Μετά από πολλά χρόνια δουλειάς στα σημεία επαφής των θεσμών του ελληνικού κράτους με τις ζωές όσων φτάνουν από ανάγκη στα σύνορά του, η Ειρήνη Βλάχου εξηγεί πώς η τεχνική γλώσσα των ευρωπαϊκών οργάνων, της ελληνικής διοίκησης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, αλλά και η νομική γλώσσα με τους μηχανισμούς της, ακουμπούν πάνω στα σώματα των ανθρώπων. Το κείμενο δεν είναι αγόρευση σε δικαστήριο, δεν είναι πολιτική καταγγελία και ασφαλώς δεν είναι η μαρτυρία κάποιας που έχει βρεθεί στην Ελλάδα χωρίς χαρτιά. Είναι μια συμβολή στην απομυθοποίηση του «προσφυγικού ζητήματος» και στην αποκρυπτογράφηση της διαδικασίας του ασύλου, από την προνομιακή θέση κάποιας που διαμεσολαβεί ανάμεσα στο νομικό σύστημα και τους ανθρώπους που υφίστανται τις πιο τρομακτικές συνέπειές του.
Δύσκολο εγχείρημα να συμπυκνώσεις σε 90 σελίδες τις αλλεπάλληλες αλλαγές πολιτικών πλεύσεων του "προσφυγικού", μια 15ετή και βάλε εμπειρία στο χώρο τις ιστορίες ανθρώπων σε 90 σελίδες. Κρατάω στην καρδιά μου την απολογία της Ειρήνης, που μίλησε στην καρδιά μου...
"ένοχη γιατί βλέπω κάτι που πρέπει να είναι αόρατο."
Κατάλαβα με το που ξεκίνησα το βιβλιαράκι αυτό ότι δεν θα διάβαζα ακριβώς αυτό που περίμενα όταν το επέλεξα στο βιβλιοπωλείο. Να είμαι ειλικρινής, περίμενα να διαβάσω ένα κείμενο δοκιμιακού ύφους και χαρακτήρα, μια πιο αυστηρή και αναλυτική περιγραφή της διαδικασίας αίτησης ασύλου, της τρέχουσας πολιτικής και νομοθεσίας και τις δυσκολίες που βιώνουν μετανάστες και πρόσφυγες, όλα τα εμπόδια που υψώνει μπροστά τους η ελληνική πολιτεία για να ταλαιπωρήσει ακόμα περισσότερο αυτούς τους τόσο ταλαιπωρημένους ανθρώπους. Το βιβλίο της κας Βλάχου τα αναφέρει όλα αυτά, αλλά παρόλο που όσα πραγματεύεται μας αφορούν όλους, είναι γραμμένο με πολύ προσωπικό ύφος. Ακολουθούμε τη συγγραφέα σε όλα τα επαγγελματικά της βήματα (αχρείαστα θα πω όσα αναφέρονται πριν καταλήξει να εργάζεται στο προσφυγικό), στο ταξίδι της μέχρι να βρεθεί στο πεδίο των μεταναστευτικών ροών και του προσφυγικού εν γένει. Παράλληλα, εξηγεί την τρέχουσα κατάσταση, κάνει την απαραίτητη αναδρομή στο παρελθόν για να αναδείξει την όλο και αυξανόμενη σκληρότητα του νομοθέτη και μοιράζεται κάποιες ιδιαίτερα συγκινητικές ιστορίες ανθρώπων με τους οποίους συνεργάστηκε και βοήθησε.
Προσωπικά επειδή και ενημερώνομαι αρκετά γύρω από το θέμα και έχω κάποια επαφή με τον χώρο, δεν με έκανε ιδιαίτερα σοφότερο, αλλά σε κάθε περίπτωση πρόκειται για ένα πολύ ενδιαφέρον ανάγνωσμα που θα ήταν χρήσιμο να διαβαστεί από όσο περισσότερο κόσμο γίνεται. Πολλά μπράβο στην κα Βλάχου, όχι μόνο για το βιβλίο φυσικά, αλλά κυρίως για την καθημερινή της συνεισφορά στο να είναι ο κόσμος μας λίγο πιο δίκαιος και φωτεινός.
*απίστευτο το απαρτχάιντ στα ΚΤΕΛ που αναφέρεται στον πρόλογο του κ. Κρυστάλλη (οι μετανάστες ωθούνται να πάρουν αποκλειστικά το βραδινό δρομολόγιο Αθήνα-Θεσσαλονίκη για να μην ενοχλούν τους "κανονικούς" επιβάτες!).
**καταπληκτικό το τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου με την απολογία της συγγραφέως (δυστυχώς θα ήθελα να ήταν απλά ειρωνικό, αλλά φοβάμαι ότι είναι ήδη αλήθεια - πρόσφατα αθωώθηκαν αλληλέγγυοι που διώκονταν για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση). Παραθέτω μόνο τις δύο τελευταίες προτάσεις: "Είμαι ένοχη γιατί βλέπω κάτι που πρέπει να μένει αόρατο, πατάω για χρόνια εκεί που οι Ευρωπαίοι δεν πρέπει να βάζουν τα πόδια τους και γιατί ζω με ένταση και υπερβολή όσα θα έπρεπε να ζω ψύχραιμα και νηφάλια. Την ποινή μου δεν την ξέρω ακόμα, αλλά έχω εμπιστοσύνη πως το νομικό σύστημα εξελίσσεται και θα υπάρξουν ποινές κατάλληλες για τα αδικήματά μου".
Είμαι ένοχη γιατί βλέπω κάτι που πρέπει να μένει αόρατο, πατάω για χρόνια εκεί που οι Ευρωπαίοι δεν πρέπει να βάζουν τα πόδια τους και γιατί ζω με ένταση και υπερβολή όσα θα έπρεπε να ζω ψύχραιμα και νηφάλια. Την ποινή μου δεν την ξέρω ακόμα, αλλά έχω εμπιστοσύνη πως το νομικό σύστημα εξελίσσεται και θα υπάρξουν ποινές κατάλληλες για τα αδικήματά μου.
On juridical f(r)ictions and European hostipitality.
Αυτό το βιβλίο καταφέρνει να συνοψίσει όλη την σκληρή και άδικη πραγματικότητα των ανθρώπων που αναζητούν ασφάλεια σε ευρωπαϊκό έδαφος. Εξαιρετική μαρτυρία, άρτια δουλειά της συγγραφέως