Χάλκινα κατώφλια

by Ισίδωρος Ζουργός

Τα Χάλκινα κατώφλια είναι μια αφηγηματική ακροβασία, ένα παράσπιτο, ένα αυθαίρετο κτίσμα στην έπαυλη του ομηρικού κόσμου. Εκεί, ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους του, παρακολουθούμε σε ιδιωτική προβολή τον πόλεμο της Τροίας και την επιστροφή του Οδυσσέα ιστορημένα αλλιώς. Οι βασιλιάδες είναι γυμνοί από το ηρωικό ιδεώδες, οι δούλοι και οι δούλες έχουν φωνή και μάτια, ερμηνεύουν και αναδομούν τον κόσμο της ισχύος και της θεϊκής καταγωγής.

Το μυθιστόρημα είναι η αρχή ενός ακόμη μύθου δίπλα στον κυρίαρχο μύθο. Eξιστορεί τι θα μπορούσε να συμβεί, εάν ένα πρόσωπο, επινοημένο από τον συγγραφέα, παρεισέφρεε στο στρατόπεδο των Αχαιών και με τη σταδιακή επιρροή του άλλαζε τη μοίρα του πολέμου και την πορεία του γυρισμού στην Ιθάκη.

Τα Χάλκινα κατώφλια μιλούν για τη γειτνίαση των πολιτισμών, για το χάσμα ανάμεσα στους απόκληρους και την κοσμική και θεϊκή εξουσία, για τη σχέση δούλου και αφέντη, όταν αυτή χάνει τους αρμούς της. Είναι μια φανταστική αφήγηση για τα φουσκωμένα πανιά και τους ανοιχτούς ορίζοντες, για την ιαματική παρουσία της γυναίκας σε έναν κόσμο πλημμυρισμένο από αίμα και χαλκό. Είναι μια καταγγελτική απεικόνιση της κτηνωδίας του πολέμου, ένα σχόλιο για τις τραγικές ορίζουσες της ανθρώπινης μοίρας, αλλά ενίοτε κι ένα μυθιστόρημα φάρσα, αφού οι εξουσίες, συχνά ανοχύρωτες, έλκουν ρινίσματα παρωδίας και σάτιρας.

480 pages, Paperback

First published October 30, 2025

About the author

Ο Ισίδωρος Ζουργός γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Σπούδασε Παιδαγωγικά και υπηρετεί στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως δάσκαλος. Έχει δυο παιδιά και σήμερα εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με διάφορα περιοδικά δημοσιεύοντας ποίηση και πεζογραφία, καθώς και βιβλιογραφικά κριτικά σημειώματα. Έχει επίσης ασχοληθεί με θέματα διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο δημοτικό σχολείο και ιστορίας της εκπαίδευσης. Το 1996 συμμετείχε στη συλλογική έκδοση κειμένων για την εκπαίδευση, με τον τίτλο Αναπνέοντας κιμωλία: Γραφές εκπαιδευτικών , από τις εκδόσεις Σαββάλα.

Reviews

[Vicky Ziliaskopoulou · Rating 5 out of 5]

Μυθιστόρημα που διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου και κατά τα χρόνια της Οδύσσειας. Ο συγγραφέας εμπνέεται από τα Ομηρικά Έπη όμως δεν επιχειρεί να τα ξαναγράψει με τον δικό του τρόπο - δεν είναι δηλαδή retelling (για να χρησιμοποιήσω τον όρο που έχει επικρατήσει). Ο Λύκαστος (ο πρωταγωνιστής) είναι παρών στον πόλεμο της Τροίας αλλά μακριά από το πεδίο της μάχης και κατά το ταξίδι της επιστροφής είναι δούλος και σύντροφος του Οδυσσέα.

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που διάβαζα την Ιλιάδα αλλά νομίζω ότι τα βασικά γεγονότα της περιγράφονται όλα. Ο αφηγητής είναι δούλος στο στρατόπεδο των Αχαιών και προφανώς η ζωή του διαφέρει από των πολεμιστών. Όσα συμβαίνουν στο πεδίο της μάχης φτάνουν ως τα αφτιά του όμως η δική του καθημερινότητα (ως δούλου του Οδυσσέα) απέχει απ' όσα μας εξιστορεί ο Όμηρος. Στο δε ταξίδι της επιστροφής από την Τροία, εντόπισα κάποια κοινά σημεία με την Οδύσσεια αλλά γενικά η ιστορία διαφοροποιείται αρκετά. Γενικά, νομίζω ότι ο Όμηρος λειτούργησε απλά ως υπόβαθρο για να γράψει ο συγγραφέας την ιστορία του τοποθετημένη σε χρόνια για τα οποία μας είναι γνωστά αρκετά γεγονότα και πρόσωπα.

