Sonsuz Gün Batımında

by Furuğ Ferruhzad, Kenan Karabulut (Translator)

'' ...kavramların ve mukayeselerin sarsıldığı bir zaman içinde yaşıyoruz. Dış dünya inanmak istemediğim kadar viranedir.
Ben niçin şiir yazdığımı açıklayamıyorum. Sanatla ilgilenen herkesin sebebinin -ya da en azından sebeplerden birisinin- bu yok oluş karşısında bir tür açığa vurulmamış direnme ve yüzleşme isteği olduğunu düşünüyorum. Bunlar hayatı çok seven ve aynı zamanda ölümü de anlayan insanlardır. Sanat çalışması bir tür ölümsüz kalma veya 'kendini' geride bırakma, ölümün anlamını yok etme uğraşıdır.
Kimi zaman düşünüyorum, ölüm de bir doğa kanunudur, doğrudur, ama insan bu kanun karşısında sadece aşağılanma ve küçülme hissediyorç...''

Furuğ, 1935-1967 yılları arasına sıkışan otuz iki yıllık ömründe, bir kadın şair olarak bu aşağılanma duygusuna meydan okudu. Mektupları, hatıraları ve söyleşileri, 'sonsuz gün batımında' bu meydan okumanın izleriyle; kuvvetli bir yaşama arzusu ve ölümün varlığını sanatla aşma çabasıyla dolu. Üstelik doğduğu yaşadığı toprakları hor görmeden: ''Ne olursa olsun Tahran'ımızı seviyorum... O gevşetici güneşi, o ağır gün batımını, o toprak yolları ve o yoksul, mutsuz insanları severim...''

Genres: Poetry

256 pages, Paperback

First published January 1, 1989

Reviews

[GÜLGÜN]

Bak nasıl içinde gözlerimin
Eriyor damla damla keder
Karanlık ve isyancı gölgem nasıl
Tutsağı oluyor güneşin
Bak
Yok oluyor tüm varlığım ve beni
İçine alıyor bir kıvılcım
Fırlatıyor taa doruklara
Bak nasıl
Sayısız yıldızla
Doluyor gökyüzüm benim
Uzaklardan geldin sen ve uzaklardan
Ve kokular ve ışıklar ülkesinden
Şimdi bir teknedeyim seninle birlikte
Fildişi, bulut ve kristal
Götür beni ey yüreğimi okşayan umudum
Götür şiirlerin ve coşkuların kentine
Yıldızlarla dolu bir yol beni götürdüğün
Çıkardığın yer yıldızlardan da yüksek
Bak
Nasıl yandım ben bu yıldızlarla
Ateşli yıldızlarla doldum ağzıma kadar
Durgun sularından gecenin saf ve kırmızı balıklar gibi
Yıldızlar topladım
Eskiden ne kadar uzaktı toprak
Gökyüzünün mor köşelerine
Yeniden duyuyorum şimdi
Senin sesini
Karlı kanatlarının sesini meleklerin
Bak nerelere ulaştım sonunda ben
Samanyoluna, Ölümsüzlüğe, bir sonsuzluğa
Birlikte çıktığımız doruklarda şimdi
Yıka beni dalgaların şarabıyla
İpeğine sar beni öpüşlerinin
İşte beni yeniden bitmeyen gecelerde
Bırakma artık beni
beni yıldızlardan ayırma
Bak tam karşımızda gecenin mumu
Damla damla nasıl eriyor
Nasıl doluyor ağzına kadar uyku şarabıyla
Gözlerimin simsiyah kadehi
Senin ninnilerini dinlerken
Ve bak nasıl
Şiirlerimin beşiğine
Sen doğuyorsun, güneş doğuyor.

[Zeynep İslambay · Rating 4 out of 5]

İranlı sanatçı Furuğ Ferrühzad'ın hayatını, sanatını, sanata ve özellikle de şiire olan bağlılığını ve bakış açısını ortaya koyan, daha çok söyleşi ve röportajlarına yer verilmiş derleme bir kitap.

[Yalın · Rating 3 out of 5]

Sylvia Plath, Didem Madak, Furuğ Ferruhzad… Kadın şairlerden hissettirilmeye alıştığımız melankolik, isyankar ama yıkılmayan personayı Furuğ’da da bulacağımı sanarak yanılmışım. Furuğ’un şiirlerini, sürekli acı çeken bir persona üzerine kurulu poetikasından dolayı oldukça arabesk, ama yine de kaliteli buldum. İran kültürünün sözlü edebiyatının gücünü göstermeleri bir yana, bizim de içinde bulunduğumuz Ortadoğu coğrafyasının yazıya vermediği önemi hissettirdi bana; başı sonu belli olmayan, bu adeta kendi kendine mırıldanmakta olan kadının fısıltıları. Çekmedi şiiri beni içine, kavramadı. Birkaç dizesini not ettim yine de, içimdeki doğulunun göğsüne acı soslu bıçak saplandığında paylaşma ihtimalime karşı:

sevgili Furuğ;
“Yaşam belki bakışlarımın
Senin gözbebeklerinde yok olduğu
o kapalı andır”

[Çağın Erbek · Rating 5 out of 5]

"Düşler
Ne kadar safsalar o yükseklikten düşer ölürler
Şimdi dört yapraklı bir yoncayı kokluyorum ben
Eski düşüncelerin gömütünde boy atmış yonca
Ve soruyorum saflığın ve bekleyişin kefeninde toprak olan
o kadın gençliğim miydi benim?
Çıkabilecek miyim yeniden o merak merdivenlerinden?
Merhaba diyebilecek miyim o iyi tanrıya çatılarda dolaşan?"

[Sara Hasanova · Rating 5 out of 5]

10⭐️

[Banu Sancar · Rating 4 out of 5]

Kitap fuarında arkadaşıma “hayatımda hiç şiir kitabı okumadım, ilgim yok” derken stant görevlisi bununla başlayın o zaman dedi. Böylelikle benim için bir ilk oldu.

Okuduğum her şiir sonrasında hissettiğim şey sanırım “hüzün” dü.

[Osman Tümay · Rating 3 out of 5]

Şiirin çevrilemezliğini düşündürüyor bu. Ferruhzad'ın dizelerini kendi dilinde okuyabilmeyi isterdim. Gene de içtenliği ve lirizmiyle keyif verici bir derleme.

[Bahar Güvem · Rating 5 out of 5]

Belki de varolma alışkanlığı
Ve yatıştırıcılar
Çoktan tüketmiştir insanın
Saf ve yalın isteklerini
Belki de ıssız bir adaya
Alıp götürmüşlerdir
Ruhlarımızı

[Aysel Ibrahimova · Rating 5 out of 5]

Füruğ Fərruxzadın xatirələri, məktubları, seçmə müsahibələrindən ibarət kitab idi, sonda oğlu Kamyarın da müsahibəsi var idi. Fərruxzadın yaşadığı şəhərlər, yetişdiyi mühit, millətinə qarşı münasibətini oxumaq yazdığı şeirlərin özülünü başa düşməyə kömək edir. Fərruxzadı tanıdığım üçün xoşbəxtəm.