Χάλκινα κατώφλια

by Ισίδωρος Ζουργός

Τα Χάλκινα κατώφλια είναι μια αφηγηματική ακροβασία, ένα παράσπιτο, ένα αυθαίρετο κτίσμα στην έπαυλη του ομηρικού κόσμου. Εκεί, ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους του, παρακολουθούμε σε ιδιωτική προβολή τον πόλεμο της Τροίας και την επιστροφή του Οδυσσέα ιστορημένα αλλιώς. Οι βασιλιάδες είναι γυμνοί από το ηρωικό ιδεώδες, οι δούλοι και οι δούλες έχουν φωνή και μάτια, ερμηνεύουν και αναδομούν τον κόσμο της ισχύος και της θεϊκής καταγωγής.

Το μυθιστόρημα είναι η αρχή ενός ακόμη μύθου δίπλα στον κυρίαρχο μύθο. Eξιστορεί τι θα μπορούσε να συμβεί, εάν ένα πρόσωπο, επινοημένο από τον συγγραφέα, παρεισέφρεε στο στρατόπεδο των Αχαιών και με τη σταδιακή επιρροή του άλλαζε τη μοίρα του πολέμου και την πορεία του γυρισμού στην Ιθάκη.

Τα Χάλκινα κατώφλια μιλούν για τη γειτνίαση των πολιτισμών, για το χάσμα ανάμεσα στους απόκληρους και την κοσμική και θεϊκή εξουσία, για τη σχέση δούλου και αφέντη, όταν αυτή χάνει τους αρμούς της. Είναι μια φανταστική αφήγηση για τα φουσκωμένα πανιά και τους ανοιχτούς ορίζοντες, για την ιαματική παρουσία της γυναίκας σε έναν κόσμο πλημμυρισμένο από αίμα και χαλκό. Είναι μια καταγγελτική απεικόνιση της κτηνωδίας του πολέμου, ένα σχόλιο για τις τραγικές ορίζουσες της ανθρώπινης μοίρας, αλλά ενίοτε κι ένα μυθιστόρημα φάρσα, αφού οι εξουσίες, συχνά ανοχύρωτες, έλκουν ρινίσματα παρωδίας και σάτιρας.

Genres: Retellings

480 pages, Paperback

First published October 30, 2025

About the author

Ο Ισίδωρος Ζουργός γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1964. Σπούδασε Παιδαγωγικά και υπηρετεί στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ως δάσκαλος. Έχει δυο παιδιά και σήμερα εργάζεται στη Θεσσαλονίκη. Έχει συνεργαστεί στο παρελθόν με διάφορα περιοδικά δημοσιεύοντας ποίηση και πεζογραφία, καθώς και βιβλιογραφικά κριτικά σημειώματα. Έχει επίσης ασχοληθεί με θέματα διδασκαλίας της λογοτεχνίας στο δημοτικό σχολείο και ιστορίας της εκπαίδευσης. Το 1996 συμμετείχε στη συλλογική έκδοση κειμένων για την εκπαίδευση, με τον τίτλο Αναπνέοντας κιμωλία: Γραφές εκπαιδευτικών , από τις εκδόσεις Σαββάλα.

Reviews

[Vicky Ziliaskopoulou · Rating 5 out of 5]

Μυθιστόρημα που διαδραματίζεται κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου και κατά τα χρόνια της Οδύσσειας. Ο συγγραφέας εμπνέεται από τα Ομηρικά Έπη όμως δεν επιχειρεί να τα ξαναγράψει με τον δικό του τρόπο - δεν είναι δηλαδή retelling (για να χρησιμοποιήσω τον όρο που έχει επικρατήσει). Ο Λύκαστος (ο πρωταγωνιστής) είναι παρών στον πόλεμο της Τροίας αλλά μακριά από το πεδίο της μάχης και κατά το ταξίδι της επιστροφής είναι δούλος και σύντροφος του Οδυσσέα.

Έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που διάβαζα την Ιλιάδα αλλά νομίζω ότι τα βασικά γεγονότα της περιγράφονται όλα. Ο αφηγητής είναι δούλος στο στρατόπεδο των Αχαιών και προφανώς η ζωή του διαφέρει από των πολεμιστών. Όσα συμβαίνουν στο πεδίο της μάχης φτάνουν ως τα αφτιά του όμως η δική του καθημερινότητα (ως δούλου του Οδυσσέα) απέχει απ' όσα μας εξιστορεί ο Όμηρος. Στο δε ταξίδι της επιστροφής από την Τροία, εντόπισα κάποια κοινά σημεία με την Οδύσσεια αλλά γενικά η ιστορία διαφοροποιείται αρκετά. Γενικά, νομίζω ότι ο Όμηρος λειτούργησε απλά ως υπόβαθρο για να γράψει ο συγγραφέας την ιστορία του τοποθετημένη σε χρόνια για τα οποία μας είναι γνωστά αρκετά γεγονότα και πρόσωπα.

Μου άρεσε πάρα πολύ το μυθιστόρημα. Από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα απορροφήθηκα, ήθελα να δω τι θα γίνει στη συνέχεια. Σίγουρα ο πόλεμος ιδωμένος από την μεριά του δούλου παρουσιάζει το δικό του ενδιαφέρον. Μας περιγράφει πολλά στοιχεία της καθημερινότητας και του τρόπου που ζούσαν οι Έλληνες (Αχαιοί στο βιβλίο) κατά τη διάρκεια της πολιορκίας, είναι πολύ ιδιαίτερος ο τρόπος που φαντάστηκε τις συνθήκες ο συγγραφέας. Και το ταξίδι του Οδυσσέα μέχρι το τέλος είναι πολύ ενδιαφέρον, τόσο τις στιγμές που περιγράφει όσα γνωρίζουμε από την Οδύσσεια όσο και τις υπόλοιπες που δημιουργήθηκαν από τη φαντασία του συγγραφέα.

Μέσα στη διήγηση υπάρχουν πολλά στοιχεία για τη ζωή στην Αρχαία Ελλάδα και τις γύρω περιοχές. Μας περιγράφει τις μετακινήσεις και τις δυσκολίες τους σε θάλασσα και στεριά, τα έθιμα και τους Θεούς που πιστεύουν σε διάφορες περιοχές. Μιλά για τους ανθρώπους που αναγκάζονται να συμβιώσουν και να συνεργαστούν και πάνω απ' όλα μιλά για έντονα συναισθήματα και αποφάσεις που λαμβάνονται και μπορούν να αλλάξουν την προβλεπόμενη ροή της ιστορίας.

Είναι ένα εξαιρετικό μυθιστόρημα, γραμμένο με όμορφο τρόπο, μια ιστορία πλήρης που με μετέφερε στην αρχαία Ελλάδα. Το οπισθόφυλλο (το οποίο όταν διάβασα μου φάνηκε ελαφρώς δυσνόητο) δεν ανταποκρίνεται στον τρόπο γραφής της ιστορίας, όλο το βιβλίο είναι γραμμένο απολαυστικά και απλά, σε άψογα και πολύ φροντισμένα ελληνικά. Χάρηκα ειλικρινά κάθε κεφάλαιο που περνούσε από τα μάτια μου.

https://thematofylakes.gr

https://kiallovivlio.blogspot.com/

[Ντίνα Βαρδάκα · Rating 5 out of 5]

Βασισμένο στην Ιλιάδα και την Οδύσσεια για τις οποίες έχουν γραφτεί πολλά έργα το νέο βιβλίο του κ. Ι. Ζουργου καταπιάνεται με έναν τελείως πρωτότυπο τρόπο με τα γνωστά έπη. Με έντονο το στοιχείο της προσωπικότητας των ηρώων, αλλά και των ασημων ανθρώπων που ακολουθούσαν τους ήρωες τα πάθη τους, οι αδυναμίες τους, οι στοχασμοί τους είναι αυτά που κυριαρχούν.Για μια ακόμη φορά ο συγγραφέας εμένα προσωπικά με εντυπωσίασε και πραγματικά το απόλαυσα.

