendilerine "babalar" belirliyorlar; kendilerini daha az utandıran, toplumca kabul görmüş babalar seçiyorlar. Anneannenin kendine baba olarak paşayı, annesinin ve Şehnaz’ın ise avukat bir babayı seçmesi gibi... Belki de acı dolu geçmişlerinde tutunacakları tek dal o saygın babalarıdır. Çünkü diğer hikayeler kolayca anlatılamaz. "Annem üvey babasından tecavüze uğramış, babam kim bilmiyorum, annemi hamile bırakıp giden babam öldürüldü ve şimdi de benim sevgilim annemle yaşıt üniversitedeki hocam ve üstelik evli..." Bu hikayeler kolay kolay çıkmaz insanın ağzından. Anneannenin, kızının 21 yaşında dul kalmasına rağmen evlenmesini istememesinin nedeninin, kendisinin üvey babasından gördüğü tacizler olduğunu fark edince aslında torununu korumak istediğini anladım. Yanlış bir yöntem ama kendi yaşadıkları tekrarlanmasın diye uğraşmış.

İnsanın kendi hayatını anlamlandırması, "ben kimim" sorusuna cevap bulması çok önemli. Şehnaz’ın hayatının yalan olduğunu görüp bunu bir bir ortaya çıkartırken ne kadar zorlandığını görüyoruz. Kitapta dendiği gibi: ''İnsanın kendisi hakkında her şeyi bilmesi gerekmiyor; öğrenmesi halinde hayatının dengesinin bozulacağı, kişiyi dağıtıp bir daha kendine getirmeyecek gerçekleri bilmemesi çok daha iyi.'' Belki de Şehnaz en başta bu yüzden gerçekleri inkar etmek istemişti. Ama sadece kendi hikayesini değil; annesinin, anneannesinin hikayesini de öğrendikçe kendi hikayesini yazması kolaylaştı. Kendi gerçeğiyle yüzleşmek ne kadar dağıtıcı olsa da, sonunda o "uyurgezerlikten" uyanıp kendi benliğini bulması her şeyden daha değerli.

[Dilek Sayedahmed, PhD · Rating 4 out of 5]

“Her şeyi hatırlamanız gerekmez; çünkü sözgelimi benim Funes adlı karakterim sonsuz bir belleğe sahip olduğu için sonunda aklını kaçırır. Hiç kuşkusuz, her şeyi unutursanız artık var olamazsınız. Çünkü insan geçmişinde var olur. Yoksa kim olduğunuzu, adınızın ne olduğunu bile bilemezsiniz. O iki öğenin karışımını aramalısınız. Bellek ve unutuş… buna hayal gücü adını veriyoruz. Cafcaflı bir ad.” — Jorge Luis Borges, "Funes the Memorious."

*

Bir akademisyen ve iktisatçı olarak bu kitap bana ayrı bir dokundu. Akademinin hâli, iktisat disiplininin yapısı, iktisadın erkek egemen doğası, akademik hayatta var olma ve makale yayımlama mücadelesi… Bunların hepsi metinde kişisel bir karşılık buldu bende. İktisat alanı, ne yazık ki, çok sayıda “E.” ile dolu bir alan... Malumunuz.

Neyse.

Şöyle söyleyeyim: Bu güzel bir kitap. Beğendim. Ama bu kadar uzun olması şart mıydı, emin değilim. Severek mi okudum? Bazen evet, bazen hayır. Yine de hakkını teslim etmek gerekir: Ayfer Tunç Türkiye’nin en güçlü yazarlarından biri. Fişek gibi bir zihin, keskin bir sezgi, kuvvetli bir kalem.

***

Anlatıcımız Şehnaz, kendisinin de işaret ettiği gibi, Borges’in Funes’i misali unutamamanın yüküyle yaşayan biri. Ve evet, bende, neredeyse bir yüzyıla yayılan bu hikâyeyi, bir film izler gibi okudum.

Bol kadınlı bir hikâye olması başlı başına kıymetli: Kuşaktan kuşağa üç kadın (anne, kız, anneanne).

Ama bu bol kadınlı anlatının içinde bolca da erkek var. Bunların en merkezinde ise Şehnaz’ın hocası ve sonra sevgilisi olan, evli adam E. yer alıyor.

“E.”nin ve tüm “E.”lerin allah belasını versin dersem, ki dedim, nolur kusura bakılmasın. Aman neyse, olsun iyi dedim.

Kitapta E.’nin adını öğrenmiyoruz; çünkü o tek bir kişi değil, bir tür—pek çok erkeği ve erkekliğin kurduğu iktidarı temsil ediyor. Bana fazlasıyla tanıdık geldi, ne yazık ki.

