A searing memoir of love and grief centered around the loss of Siri Hustvedt’s husband, Paul Auster.
“Genuinely moving...Hustvedt’s book is like Didion’s [The Year of Magical Thinking] in tone...a grainy and resonant book about loneliness, despair, and confusion. It’s close to a howl.” —The New York Times Book Review
Ghost Stories is an intimate meditation on grief, memory, and enduring love, written after the death of Siri Hustvedt’s husband, Paul Auster. The book includes personal, never-before-seen writing by Auster—letters and notes to Siri and his last unfinished book addressed to his grandson, Letters to Miles. The memoir is both an elegy and a reckoning, a chronicle of personal loss that also bears witness to the sorrows of recent years—the tragic deaths of Hustvedt’s stepson and granddaughter.
Hustvedt explores how grief unmoors time, how the intimacy of a shared life continues to mark the everyday, and how the body experiences the absence of love as a presence. She reflects on the things and papers Auster left behind, the forty-three years they spent together, the rituals of mourning, and the nature of language, memory, and the self.
Part memoir, part philosophical inquiry, Ghost Stories is unflinching, tender, and wise. It is a story of a woman haunting her own life, and the ghosts that inhabit us even as we carry on.
Hustvedt was born in Northfield, Minnesota. Her father Lloyd Hustvedt was a professor of Scandinavian literature, and her mother Ester Vegan emigrated from Norway at the age of thirty. She holds a B.A. in history from St. Olaf College and a Ph.D. in English from Columbia University; her thesis on Charles Dickens was entitled Figures of Dust: A Reading of Our Mutual Friend.
Hustvedt has mainly made her name as a novelist, but she has also produced a book of poetry, and has had short stories and essays on various subjects published in (among others) The Art of the Essay, 1999, The Best American Short Stories 1990 and 1991, The Paris Review, Yale Review, and Modern Painters.
Like her husband Paul Auster, Hustvedt employs a use of repetitive themes or symbols throughout her work. Most notably the use of certain types of voyeurism, often linking objects of the dead to characters who are relative strangers to the deceased characters (most notable in various facits in her novels The Blindfold and The Enchantment of Lily Dahl) and the exploration of identity. She has also written essays on art history and theory (see "Essay collections") and painting and painters often appear in her fiction, most notably, perhaps, in her novel, What I Loved.
She lives in Brooklyn, New York, with her husband, writer Paul Auster, and their daughter, singer and actress Sophie Auster.
In september 2012 kon ik ongeveer elke avond in een New Yorkse boekhandel naar de lezing van een auteur die me interesseerde of die ik graag las. Voor Paul Auster volgde ik een lange wachtrij. Als een echte fanboy nam ik een foto waarop én Paul Auster én Siri Hustvedt én dochter Sophie stonden, die net haar hoofd tegen de schouder van haar moeder vlijde. Dat beeld had ik voortdurend voor ogen toen ik dit serene, prachtig gecomponeerde, aangrijpende boek las.
‘I can’t measure the degree to which Paul’s death has increased both my political dread and my sense of powerlessness, but I know it has. Grief is a state of impotence by definition. The grieving want the impossible: We want the dead back in our lives. Political grief arrives from the same sense of futility. How could all those people vote for him? What can I do?’
This is the state of play in Hustvedt’s moving memoir of her husband (the writer Paul Auster, who died in April 2024), a patchwork of memories interspersed with emails, letters, poems and seven letters Auster penned to his grandson Miles, born on New Years Day, 2024.
As writers, both husband and wife made sense of the world through words and endless discussions of books and authors: a marriage of shared bodies and minds.
Some readers find Hustvedt’s memoir self- indulgent, but for myself it’s further proof of making sense - albeit in a bewildered and exploratory way, as we might move forward in a place of complete darkness with outstretched hands.
While I was reading this (highly anticipated) book, big changes took place in my life and left me with sorrow not unlike Siri Hustvedt after her husband’s death. Maybe that’s why I connected so well with it - even though I also did feel like some passages were a bit dragging (I’m not much into footnotes). But behind these very well written lines and reflections sits a woman who is clearly very intelligent on both words and love, and it was a pleasure to be allowed into her marriage with Paul Auster who was and is one of my literary heroes. One can only hope to experience a love like theirs…
O Paul diz-me que anseia por ser um fantasma. Quer voltar para ver como estou, o que ando a escrever. Quer que eu acabe o meu romance. Quer ouvir a música da Sophie, ver as fotografias do Spence e ver o Miles crescer. Repete-o: Quero ser um fantasma.
Há livros de que desisto cheia de vontade de os desancar, mas este não é o caso, apesar do suplício que foi chegar a este ponto da leitura. Embora não seja fã de Siri Hustvedt, que acho pouco subtil, respeito a sua dor de viúva e a necessidade de transpô-la para o papel, ainda que não precisasse de saber, por exemplo, a cor das cuecas preferidas do Paul Auster.
O Paul diz que quer morrer a dizer uma piada. Prevejo que tal não acontecerá.
“Fantasmas” é um livro de memórias desconexo e sensaborão, onde a escritora discorre sobre o seu luto de formas que me deixaram ora indiferente, ora exasperada, na senda daquele que é considerado o livro do luto por excelência, “O Ano do Pensamento Mágico” de Joan Didion, que também não é para mim. Paul Auster morreu a 30 de Abril de 2024, depois de um ano a tentar combater um cancro do pulmão. No primeiro capítulo, ficamos a saber que o autor era avesso às tecnologias, visto que ainda escrevia à máquina, recebia faxes e não possuía telemóvel, que dispunha de uma invejável colecção de canetas e lapiseiras e que o seu desejo era morrer na biblioteca, pormenores que, para mim, são essenciais para traçar o perfil de alguém. Consciente de ter o tempo contado, Auster começou a escrever ao neto Miles, na altura com poucos meses, e essas cartas surgem disseminadas ao longo desta obra, juntamente com excertos do diário de Siri e e-mails enviados por ela a amigos.
