Frumbyrjur

by Dagur Hjartarson

Það er aðfangadagur og hjónin á Kölduhömrum búa sig undir jólahaldið. Handan áramóta eiga þau von á sínu fyrsta barni og spennan í kviðnum smitar andrúmsloftið. Snjórinn hleðst upp og vegurinn út úr firðinum hefur ekki enn verið ruddur. Þegar kýrin á bænum tekur sótt hrökkva dyr upp á gátt sem ekki verður lokað.

Frumbyrjur er margbrotin og nístandi saga um hversdagsleg kraftaverk og ástir sem rata ekki svo auðveldlega í orð.

Genres: Novella

160 pages, Hardcover

First published October 22, 2025

Reviews

[Hugrún · Rating 5 out of 5]

Vá.. bara vá - bókin lýsti svo fallegri og mildri birtu við lestur. Næ ekki að setja lestrarupplifunina betur í orð (kannski viðeigandi?) en vona að fleiri tengi.

[Hólmfríður Bjarnardóttir · Rating 4 out of 5]

Gerði bókadóm fyrir jólablað Heimildarinnar!
https://heimildin.is/grein/25673/lifs...

[Albina · Rating 3 out of 5]

Fyrsta bókin hans Dags sem ég var ekki að tengja við. Það voru hlutar af henni sem voru fallegir og áhugaverðir en ég þurfti að hálf þræla mér í gegnum hana. Töfraraunsæið var ekki að virka fyrir mig

[Ingibjörg · Rating 4 out of 5]

Þetta er áhugaverð og vel skrifuð skáldsaga sem gerist á aðfangadag í íslenskri sveit, á Vestfjörðum. Hún fjallar um hjón og kú, og bæði eiginkonan og kýrin eru komnar að fæðingu. Frásögnin snýst að miklu leyti um þetta ástand, en einnig um samband hjónanna, sameiginlega fortíð þeirra og atburði sem halda áfram að móta nútíð þeirra.

Skáldsagan er ljóðræn og afar vel skrifuð, og mér fannst meginhugmyndin sérstaklega snjöll. Titillinn er snjall þar sem hann vísar til bæði konu og kúar, og samhliða lýsingar á hinu dýrslega og mannlega eru unnar af mýkt og nærfærni. Sambandi eiginkonunnar og kýrinnar er fallega lýst, um leið og samband hjónanna er dregið upp á áhrifaríkan hátt, ekki síst vanhæfni þeirra til að tjá hvort öðru tilfinningar sínar. Eiginmaðurinn vill koma sínum hugsunum og kenndum til skila, og skrifar því ljóðu sem hann nær því miður ekki að koma á framfæri. Þetta undirstrikar samskiptaleysið milli þeirra.

Mér fannst skáldsagan þó á köflum nokkuð endurtekningasöm, þar sem ákveðin orð og hugmyndir koma upp aftur og aftur. Þótt það styrki ljóðrænan blæ verksins fannst mér það ekki alltaf nauðsynlegt. Í heild sinni naut ég þó lestursins.

[Stefán Nordal]

„…því svo lengi hafði hún verið honum ekkert, oft hafði hún vaknað við þá von að nú yrði allt en allt varð að engu aftur og aftur þar til þetta ekkert varð þeirra allt…”

fyrsta bókin sem ég les eftir dag hjartsson og ég er orðinn aðdáandi. saga um allt og ekkert, þar sem lýst er með afar ljóðrænum hætti trega og spennu. þarf bráðlega að kíkja á ljóðabækurnar hans.

[Lilý Adamsdóttir · Rating 2 out of 5]

Margt í þessari bók var ofboðslega fínstillt og fallegt. Einna helst lýsingar á sambandi án orða. Orðin um orðalaust samband náðu að ramma inn og gefa sterka tilfinningu fyrir því hverskonar nándardans væri stiginn og hverskonar manngerðir ættu þarna í hlut. Þetta þótti mér fallegt og í þessu var einhver fylling. En sagan var hæg og þvæld og endurtekningarnar margar og þjónuðu bara sjálfum sér. Ég kunni svo afar illa við snarleg umskipti á stemmningunni í lokin. Birtan yfir síðustu blaðsíðunum var óþægileg eftir áfallið sem dundi á þegar sagan náði hámarki sínu. Fannst það úr takti og á erfitt með að samþykkja þennan léttleika eftir allan þungan í bókinni. Undarlegur léttleiki í erfiðu samhengi.

[Eva Engilráð · Rating 5 out of 5]

Dásamleg bók, Dagur er orðinn einn af mínum uppáhalds rithöfundum.
Ég hlakka til að lesa hana aftur eftir nokkra mánuði.

[Katla · Rating 4 out of 5]

Las þessa bók á Austfjörðum yfir jól. Sem er viðeigandi þar sem bókin gerist í afskekktum firði á jólunum. Íslensk, jólaleg, Aðventuleg bók. DH skrifar í fallegum, margræðum setningum. Hefði gefið henni 4,5 ef það væri í boði. Er samt smá vonsvikin út í Gumma söguhetju og var að reyna að sjúkdómsgreina hann alla bókina (MS?).

[Sara Hlín · Rating 5 out of 5]

Er þetta eitthvað eða ekkert? Fallegur texti um viðburðaríkan sólarhring í sveit. Hver elskar ekki að lesa um einangrað líf í sveit? Aðfangadagur! Kýr að bera, kona að fæða. Hélt nánast í mér andanum á meðan ég las, spennt með athyglina skrúfaða í botn. Þarf að lesa þessa aftur.