[Fenia Vazaka · Rating 5 out of 5]

Με ταξίδεψε στον Τρωικό Πόλεμο και στις περιπλανήσεις του Οδυσσέα. Δεν με κούρασε καθόλου η πρωτοπρόσωπη αφήγηση, γιατί η πλοκή ήταν δεμένη αριστοτεχνικά.
Αυτό που μου άρεσε πιο πολύ είναι ότι μας διηγείται όλη την ιστορία, όπως τη βίωσε ένας δούλος (ενώ συνήθως έχουμε τις διηγήσεις των μεγάλων ηρώων). Επίσης, νομίζω ότι κάποιες στιγμές ήταν σαν να ζωντανεύει μπροστά μου ο Οδυσσέας.
Η γλώσσα του Ζουργού είναι έτσι κι αλλιώς υπέροχη. Όπως έγραφε και μέσα στο βιβλίο σε ένα σημείο, είναι και ο ίδιος "ονειρουργός".
Δεν ήθελα να το αφήσω από τα χέρια μου, αλλά δεν ήθελα και να τελειώσει.

[Stelios · Rating 5 out of 5]

Ό,τι και αν γίνει μη δοκιμάσεις απ το αλεύρι των ανθρώπων

[Skorofido Skorofido · Rating 3 out of 5]

"Τι είναι η πατρίδα μας; Μην είν' οι κάμποι;
Μην είναι τ' άσπαρτα ψηλά βουνά;
Μην είναι ο ήλιος της, που χρυσολάμπει;
Μην είναι τ' άστρα της τα φωτεινά;..."
έγραφε κάποτε ο Ιωάννης Πολέμης που τα ποιήματά του γέμιζαν τ'αναγνωστικά της νιότης μας [ναι το έχουμε ξαναπεί είμαι αρκετά σιτεμένον, το άτιμο...]
κι εγώ αντιπαρέρχομαι κι αναρωτιέμαι με τη σειρά μου...
"Τι είναι η λογοτεχνία μας; Μην είν'οι λέξεις;
Μην είναι οι κουρασμένοι ήρωες;
Μην είναι η πλοκή που κουτσοβγαίνει;
Μην είναι η βαρεμάρα που μας πλακώνει;"