Vivo numa casa assombrada, habitada por um fantasma que eu e o Paul criámos juntos, um “nós” que já não existe, pelo menos não no presente, mas que se infiltrou em todas as assoalhadas. É uma figura dupla do passado que abraça, toca, faz amor, ri, reconforta, discute, fala baixinho, diz piadas secretas e usa referências que só “nós” conhecemos.
Se têm saudades de Auster como eu, antes ler "Baumgartner", onde o escritor cria um protagonista que chora a morte da mulher. Às vezes, a ficção comove-me mais do que a vida real.
Altijd een beetje vreemd: de Nederlandse vertaling was eerder te verkrijgen dan de originele, dus ik moest me even inhouden. Van Paul Auster heb ik vroeger op korte tijd heel wat gelezen. Veel romans, maar vooral zijn autobiografisch werk sprak me aan, zoals Van de hand in de tand: een kroniek van vroeg falen en Winter Journal. Ik leerde Siri Hustvedt dan ook kennen via zijn boeken en haar oeuvre blijf ik mondjesmaat verkennen, met als voorlopig hoogtepunt What I Loved. Én deze Ghost Stories.
Geen idee hoe het komt, maar het voorbije halfjaar kwamen er opvallend veel rouwboeken op mijn leesstapel terecht, van het ietwat tegenvallende Rouw over pakkende (afscheids)dagboeken zoals Smiling in Slow Motion en Buitenstaanders in brieven tot ontroerende literaire getuigenissen als De dood en de tuinman en Bread of Angels: A Memoir. Ghost Stories hoort zonder meer thuis in deze laatste categorie.
Net zoals ze deed in Een geschiedenis van mijn zenuwen, analyseert Siri Hustvedt haar rouwproces over de dood van haar geliefde levenspartner Paul Auster met zowel literaire als wetenschappelijke precisie. Dicht op haar eigen huid, niet zelden in ogenschijnlijk losse flodders die uiteindelijk toch rode draadjes vormen, laat ze je als lezer mee voelen met haar lijfelijke en geestelijke gemis, de richtingloosheid van haar dagen, het verlies van tijdgevoel en de onvoorspelbare opstootjes van verdriet.
Ze blikt ook terug op de cruciale momenten en elementen van hun veertigjarige relatie als geliefden, als ouders en als collega-schrijvers, wat zorgt voor een caleidoscopisch effect dat tot een steeds groter en kleurrijker beeld uitgroeit. Zeker omdat ook Paul Auster zélf aanwezig blijft in de vorm van een reeks brieven die hij in de laatste maanden van zijn ziekte nog was begonnen, gericht aan zijn pasgeboren kleinzoon Miles. Ontroerend en prachtig, mede door de omstandigheden waarin ze geschreven zijn en door het feit dat je weet dat hij er nog meer wilde schrijven, maar de tijd en de dood hem inhaalden.
Toch is het de stem van de vaak weerloze, ontregelde, rouwende weduwe die het langst blijft nazinderen. Erover schrijven voelt aan als haar enige houvast en schrijven kan Siri Hustvedt. In elk nieuw hoofdstuk boort ze een ander aspect van zichzelf, van Paul Auster of van hun gezamenlijk leven aan. Het boek loopt over van liefde en respect tussen twee mensen die elkaar zowel fysiek als mentaal door en door aanvoelden, kenden en vertrouwden. Ook veel liefde voor hun dochter Sophie en hun schoonzoon Spencer, met wie Paul Auster een sterke band had en samen het fotoboek Bloodbath Nation maakte.
Kortom: voor mij veel meer dan 'A memoir', zoals de subtitel luidt. En zoals vaak gebeurt, want boeken leiden nu eenmaal altijd tot meer boeken: ik ga nu toch nog eens een Paul Auster roman (her)lezen, denk ik.
«La única verdad de la que podemos estar seguros es el cambio. Sea lo que sea lo que esté pasando ahora, bueno o malo, no durará sino que devendrá en algo más».
¿Cómo podemos hablar sobre el duelo sin hablar de lo que esas personas que se han ido significaban en nuestras vidas? Y, para eso, a veces hace falta remontarnos al inicio...
Sabía muy poco de Paul Auster y Siri Hustvedt antes de leer estas memorias, pero solo me bastó saber que trataban la muerte y la enfermedad para decidirme a leerlas.
¡Y cómo me alegro de haberlo hecho! Además de que me ha animado a leer la obra de ambos, me ha hecho pensar en cómo lo que hacemos, decimos o pensamos tiene influencia en nuestras personas más cercanas incluso tiempo después de haber dejado este mundo. Quizá nunca nos paramos a pensarlo porque nos da miedo pensar en la muerte, en cómo es ausencia y presencia al mismo tiempo porque, también, somos nuestras costumbres, rutinas, olores y pequeñas bromas cotidianas —justo lo que pensamos que tiene menos importancia.
Y esta es la esencia de estas memorias: la cotidianidad. Pero no de cualquier forma, ya que lo cotidiano está narrado desde la más absoluta intimidad. Te da la sensación de estar asomándote por una ranura observando el día a día de la pareja. Y me ha encantado que no ensalce a su marido sino que muestre todas sus caras, desde la que más le gustaba hasta la que menos.
Pero, hablando de la muerte, no puedo negaros que es de los libros más duros que he leído sobre ella. Porque, cuanto más fuerte es el amor, más doloroso y largo es el proceso de duelo —y más aún después de una enfermedad, que pone al límite tu estado psicológico. Como tan bien explica la autora, nuestra cabeza se divide entre la esperanza y el optimismo, y siempre debería ganar la primera para no hacernos falsas esperanzas.
