Quizvraag: hoe heet de auteur van James Bond? Antwoord: Ian Fleming.
Wat weinigen weten is dat die achternaam verwijst naar de Vlaamse roots van de Engelse succesauteur. Want de Vlamingen die in de vroege middeleeuwen de oversteek naar Engeland waagden en er zich vestigden werden Flemings genoemd.
Deze Flemings hebben op tal van manieren de Engelse geschiedenis beïnvloed. Zo is de eerste Engelse Queen een Vlaamse, redde een ridder uit onze contreien Willem de Veroveraar tijdens de befaamde Slag van Hastings, deden Vlamingen de Engelse handel floreren, werd Antoon Van Dyck dé portretschilder aan het Britse hof, en introduceerden Vlamingen zelfs het oer-Engelse cricket in het Verenigd Koninkrijk (en ver daarbuiten).
Op een meeslepende manier – met een mix van grote historische verhalen en anekdotiek – beschrijft Harry De Paepe de blijvende invloed van de 'Flemings' in Engeland, van de vroege middeleeuwen tot het hier en nu.
Flemings! gaat over de invloed die Vlamingen - en in beperkter mate ook de Nederlanders - gehad hebben op de Engelse (en niet de Britse, voor alle duidelijkheid) geschiedenis en maatschappij in ruwweg de voorbije duizend jaar. Het 'verhaal' begint zo rond de Slag bij Hastings (1066 dus) en eindigt bij de Tweede Wereldoorlog.
De Paepe werkt grotendeels chronologisch per hoofdstuk, en vaak is dat ook wel min of meer thematisch. Handig dat dat op elkaar aansluit. Ik was echt stomverbaasd door allerlei grotere en kleinere weetjes die in het boek opduiken. De Vlamingen hebben voor zoveel veranderingen gezorgd op allerlei vlakken - economie, cultuur, politiek, noem maar op - dat het eigenlijk verbazingwekkend is dat de Engelsen zelf nog iets voor mekaar gekregen hebben. En ook blijkt uit dit boek dat er, als je weet waar je moet zoeken, best nog wel wat overblijfselen of herdenkingsplekken zijn die aan dat verleden herinneren.
In het algemeen is de inhoud dus zeker de moeite waard, en de auteur heeft ook een aangename manier van schrijven. Ook vergelijkingen met de hedendaagse (Engelse en Vlaamse) maatschappij zijn nooit ver weg (zegt daar iemand 'Brexit'?). Maar verder heb ik toch wel een aantal opmerkingen. Ten eerste, al die bijdehandse opmerkingen in zijn voetnoten hadden achterwege mogen blijven. Als ik een voetnoot lees, wil ik dat daar extra informatie in staat, niet een of ander dom grapje. En dat gebeurde niet zo nu en dan, maar best wel vaak.
De opmaak die Borgerhoff & Lamberigts heeft gekozen, staat me ook niet erg aan. Elke 'inleiding' van een hoofdstuk (die al aan de lange kant zijn om als inleiding te dienen) zijn in een groter lettertype gedrukt dan de rest, wat ik al niet snap, en er is iets in de interlinie of het lettertype dat me stoorde ook. En waarom is er in vredesnaam voor gekozen om vrijwel elke Engelse naam van een gebouw, straat en noem maar op te cursiveren? Dat is echt ontzettend irritant!
Inhoudelijk vond ik dat het wel wat rechtlijniger had gemogen, zonder al te veel heen en weer te springen. Ja, flashbacks (en flashforwards) horen bij dit soort boeken, ze hebben hun doel, ze passen soms ook wel en je zou kunnen beargumenteren dat De Paepe ze als stijlfiguur gebruikt, maar het is wel wat te veel van het goede. Het wordt er hier soms nodeloos ingewikkeld door. In plaats van recht op het doel af te gaan, doe je hier eerder een hink-stap-sprong afwisselend voor- en achterwaarts. Dat kon beter en duidelijker.
En ook die uitsmijters aan elk hoofdstuk snapte ik niet heel goed. Er volgt dan een soort interview met een Vlaming die tegenwoordig in Engeland woont en werkt en vertelt over zijn leven, maar de link met het boek is me niet duidelijk. Dat er uitwisseling is tussen de twee landen, ook nu nog, lijkt me overduidelijk. En je kunt nu toch moeilijk gaan beweren dat we ons deze mensen over twee- of vijfhonderd jaar nog gaan herinneren als expats die hun nieuwe land integraal veranderd hebben? Ik vond het een vreemde toevoeging - en nog vreemder dat er dan plompverloren één hoofdstuk was waar dat interview niet stond.