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως ο Ζουργός κατέχει τη γλώσσα και ενίοτε και την τέχνη του μυθιστορήματος. Όμως τελευταία, κάτι, κάτι δεν μου ταιριάζει.
Τα "Χάλκινα κατώφλια" είναι η πρωτοπρόσωπη αφήγηση ενός Παίονα δούλου, που ως δούλος δεν έχει τον έλεγχο της ζωής του. Έτσι θα βρεθεί, δούλος στην Τροία, δούλος του Οδυσσέα στη συνέχεια κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου και ως δούλος θ'ακολουθήσει τον αφέντη του στο ταξίδι του προς την Ιθάκη. Ο δούλος Λύκαστος λοιπόν μας αφηγείται τη ζωή του και μας εξιστορεί διάφορα γεγονότα, προσπαθώντας να βγάλει την ουρά του απέξω γιατί ως δούλος δεν ευθύνεται ούτε για τους πολέμους ούτε για τις σφαγές ούτε για τους βιασμούς. Κι η σχέση του με τον Οδυσσέα, είναι η σχέση ενός δούλου με τον αφέντη του, τι κι αν ο αφέντης δεν είναι ο σκύλος Αγαμέμνονας; Τα αφεντικά πάντα αφεντικά είναι, το είπαν χρόνια αργότερα οι κομμουνιστές, "προλετάριοι όλου του κόσμου ενωθείτε".
Δυο μήνες μου πήρε για να τελειώσω το βιβλίο. Πέρα από την ωραία γραφή, δεν υπήρξε τίποτα που να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον. Αυτή η σύμπτυξη Ιλιάδας - Οδύσσειας και η παρουσίαση των γεγονότων με ένα πρίσμα άλλοτε όπως τα μάθαμε από το σχολείο και άλλοτε υπό το πρίσμα του συγγραφέα, εμένα δεν μου κόλλησε. Μηδέ ίντριγκα, μηδέ ενδιαφέρον να γυρίσω τη σελίδα να δω τι θα γίνει παρακάτω, μηδέ δάκρυ να κυλήσει κι ας έγιναν τα έκτροπα, μηδέ να συμπαθήσεις έναν ήρωα, μηδέ... μηδέ... ας μην μιλήσω για την προσπάθεια της συνάντησης του ελληνορθόδοξου, και αρχαίοι Έλληνες και Ναός του Σολομώντα και Παλαιά Διαθήκη και oh mon Dieu!
Δεν κατάλαβα ποτέ τι ήθελε να πει ο συγγραφέας ασχέτως του επεξηγηματικού επιλόγου του... αν η λογοτεχνία είναι η τέρψη του αναγνώστη δια μέσου του λόγου, δεν ευφραίνθη η καρδία μου... αν η λογοτεχνία είναι να περάσει μηνύματα [βγάζω φλύκταινες προσωπικώς], όχι ούτε αντιπολεμικό μήνυμα, ούτε ειρηνιστικό, ούτε οι ανθρώπινες σχέσεις, ούτε... βασικά το μόνο που έχω να πω είναι πως βαρέθηκα... α! κι εύχομαι οι νεαροί αναγνώστες μην θεωρήσουν πως έτσι είναι η Ιλιάδας και η Οδύσσεια και δεν διαβάσουν τον κακομοίρη τον Όμηρο... μην είναι όπως κάποτε τα πιτσιρίκια έμαθαν την ιστορία του Ηρακλή από την ταινία του Disney...
2.5 / 5 γιατί είμαι και φιλεύσπλαχνο

[Georgina Koutrouditsou · Rating 4 out of 5]

#vivlioprotaseis 📖📖📖

"Παράλληλες αναγνώσεις"

Θέλει μεγάλη λογοτεχνική μαεστρία να καταπιαστείς με το retelling των ομηρικών επών.Ο Όμηρος,ο πρώτος συγγραφέας της Δύσης,είναι ασυναγώνιστος...όμως συνεχίζει και δίνει τροφή για σκέψη και προβληματισμό στο σήμερα!Ακόμα αναρωτιούνται οι μαθητές για τη διαχρονικότητα και την επικαιρότητα των έργων του...και κάθε φορά εμείς,ως εκπαιδευτικοί,τους υπενθυμίζουμε ότι όλα αυτά τα έζησαν απλοί άνθρωποι σαν εμάς,με πάθη και λάθη,αλλά βρέθηκε αυτός ο μεγάλος μαέστρος των παραμυθιών να μας τα αφηγηθεί με λυρικότητα και μοναδικές εικόνες.

Άτυποι κληρονόμοι του Ομήρου,οι δικοί μας συγγραφείς,όπως ο Κώστας Ακρίβος και ο Ισίδωρος Ζουργός,οι οποίοι έγραψαν δύο ξεχωριστά έργα,τα οποία μου έκαναν παρέα το προηγούμενο διάστημα.

Όπως έχω αναφέρει ξανά,το συγγραφικό έργο του Ακρίβου το ανακαλύπτω σιγά-σιγά και συνεχώς με εκπλήσει ευχάριστα για την ευρυμάθεια του και την ικανότητα του να πλέκει την ελληνική ιστορική πραγματικότητα με τη μυθιστορία.Ο τόμος με τα 27 αφηγήματα/διηγήματα είναι απολαυστικός και διευρύνει τους πνευματικούς ορίζοντες του αναγνώστη.Με ποιον ήρωα της Οδύσσειας μπορούμε να ταυτιστούμε,να συγκριθούμε,να βρούμε αναγωγές του τότε στο σήμερα ή στο σύγχρονο ιστορικό παρελθόν της χώρας μας;Βαθιά συγκινητικά κάποια από τα κείμενά του,τα οποία μπορούν να σταθούν επάξια ως παράλληλα σύγχρονα κείμενα πλάι στα ομηρικά έπη!