Si sois sensibles —como yo— esta novela os va a conmover en cada capítulo y os va a hacer pensar en todos estos temas, pero también en el matrimonio, la vulnerabilidad en pareja, la familia o la paternidad. Aunque, por encima de todo, destaco la valentía de Siri al contarnos su historia con Paul desde el más puro intimismo; porque, desde ahí, es inevitable conectar por muchas diferencias que encuentres contigo mismo y con tu pareja.
Si este libro es tan especial no solo es porque la autora nos muestra todo el amor que había en su relación, sino porque es capaz de expresar el más alto grado de intimidad que existe entre dos personas, y que ambos tenían la suerte de compartir.
No soy una gran lectora de la famosa pareja literaria formada por Paul Auster y Siri Hustvedt porque los he leído poco y mal. Pero tras la lectura de "Historias de fantasmas" los he hecho un poco míos. Este libro es una joya. Un clásico instantáneo sobre el duelo y la auto ficción. "Este libro es una especie de diario y, como muchos diarios, probablemente todos, está plagado de lagunas: un mapa de cosas dichas y omitidas" escribe Siri. Un poco más adelante: "Es sobre Paul y sobre mí, y lo escribo por la necesidad de plasmar algo de él sobre papel." Siri nos relata su año del pensamiento fantasmal a través de una serie de fragmentos que el amor encaja. La muerte y su duelo origina este texto, el amor lo define. El amor por Paul y, finalmente, por la vida. Siri nos abre las puertas de la intimidad que construyeron durante cuarenta y tres años y nos acerca a la figura entrañable del famoso escritor de la "Trilogía de Nueva York". Sin alaracas ni sentimentalismos, a través de cartas, fragmentos de sus libros y anécdotas, Siri nos revela sus sentimientos más profundos sobre la enfermedad y el dolor de la pérdida. Una reflexión profundamente vitalista de la vida que hay que seguir viviendo tras esa pérdida.
Provesti čitave decenije, a samim tim i čitav život sa nekim, bila je i tek će biti velika privilegija. Ovo jeste jedan od retkih primera gde rečenici "Mogu da zamislim" uopšte nema mesta.
Kada dvoje ljudi od rane mladosti sve do poznih godina prođu zajedno, jedno pored drugog, jedno sa drugim, sve uspone i padove, sve nedaće i trijumfe, njihov pojedinačni identitet u neku ruku prestaje da postoji. Ja i ti se brišu i postaju jedno veliko Mi.
Nakon smrti svog supruga Pola Ostera, posle više od četiri decenije zajedništva, Siri Hustvedt traga za tim istrgnutim Mi. Njene misli joj više nisu utočište, a njena tuga, kako je to jednom formulisala Džoun Didion, dolazi u naletima. Postoje dani kada je podnošljiva, te je autorka sigurna u komforu sopstvene izolovanosti, ali onda brana samoočuvanja biva probijena, bol nanovo prodire i čini dane iznova nemogućim.
Pred smrt joj je suprug rekao kako bi želeo da se vrati kao duh. Ova priča, koju Siri Hustvedt piše, ne bi li se makar još jednom približila onom Mi, jeste priča o duhovima i traganju za njima.
"Ghost Stories: A Memoir" ima dikensovskog u sebi. Duh prevazilazi samu ličnost. Duhovi su ovde sve! Duhovi su zajednički život, intelektualni suživot, celokupan skup iskustava koja su delili, njihovo psihološko i emocionalno, ali i umno dopunjavanje. Naime, Siri Hustvedt i Pol Oster bili su uzor jednom soju ali i sloju društva. Oni su bili taj uspešni literarni par koji se kroz život međusobno nadograđivao - inspirisali su svoje porodično i književno stvaralaštvo.
Autorka se nosi sa svojom novonametnutom individualizacijom i samoćom na jedini sebi poznat način - čitanjem, upijanjem novih informacija tokom muževljeve bolesti i nakon njegovog odlaska.
Stoga, "Ghost Stories" nije klasični memoar poznate osobe u kojem će čitalac moći da pronađe niz sočnih detalja. Sve ono što je na površini već nam je poznato, a ono što je bilo donekle skandalozno, moglo se mnogo godina ranije saznati iz medija. Naime, Siri Hustvedt otkriva prikrivene šare koje su definisale i pomagale njihov mehanizam, koliko ju je taj gubitak nju ostavio izgubljenom za samu sebe, te njeno poimanje onoga što je bilo pre i pokušaj da nastavi dalje. Autorka ni u jednom trenutku ne idealizuje. Skup lepih i ružnih poglavlja, kada se pogledaju u retrospektivi, čini jedan besprekorno nesavršen narativ života.
Čovek nastavlja da živi i postoji nakon smrti, dok god ima ko da ga pamti i pominje. Duhovi nas nikada ne progone, mi njih prizivamo. Oni nisu veza su sa onim svetom, već sa ovim! Bol zbog takvog gubitka nam govori jednu najlepšu istinu - dok je trajalo, bilo je savršeno.
Es un 3.8. Este libro híbrido, que combina las memorias, la biografía y autobiografía, lo epistolar y a veces un cierto tono ensayístico, es una experiencia lectora agridulce. Es un libro de duelo y eso tiene un peso emocional enorme. Siri Hustvedt es la viuda de Paul Auster, gran escritor fallecido en 2023. Siri hace un recorrido por su vida en común, su obra que se desarrolla en una complicidad mutua, y su muerte. Hay partes muy entrañables, intensas y dolorosas, como la muerte por sobredosis del hijo de Paul, que ya tenía una condena penal por la muerte de su pequeña hija por un consumo accidental de las sustancias que usaba su padre. Una tragedia terrible y absurda que parecería salida de una novela del propio Auster, quien al poco moriría de un cáncer, como si fuese un personaje de sus novelas, consumido por el azar de las cosas.