Zayıflığını büyük bir ego maskesiyle örtmüş, zavallılığını kibirle gizlemiş, muhtaçlığını muktedirlik kisvesi altına saklamış bir adam E.. Şehnaz’ın yıllarca “aşk” sandığı duygu ise aşk değil; çünkü bu kadar iktidar, güç gösterisi ve ego varken sevgi ister istemez bir hikâyeye dönüşüyor. Ayfer Tunç bu ilişkiyi öyle iyi yazmış ki, güç asimetrisinin ilişkinin her anına nasıl sızdığını, onu nasıl şekillendirdiğini ve dönüştürdüğünü okur satır aralarında iliklerine kadar hissediyor.

Kısacası: Okuyun derim. Bence es geçilmemesi gereken bir kitap.

Ama evet—uzun. Ayfer Tunç arada daha kısa cümlelerle nefes almayı deneseymiş fena olmazmış. Bazı cümlelerin sonuna geldiğimde başını unutacak kadar yorulduğum oldu. Bunu da not düşmeden geçmeyeyim.

[Elif · Rating 5 out of 5]

Kitabı okurken çok fazla betimleme yapılıp fazla detaya girildiğini düşünüp özellikle ortasında kopmuştum ancak sonuna doğru gelirken kitap bi anda açıldı. İçindeki tüm o detaylar öyle bir incelikle birbirine bağlanmış ki hepsi puzzleın bir parçası gibi bir anda oturdu. Sonucu harikaydı.

Ayrıca kitapta bahsedilen Esme karakteri; Maggie O’Farrell’in Esme Lennox Nasıl Yok Oldu kitabındaki Esme karakteriyle aynı kaderi yaşıyor ve aynı ismi taşıyor olması da güzel bir detay :)

Ayfer Tunç yine ustalığını göstermiş, kalemine sağlık.

- “Bu kadın bize değer vermiyordu. Bu kadın bizi önemsemiyordu. Bu kadın bizi evinden çıktığımız anda unutacaktı; hiçbirimizin yüzünü, sesini, adını hatırlamayacaktı; daha fenası hatırlamaya değer bulmayacaktı.”

- “E. zaten hiçbir zaman beklediğim gibi davranmıyordu. Beklentilerimi bile elinde tutuyor, canı istediği zaman istediği kadar karşılık veriyordu. Buna alışmıştım, daha doğrusu alışmak zorunda kalmıştım, n’apalım canım o da böyle biri, diye düşünmek bana hak ettiğim değeri vermesini istemekten kolaydı. Çünkü hayatta bir şey istemenin bir yaptırımı vardı, talebim karşılanmazsa gereğini yapmam gerekirdi ve gereğini yapamayacağımı biliyordu.”

- “Hayat mecbur bırakmadıkça insan hayatı boyunca hayatını sorgulamıyordu, sorgulamak için bir sebep gerekiyordu. Hayat pek çok kişiye bu sebebi veriyordu aslında; tesadüf sandığımız karşılaşmalar, kaderin oyunu sandığımız olaylar hayatın GÖR deme biçimiydi.”

[Furkan Kaplan · Rating 4 out of 5]

Reklam panolarında gördüğüm çok satan kitaplara olan ilgim bir kere daha beni yanıltmadı. Böylelikle de Ayfer Tunç ile de karşılaşmış oldum. Normalde bazı arkadaşlarımın Kapak Kızı üçlemesi ısrarına rağmen ben bu kitap ile başladım: Bu şekilde Şehnaz ile tanıştım. Kitabı iki günde bitirsem de benim de söylemek istediğim "ama"lar var.

Öncelikle bu kadar sık geçmişten referans vermeye gerek yoktu. Bu detay bence kitabı biraz gereksiz uzun yapmış. Şehnaz'ın ilişki konusundaki akıllanmama konusundaki inadı bir yerden sonra itici geliyor. Hikayenin içerisinde çok fazla toksik ilişki ve bunlarla ilgili çok fazla gereksiz detay var.

[Esra Çelik · Rating 4 out of 5]

Oysa unutmak insan beyninin hayatı sürdürebilmek için bulduğu en muhteşem çözümdür. Sayfa 12

İnsan, iyi insan olmak için çok çabalamak zorundaydı ama kötülük için çabalamaya gerek yoktu. Sayfa 310

İnsan gömmek istiyor. İnsan baş edemeyeceği kadar büyük olduğu için bilinç düzeyine taşıyamadığı şeyleri zihninin çok derininde bir yere gömmek istiyor. Sayfa 353

[Merve Alper · Rating 4 out of 5]

Uzun, ayrıntılı yazılmış ama dertleşiyormuş gibi okunan bir kitap

[Bahar Abd Perktas · Rating 5 out of 5]

Ne yazsam bilemedim. Okurken yaşadım. Muhteşemdi. Her seferınde üzerine misli misli koyuyor. İyi ki varsın Ayfer Tunç❤️🙏🏻