Μου άρεσε πάρα πολύ το μυθιστόρημα. Από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα απορροφήθηκα, ήθελα να δω τι θα γίνει στη συνέχεια. Σίγουρα ο πόλεμος ιδωμένος από την μεριά του δούλου παρουσιάζει το δικό του ενδιαφέρον. Μας περιγράφει πολλά στοιχεία της καθημερινότητας και του τρόπου που ζούσαν οι Έλληνες (Αχαιοί στο βιβλίο) κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, είναι πολύ ιδιαίτερος ο τρόπος που φαντάστηκε τις συνθήκες ο συγγραφέας. Και το ταξίδι του Οδυσσέα μέχρι το τέλος είναι πολύ ενδιαφέρον, τόσο τις στιγμές που περιγράφει όσα γνωρίζουμε από την Οδύσσεια όσο και τις υπόλοιπες που δημιουργήθηκαν από τη φαντασία του συγγραφέα.

Μέσα στη διήγηση υπάρχουν πολλά στοιχεία για τη ζωή στην Αρχαία Ελλάδα και τις γύρω περιοχές. Μας περιγράφει τις μετακινήσεις και τις δυσκολίες τους σε θάλασσα και στεριά, τα έθιμα και τους Θεούς που πιστεύουν σε διάφορες περιοχές. Μιλά για τους ανθρώπους που αναγκάζονται να συμβιώσουν και να συνεργαστούν και πάνω απ' όλα μιλά για έντονα συναισθήματα και αποφάσεις που λαμβάνονται και μπορούν να αλλάξουν την προβλεπόμενη ροή της ιστορίας.

Είναι ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, γραμμένο με όμορφο τρόπο, μια ιστορία πλήρης που με μετέφερε στην αρχαία Ελλάδα. Το οπισθόφυλλο (το οποίο όταν διάβασα μου φάνηκε ελαφρώς δυσνόητο) δεν ανταποκρίνεται στον τρόπο γραφής της ιστορίας, όλο το βιβλίο είναι γραμμένο απολαυστικά και απλά, σε άψογα και πολύ φροντισμένα ελληνικά. Χάρηκα ειλικρινά κάθε κεφάλαιο που περνούσε από τα μάτια μου.

https://thematofylakes.gr

https://kiallovivlio.blogspot.com/

[Ντίνα Βαρδάκα · Rating 5 out of 5]

Βασισμένο στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια για τις οποίες έχουν γραφτεί πολλά έργα το νέο βιβλίο του κ. Ι. Ζουργου καταπιάνεται με έναν τελείως πρωτότυπο τρόπο με τα γνωστά έπη. Με έντονο το στοιχείο της προσωπικότητας των ηρώων, αλλά και των ασημων ανθρώπων που ακολουθούσαν τους ήρωες τα πάθη τους, οι αδυναμίες τους, οι στοχασμοί τους είναι αυτά που κυριαρχούν.Για μια ακόμη φορά ο συγγραφέας εμένα προσωπικά με εντυπωσίασε και πραγματικά το απόλαυσα.

[Fenia Vazaka · Rating 5 out of 5]

Με ταξίδεψε στον Τρωικό Πόλεμο και στις περιπλανήσεις του Οδυσσέα. Δεν με κούρασε καθόλου η πρωτοπρόσωπη αφήγηση, γιατί η πλοκή ήταν δεμένη αριστοτεχνικά.
Αυτό που μου άρεσε πιο πολύ είναι ότι μας διηγείται όλη την ιστορία, όπως τη βίωσε ένας δούλος (ενώ συνήθως έχουμε τις διηγήσεις των μεγάλων ηρώων). Επίσης, νομίζω ότι κάποιες στιγμές ήταν σαν να ζωντανεύει μπροστά μου ο Οδυσσέας.
Η γλώσσα του Ζουργού είναι έτσι κι αλλιώς υπέροχη. Όπως έγραφε και μέσα στο βιβλίο σε ένα σημείο, είναι και ο ίδιος "ονειρουργός".
Δεν ήθελα να το αφήσω από τα χέρια μου, αλλά δεν ήθελα και να τελειώσει.

[Georgina Koutrouditsou · Rating 4 out of 5]

#vivlioprotaseis 📖📖📖

"Παράλληλες αναγνώσεις"

Θέλει μεγάλη λογοτεχνική μαεστρία να καταπιαστείς με το retelling των ομηρικών επών.Ο Όμηρος,ο πρώτος συγγραφέας της Δύσης,είναι ασυναγώνιστος...όμως συνεχίζει και δίνει τροφή για σκέψη και προβληματισμό στο σήμερα!Ακόμα αναρωτιούνται οι μαθητές για τη διαχρονικότητα και την επικαιρότητα των έργων του...και κάθε φορά εμείς,ως εκπαιδευτικοί,τους υπενθυμίζουμε ότι όλα αυτά τα έζησαν απλοί άνθρωποι σαν εμάς,με πάθη και λάθη,αλλά βρέθηκε αυτός ο μεγάλος μαέστρος των παραμυθιών να μας τα αφηγηθεί με λυρικότητα και μοναδικές εικόνες.