Es un libro que incluye cartas de Auster a su nieto, al que llegó a conocer de bebé pero al que no verá crecer, y también es una especie de discurso político de las convicciones de Siri (y las de Paul), una progesista totalmente anti-Trump. Pero también es una reivindicación de sí misma, para dejar claro que ella no era una sombra eclipsada por su marido también escritor al igual que ella. Entre ellos, según nos cuenta, eran dos colegas al mismo nivel y, de hecho, señala que esa posición subordinada que muchos quisieron encontrar en ella (producto de la idiosincrasia reinante) jamás existió en su matrimonio. Deja claras las palabras de Auster: "Siri era la intelectual de la familia". También es, por otro lado, un curarse en sano del fin de su hijastro: Paul y ella hicieron todo lo que pudieron con el más grande amor incluso permisivo.
Quizás demasiadas cosas que aclarar, pero en conjunto es una obra que sobre todo resulta interesante para los lectores de Auster, esto sin duda le da un plus. Pero lo que como mujer me queda, es la relación no perfecta pero casi, entre una mujer intelectual y un hombre a su misma altura, totalmente horizontal, sin estructuras de pensamiento anulatorias de la mujer, sin posición subordinada, cosa que muchas mujeres con condiciones similares no han podido tener.
I am probably an ideal reader for this wrenching memoir of loss, love and grief. An avid admirer of both Paul Auster and Siri Hustvedt, I have enjoyed both their books for decades - 22 of Auster's books dominate the A's in my personal library. Hustvedt opens her intellect and heart to the reader in this searing, moving book about her long marriage with Auster, their family tragedies, his illness and death from lung cancer and her grief afterwards. Exquisite.
Ṣtiam de moartea lui Paul Auster ṣi de suferința lui de dupã diagnosticul de cancer pulmonar primit de la medicii specialiṣti. De asemenea, intuiam cã Siri Hustvedt, nevasta/vãduva lui a scris aceastã carte pentru a rememora prezența lui radiantã. Ce nu ṣtiam a fost cã Ghost stories e o trecere succintã prin Țara cancerului , dar ṣi prin traiul onest ṣi bun din lumea lui Paul ṣi a lui Siri.
"Da, îl jelesc pe Paul, dar de cele mai multe ori, îi jelesc pe Siri ṣi pe Paul. Îl jelesc pe Ṣi. Îl jelesc pe felul în care m-a fãcut Ṣi sã mã simt în lume. Acel Ṣi în care el ṣi cu mine ne-am suprapus.. Mã simțeam mai vie când eram cu Paul. Trãiam în timp, nu pluteam înafara lui, privind înãuntru ṣi încercând sã înțeleg unde au dispãrut aceste zile, aceste luni. El era mereu undeva. Era acolo, iar ceea ce se miṣca printre noi era viu." - pag.91
Mulțumesc Siri Hustvedt pentru cã ai împãrtãṣit cu noi cum a fost omul Paul Auster ṣi cât de mult ați însemnat unul pentru altul. Ați avut o lumea a voastrã, un Ṣi minunat.
una belleza dolorosa de libro un recuento de la vida de dos grandes con sus infortunios y desgracias también con sus bendiciones y amor 44 años de casados (como yo) se dicen fácil, pero no cartas, emails, discusiones inteligentes, diálogos incesantes, mucho cariño y respeto y un grado de competición que hasta ternura da lo disfruté mucho, me encariñé con ellos
Il y a tant de choses que Siri Hustvedt aurait pu raconter : son mariage avec Paul Auster, les quarante-trois années passées à ses côtés, leur vie d’écrivains, leur complicité intellectuelle, leurs bonheurs, leurs épreuves… sans même parler de tout ce que la mort, à elle seule, appelle comme questions. On devine qu’elle a choisi, parfois, de se taire. De préserver certains territoires. C’est sans doute ce qui rend ce livre si pudique, mais aussi ce qui fait naître un léger regret : celui qu’il ne fasse pas mille pages de plus.
Depuis toujours, le couple formé par Siri Hustvedt et Paul Auster exerce une fascination, celle de deux écrivains qui partagent leur vie autant que leur travail, se lisent, se répondent, s’élèvent mutuellement et construisent, chacun de leur côté, une œuvre d’une rare exigence. Pour beaucoup, moi la première, ils incarnent une certaine idée de la vie intellectuelle : un lieu où l’amour, la littérature et la pensée dialoguent sans cesse.
Ghost Stories nous invite précisément dans cette intimité. Siri Hustvedt nous rapproche de Paul Auster avec une tendresse bouleversante, sans jamais le figer en icône. C’est une magnifique déclaration d’amour à un homme, mais aussi à un mariage, à une vie construite à deux, à cette création intellectuelle partagée qui traverse les années. Il est passionnant de découvrir les débuts de leur histoire, leur quotidien d’écrivains, leurs conversations, leurs habitudes. On comprend très vite qu’après une telle perte, Hustvedt ne pouvait sans doute faire qu’une seule chose : écrire.
La fragilité de ce recul quasi-inexistant fait aussi la singularité du livre. Son apparente irrégularité, ses détours, ses hésitations, ses retours en arrière épousent finalement les mouvements imprévisibles du deuil. Et c’est peut-être dans cette imperfection assumée que réside sa plus profonde vérité.
Quarantatré anni insieme. Una vita, uno a fianco dell’altra. Come si fa a continuare a vivere dopo che l’altro ha trasformato la sua presenza viva in impalpabile? Come si maneggia tutto quel dolore?
Siri Hustvedt, moglie di Paul Auster, ricorre alla scrittura e intraprende il suo viaggio intimo attraverso le “presenze interiori” che hanno segnato la sua vita: ricordi, traumi, sintomi corporei, figure familiari e ossessioni che ritornano come fantasmi.
L’autrice intreccia autobiografia, neuroscienze, psicoanalisi e arte con una naturalezza sorprendente, trasformando ogni episodio personale in una riflessione più ampia sulla mente umana.
Il corpo, per Hustvedt, è un archivio che conserva ciò che la coscienza non riesce a elaborare. I tremori, le paralisi improvvise, le crisi psicosomatiche diventano indizi di storie rimaste sospese. La memoria non è mai un dato oggettivo: è un fantasma che cambia forma, che ritorna, che chiede di essere ascoltato.