‘Butter mowthed flemmyng’ was het scheldwoord dat in 1550 in Oxford ontsnapte aan de weduwe-buurvrouw van de Vlaamse boekbinder Garbrand Harks, en in het daaropvolgende strafonderzoek gaf ze dat ook toe (alhoewel ze de woorden ‘hereticke hore’ ontkende). Het is een klein bewijsje van de haat die Vlaamse immigranten in het zestiende eeuwse Engeland ondervonden. Het staat niet in Harry De Paepe’s nieuwe boek, maar wiens nieuwsgierigheid nu geprikkeld is en meer wil weten over die Vlamingen in Engeland is er nu een uiterst goed geschreven, zeer vermakelijk én zeer interessant boek uit van Vlaanderen’s welbespraakste Engeland-kenner. Het omspant bijna duizend jaar Engelse geschiedenis en toont hoe de Vlamingen, of beter gezegd de Flemings, want velen kwamen uit plaatsen die nu in Brabant, Henegouwen, Nederland of Frans-Vlaanderen liggen, doorheen de Engelse geschiedenis walsen, met heel goede of eerder slechte reputaties, met grootse kunstwerken, vakkundige en vernieuwende vaklui (metselaars, wevers, decorateurs etc etc) maar ook met plunderende en moordende huurlingen. Het toont de Vlamingen als emigrant, vaak bewonderd en gevraagd maar soms ook verguisd en opgejaagd, en hoe de fameuze bootjes over het Kanaal ooit vol zaten met mensen van bij ons. Wat heel leuk is aan het boek is hoe Harry dat allemaal tot leven brengt en hoe die Vlaamse toets bijna overal in Engeland terug te vinden is voor wie weet waar hij moet kijken. Elk hoofdstuk wordt ook afgesloten door een interview met een Vlaming of Nederlander die nog steeds in Engeland woont, Regula Ysewyn en Benno Barnard zijn een paar voorbeelden, maar het is zeker ook de persoonlijke toets die Harry overal toevoegt uit eigen ervaringen en gesprekken tijdens één van zijn vele reizen die het boeken kruiden tot een bijzonder smakelijke maaltijd van anekdotes, feitjes en inzichten over dit tot nu vaak onderbelichte onderwerp. Harry geeft les in de middelbare school in Dendermonde: wat een leraar moet dat zijn !
Een ongelooflijk fascinerende vertelling van de invloed van de Lage Landen in Engeland en Wales. Als Ieperling waar de middeleeuwse stadsgeschiedenis ook verweven zit met die van de handel met Engeland, maar ook door de Eerste Wereldoorlog, heeft mij dit bijzonder weten boeien. Het was voor mij ideale lectuur tijdens de kerstvakantie. De uitgebreide voetnoten en bibiliografie nodigen uit om verder te lezen over deze boeiende geschiedenis. Een aanrader voor wie geschiedenis wil ontdekken door iemand die begeesterd. De schrijver is geschiedenisleraar en zijn stijl doet me denken aan een van mijn geschiedenisleraars uit het Ieperse college. De enige die echt met begeestering geschiedenis en wat er vandaag gebeurt kon duiden.
This book caused a lot of consternation amongst my family and friends. Being Flemish, and my better half being English, she didn't believe a single fact I quoted from the book. Also, my male friends have started to avoid me since I told them cricket was invented by the Flemish.
All jokes aside, being from Dendermonde originally, I enjoyed the book. As a current resident of Twickenham, the former Belgian village on the Thames spoke to me, especially as I am also the creator of Bloody Belgian, a Belgian beer that commemorated the Belgians living in St Margarets in the First World War. The beer bottles displayed on the back four different portraits of refugees with a short bio. It was a fun and insightful project. The beer sold out but can be admired in the Flanders Fields Museum in Ypres.
Een boeiend en interessant boek. Als angloseksueel (!) heb ik ervan genoten. Toch een opmerking: het boek heeft enkele storende taalfouten.
Het is niet 'van zodra', maar 'ZODRA' en het is niet 'zo'n problemen', maar 'ZULKE problemen'.
Dat zijn twee fouten die bij mij in de klas op de fameuze of beruchte 'Doodstekenlijst' stonden! Prof. P.C. Paardekooper introduceerde de Doodstekenlijst bij ons in de eerste kandidatuur. Wie een fout maakte uit de Doodstekenlijst had meteen tweede zit aan z'n been.
Advies: laat je boek nalezen door een neerlandicus voor het naar de drukker gaat.