Άτυποι κληρονόμοι του Ομήρου,οι δικοί μας συγγραφείς,όπως ο Κώστας Ακρίβος και ο Ισίδωρος Ζουργός,οι οποίοι έγραψαν δύο ξεχωριστά έργα,τα οποία μου έκαναν παρέα το προηγούμενο διάστημα.

Όπως έχω αναφέρει ξανά,το συγγραφικό έργο του Ακρίβου το ανακαλύπτω σιγά-σιγά και συνεχώς με εκπλήσει ευχάριστα για την ευρυμάθεια του και την ικανότητα του να πλέκει την ελληνική ιστορική πραγματικότητα με τη μυθιστορία.Ο τόμος με τα 27 αφηγήματα/διηγήματα είναι απολαυστικός και διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες του αναγνώστη.Με ποιον ήρωα της Οδύσσειας μπορούμε να ταυτιστούμε,να συγκριθούμε,να βρούμε αναγωγές του τότε στο σήμερα ή στο σύγχρονο ιστορικό παρελθόν της χώρας μας;Βαθιά συγκινητικά κάποια από τα κείμενά του,τα οποία μπορούν να σταθούν επάξια ως παράλληλα σύγχρονα κείμενα πλάι στα ομηρικά έπη!

Για τον Ζουργό δεν χρειάζονται συστάσεις.Για εμένα είναι ένα ακόμη από τα βιβλία του που απολαμβάνω να χάνομαι στις σελίδες του.Ίσως είναι η πρώτη φορά που καταπιάνεται με το αρχαίο παρελθόν και προσπαθεί να πλάσει εκ νέου μια ανείπωτη ιστορία,αυτή των δούλων των ομηρικών επών,και του ρόλου τους στις παρυφές της κύριας αφήγησης.Ζητήματα ηθικής,φιλοσοφίας και μυθολογίας διαπνέουν το σύνολο του έργου τα οποία πλαισιώνονται από μια αριστοτεχνικά δομημένη γλώσσα.Άλλωστε φημίζεται γι'αυτή την τέχνη του ο συγγραφέας.Το κείμενο απαιτεί από τον αναγνώστη να βρίσκεται σε εγρήγορση και δεν τον αφήνει να επαναπαφθεί σε μια απλή γεγονοτολογική αφήγηση.Η ξεχωριστή φωνή του δούλου ζωντανεύει και αφηγείται εκ νέου με μια νέα οπτική τις οδύσσειες του ανθρώπινου γένους.Και αυτό καθιστά το έργο μια σπάνια μείξη μυθιστορήματος και φιλοσοφικού δοκιμίου.

Σας προτρέπω να τα αναζητήσετε!

Εκδόσεις Μεταίχμιο - Ekdoseis Metaixmio Εκδόσεις Πατάκη-Patakis Publishers

[Manolis · Rating 2 out of 5]

Δυστυχώς, δεν ήταν καθόλου καλό. Φυσικά, δεν μπορεί ν' αμφισβητήσει κανείς τη γλωσσική και εκφραστική αρτιότητα του συγγραφέα, αλλά μέχρι εκεί. Μέχρι τη μέση το βιβλίο ουσιαστικά δεν είχε πλοκή, ήταν σαν να ξαναδιαβάζω σε επανάληψη τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Από τη μέση και κάτω πρωτοτύπησε λίγο, αλλά δεν ήταν αρκετό για να κεντρίσει το ενδιαφέρον μου. Δεδομένου ότι το προηγούμενο βιβλίο του, το "Παλιές και νέες χώρες", ήταν εξαιρετικό, περίμενα πολύ περισσότερα.

[Periklis Ntavlouros · Rating 3 out of 5]

Ευκολοδιάβαστο ωραία γραφή όπως πάντα αλλά νομίζω λείπει η συνοχή η κεντρική ιδέα γύρω από την οποία κινείται ο συγγραφέας είναι νομίζω αρκετά απλοϊκή και αδύναμη .

[Stelios · Rating 5 out of 5]

Ό,τι και αν γίνει μη δοκιμάσεις απ το αλεύρι των ανθρώπων

[Spyros Merkouris · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό βιβλίο με πλοκή που κυλάει σαν νερό.