Ogni capitolo è un frammento che si aggiunge agli altri fino a comporre un autoritratto complesso, mai definitivo. Siri Hustvedt non cerca di semplificare: accetta la contraddizione, la vulnerabilità, la stratificazione dell’identità. E poi fa un’altra cosa: presta la mano al marito per permettergli di scrivere al loro nipotino Miles.
Storie di fantasmi è un libro che parla a chi ama, aiutando ciascuno di noi a comprendere come il passato ci abita, come il corpo racconta ciò che la mente tace, come i nostri fantasmi interiori possono diventare una forma di conoscenza.
Me cuesta ser conciso a la hora de reseñar este libro. Primero, porque Paul Auster es mi escritor favorito desde que la literatura empezó a formar parte de mi vida cotidiana, y estuve esperando leer este libro desde que Siri anunció que había empezado a escribirlo. Segundo, porque no sé hasta qué punto Siri habrá conseguido ser concisa al contar esta historia. ¿A qué me refiero con esto? Son tantas las cosas que ella podría haber escrito sobre su matrimonio, sobre la vida de la persona con la que compartió 43 años, y ni hablar de todo lo que se puede decir sobre la muerte como tema en sí. Creo que habrá dejado mucho afuera, y lamento un poco que el libro no tenga mil páginas.
Es un gran ensayo en el que Siri nos acerca a Paul, nos abre las puertas de la intimidad que construyeron durante todos esos años y nos permite conocerlo desde un lugar profundamente amoroso. Es una oda al matrimonio, pero también una reflexión sobre la muerte de un ser querido y sobre cómo seguir adelante con un vacío que quizás nunca vuelva a llenarse. El dolor y el amor aparecen conjugados en un libro precioso ("hermoso! brillante!" también podría decir), que me enfrentó con la dicotomía de "no puedo parar de leerlo y a la vez lamento que un día lo voy a terminar". Así fue. Y tal vez esa misma contradicción también sucede cuando amás a alguien con todo tu corazón.
Este é um livro sobre luto que ficará como referência. Um dia mais tarde sei que é muito possível que tenha de recorrer a ele. Porque também é um livro sobre o amor. Não se pode dissociar o luto e a dor do amor.
Gostei que a figura do falecido marido Paul Auster estivesse tão presente ao longo do livro. A Siri aborda o seu luto sob vários prismas, não fosse este um processo altamente complexo com diferentes camadas em diferentes alturas. Mas tocou-me especialmente a menção Siri e Paul. De quem ela sente mais falta. O seu dia-a-dia perdeu-se juntamente com a pessoa. E apesar de ser uma mulher altamente concretizada, a nível pessoal e profissional, enfrentava a vida com este companheiro. Essa dupla também era ela.
A escrita da autora é divinal. Fiquei encantada com a técnica, com a sua inteligência emocional, com a forma como transpôs para aquelas páginas toda a ternura conservada ao longo de mais de 40 anos a amar uma pessoa.
“Моята книга на скръбта по него.” - така определя Сири Хуствет “Истории за призраци”. Няма да изпадам в детайли и подробности, защото много трудно прочетох тази история, макар и с огромно желание. За мен тя е чиста и концентрирана форма на скръбта. Въпреки всичко имам няколко любими момента, които бих искала да отбележа:
📝 Писмата на Пол Остър до неговия внук Майлс - лъч светлина!
📝 Историята за запознанството на Сири Хуствет и Пол Остър - не знаех доста от детайлите и ми беше много приятно да проследя как се развива връзката им.
📝 Отношенията им като писател към писател - колко съвестно, откровено и целенасочено са се редакрирали един друг. Всеки от тях е бил първи читател на романите на другия. Цитатите, които оставям са свързани точно с тази нишка.
Трудна, тъжна и много важна книга за загубата и скърбенето по любимия човек или “сърцето на моето сърце”, както пише самата Сири Хуствет за Пол Остър…
💛 “Знаех, че Пол иска най-доброто за моите книги, а и той знаеше, че аз искам най-доброто за неговите. Не мога да си спомня нито един път, в който някой да е отхвърлил съвета на другия.”
💛 “Докато книгите ни се разгръщаха и си четяхме един на друг, това беше като да надникваме в сънищата си. Писането не е свързано с онова, което вече знаеш, а с това, което откриваш, че знаеш, след като си го написал.”
💛 “Изписахме сънищата, които сънувахме, докато седяхме на бюрата си и пишехме, и четяхме тези сънища на глас един на друг в зелените кресла”
On kunnia päästä sisälle johonkin niin intiimiin kuin suru, etenkin kun se on näin kauniisti ja älykkäästi sanoiksi puettu. Vaikka ei olisi lukenut Hustvedtia tai Austeria kumpaakaan aiemmin, koskettaa suru universaaliudessaan. Samalla teos piirtää yllättävänkin yhteiskunnallisesti tarkkaa kuvaa ajasta, jota elämme. Todella hieno.
A beautiful long letter of love and death to one of the most talented writers of our time from her equally brilliant wife, in this book Siri Hustvedt celebrates the life of Paul Auster and their 43 year long marriage, with the highs and lows of every relationship, but with a deep sense of mutual respect and admiration for each other. She invites the reader to step into their most intimate moments with a poignant honesty that jumps out of the book. In it she compiles letters, fragments of their books and anecdotes that reveal their deepest thoughts and sensitivity. And lovingly she allows the reader to step into the quietness of death. If I already admired both of them before this book comes to cement that admiration and leaves me with the need of revisit their works again.
En tarkkaan muista, missä vaiheessa tajusin Siri Hustvedtin ja Paul Austerin olevan pariskunta. Varmaan joskus 2000-luvun puolivälissä kun olin lukenut lahjaksi saamani Hustvedtin Kaikki mitä rakastin ja sen myötä löytänyt tieni myös Austerin kirjojen pariin. Siitä lähtien taisin haaveilla elämästä newyorkilaisälykkönä, jolla olisi samanlainen kirjallinen sielunkumppani.
