Je staat op de dansvloer, gaat helemaal in het feestgedruis op, om dan, van het ene moment op het andere, te beseffen: eigenlijk valt er niets te vieren. Ken je dat? Dit boek gaat over het gevoel dat steeds meer mensen ook buiten de dansvloer hebben: hier klopt iets niet. Daar is geen autisme, ADHD of burn-out voor nodig. Het gaat om het sluimerende onbehagen. Dat vormt de voedingsbodem waarop tal van complottheorieën wortel schieten en demagogen gretig inspelen. Maar een complot is het niet. In wezen is het niet eens zo moeilijk. Ergens onderweg zijn we de connectie verloren: met onszelf, met de natuur en met elkaar. Met de boeken over wat vervreemding is, kan je de straten plaveien. Dit boek is anders. Het vertelt de verhalen over wat vervreemding met ons doet. Het is er voor iedereen die weer greep op het leven wil krijgen. Het stelt vragen over honden die Rilatine slikken, over tot slaaf van hun apparaten gemaakte mensen en schrijvende robots. Maar ook over onze verhouding tot de wereld, werk, bezit, liefde, tijd en geld. Seppe De Meulder is filosoof. Hij werkt als journalist bij De Wereld Morgen.
"Het spel is geen symbool van onderdrukking, noch van verzet, maar van het leven dat ondanks alles altijd doorgaat."
Ik zweer op de patroonheiligen dat ik, als ik geen goeie maten was met de auteur van dit boek, het nog altijd vier sterren zou geven. Een solodebuut dat leest als een trein en dat voortdurend het diepzinnige koppelt aan het concrete. Bevlogen, gevat en vaak zelfs ontroerend. Om het met Brecht te zeggen: de betere wereld van (over)morgen verschijnt hier echt als "het eenvoudige dat moeilijk te bereiken is". Laat terstond de vervreemde activiteit vallen waarmee je in de weer bent en snel naar je lokale boekenwinkel!
De Meulder is filosoof en journalist bij de Vlaamse kritische website De Wereld Morgen, waar hij vooral over ecologie en democratie schrijft. In zijn eerste boek, Waarom alles zo leeg voelt, gaat hij dieper in op de alomtegenwoordige vervreemding die ervoor zorgt dat we als een kudde runderen achter het efficiëntiedenken aanhollen.
Bijzondere schrijver. Hij weet pijnpunten te raken die in enkele andere werken zeker al werden belicht maar gezien zijn academische achtergrond in de filosofie kan hij deze desondanks heel toegankelijk brengen, en menselijk vooral dat. Een sporadische verwijzing naar een bekende filosofische denker brengt mij deugd. Een mooie van kierkegaard onder meer, die aanzet tot denken: hoe het leven voorwaarts geleefd moet worden maar enkel achterwaarts begrepen kan worden.
Zijn epiloog geeft een mooie conclusie, met dank aan zijn eigen praktische inbreng.
De connectie aangaan, resoneren met elkaar. Het begint bij eenieder, iedere zelf. Niet alleen in relatie tot de Ander, maar ook tot onszelf. Denk maar aan het bewust deconnecteren.
This entire review has been hidden because of spoilers.
Een boek lezen, ben je gek? Er is vast wel een of andere app te vinden die je de samenvatting op dubbele snelheid kan voorlezen. Het probleem met de vervanging van scheppende activiteit door passieve consumptie is dat er in het individu nu niets meer gebeurt. Hoe groter de uiterlijke rijkdom, hoe groter ook de innerlijke armoede. - pag 83
Vervreemding is een moeilijk begrip dat onder meer in de filosofie en de sociologie gebruikt wordt. Toch is auteur Seppe De Meulder erin geslaagd een heel leesbaar boek over dit thema te schrijven. In deze editie met een woord vooraf door psycholoog en emeritus professor Paul Verhaeghe, die eveneens de leesbaarheid benadrukt.
De auteur van dit boek is de nog jonge Seppe De Meulder (1995), die in Leuven filosofie en sociologie studeerde. Hij is eveneens actief als auteur voor de website DeWereldMorgen. Dit is zijn eerste boek. De auteur geeft geen overzicht van het begrip vervreemding in de filosofie of andere disciplines. Van een historisch of systematisch overzicht van dit begrip is hier geen sprake. Hij vertrekt veeleer van het gegeven dat hij, zoals vele anderen (zo veronderstelt hij), zelf vervreemding ervaart. Hij ziet dit begrip vooral als een gebrek aan verbondenheid, met zichzelf, met de anderen, met de wereld en met de natuur. Als filosofisch geschoolde verwijst hij geregeld naar andere filosofen, zoals Sartre, Heidegger, Kierkegaard, Kant en vooral Marx. Uit dit boek blijkt ook dat Seppe De Meulder een veeleer pessimistisch kijk op alles heeft. Hij ziet overal vervreemding en gebrek aan verbondenheid. Hij analyseert begrippen als vrijheid en arbeid, die essentieel zijn voor zijn onderzoek naar vervreemding. Hij verwijst naar het bekende onderscheid van Isaiah Berlin tussen negatieve vrijheid en positieve vrijheid. “Waar vrijheid losgekoppeld wordt van arbeid, anderen en de wereld, is leegte het resultaat.”, aldus Paul Verhaeghe in zijn woord vooraf. Vooral de markt en het kapitaal moeten het hier vaak ontgelden. Seppe De Meulder heeft talrijke negatieve connotaties bij markt en stelt vast dat wij steeds meer als consumenten worden gezien. Een duidelijk alternatief formuleert hij niet. Wel fantaseert hij over een ”communistisch eilandje” in een vijver. Het is duidelijk dat hij een “linkse rakker” is, zo blijkt ook uit zijn bijdragen voor DeWereldMorgen. Het is dus niet verwonderlijk dat hij het vaak over Marx heeft. Toch zijn er interessante beschouwingen en passages, bijvoorbeeld over artificiële intelligentie. Het geheel is zeer leesbaar: de auteur verwart inhoudelijke diepgang niet met onleesbaarheid, zoals sommige filosofische auteurs doen. Volgens de faptekst zou je “de straten kunnen plaveien” met “boeken over wat vervreemding is”. Ik vraag me af over welke boeken ze het hier hebben, want zoveel boeken over vervreemding ken ik helemaal niet. Nog volgens de flaptekst: “Waarom alles zo leeg voelt is anders. Het vertelt de verhalen over wat vervreemding met ons doet. Het is er voor iedereen die weer greep op het leven wil krijgen.” Verwacht echter geen zelfhulpboek, daarvoor is de auteur te zwartkijkend.
Interessant en leuk geschreven boek, waarin Seppe verschillende theorieën (van o.a. Sartre en Marx) samen brengt om de hedendaagse vervreemding te verwoorden met herkenbare anekdotes.
Enkele quotes uit het boek:
"Het is deze confrontatie tussen ik die vragen stel en de wereld die op een onredelijke wijze zwijgt, die me tot waanzin drijft"
"Alledaags communisme is gebaseerd op het radicaal gewone idee dat samen delen toch veel leuker is"
"Als we van onszelf, de ander en de wereld vervreemd zijn geraakt, komt dat grotendeels doordat we constant in seriële relaties bevinden waarin niet mensen de dingen besturen, maar het de door de mens gemaakte dingen zijn die ons besturen"
"Onze redding ligt niet in het wegoptimaliseren van alle moeilijkheden, maar begint net bij de erkenning ervan"
"Ik heb een theorie: wat als de vervreemding die zich in mijn bewustzijn voordoet slechts de reflectie is van de vervreemding die zich in de samenleving voordoet?"