[Adalbjorn Thorolfsson · Rating 5 out of 5]

Ég myndi gefa þessari bók 6 stjörnur ef það væri hægt. Ég hlustaði á hana í lestri höfundar og það var eins og að vera á 3ja stjörnu Michelin stað. Þvílíkar krásir, þvílík túlkun! Ég táraðist nokkrum sinnum.

[Pétur Marteinn Urbancic Tómasson]

Ótrúlega falleg skrif. Minimalísk en hlaðin.

[Heidrun Hauksdottir]

Mín fyrstu kynni af höfundi. Ljóðrænan er skýr. Mikil endurtekning stakra orða þótti mér einhæf frekar en magnað stílbragð.
Þarf að lesa fleiri verk höfundar.

[Ásta Melitta · Rating 4 out of 5]

Hjón á afskekktum bæ á Vestfjörðum eiga von á sínu fyrsta barni eftir 15 ára hjónaband fljótlega eftir áramót. Kýrin á bænum á líka von á sínum fyrsta kálfi. Bóndinn Guðmundur átti erfiða æsku og lokar tilfinningar sínar af, líka frá Möggu en þeim þykir samt greiniega vænt hvoru um annað. Síðan kemur að burði og fæðingu.
Mér fannst það vera góð hugmynd hjá höfundi að stilla þeim upp saman, Möggu og Skjöldu og sýna tengslin þeirra á milli. Ég var ekki eins ánægð með þátt Óskars, frænda Guðmundar í sögunni, og skildi ekki hvaða hlutverki hann þjónaði. Fallega skrifuð saga.
4,5 stjörnur.

[FriðrikaOdduMattaskó · Rating 5 out of 5]

Ég er svo döpur því bókin er búin. Mig langaði ekki að hún kláraðist svo ég hætti að lesa þegar nokkrar blaðsíður voru eftir og tók svo aftur til við lesturinn í friði og ró.
Ég athugaði hvenær bíómyndin kom út sem þeir fóru á. Ég sá þetta allt fyrir mér. Svo mikil ró, svo ljóðrænt, eins og silki og hlýtt teppi. Ég ætla að lesa hana aftur og smjatta á setningunum. Þær eru svo fallegar.
Takk fyrir þessa bók.

[Margrét Sam. · Rating 5 out of 5]

Ljós og myrkur, örfá orð úr þögn. ,,Þú veist það drengur minn að fólk er líka brothætt, aldrei gleyma því, til þess eru ljóðin, að minna okkur á brotin innra með okkur." Það er viðeigandi að vera orðlaus eftir þennan lestur. Þessa mun ég lesa aftur og aftur.

[Haukur Bragason · Rating 5 out of 5]

Þessi bók er eftir sama Dag Hjartarson og skrifaði Ljósagang. Mér finnst eins og hinar bækurnar hans fram að þessu séu eftir annan höfund. Í honum búa margir höfundar en þetta er sá besti. Ljóðræn og vel skrifuð bók rétt eins og Ljósagangur. Skilur eftir sig trega og fegurð.

[Geir Sigurðsson · Rating 4 out of 5]

Áhrifamikil, rís hátt, einstaklega vel skrifuð, stutt bók, langt ljóð?

[Jóna · Rating 4 out of 5]

Falleg og við hæfi aðventunnar. En óþarflega langdregin miðja með hlutverki frændans.

[Hjördís Kristinsdóttir · Rating 4 out of 5]

🥺

[Bjorg A. · Rating 5 out of 5]

Hugljúf og tregablandinn saga um sagt og ósagt, ást og kærleika. Bók sem ég á örugglega eftir að lesa nokkrum sinnum aftur.

[Sigurlaug Lára · Rating 5 out of 5]

Ofboðslega falleg saga og áhrifamikil ❤️

[Thea Atladóttir · Rating 5 out of 5]

Ljóðræn og grípandi á sama tíma, virkilega falleg og tilfinninganæm.

[Ester · Rating 5 out of 5]

Dagur hefur sáldrað einhverjum töfrum á þessar blaðsíður. Ég las hana dolfallin og á eftir að lesa hana aftur og aftur. Hógvær saga sem skilur mikið eftir sig.

[Valgerður Magnúsdóttir · Rating 5 out of 5]

Á afskekkta bænum Kölduhömrum rennur aðfangadagur upp. Kýrin og konan eru frumbyrjur og eiga báðar von á sér og samband þeirra er mjög sterkt. Kýrin og konan. Guðmundur og Magga. Ljós og myrkur. Rökkvi og Helga Magga. Það er ljóðrænn helgiblær yfir frásögninni sem sífellt afhjúpar meira um persónurnar og samband þeirra.

[Unnur Lárusdóttir · Rating 4 out of 5]

Aðventa samtímans. Kýr og köttur í stað hrúts og hunds. Fallegur texti, en um sumt grimmari saga en saga Gunnars. Góð lesning í aðdraganda jóla.

[Jakob Hannesson · Rating 3 out of 5]

Saga um hjón í afskekktri sveit sennilega í kringum 1970-1980 á Íslandi. Kýrin er að burði komin og konan er á steypirnum. Þær fæða báðar afkvæmi sín á aðfangadag, fyrst kýrin og svo konan. Skortur er á nánd milli hjónanna þó þau bera hlýjar tilfinningar til hvors annars. Kýrin og konan eru á hinn bóginn það tengdar að konunni finnst kýrin vera allt að því mennsk. Þetta er snotur og vel skrifuð bók með einfaldan söguþráð.

[Ragna · Rating 5 out of 5]

https://www.dv.is/fokus/2025/12/2/fru...

[Einar Jóhann · Rating 5 out of 5]

Stórbrotin jólasaga.