Hienoimmatkin liitot päättyvät joskus, joko avioeroon tai toisen osapuolen kuolemaan, niin kuin juristit osaavat kertoa. Austerin menehdyttyä syöpään Hustvedt on purkanut hänen kuolemaansa liittyviä tuntojaan parhaimmaksi tietämällään tavalla, kirjoittamalla. Tämä surupäiväkirja koostuu Hustvedtin omista mietteistä post-Auster-kuukausien kuluessa, heidän parisuhteensa elämäkerrasta sekä Austerin viimeisistä kirjeistä vastasyntyneelle lapsenlapselleen.
Kirjassa on hyvin paljon samaa kuin Joan Didionin Merkintöjä Johnille -teoksessa, ja kumpikin teos tuntuu enemmän tarpeelliselta kirjoittajalleen kuin lukijalleen. Lukijallekin kuitenkin tarpeellinen - jos pääsee yli siitä kiusallisesta tunteesta, että näkee jotain kovin yksityistä - sillä surun ja menetyksen käsittelemisen kokemus on kovin universaali. Kirjailijan kirjalliset jäähyviäset toiselle kaltaiselleen, rakkaalle.
«Cuando él se detuvo, ¿se detuvo en mí el tiempo vivido?»
El 30 de abril de 2024, el escritor estadounidense Paul Auster, autor de obras tan emblemáticas como La trilogía de Nueva York, La música del azar, El país de las últimas cosas o El libro de las ilusiones, falleció en su casa de Brooklyn tras un duro proceso de tratamiento contra el cáncer que padecía. Pocos días después, su mujer, la también escritora Siri Hustvedt, recibió la visita del fantasma de su difunto marido para recordarle de manera tan mística como demoledora que el duelo va mucho más allá que la simple aceptación de la muerte.
En efecto, la pérdida de un ser querido puede cobrar una dimensión tan física como la amputación de un miembro y el cuerpo ausente puede manifestarse de formas que la ciencia aún está tratando de clasificar. En Historias de fantasmas, Siri Hustvedt realiza una brillante y conmovedora aproximación a su experiencia navegando las mareas del duelo para regalarnos un libro híbrido, a medio camino entre el ensayo y la biografía novelada, que no solo arroja claridad sobre un tema que tantos enredos causa, sino que constituye un bellísimo homenaje al que fue, además de un nombre enormemente querido y respetado por cientos de miles de lectores, ante todo, el amor de su vida.
En sus compases iniciales, Historias de fantasmas explora la incertidumbre de esos momentos angustiosos tras el diagnóstico de la enfermedad, la ordalía del paciente como campo de batalla y el extenuante desgaste emocional del cuidador, papel que Siri Hustvedt desempeña con una diligencia tan honorable como alienante. Mientras su mundo personal se desmorona, Hustvedt se encarga de cubrir la actualidad sobre el estado médico de Paul al tiempo que repasa los momentos más significativos de su historia compartida, una unión intelectual y espiritual que abarca más de cuatro décadas y donde la felicidad cohabita con episodios absolutamente dramáticos.
Empleando una prosa diáfana y carente de exhibicionismos, Siri Hustvedt practica en este libro un sobrecogedor ejercicio de honestidad narrativa y se permite la generosidad de abrirnos las puertas de sus habitaciones más íntimas. Historias de fantasmas es más que el simple recuento elegíaco de lo vivido: es un homenaje grandioso y tierno, una obra victoriosa sobre la facultad de la literatura para preservar al individuo y un mecanismo de supervivencia al que Hustvedt se adhiere igual que los espectros a las casas abandonadas. Por sus páginas deambulan personajes repletos de encanto y vitalidad, pero también algunos demonios y espíritus vengativos. Historias de fantasmas ahonda en la complicada relación de Auster con el hijo de su primer matrimonio, Daniel, y en cómo la preocupación constante que suponía para la pareja su presencia intermitente no pudo anticipar un desenlace tan dantesco como el que tuvo. No obstante, destaca también el protagonismo de su nieto recién nacido Miles, a quien Auster dedica una serie de cartas escritas con la resignada amargura de quien sabe que no podrá leérselas nunca a su destinatario.
Caligrafía impecable de una cronista virtuosa, mapa político y cultural de una ciudad emblemática y disección de un hermoso vínculo conyugal del que se desprende poco menos que adoración mutua, Historias de fantasmas es la mano que nos tiende Siri Hustvedt desde la oscuridad del abismo. Entre sus páginas se dan cita lo mundanal y lo trascendente, lo eterno y lo anecdótico, para configurar un testamento literario digno de las alabanzas más entusiastas. Más que un libro definitivo sobre el duelo, Historias de fantasmas es un sensacional sustrato narrativo que abona el vacío de la ausencia hasta transformarlo en terreno para el consuelo. Gracias al arrullo cercano, casi maternal, con el que Siri Hustvedt susurra para nosotros esta singular quimera podemos vislumbrar, reinterpretar e incluso celebrar la mítica figura de Paul Auster como lo que es en realidad cualquier historia de fantasmas: una inolvidable historia de amor.
Fellas, get you a woman who loves you like Siri Hustvedt loves Paul Auster. Present tense intended. Dammit, that picture of the twos of ya on the cover. As she said, she fell head over heels for him and heels over head. Girllll.
Hustvedt is, above all else, a collage artist, and to me that seems just as much informed by her academic interest in the science of cognition and perception as it is by a personal aesthetic choice. And she’s awfully good at taking all of these little pieces and assembling them in just the right way.
