Archief van mogelijk verlies

by Tine Hens

Wat dreigen we te verliezen als we de vernietiging van het levende niet ombuigen in herstel en zorg? Over kieviten, palingen, olmen, spreeuwenzwermen, sneeuw, vuurvliegjes, stilte en duisternis.

In minder dan een halve eeuw zorgde de mens voor het verdwijnen van drie kwart van het aantal dieren. Niet alleen zeldzame soorten leggen het loodje. Wat ooit gewoon was, wordt steeds zeldzamer en omdat we het nooit meemaakten, dreigen we ook te vergeten hoe overvloedig al het andere leven niet eens zo lang geleden was. In Archief van mogelijk verlies duikt Tine Hens in haar eigen geheugen. In een mengeling van fictie en non-fictie rakelt ze herinneringen op aan kieviten, palingen, olmen, spreeuwenzwermen, leeuweriken, korenbloemen. Maar ook aan sneeuw, gletsjers, vuurvliegjes, stilte en duisternis. Wat dreigen we te verliezen als we de vernietiging van het levende niet ombuigen in herstel en zorg? Dit boek is een recept voor verwondering en een dam tegen geheugenverlies. Maar het voedt vooral de liefde voor het leven dat ons omringt.
Componiste Ellen Jacobs maakte op basis van de geluiden die bij de twaalf hoofdstukken horen, een unieke soundtrack. Bij het boek hoort ook een tentoonstelling die een jaar lang van stad naar stad reist.

296 pages, Paperback

Published October 20, 2025

Reviews

[Lara Stas · Rating 5 out of 5]

Elk hoofdstuk is zowel verhalend als informerend geschreven.
Naast de ontroerende verhalen, krijg je telkens alarmerende cijfers voorgeschoteld.
Ze verplicht ons om stil te staan bij wat binnenkort in het archief zal belanden.
Ze verplicht ons om onze fragiele natuur niet als norm te accepteren.
Naar mijn mening is dit verplichte lectuur.

[Bert · Rating 4 out of 5]

https://woordjes.wordpress.com/2025/1...

[Victor Bruynseels · Rating 4 out of 5]

Misschien is niet elk hoofdstuk even sterk geschreven maar ze zijn wel allemaal minstens even belangrijk.
Aanrader voor alle 'zeikerds over klimaat en biodiversidinges' en iedereen die wel eens stilstaat bij de dingen.

[Christophe · Rating 5 out of 5]

In twaalf hoofdstukken schrijft Tine Hens wat we dreigen te verliezen door onze niet-aflatende drang om als soort een steeds grotere en destructievere impact na te laten op onze omgeving.

Van het verdwijnen van de sterrenhemel door lichtpollutie over soorten zoals de leeuwerik en de kievit die enkele generaties geleden nog in massale hoeveelheden onze boerenvelden overspoelden. Waar deze soorten steeds stiller worden, maken we als mens steeds meer lawaai.

Het shifting baseline syndrome in actie. Wat vroeger gangbaar was, is dat nu niet meer, maar wordt als het nieuwe normaal ervaren. Zo dreigen we steeds meer soorten te verliezen, zonder dat we het zelf beseffen.

Een boek om stil en verdrietig van te worden, maar tegelijkertijd noodzakelijk om te beseffen dat het stilaan echt anders moet. Want er valt nog steeds heel veel moois te redden.

Zoals de spreeuwenzwermen op een mooie zomeravond of misschien nog een paar gletsjers als we onze beloftes nakomen om onze CO2-emissies te beperken.

Het is nog niet te laat, maar het besef dat we NU actie moeten ondernemen moet wel stilaan gaan komen.

Bedankt voor dit mooie boek, Tine Hens

[Elke de Echte · Rating 4 out of 5]

De titel dekt de lading: Archief van mogelijk verlies. Hoewel ‘persoonlijk’ nog had mogen toegevoegd, want dat maakt de opsomming zo rakend… zo gevoelsmatig en oprecht. Zo pijnlijk ook, want historicus en journalist Tine Hens gaat de confrontatie niet uit de weg. De klimaat- en biodiversiteitscrisis in de lijf en ziel van een dier of natuurfenomeen dat aan het verdwijnen is: dat komt aan. Bovendien duikt Hens diep in elk verhaal, verweeft ze geschiedenis met cultuur en natuur, omringd door de experts ter zake. Ze giet daarbij het shifting baseline syndroom in proza (en soms ook poëzie) dat spreekt. Want opletten is essentieel: het dreigende verlies van onze oh zo vanzelfsprekende omringende schoonheid is nakend.

[Toon Verlinden · Rating 4 out of 5]

Heel fijn boek dat vlot wegleest. De snelle afwisseling tussen verschillende onderwerpen houdt de vaart er echt wel in. En ik dacht niet dat ik het ging zeggen, maar: de houtsneden die elk hoofdstuk illustreren zijn echt wel knap gemaakt. Aanrader!

[Ingrid · Rating 4 out of 5]

4.5 sterren