Για τον Ζουργό δεν χρειάζονται συστάσεις.Για εμένα είναι ένα ακόμη από τα βιβλία του που απολαμβάνω να χάνομαι στις σελίδες του.Ίσως είναι η πρώτη φορά που καταπιάνεται με το αρχαίο παρελθόν και προσπαθεί να πλάσει εκ νέου μια ανείπωτη ιστορία,αυτή των δούλων των ομηρικών επών,και του ρόλου τους στις παρυφές της κύριας αφήγησης.Ζητήματα ηθικής,φιλοσοφίας και μυθολογίας διαπνέουν το σύνολο του έργου τα οποία πλαισιώνονται από μια αριστοτεχνικά δομημένη γλώσσα.Άλλωστε φημίζεται γι'αυτή την τέχνη του ο συγγραφέας.Το κείμενο απαιτεί από τον αναγνώστη να βρίσκεται σε εγρήγορση και δεν τον αφήνει να επαναπαφθεί σε μια απλή γεγονοτολογική αφήγηση.Η ξεχωριστή φωνή του δούλου ζωντανεύει και αφηγείται εκ νέου με μια νέα οπτική τις οδύσσειες του ανθρώπινου γένους.Και αυτό καθιστά το έργο μια σπάνια μείξη μυθιστορήματος και φιλοσοφικού δοκιμίου.

Σας προτρέπω να τα αναζητήσετε!

Εκδόσεις Μεταίχμιο - Ekdoseis Metaixmio Εκδόσεις Πατάκη-Patakis Publishers

[Panagiotis · Rating 3 out of 5]

Η ιστορία ενός νεαρού παιδιού που από τα δάση της Παιονιας (Β Μακεδονία σήμερα) βρίσκεται μέσα στην αντάρα του Τρωϊκού πολέμου ως δούλος στο τρωικό στρατόπεδο αρχικά και μετά από λίγο καιρό στην αυλή του Οδυσσέα. Μετά την καταστροφή της Τροίας θα ακολουθήσει τον αφέντη του στο συναρπαστικό ταξίδι της Οδύσσειας. Με την πινελιά του συγγραφέα να αλλάζει ακόμα την πορεία του ταξιδιού του πολυμήχανου Αχαιου. Γνωρίζοντας μας τόπους ήθη και έθιμα των λαών της Μεσογείου την εποχή της ύστερης εποχής του Χαλκού.

[Manolis · Rating 2 out of 5]

Δυστυχώς, δεν ήταν καθόλου καλό. Φυσικά, δεν μπορεί ν' αμφισβητήσει κανείς τη γλωσσική και εκφραστική αρτιότητα του συγγραφέα, αλλά μέχρι εκεί. Μέχρι τη μέση το βιβλίο ουσιαστικά δεν είχε πλοκή, ήταν σαν να ξαναδιαβάζω σε επανάληψη τις περιπέτειες του Οδυσσέα. Από τη μέση και κάτω πρωτοτύπησε λίγο, αλλά δεν ήταν αρκετό για να κεντρίσει το ενδιαφέρον μου. Δεδομένου ότι το προηγούμενο βιβλίο του, το "Παλιές και νέες χώρες", ήταν εξαιρετικό, περίμενα πολύ περισσότερα.

[Thomas Klitsakis · Rating 3 out of 5]

Καλογραμμένο μεν, όπως πολλά από τα βιβλία του Ζουργου, φλύαρο δε.
Δεν μπόρεσα να εντοπίσω ισχυρή κεντρική ιδέα.
Ενδιαφέρουσα η σκέψη να αφηγείται ένας δούλος τα ομηρικά έπη με τη δική του οπτική , αλλά με κούρασε.