And there’s a lot of space given over to the tabloid-fodder family tragedies she and Auster were famously mum about in other respects of their lives – and you get the feeling she really, really didn’t want to write about them at all, but also knew that in this format in particular, her silence would absolutely scream. On the one hand, I’m a disgusting pantysniffer who can’t help but go hunting for lurid details, and on the other hand, I respect her desire for privacy, her wish not to let an unbearable ugliness define her life.
The other thing is that really… this felt like a final statement of a life well-lived. I do hope she’s got some more juice in her, and unlike Joan Didion’s Blue Nights, which really did just feel like the narrative of a woman who had given up, there’s still a lot of life here. But if she just wants to garden and hang out with her grandkids, then thank you Madame Hustvedt for all the books.
Apreciei os dois romances de Siri Hustvedt que li há anos suficientes para já não me lembrar de nada caso não me tivessem agradado tanto como agradaram. Aliás, ainda que conhecendo muito pouco da obra de Paul Auster, atrever-me-ia a dizer que simpatizei mais com a escrita da agora viúva Hustvedt, que achei mais inteligente e até mais capaz na profundidade psicológica que conseguiu emprestar às personagens.
Fazendo esta ressalva, tenho de concluir, depois da leitura deste Fantasmas, que a sua publicação era absolutamente desnecessária. E digo-o por duas ou três razões:
1- o livro não tem qualidade enquanto objeto literário ou projecto narrativo. Falta-lhe mensagem, propósito, coerência, limitando-se a a ser um portador de churrilhos que não acrescentam grande coisa, a não ser, imagino, à autora, o que o torna um livro tão pessoal que o seu propósito, a existir, dificilmente será partilhável.
2- se o livro em si já o considero desnecessário, ainda mais desnecessária é a partilha dos últimos textos que Paul Auster escreveu, em forma de cartas para o neto de ambos e que este deveria ler quando tivesse idade para tal. Por um lado - talvez o ponto mais subjetivo da minha opinião - porque não os considero com qualidade suficiente para andarem impressos, por outro lado porque sinto que há uma apropriação de um conteúdo intelectual que não pertence a Siri Hustvedt, mas que, com a sua decisão, acabam por ser publicados num livro que leva o seu nome, e não o do falecido marido.
3- Siri Hustvedt talvez não precisasse desta exposição, nem, talvez, as inúmeras pessoas que são chamadas ao texto. Também me trouxe alguma desilusão a posição em que constantemente a autora se coloca, como se detentora da forma total do amor de um homem que lhe dizia a toda a hora como era bela, como era a melhor, como adorava vê-la passear nua pelo quarto, e incessantes coisas do género. Senti alguma arrogância na forma como Siri Hustvedt se refere à sua posição na relação amorosa com Auster, alguma sobranceria para com todos aqueles que, como ela, também acharão que as suas relações são dignas de apreço, com todo o direito que têm para o fazer, estejam, ou não, os seus cônjuges mortos.
E o pior é que tinha as expectativas em alta para um livro que me causou, ao início, algum sofrimento - sou um tipo a quem a idade tem trazido algumas angústias e não menos sensibilidade, circunstâncias que normalmente não casam bem - mas que acabou a ser apenas confrangedor.
Este libro es un regalo. Es un golpe de vida. Gracias, Siri, por este regalo. Nunca un libro sobre el duelo estuvo tan lleno de vida. El regalo de Siri a los "austeristas" como nosotros se traduce en las cartas de Paul a su nieto que la novela recoge. Leemos las cartas, con su béisbol y su Nueva York, y por un momento nos olvidamos de que Auster ya no está. Y a la vez somos muy conscientes de una realidad desgarradora: ya no habrá palabras nuevas escritas por Auster. Todo lo que nos quedan son palabras viejas. Pero qué afortunados somos de tenerlas. Gracias de nuevo, Siri, en tu caso, por tus palabras nuevas.
Creo que nunca me habían demandado tanto una opinión sobre una lectura.
La respuesta no es fácil. Alguien me pidió «un sí o un no». Quería saber si era un libro adecuado para alguien que, hace poco, ha sufrido la muerte de un ser querido.
Pues no lo sé. Depende de lo que quieras hacer con todo ese dolor, ese vacío, esa incomprensión, esa necesidad de entender, esa angustia, ese no reconocerte en la persona que eres ahora.
Siri, por ejemplo, cogió todos esos sentimientos y se puso a escribir. Necesitaba hacerlo. No lo eligió. Hace unos días hablaba de Koljós, otro libro de duelo, y recordaba a Joan Didion y El año del pensamiento mágico, a Violaine Huisman y su Fugitiva y reina, a Gospodínov y El jardinero y la muerte; y podía haber mencionado a Julian Barnes y su Niveles de vida, o a Te me moriste, de José Luís Peixoto. En esa lista, pero 34.675 puestos por debajo, podría estar también el cuaderno de tapas de cartón negro y cuadrícula azul que yo escribí con letra apretujada cuando murió mi padre.
—Vale, muy bien, pero ¿te ha gustado?
Pues es que no es tan fácil.
No creo que nadie escriba un libro sobre el duelo pensando en que guste o en que sea un éxito. Es una necesidad imperiosa que surge en el tiempo inmediatamente posterior a la muerte de un ser querido. Ese tiempo que Joan Didion llamó, de manera muy poética, «el año del pensamiento mágico» y que está constituido por los meses posteriores a la muerte. Es un tiempo confuso que parece discurrir de manera diferente. Ese periodo temporal se experimenta como si nunca te hubieras enfrentado al transcurrir de los días, las semanas o los meses. A veces parece correr y avanzar semanas de golpe y, en otras, las horas se estancan haciendo que un día o una tarde parezcan eternos. Es como si corrieras y te pararas de manera alternativa, pero sin tener ningún control sobre esas acciones.