[Periklis Ntavlouros · Rating 3 out of 5]

Ευκολοδιάβαστο ωραία γραφή όπως πάντα αλλά νομίζω λείπει η συνοχή η κεντρική ιδέα γύρω από την οποία κινείται ο συγγραφέας είναι νομίζω αρκετά απλοϊκή και αδύναμη .

[Spyros Merkouris · Rating 5 out of 5]

Εξαιρετικό βιβλίο με πλοκή που κυλάει σαν νερό.

[Άγης · Rating 4 out of 5]

Από την Αινειάδα του Βιργιλίου μέχρι το Ulysses του Τζόυς, η ομηρική παράδοση διαπερνά τη δυτική λογοτεχνία ως υπόγειο ρεύμα που συνεχώς επιστρέφει στην επιφάνεια. Για τον Ισίδωρο Ζουργό, έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους σύγχρονους Έλληνες πεζογράφους, ο ομηρικός κόσμος αποτελεί επαναλαμβανόμενη πηγή έμπνευση: από τα Ανεμώλια, που λειτουργούν ως χαλαρή διασκευή των επών στη μοντέρνα εποχή, μέχρι τα πιο πρόσφατα Χάλκινα Κατώφλια, όπου η επιστροφή στον μύθο γίνεται άμεση και ριζική. Αντί να αρκεστεί σε αναφορές ή αντηχήσεις, ο Ζουργός επιχειρεί να ξαναδιηγηθεί την ιστορία από μέσα, να την αναδιατυπώσει από την οπτική γωνία εκείνων που δεν έχουν θέση στον ηρωικό κανόνα.

Στα Χάλκινα Κατώφλια, το δωδέκατο βιβλίο του, ο Ισίδωρος Ζουργός επιχειρεί μια επιστροφή στον ομηρικό κόσμο που είναι ταυτόχρονα πράξη ανάκλησης και αποδόμησης, και επαναπροσδιορίζει τα έπη κρύβοντας σε αυτά και την δική του μικρή ανατροπή. Τοποθετημένο στον δέκατο αιώνα π.Χ., το μυθιστόρημα ισορροπεί ανάμεσα στην εποχή που γράφτηκαν τα έπη και στην ύστερη εποχή του χαλκού που απεικονίζουν, αναζητώντας όχι την ιστορική ακρίβεια αλλά την αληθοφάνεια εκείνη που κάνει το μυθικό υλικό να ξαναζήσει. Ο τίτλος παραπέμπει τόσο στη χάλκινη εποχή όσο και στα χάλκινα κατώφλια των θεϊκών κατοικιών, στον χώρο δηλαδή όπου το ανθρώπινο συναντά το υπερβατικό, όπου η ιστορία γίνεται μύθος.

Αλλά το ριζικό στοίχημα του βιβλίου βρίσκεται στην επιλογή του αφηγητή. Ο Λύκαυστος δεν είναι ημίθεος ήρωας ούτε βασιλιάς των Αχαιών, είναι σκλάβος Παίονας, βάρβαρος κάτοικος των οχθών του Αξιού, που η μοίρα τον έριξε πρώτα στο στρατόπεδο των Τρώων και έπειτα, σε μια στροφή που μυρίζει σκηνική ειρωνεία, στην υπηρεσία του Οδυσσέα. Έξυπνος, παρατηρητικός, προικισμένος με το χάρισμα ή ίσως την κατάρα να ακούει τη Φωνή (των θεών; της προοικονομίας; του ίδιου του μύθου που δημιουργείται;), ο Λύκαυστος βλέπει τον Τρωικό Πόλεμο όχι ως θέαμα μεγαλείου αλλά ως μηχανισμό σφαγής. Τους θεούς τους αντιλαμβάνεται όχι ως προστάτες αλλά ως απρόβλεπτες και αδιάφορες δυνάμεις. Τους ήρωες τους βλέπει όχι ως υποδείγματα αλλά ως αιτίες καταστροφής.

Αυτή η οπτική γωνία “από τα κάτω” δίνει στο βιβλίο έναν αντιπολεμικό υπότονο που υποβόσκει διακριτικά, χωρίς να καταντά κήρυγμα. Ο πόλεμος δεν είναι η λαμπρή αρένα του κλέους αλλά το κολαστήριο των αρουραίων και των αγγαρειών. Οι ήρωες δεν είναι μόνο οι εκλεκτοί των θεών αλλά και τύραννοι, χειριστές, εξαπατημένοι άντρες που σπαταλούν ζωές για ιδιοτροπίες. Και όταν ο Οδυσσέας αδικεί τον σκλάβο του, εκείνος ορκίζεται εκδίκηση, μια εκδίκηση που δεν θα έρθει με το σπαθί αλλά με τον λόγο, με τον ψεύτικο χρησμό που θα στείλει τον βασιλιά της Ιθάκης στην αντίθετη κατεύθυνση από την πατρίδα του. Εδώ ο Ζουργός ανατρέπει την ομηρική αιτιολογία: δεν είναι ο Ποσειδώνας που καθυστερεί τη νόστο του Οδυσσέα αλλά ο φάλτσος χρησμός ενός ανώνυμου σκλαβου, ενός που δεν έχει θέση στον ηρωικό κανόνα.

Με τη φωνή του Λύκαυστου, μια φωνή που φέρει την ευαισθησία του σύγχρονου αναγνώστη, την ειρωνική απόσταση από το μεγαλείο και την αμφιβολία για τις μεγάλες αφηγήσεις, ο Ζουργός δημιουργεί έναν ομηρικό κόσμο γυμνό από δίπολα και ηθικές βεβαιότητες. Το βιβλίο γίνεται έτσι διπλό, μιλά για την εποχή του όσο και για την εποχή που απεικονίζει. Στον Λύκαυστο αναγνωρίζουμε τον σύγχρονο αναγνώστη που προσπαθεί να ανακτήσει τον μύθο όχι ως κληρονομιά αλλά ως ερώτημα, όχι ως νοσταλγία αλλά ως κριτική. Και σε αυτό το εγχείρημα ο Ζουργός επιτυγχάνει κάτι σπάνιο: να διατηρήσει τη μαγεία του αρχαίου κόσμου ενώ ταυτόχρονα την αποδομεί, να σεβαστεί τον μύθο ενώ τον ξαναγράφει.

Εδώ έγκειται το στοίχημα του βιβλίου: πώς κρατάς την ενάργεια, εκείνη την εικονική παρουσία που κάνει τον μύθο να ζει, χωρίς να συγκρύπτεις την απόσταση που μας χωρίζει από εκείνον τον κόσμο; Ο Ζουργός το πετυχαίνει γιατί η αποδόμησή του δεν εξουδετερώνει τη μαγεία αλλά την επαναφέρει στην αληθινή της διάσταση. Αφαιρεί το ιδεολογικό επικάλυμμα της νοσταλγίας, εκείνη την ψευδαίσθηση της απρόσκοπτης συνέχειας με το αρχαίο, για να αποκαλύψει τον μύθο όχι ως αποθήκη νοήματος αλλά ως χώρο διαπραγμάτευσης. Το μυστήριο παραμένει, αλλά μετατοπίζεται, δεν βρίσκεται στην απόκρυφη σοφία των αρχαίων αλλά στην ίδια τη σχέση μας με το παρελθόν, στον τρόπο που το καλούμε να μιλήσει ενώ γνωρίζουμε πως εμείς θα του δώσουμε φωνή. Ο Λύκαυστος γίνεται έτσι αναγνώσιμος ως μεταμοντέρνος ήρωας που κληρονομεί όχι κώδικες αλλά ερείπια και από αυτά οικοδομεί όχι αναπαράσταση αλλά μια ερμηνεία. Η μαγεία αναγεννιέται όχι ως πίστη αλλά σαν πρόκληση.

Από το www.booksarecool.gr