En ese tiempo, además, aparece una urgencia: la de recorrer el camino que te ha llevado hasta ese momento de duelo. Quieres, necesitas recordar cuándo conociste a esa persona (si es tu padre o tu madre, cuándo fuiste consciente de su existencia), lo que viviste con ella, aquello de lo que te arrepentiste, lo que te gustaría haber hecho diferente, lo que no dijiste, lo que te callaste, lo que mentiste. Sin control brotan recuerdos, sensaciones, ideas, y tienes que escribirlos, anotarlos, fijarlos. Lo mismo ocurre con el tiempo inmediatamente anterior a la muerte. ¿Qué ocurrió? ¿Por qué? ¿Se podría haber hecho algo diferente para evitar el desenlace que estás sufriendo ahora?
«Todas las casas donde las mismas personas viven durante un tiempo se convierten en espacios de gestos repetidos: comidas que se preparan y se comen, basura que se saca, cartas que llegan, cafeteras que se encienden y se apagan, teteras con agua hirviendo, camas que se hacen, ropa que se dobla, duchas y baños, dientes cepillados, caras lavadas y un largo etcétera. Todo ello pertenece a distintas formas de memoria encarnada. Llevo a cabo estas tareas banales como solía. Se me mueven las extremidades. Inspiro y espiro. Me late el corazón. Mis movimientos reflejan la sensación de que todo sigue igual, y hallo consuelo en repetirlos, pero el ritmo de estos actos también es irregular. El patrón se ha desajustado. He perdido la vieja cadencia»
—Vaaaale, pero ¿te ha gustado?
Siri escribe en carne viva. Su libro es un grito para intentar encontrar a Paul, para saber cómo va a seguir viviendo, cómo sigue viva sin él. Quiere creer que él está de alguna manera, en algún sitio. Lo sintió como un fantasma a los pocos días del entierro. Él le dijo que sería un fantasma, y el libro es una especie de letanía para conjurarlo, para mantenerlo vivo. Ella sabe que cuanto más avance en su vida, cuanto más deje atrás los cuarenta y tres años que vivió con él, más difusos parecerán, y por eso quiere fijarlos.
Siri escribe sobre ellos, sobre Siri y Paul, y lo hace para ella. Para acordarse, para recordarse. Cuenta su historia de amor, cómo se conocieron, dónde, los primeros momentos del noviazgo, su vida en común, su hija, sus problemas, hasta las pequeñas rutinas de una vida compartida. Y la cuenta para seguir viviendo en el «y».
«Más claro aún: sí, estoy en duelo por Paul, pero la mayor parte del tiempo estoy en duelo por Siri y Paul. Estoy en duelo por la y. Estoy en duelo por cómo era y me hacía sentir en el mundo. Esa y donde él y yo nos superponíamos»
Pero escribe también para Paul; para contarle a él, a su fantasma, lo que está pasando, lo que está pensando, lo diferente que siente la casa, cómo su nieto Miles va creciendo, el miedo que siente ante la situación política. Todo lo que antes se contaban en una conversación sin fin necesita ahora escribirlo para que ese diálogo compartido no se le quede dentro y la desborde.
—¿Pero te ha gustado?
Me encantaría decir que me ha entusiasmado, pero no sería verdad. Lo he leído sufriendo por y con Siri. Sintiendo mucha pena porque con Paul Auster y su literatura tengo una relación muy especial y muy emocional desde que, hace ya veinticinco años, me pasé un par de noches sin dormir enganchada a La música del azar. En estos años nos encontramos y nos desencontramos para luego volver a coincidir al final, pero siempre me pareció un tipo cabal, interesante, inteligente y guapo. Me dio muchísima pena su muerte y, al leer el relato que Siri hace de su enfermedad, he sentido una pesadumbre aún mayor porque fueron unos meses de sufrimiento y dolor innecesarios (en el documental sobre Siri en Filmin se puede ver cómo la enfermedad lo estaba consumiendo). He sentido también envidia por esa maravillosa relación de pareja, ese amor y esa compañía inquebrantable, poderosa, que los hizo a los dos mejores durante cuarenta y tres años.
He compartido la visión que Siri tiene sobre nuestra época comparándola con la República de Weimar y me he enternecido con las cartas que Auster dejó para su nieto Miles. Unas cartas que él también escribió porque lo necesitaba, porque sabía que no iba a poder contarle a su nieto todo aquello que en la historia había ocurrido para que él naciera. Esas cartas son una urgencia, un esfuerzo, un grito de: «No me parece justo, yo quiero conocer a mi nieto y que él me conozca, me recuerde».
«El duelo es, por definición, un estado de impotencia. Los que sufren un duelo quieren lo imposible: queremos que los muertos vuelvan a nuestra vida. El duelo político surge de la misma sensación de futilidad. ¿Cómo pudieron votar por él todas esas personas? ¿Qué puedo hacer yo?»
—Pero, vamos a ver, sí que parece que te ha gustado.
Es que no es un libro que tenga que gustarme. Es un libro que entiendo por qué se ha escrito. Sale de las tripas de Siri. Es irregular, con segmentos muy potentes que hacen que dejes de leer, levantes la vista y pienses: «Puff», y otros que son casi como mirar stories en Instagram. A eso contribuye la estructura en fragmentos, en pequeños textos (muy como Koljós). Algunas partes que sé que a otros lectores les habrán encantado a mí me han llegado menos porque ya conocía la historia: se la leí a Auster en El cuaderno rojo y en Diario de invierno. No quiero decir que, porque él lo hubiera escrito, ya no merezca la pena conocer la versión de Siri, pero la sorpresa, el asombro, no es el mismo.
Hay partes más flojas. Da igual. Imagino a Siri escribiendo y pensando este libro las veinticuatro horas del día. Apuntando en pequeñas notas, en páginas de cuadernos, en el bloc de la cocina, ideas, recuerdos, asociaciones que no quería olvidar. ¿Todas son interesantes? ¿Todas deberían haber llegado al final?
No importa nada de eso. Es el libro que Siri necesitaba escribir y hay que leerlo con la misma actitud con la que se consuela a alguien que está sufriendo: con comprensión y para que sepa que eres consciente de su dolor.